Ανοιχτές ερωτήσεις κατανόησης για τα δίκτυα σωληνώσεων θερμού νερού κεντρικής θέρμανσης (μονοσωλήνιο, δισωλήνιο, ενδοδαπέδιο) και για τα δίκτυα διανομής θερμού νερού οικιακής χρήσης.
Ερώτηση: Αναφέρατε τους περισσότερο χρησιμοποιούμενους τύπους δικτύων κεντρικής θέρμανσης.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι περισσότερο χρησιμοποιούμενοι τύποι δικτύων κεντρικής θέρμανσης είναι: το δισωλήνιο σύστημα διανομής θερμού νερού (με διανομή από «κάτω» ή από «πάνω»/«άνω» τύπου «ομπρέλας»), το μονοσωλήνιο σύστημα διανομής θερμού νερού και το ενδοδαπέδιο σύστημα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Περιγράψτε με τη βοήθεια σκαριφήματος τη λειτουργία του μονοσωλήνιου συστήματος.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο μονοσωλήνιο σύστημα διακρίνονται τα κεντρικά κατακόρυφα δίκτυα προσαγωγής και επιστροφής (στήλες) και τα οριζόντια δίκτυα διανομής (βρόχοι/κυκλώματα). Το νερό κυκλοφορεί από τις στήλες στους οριζόντιους βρόχους, όπου ένας τετράοδος διακόπτης σε κάθε θερμαντικό σώμα καθορίζει το ποσοστό νερού που θα εισέλθει σε αυτό και το ποσοστό που θα συνεχίσει στο επόμενο σώμα του βρόχου. [Σκαρίφημα: στήλη προσαγωγής → οριζόντιος βρόχος με διαδοχικά θερμαντικά σώματα συνδεδεμένα μέσω τετράοδων διακοπτών → στήλη επιστροφής.]
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πόσους τρόπους σύνδεσης σωλήνων γνωρίζετε;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Γνωρίζουμε βασικά τρεις τρόπους σύνδεσης σωλήνων: με σπειρώματα (κοχλιωτά εξαρτήματα), με φλάντζες, και με συγκολλήσεις. Στους χαλκοσωλήνες προστίθεται και η σύνδεση με εξαρτήματα μηχανικής σύσφιξης (ρακόρ).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Με ποια στοιχεία προσδιορίζονται οι χαλύβδινοι σωλήνες και σε τι διαφέρει το σπείρωμα των σωλήνων από τα άλλα σπειρώματα;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι χαλύβδινοι σωλήνες προσδιορίζονται από την ονομαστική διάμετρο (DN), την εξωτερική διάμετρο, το ονομαστικό πάχος τοιχώματος και το βάρος ανά μέτρο μήκους (kp/m), και διακρίνονται σε σωλήνες με σπείρωμα ημιβαρέος τύπου, με σπείρωμα βαρέος τύπου, χωρίς ραφή ποιότητας εμπορίου, χωρίς ραφή με προδιαγραφές DN 2440 και με ραφή κατά μήκος. Το σπείρωμά τους ονομάζεται «σπείρωμα Whitworth» και κατασκευάζεται κατά ΕΛΟΤ 267-1/82. Διαφέρει από τα άλλα συνήθη σπειρώματα γιατί οι σωλήνες φέρουν εξωτερικό κωνικό σπείρωμα (κωνικότητα 1:16), ενώ τα εξαρτήματα (μούφες, κοχλιωτές φλάντζες, διακόπτες) φέρουν το αντίστοιχο εσωτερικό σπείρωμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πώς χαρακτηρίζονται (αριθμούνται) τα κοχλιωτά εξαρτήματα σωλήνων;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα κοχλιωτά εξαρτήματα σωλήνων χαρακτηρίζονται/αριθμούνται με βάση την αριθμητική σειρά αναφοράς των διαμέτρων τους, κατά το πρότυπο ΕΛΟΤ 567, ενώ η ονομασία τους καθορίζεται σύμφωνα με τον λειτουργικό τους προορισμό ή το σχήμα τους (π.