Λύσεις — Κεφάλαιο 1 · Δίκτυα Υπολογιστών ΚΑΙ Λειτουργικό Σύστημα Δικτύου (σελ. 24, 27)
Απαντήσεις στον «Έλεγχο γνώσεων» (οφέλη & είδη δικτύων, τοπολογίες, εργασίες τεχνικού, δομή & δυνατότητες λειτουργικού δικτύου). Προσέγγιση εννοιών — όχι Windows-NT-βημάτων.
1.1 Ερ.1 — Οφέλη δικτύων
Ερώτηση: Ποια τα οφέλη από τη χρήση δικτύων υπολογιστών;
Απάντηση:
- Άμεση ενημέρωση για κεντρική λήψη αποφάσεων (τα κεντρικά γραφεία βλέπουν έγκαιρα την εικόνα όλων των υποκαταστημάτων).
- Χαμηλότερο κόστος προμηθειών και λειτουργίας και σωστή κατανομή του ανθρώπινου δυναμικού.
- Κοινή χρήση εξοπλισμού και προγραμμάτων (εκτυπωτές, δίσκοι, σαρωτές, σύνδεση στο Internet) → καλύτερη αξιοποίηση των πόρων.
- Αυξημένη αξιοπιστία: σε βλάβη μιας συσκευής χρησιμοποιείται άλλη του δικτύου (π.χ. εκτύπωση σε άλλον εκτυπωτή).
- Καλύτερη συνεργασία και επικοινωνία (ανταλλαγή μηνυμάτων, εγγράφων, στοιχείων) → αύξηση της παραγωγικότητας.
- Υπηρεσίες του Internet (e-mail, WWW, FTP, σύνδεση με κεντρικούς υπολογιστές).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κεντρική λήψη αποφάσεων, χαμηλότερο κόστος, σωστή κατανομή ανθρώπινου δυναμικού, κοινή χρήση εξοπλισμού/προγραμμάτων, αυξημένη αξιοπιστία, καλύτερη συνεργασία/επικοινωνία και υπηρεσίες του Internet.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ≥3 διακριτά οφέλη με τη σωστή ορολογία.
1.1 Ερ.2 — Οικονομία ανθρώπινου δυναμικού
Ερώτηση: Τι σημαίνει οικονομία σε ανθρώπινο δυναμικό;
Απάντηση:
- Με το δίκτυο οι πληροφορίες φτάνουν άμεσα, οπότε μια εργασία που θα έκαναν πολλοί υπάλληλοι μεμονωμένα γίνεται από έναν (π.χ. μία μαζική παραγγελία για όλα τα υποκαταστήματα).
- Έτσι απελευθερώνονται υπάλληλοι για άλλες δουλειές και δεν χάνεται χρόνος σε μετακινήσεις από υπολογιστή σε υπολογιστή ή σε αντιγραφές αρχείων σε δισκέτες.
- Το αποτέλεσμα είναι η σωστή κατανομή του ανθρώπινου δυναμικού της εταιρείας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι ίδιες εργασίες γίνονται με λιγότερους υπαλλήλους και λιγότερο χρόνο (π.χ. μία μαζική παραγγελία αντί για πολλές), οπότε το προσωπικό αποδεσμεύεται για άλλες δουλειές — σωστή κατανομή του ανθρώπινου δυναμικού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ένας υπάλληλος κάνει ό,τι θα έκαναν πολλοί → αποδέσμευση προσωπικού για άλλες εργασίες.
1.1 Ερ.3 — Κεντρική λήψη αποφάσεων
Ερώτηση: Τι σημαίνει κεντρική λήψη αποφάσεων;
Απάντηση:
- Η διοίκηση/τα κεντρικά γραφεία έχουν άμεση και συγκεντρωτική εικόνα όλων των δεδομένων (π.χ. αποθήκη, πωλήσεις, οικονομικά όλων των υποκαταστημάτων).
- Έτσι οι αποφάσεις λαμβάνονται έγκαιρα και τεκμηριωμένα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η διοίκηση βλέπει άμεσα τα συγκεντρωτικά δεδομένα όλων των σημείων και αποφασίζει έγκαιρα/σωστά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: άμεση/συγκεντρωτική πρόσβαση στα δεδομένα → έγκαιρες αποφάσεις.