χ. ταυ, γωνία, μούφα).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποια είναι τα μειονεκτήματα του δισωλήνιου συστήματος «με διανομή από άνω» σε σχέση με αυτό που η διανομή είναι από «κάτω»;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το δισωλήνιο σύστημα με διανομή από «άνω» έχει υψηλότερο κόστος εγκατάστασης σε σχέση με το αντίστοιχο «από κάτω», γιατί απαιτούνται περισσότεροι σωλήνες και περισσότερη εργασία (το κεντρικό δίκτυο διανομής πρέπει να φτάσει στην κορυφή του κτιρίου πριν κατέβει στα θερμαντικά σώματα). Επιπλέον, στο σύστημα «από άνω» τα θερμαντικά σώματα των χαμηλότερων ορόφων θερμαίνονται πιο αργά σε σχέση με τα υψηλότερα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποια είναι τα πλεονεκτήματα των σωλήνων από χαλκό εάν συγκριθούν με τους χαλύβδινους σωλήνες, στις εγκαταστάσεις κεντρικής θέρμανσης;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι σωλήνες από χαλκό, συγκρινόμενοι με τους χαλύβδινους, έχουν τα εξής πλεονεκτήματα: ευκολία και πολλαπλότητα στη χρήση, μεγάλη διάρκεια ζωής, αντοχή στις υψηλές θερμοκρασίες, αντοχή στην πίεση, είναι ανακυκλώσιμο υλικό, είναι απόλυτα στεγανοί και αδιαπέραστοι από υγρά και αέρια, και παρέχουν εξαιρετικές συνθήκες ροής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πώς επιτυγχάνεται η σύνδεση χαλκοσωλήνων με ρακόρ; (Σχεδιάστε με σκαρίφημα τους τρόπους)
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σύνδεση χαλκοσωλήνων με ρακόρ (εξαρτήματα μηχανικής σύσφιξης) γίνεται με τρεις τρόπους στεγανοποίησης: με τη βοήθεια ελαστικού δακτυλίου, με δακτύλιο από πλαστικό/ορείχαλκο μαζί με κατάλληλη διαμόρφωση του άκρου του σωλήνα, ή με κωνική διαμόρφωση στο άκρο του σωλήνα και του εξαρτήματος. [Σκαρίφημα: σωλήνας → παξιμάδι ρακόρ → δακτύλιος στεγανοποίησης (ελαστικός/μεταλλικός) → σώμα εξαρτήματος, σύσφιξη με κλειδί.] Χρησιμοποιούνται όταν δεν είναι δυνατή η συγκόλληση ή όταν θέλουμε δυνατότητα αποσύνδεσης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Σε τι διακρίνονται οι διακόπτες των θερμαντικών σωμάτων και πώς χαρακτηρίζονται;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι διακόπτες των θερμαντικών σωμάτων είναι δίοδοι και επιτυγχάνουν τη διακοπή και τη ρύθμιση της παροχής νερού στα θερμαντικά σώματα. Κατασκευάζονται από ορείχαλκο ή πλαστικό και διακρίνονται σε ίσιους (ευθείας ροής) και γωνιακούς. Χαρακτηρίζονται επιπλέον από: την ονομαστική πίεση (που αναφέρεται στη μέγιστη πίεση λειτουργίας), τη διαφορική πίεση (στα άκρα τους) και τη μέγιστη θερμοκρασία λειτουργίας (110-130 °C). Στα δισωλήνια συστήματα κάθε θερμαντικό σώμα συνδέεται με δύο διακόπτες, ώστε να μπορεί να αντικατασταθεί ακόμη και όταν η εγκατάσταση λειτουργεί.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Περιγράψτε τη λειτουργία του θερμοστατικού διακόπτη των θερμαντικών σωμάτων.