1.1 Ερ.4 — Κοινή χρήση πόρων
Ερώτηση: Τι εννοούμε με τον όρο «κοινή χρήση πόρων» ή «κοινή χρήση εξοπλισμού»;
Απάντηση:
- Οι υπολογιστές του δικτύου χρησιμοποιούν από κοινού τον ίδιο εξοπλισμό (εκτυπωτές, δίσκους, σαρωτές, δικτυακό εξοπλισμό σύνδεσης στο Internet) και τα ίδια προγράμματα.
- Έτσι δεν χρειάζεται εκτυπωτής, modem ή ξεχωριστό πρόγραμμα σε κάθε υπολογιστή, και οι πόροι αξιοποιούνται καλύτερα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πολλοί υπολογιστές του δικτύου χρησιμοποιούν από κοινού τον ίδιο εξοπλισμό (εκτυπωτές, δίσκους, modem/σύνδεση Internet) και τα ίδια προγράμματα, αντί να έχει ο καθένας δικά του.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: «ένας πόρος για πολλούς» + παράδειγμα (εκτυπωτής/δίσκος).
1.1 Ερ.5 — Εξοικονόμηση χρημάτων
Ερώτηση: Να αναλύσετε πώς προκύπτει εξοικονόμηση χρημάτων από τη χρήση δικτύων υπολογιστών.
Απάντηση:
- Χαμηλότερο κόστος προμηθειών: με την άμεση γνώση των ελλείψεων γίνεται μία μαζική παραγγελία με μεγάλο αριθμό υλικών, που πετυχαίνει καλύτερη συνολική τιμή από πολλές μεμονωμένες.
- Κοινή χρήση εξοπλισμού και προγραμμάτων: δεν αγοράζεται εκτυπωτής, modem και πρόγραμμα για κάθε υπολογιστή· όλοι χρησιμοποιούν τα ίδια μέσω του δικτύου.
- Οικονομία στο ανθρώπινο δυναμικό: λιγότεροι υπάλληλοι για τις ίδιες εργασίες, που αποδεσμεύονται για άλλες δουλειές.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Από τις μαζικές παραγγελίες (καλύτερη τιμή), από την κοινή χρήση εξοπλισμού και προγραμμάτων (λιγότερες αγορές) και από την καλύτερη αξιοποίηση του προσωπικού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: σύνδεση της εξοικονόμησης με μαζικές παραγγελίες, κοινή χρήση εξοπλισμού/προγραμμάτων και προσωπικό.
1.1 Ερ.6 — Ορισμός δικτύου
Ερώτηση: Τι είναι δίκτυο υπολογιστών;
Απάντηση:
- Σύνολο υπολογιστών & συσκευών με κατάλληλο υλικό και λογισμικό που επικοινωνούν μεταξύ τους.
- Σκοπός: διαμοιρασμός πόρων, κοινή εκμετάλλευση πληροφοριών και ανταλλαγή μηνυμάτων. Οι κόμβοι λέγονται σταθμοί.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σύνολο διασυνδεδεμένων υπολογιστών/συσκευών (σταθμών) που επικοινωνούν για διαμοιρασμό πόρων και πληροφοριών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: διασύνδεση + σκοπός (διαμοιρασμός/επικοινωνία).
1.1 Ερ.7 — Τοπολογίες τοπικών δικτύων
Ερώτηση: Ποιες είναι οι διάφορες τοπολογίες τοπικών δικτύων;
Απάντηση:
- Τοπολογία αστέρα (star): όλοι οι σταθμοί συνδέονται απευθείας με έναν κεντρικό σταθμό, τον εξυπηρετητή, μέσω του οποίου επικοινωνούν.
- Τοπολογία αρτηρίας (bus): όλοι οι σταθμοί συνδέονται πάνω σε ένα κοινό καλώδιο.