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο θερμοστατικός διακόπτης συνδέεται στην προσαγωγή του θερμαντικού σώματος, στη θέση του απλού διακόπτη, και ρυθμίζει τη θερμική απόδοση του θερμαντικού σώματος σε συνάρτηση με τη θερμοκρασία του χώρου. Η θερμοστατική κεφαλή του έχει στο εσωτερικό της μία φούσκα με ειδικό υγρό (συνήθως υδράργυρο), το οποίο διαστέλλεται όταν αυξάνει η θερμοκρασία του χώρου και επενεργεί στον άξονα της βαλβίδας του διακόπτη, ώστε να επιτυγχάνεται ρύθμιση ή και διακοπή της ροής του νερού προς το θερμαντικό σώμα. Ο θερμοστάτης μπορεί να είναι ενσωματωμένος στο διακόπτη ή να τοποθετηθεί στον τοίχο κοντά στο σώμα, και ο χρήστης μπορεί να τον προρρυθμίσει στην επιθυμητή θερμοκρασία. Έτσι επιτυγχάνεται σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας και επιλογή θερμοκρασίας για κάθε χώρο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Περιγράψτε την κυκλοφορία του νερού σε ένα βρόχο ή κύκλωμα, οριζόντιο του μονοσωληνίου συστήματος, με δύο θερμαντικά σώματα.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το θερμό νερό εισέρχεται στον οριζόντιο βρόχο από τη στήλη προσαγωγής και φτάνει στον τετράοδο διακόπτη του πρώτου θερμαντικού σώματος. Ένα μέρος του νερού εισέρχεται στο πρώτο θερμαντικό σώμα, αποδίδει θερμότητα και επανέρχεται στο βρόχο, ενωνόμενο με το υπόλοιπο νερό που πέρασε απευθείας από τη δίοδο του τετράοδου διακόπτη· το συνολικό ρεύμα συνεχίζει προς τον τετράοδο διακόπτη του δεύτερου θερμαντικού σώματος, όπου επαναλαμβάνεται η ίδια διαδικασία, και τελικά το νερό καταλήγει στη στήλη επιστροφής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Με ποιους κατασκευαστικούς τρόπους αντιμετωπίζουμε την υπερθέρμανση του λέβητα και την προστασία της εγκατάστασης ενός μονοσωλήνιου συστήματος;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο μονοσωλήνιο σύστημα, όταν όλοι οι χρήστες κλείσουν τις βάνες αυτονομίας, ο κυκλοφορητής συνεχίζει να λειτουργεί μέχρις ότου η θερμοκρασία του νερού στο λέβητα πέσει στους 40 °C περίπου· γι' αυτό πρέπει να εξασφαλίζεται συνεχής κυκλοφορία του νερού, για την προστασία του λέβητα από υπερθέρμανση και της εγκατάστασης από υπερβολική πίεση. Αυτό γίνεται με τους εξής τρόπους: 1) με τοποθέτηση τρίοδης ηλεκτρικής βάνας αυτονομίας στον πίνακα συλλεκτών του τελευταίου ορόφου, συνδεδεμένης με την επιστροφή, 2) με σύνδεση των στηλών προσαγωγής και επιστροφής στο ψηλότερο σημείο τους με σωλήνα μικρής διαμέτρου (όχι η καλύτερη λύση), 3) με χρήση σύγχρονων κυκλοφορητών σταθερού μανομετρικού ύψους με αυτόματη μεταβολή της παροχής (η καλύτερη λύση) και 4) με χρήση βαλβίδας διαφορικής πίεσης, η οποία τοποθετείται στο λεβητοστάσιο μετά τον κυκλοφορητή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Γιατί το ενδοδαπέδιο σύστημα θέρμανσης έχει υψηλό κόστος κατασκευής;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το ενδοδαπέδιο σύστημα έχει υψηλό κόστος κατασκευής επειδή απαιτούνται πρόσθετες οικοδομικές εργασίες. Για την κατασκευή του χρειάζονται μονωτικά υλικά στο δάπεδο, πλέγματα για τη στήριξη των σωλήνων, ειδικοί εύκαμπτοι σωλήνες και συλλέκτες με τα εξαρτήματά τους, καθώς και διάστρωση του θερμοδαπέδου με ειδικό μπετόν, μέσα στο οποίο ενσωματώνεται το οριζόντιο δίκτυο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποια είναι τα μειονεκτήματα του ενδοδαπέδιου συστήματος εάν αυτό συγκριθεί με τα άλλα συστήματα;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα μειονεκτήματα του ενδοδαπέδιου συστήματος είναι: 1) η έλλειψη δυνατότητας μετατροπών στο οριζόντιο δίκτυο μετά την περάτωση της κατασκευής του, 2) το υψηλό κόστος κατασκευής, επειδή απαιτούνται πρόσθετες οικοδομικές εργασίες, 3) η μεγάλη «αδράνεια» στη θέρμανση του χώρου, αφού για να θερμανθεί ο αέρας πρέπει πρώτα να θερμανθεί το ειδικό δάπεδο από μπετόν, 4) η παρουσία δυσάρεστων οσμών από τα υποδήματα όταν εφάπτονται στο δάπεδο, 5) σε ιδιαίτερα χαμηλές εξωτερικές θερμοκρασίες η θέρμανση δεν επαρκεί και απαιτείται υποστήριξη με θερμαντικά σώματα και 6) δεν ενδείκνυται η τοποθέτηση ταπήτων, κυρίως μοκέτας, από τοίχο σε τοίχο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιος τύπος σωλήνων χρησιμοποιείται για την κατασκευή του ενδοδαπέδιου συστήματος;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για την κατασκευή του ενδοδαπέδιου συστήματος χρησιμοποιούνται ειδικοί εύκαμπτοι σωλήνες, κυρίως πλαστικοί (χρησιμοποιούνται και χαλκοσωλήνες), συνήθως διαμέτρου Ø 16, οι οποίοι τοποθετούνται σε μορφή σπιράλ μέσα στο θερμοδάπεδο και συνδέονται με τους συλλέκτες προσαγωγής και επιστροφής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Σε ποιο πεδίο θερμοκρασιών κυκλοφορεί το θερμό νερό στα ενδοδαπέδια συστήματα και για ποιο λόγο;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στα ενδοδαπέδια συστήματα το θερμό νερό κυκλοφορεί σε χαμηλές θερμοκρασίες, 45-50 °C. Ο λόγος είναι ότι η θερμοκρασία του δαπέδου πρέπει να ανέρχεται στους 30-37 °C και να μην υπερβαίνει αυτό το εύρος, διότι διαφορετικά δημιουργούνται προβλήματα στα άτομα που κατοικούν στο χώρο. Γι' αυτό το σύστημα μπορεί να λειτουργήσει και σε συνδυασμό με ηλιόθερμο ή αντλία θερμότητας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Σε τι υπερέχει η θέρμανση με ενδοδαπέδιο σύστημα σε σχέση με τα άλλα συστήματα θέρμανσης;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η θέρμανση με ενδοδαπέδιο σύστημα υπερέχει γιατί: 1) αποφεύγεται η τοποθέτηση θερμαντικών σωμάτων, οπότε δεν διαταράσσεται η αισθητική του χώρου, 2) επιτυγχάνεται ομοιόμορφη θέρμανση όλου του χώρου, 3) η θερμοκρασία του αέρα είναι πλησιέστερη στην επιθυμητή (20 °C) και η θέρμανση είναι πιο φυσιολογική για τον άνθρωπο από άποψη υγιεινής, 4) οι τοίχοι και τα έπιπλα δεν ρυπαίνονται από τη σκόνη που παρασύρεται από την κίνηση του αέρα, 5) το σύστημα μπορεί να λειτουργήσει με αυτονομία και 6) δεν απαιτούνται θερμαντικά σώματα, με αποτέλεσμα εξοικονόμηση χώρου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Περιγράψτε τη λειτουργία του συστήματος παρασκευής θερμού νερού με ηλιακή ενέργεια.