- Τοπολογία δακτυλίου (ring): κάθε σταθμός συνδέεται με τον επόμενό του, σχηματίζοντας κλειστό καλωδιακό δρόμο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αστέρα (star), αρτηρίας (bus) και δακτυλίου (ring).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: αναφορά των τοπολογιών αστέρα, αρτηρίας και δακτυλίου.
1.1 Ερ.8 — Σύγκριση τοπολογιών
Ερώτηση: Συγκρίνετε τις διάφορες τοπολογίες τοπικών δικτύων.
Απάντηση:
- Αστέρας: μειονέκτημα — βλάβη στον κεντρικό σταθμό προκαλεί κατάρρευση του δικτύου· πλεονεκτήματα — αυξημένη ασφάλεια, εύκολη διάγνωση βλαβών, δυνατότητα παράκαμψης και επιδιόρθωσης των σταθμών με βλάβη.
- Αρτηρία: πλεονέκτημα — βλάβη οποιουδήποτε υπολογιστή δεν επηρεάζει τη λειτουργία του δικτύου· μειονέκτημα — πλήρης κατάρρευση του δικτύου σε βλάβη του καλωδίου.
- Δακτύλιος: μειονέκτημα — βλάβη οποιουδήποτε υπολογιστή μπορεί να διακόψει τη λειτουργία όλου του δικτύου· πλεονέκτημα — μεγάλη επεκτασιμότητα σε πλήθος σταθμών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αστέρας: ευάλωτος σε βλάβη του κεντρικού σταθμού, αλλά ασφαλής και με εύκολη διάγνωση βλαβών. Αρτηρία: δεν επηρεάζεται από βλάβη υπολογιστή, καταρρέει σε βλάβη του καλωδίου. Δακτύλιος: μεγάλη επεκτασιμότητα, αλλά βλάβη ενός υπολογιστή μπορεί να διακόψει όλο το δίκτυο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ένα πλεονέκτημα και ένα μειονέκτημα για κάθε τοπολογία, όπως στο βιβλίο.
1.1 Ερ.9 — Εργασίες τεχνικού στο δίκτυο
Ερώτηση: Ποιες είναι οι κύριες εργασίες που μπορεί να κάνει ένας ηλεκτρονικός σε ένα τοπικό δίκτυο υπολογιστών;
Απάντηση:
- Την εγκατάσταση του λειτουργικού συστήματος του δικτύου και τη διαχείριση του τοπικού δικτύου.
- Τη σύνδεση ενός υπολογιστή στο δίκτυο.
- Τις ρυθμίσεις στο modem και στις άλλες ενεργές συσκευές δικτύωσης.
- Τις ρυθμίσεις στα προγράμματα του εξυπηρετητή και των σταθμών εργασίας (ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, φυλλομετρητές κ.λπ.).
- Την εγκατάσταση προγραμμάτων και συσκευών και την υποστήριξη και εκπαίδευση των χρηστών του δικτύου.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Εγκατάσταση του λειτουργικού δικτύου, διαχείριση του δικτύου, σύνδεση υπολογιστών, ρυθμίσεις modem και ενεργών συσκευών, ρυθμίσεις προγραμμάτων εξυπηρετητή/σταθμών, εγκατάσταση προγραμμάτων και συσκευών, υποστήριξη και εκπαίδευση χρηστών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τουλάχιστον 4 από τις 7 εργασίες του βιβλίου.
1.2 Ερ.1 — Δομή δικτύου (λειτουργικό δικτύου)
Ερώτηση: Από τι αποτελείται ένα τυπικό δίκτυο Windows NT;
Απάντηση:
- Το δίκτυο Windows NT ακολουθεί την αρχιτεκτονική πελάτη/εξυπηρετητή.
- Στον κεντρικό εξυπηρετητή τρέχει το λειτουργικό σύστημα Windows NT Server.
- Σε αυτόν συνδέονται σταθμοί εργασίας με διάφορα λειτουργικά συστήματα (Windows NT Workstation, Windows 98, Unix, OS/2, Mac/OS), που προσπελαύνουν τους πόρους του δικτύου (αρχεία, συσκευές, λογισμικό) ανεξάρτητα από το λειτουργικό τους.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Από έναν κεντρικό εξυπηρετητή με Windows NT Server και σταθμούς εργασίας με διάφορα λειτουργικά συστήματα (NT Workstation, 98, Unix, OS/2, Mac/OS), σε αρχιτεκτονική πελάτη/εξυπηρετητή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: εξυπηρετητής με NT Server + σταθμοί εργασίας διαφορετικών λειτουργικών + αρχιτεκτονική πελάτη/εξυπηρετητή.
1.2 Ερ.2 — Δυνατότητες λειτουργικού δικτύου
Ερώτηση: Ποιες οι δυνατότητες του λειτουργικού συστήματος δικτύου Windows NT Server;
Απάντηση:
- Ανεξαρτησία υλικού, μεταφερσιμότητα και ανεξαρτησία αρχιτεκτονικής: τρέχει σε υπολογιστές με διαφορετικούς επεξεργαστές (Intel 80486, Pentium, Pentium Pro, RISC, PowerPC, DEC Alpha).
- Υποστήριξη πολλών επεξεργαστών: ο NT Server έως τέσσερις συνεργαζόμενους επεξεργαστές (ο NT Workstation έως δύο).
- Υποστήριξη πολυδιεργασιών (multitasking): ταχύτατη εναλλαγή του επεξεργαστή μεταξύ πολλών εργασιών.
- Αυξημένη ασφάλεια: προστασία των δεδομένων από αστοχίες υλικού/λογισμικού και από μη εξουσιοδοτημένους χρήστες.
- Διασύνδεση σταθμών με διαφορετικά λειτουργικά συστήματα.
- Σύνδεση από και προς απομακρυσμένα σημεία (RAS) μέσω τηλεφωνικών γραμμών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ανεξαρτησία υλικού/μεταφερσιμότητα, υποστήριξη έως 4 επεξεργαστών, πολυδιεργασία, αυξημένη ασφάλεια, διασύνδεση σταθμών με διαφορετικά λειτουργικά και απομακρυσμένη πρόσβαση (RAS).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τουλάχιστον 4 από τις 6 δυνατότητες του βιβλίου.
1.2 Ερ.3 — Απαιτήσεις υλικού εξυπηρετητή
Ερώτηση: Ποιες οι απαιτήσεις σε υλικό, ώστε να είναι δυνατή η λειτουργία του Windows NT Server χωρίς προβλήματα;
Απάντηση:
- Επεξεργαστής: Intel 80486 ή νεότερος ή επεξεργαστής RISC (υποστηρίζονται έως τέσσερις επεξεργαστές).
- Μνήμη RAM: λειτουργεί και με 16 MBytes, αλλά συνηθίζονται περισσότερα από 32 MBytes.
- Δίαυλος συστήματος όσο το δυνατόν ταχύτερος με αρκετές υποδοχές PCI· μητρική πλακέτα με υποδοχές για περισσότερα από 128 MBytes μνήμης και περισσότερους από έναν επεξεργαστές.
- Σκληρός δίσκος με 128 MB ελεύθερο χώρο στο τμήμα (partition) του συστήματος αρχείων (προτιμάται συστοιχία δίσκων RAID).
- Κάρτα οθόνης VGA ή νεότερη με τουλάχιστον 256 χρώματα σε ανάλυση 800x600, CD-ROM, ποντίκι και κάρτα δικτύου διαύλου PCI ή EISA.
- Οι περιφερειακές συσκευές πρέπει να έχουν κατάλληλους οδηγούς (drivers) — βλ. κατάλογο συμβατότητας υλικού (hardware compatibility list).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Επεξεργαστής 80486 ή νεότερος/RISC, RAM πάνω από 32 MB (ελάχιστο 16 MB), γρήγορος δίαυλος με υποδοχές PCI, δίσκος με 128 MB ελεύθερα (κατά προτίμηση RAID), κάρτα οθόνης VGA (256 χρώματα, 800x600), CD-ROM, ποντίκι, κάρτα δικτύου PCI/EISA και συμβατοί οδηγοί.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: επεξεργαστής, μνήμη, δίσκος, κάρτα δικτύου και οι λοιπές απαιτήσεις του βιβλίου.