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ηλιακή ακτινοβολία που προσπίπτει στον ηλιακό συλλέκτη απορροφάται από ειδικό υγρό, το οποίο θερμαινόμενο ανέρχεται λόγω φυσικής κυκλοφορίας και εισέρχεται σε εναλλάκτη θερμότητας (σερπαντίνα) μέσα στον παρασκευαστήρα (θερμοδοχείο). Εκεί αποδίδει μέρος της θερμότητάς του στο νερό χρήσης που βρίσκεται στον παρασκευαστήρα και στη συνέχεια επιστρέφει με φυσική ροή στο κάτω μέρος του συλλέκτη, για να επαναθερμανθεί και ο κύκλος να επαναληφθεί.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποια όργανα και συσκευές θα παραγγέλνατε για να κατασκευάσετε ένα σύστημα παραγωγής θερμού νερού με παρασκευαστήρα;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για την κατασκευή ενός συστήματος παραγωγής θερμού νερού με παρασκευαστήρα θα παραγγέλναμε: τον παρασκευαστήρα (θερμαντήρα-boiler) με ενσωματωμένη σερπαντίνα, τον κυκλοφορητή για την κυκλοφορία του νερού του λέβητα μέσα από τη σερπαντίνα, εμβαπτιζόμενους υδροστάτες για τον έλεγχο της θερμοκρασίας, σφαιρικές βάνες, αυτόματο εξαεριστικό, βαλβίδα αντεπιστροφής, βαλβίδα ασφαλείας, πιεζόμετρο, μειωτήρα πίεσης στην είσοδο του κρύου νερού, χαλκοσωλήνες και εξαρτήματα σύνδεσης (ρακόρ, συνδέσμους, συστολικά ταυ) και, όταν το σύστημα συνδέεται και με ηλιακό συλλέκτη, δοχείο διαστολής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Για τη σύνδεση ενός θερμοσίφωνα, ποια όργανα και ειδικά εξαρτήματα θα παραγγέλνατε;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για τη σύνδεση ενός θερμοσίφωνα θα παραγγέλναμε: τον θερμοσίφωνα (παρασκευαστήρα) με τη θερμική αντίσταση και τον θερμικό διακόπτη (θερμοστάτη) του, τον αναμίκτη (μπαταρία) για την ανάμιξη θερμού και κρύου νερού, σφαιρικές βάνες αποκοπής, μειωτήρα πίεσης στην είσοδο του κρύου νερού, ανασταλτική βαλβίδα (αντεπιστροφής), βαλβίδα ασφαλείας (π.χ. 7 bar), δοχείο διαστολής, ράβδο μαγνησίου για την προστασία από τη διάβρωση και τους σωλήνες με τα εξαρτήματα σύνδεσης (ρακόρ, γωνίες, ταυ). Αν ο θερμοσίφωνας συνδέεται και με λέβητα ή ηλιακό συλλέκτη, απαιτούνται επιπλέον σερπαντίνα, κυκλοφορητής και αυτόματο εξαεριστικό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Για την κατασκευή ενός κατακόρυφου δικτύου κεντρικής θέρμανσης μονοσωλήνιου συστήματος, ποια όργανα, συσκευές και ειδικά εξαρτήματα θα παραγγέλνατε;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για την κατασκευή του κεντρικού κατακόρυφου δικτύου ενός μονοσωλήνιου συστήματος θα παραγγέλναμε: 1) εύκαμπτους σωλήνες μονοσωλήνιου συστήματος και τα εξαρτήματά τους, 2) σφαιρικές βάνες, 3) διαστολικά, 4) αυτόματα εξαεριστικά και 5) βαλβίδα διαφορικής πίεσης. Για τα οριζόντια δίκτυα των διαμερισμάτων απαιτούνται επιπλέον συλλέκτες με τα κιβώτιά τους, τετράοδοι διακόπτες και θερμαντικά σώματα.
Κριτήρια αξιολόγησης: