Λύσεις — Ενότητα 1.10: Συστήματα Πυρόσβεσης (σελ. 156-157) – ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ Ι Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Ενότητα 1.10: Συστήματα Πυρόσβεσης

Εννέα ερωτήσεις για τα συστήματα πυρόσβεσης του κινητήρα: τις τρεις ζώνες πυρκαγιάς και τον λόγο του διαχωρισμού τους, τον σκοπό και τα τεχνικά χαρακτηριστικά του συστήματος πυρανίχνευσης, τον αριθμό θερμοζευγών ανά ζώνη, τα χαρακτηριστικά κατάλληλου υλικού πυρόσβεσης και τον ακατάλληλο μείγμα νερού-αλκοόλης, την ενεργοποίηση του συστήματος πυρόσβεσης από τον χειριστή, τον τρόπο δράσης ενός πυροσβεστικού υλικού και τη διοχέτευση του πυροσβεστικού υγρού από τις φιάλες στα ακροφύσια.

Ζώνες πυρκαγιάς εμβολοφόρου κινητήρα

Ερώτηση: Σε πόσες και ποιες ζώνες πυρκαγιάς χωρίζουμε έναν εμβολοφόρο κινητήρα και για ποιο λόγο;

Απάντηση:

• §1.10. «Ο κινητήρας του αεροσκάφους - ή κάθε ένας από τους κινητήρες - διαιρούνται σε τρεις ζώνες πυρκαγιάς (fire zones)... Η ζώνη Ι αντιστοιχεί στο τμήμα του κινητήρα μέχρι τις κινητές θυρίδες ψύξης και τους εσωτερικούς δακτυλιοειδείς εκτροπείς αέρα. Η ζώνη ΙΙ περιλαμβάνει το συγκρότημα παρελκομένων μέχρι το λεγόμενο αντιπυρικό διάφραγμα και, τέλος, η ζώνη ΙΙΙ στο υπόλοιπο τμήμα του κινητήρα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο εμβολοφόρος κινητήρας χωρίζεται σε τρεις ζώνες πυρκαγιάς: η Ζώνη Ι αντιστοιχεί στο τμήμα του κινητήρα μέχρι τις κινητές θυρίδες ψύξης και τους εσωτερικούς δακτυλιοειδείς εκτροπείς αέρα, η Ζώνη ΙΙ περιλαμβάνει το συγκρότημα παρελκομένων μέχρι το αντιπυρικό διάφραγμα, και η Ζώνη ΙΙΙ αφορά το υπόλοιπο τμήμα του κινητήρα. Ο διαχωρισμός αυτός γίνεται ώστε κάθε ζώνη, με τα δικά της χαρακτηριστικά κινδύνου πυρκαγιάς, να διαθέτει το κατάλληλο, προσαρμοσμένο σε αυτήν σύστημα πυρανίχνευσης (με ανάλογο του μεγέθους της πλήθος αισθητήρων), ώστε η εστία μιας πυρκαγιάς να εντοπίζεται με ακρίβεια και να αντιμετωπίζεται στοχευμένα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Τρεις ζώνες (Ι, ΙΙ, ΙΙΙ) για ακριβή εντοπισμό και στοχευμένη αντιμετώπιση της πυρκαγιάς ανά τμήμα του κινητήρα

Σκοπός συστήματος πυρανίχνευσης

Ερώτηση: Ποιος είναι ο σκοπός χρήσης ενός συστήματος πυρανίχνευσης στον κινητήρα;

Απάντηση:

• §1.10.1. «Για κάθε κινητήρα προβλέπεται ένα ξεχωριστό σύστημα πυρανίχνευσης το οποίο, σε περίπτωση ανίχνευσης πυρκαγιάς δίνει οπτικό σήμα στο πιλοτήριο καθώς και ηχητικό συναγερμό... σχεδιασμένο... ώστε να παρέχει έγκαιρη προειδοποίηση για την πυρκαγιά με σαφή προσδιορισμό της εστίας της... θα πρέπει να παρέχει ένδειξη καθόλη τη διάρκεια της πυρκαγιάς ενώ απαραίτητη είναι τόσο η ένδειξη κατάσβεσης όσο και η ένδειξη αναζωπύρωσης της πυρκαγιάς.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο σκοπός ενός συστήματος πυρανίχνευσης είναι να ανιχνεύει έγκαιρα την εκδήλωση πυρκαγιάς στον κινητήρα και να ειδοποιεί άμεσα το πλήρωμα, δίνοντας οπτικό σήμα στο πιλοτήριο και ηχητικό συναγερμό, με σαφή προσδιορισμό της εστίας της. Πρέπει επίσης να παρέχει συνεχή ένδειξη καθ' όλη τη διάρκεια της πυρκαγιάς, καθώς και ένδειξη κατάσβεσης και ενδεχόμενης αναζωπύρωσής της, ενώ δεν πρέπει να επηρεάζεται από λανθασμένες ενδείξεις (false alarm). Έτσι, ενεργοποιεί έγκαιρα και το σύστημα πυρόσβεσης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Έγκαιρη, ακριβής προειδοποίηση (οπτικό+ηχητικό σήμα) καθ' όλη τη διάρκεια της πυρκαγιάς, χωρίς false alarm

Τεχνικά χαρακτηριστικά συστήματος πυρανίχνευσης

Ερώτηση: Αναφέρατε τα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά ενός συστήματος πυρανίχνευσης.

Απάντηση:

• §1.10.1. «Ένα σύστημα πυρανίχνευσης είναι ιδιαίτερα ανθεκτικό σε κραδασμούς, υψηλές θερμοκρασίες, επαφή με νερό, καύσιμο ή λιπαντικό. Λειτουργεί με ηλεκτρικό ρεύμα. Η απαίτησή του σε ηλεκτρική ισχύ είναι πολύ μικρή και στο ηλεκτρικό του κύκλωμα δεν πρέπει να παρεμβάλλονται ανορθωτές.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένα σύστημα πυρανίχνευσης πρέπει να παρέχει έγκαιρη προειδοποίηση με σαφή προσδιορισμό της εστίας της πυρκαγιάς, να μην επηρεάζεται από λανθασμένη ένδειξη (false alarm), να παρέχει ένδειξη καθόλη τη διάρκεια της πυρκαγιάς καθώς και ένδειξη κατάσβεσης/αναζωπύρωσης. Τεχνικά, είναι ιδιαίτερα ανθεκτικό σε κραδασμούς, υψηλές θερμοκρασίες και επαφή με νερό, καύσιμο ή λιπαντικό, λειτουργεί με ηλεκτρικό ρεύμα με πολύ μικρή απαίτηση ισχύος, και στο κύκλωμά του δεν πρέπει να παρεμβάλλονται ανορθωτές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ανθεκτικότητα σε κραδασμούς/θερμοκρασία/υγρά, λειτουργία με ηλεκτρικό ρεύμα μικρής ισχύος, χωρίς ανορθωτές

Αριθμός θερμοζευγών ανά ζώνη πυρανίχνευσης

Ερώτηση: Ο αριθμός των θερμοζευγών που χρησιμοποιείται σε κάθε ζώνη πυρανίχνευσης εξαρτάται από: Α) Τη μέγιστη αναμενόμενη θερμοκρασία στην περιοχή κατά τη διάρκεια μιας πυρκαγιάς. Β) Το μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος του συστήματος πυρανίχνευσης. Γ) Τη μέγιστη ένταση ρεύματος που διαθέτει η μπαταρία του αεροσκάφους. Δ) Την έκταση της περιοχής που θέλουμε να εξασφαλίσουμε πυρανίχνευση.

Απάντηση:

• §1.10.1. «Ο αριθμός των θερμοζευγών που χρησιμοποιούνται σε κάθε ζώνη πυρανίχνευσης εξαρτάται από το μέγεθός της.»

Σύνοψη: Σωστή απάντηση: Δ) Την έκταση της περιοχής που θέλουμε να εξασφαλίσουμε πυρανίχνευση. Το βιβλίο αναφέρει ρητά ότι ο αριθμός των θερμοζευγών ανά ζώνη εξαρτάται από το μέγεθος (δηλαδή την έκταση) της ζώνης πυρανίχνευσης - όσο μεγαλύτερη η περιοχή που πρέπει να καλυφθεί, τόσο περισσότερα θερμοζεύγη απαιτούνται για πλήρη κάλυψη. Οι επιλογές Α, Β και Γ (μέγιστη θερμοκρασία, βάρος συστήματος, ένταση ρεύματος μπαταρίας) δεν σχετίζονται με το κριτήριο αυτό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ο αριθμός θερμοζευγών ανά ζώνη εξαρτάται από την έκταση/το μέγεθος της ζώνης — απάντηση Δ

Χαρακτηριστικά κατάλληλου υλικού πυρόσβεσης

Ερώτηση: Αναφέρατε τα βασικά χαρακτηριστικά ενός υλικού κατάλληλου για πυρόσβεση.

Απάντηση:

• §1.10.2. «Τα υλικά πυρόσβεσης πρέπει να έχουν διεισδυτικότητα, να μην είναι ηλεκτρικά αγώγιμα και να έχουν την ικανότητα να δεσμεύουν το οξυγόνο του αέρα στο χώρο πυρόσβεσης ώστε να σταματούν την καύση.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένα υλικό κατάλληλο για πυρόσβεση πρέπει να έχει διεισδυτικότητα, ώστε να φτάνει σε όλα τα σημεία του προστατευόμενου χώρου, να μην είναι ηλεκτρικά αγώγιμο, ώστε να μη δημιουργεί κίνδυνο βραχυκυκλώματος/ηλεκτροπληξίας κοντά σε ηλεκτρικά κυκλώματα του κινητήρα, και να έχει την ικανότητα να δεσμεύει το οξυγόνο του αέρα στο χώρο πυρόσβεσης, ώστε να σταματά η καύση λόγω έλλειψης οξυγόνου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Διεισδυτικότητα, μη ηλεκτρική αγωγιμότητα, δέσμευση οξυγόνου για διακοπή της καύσης

Ενεργοποίηση συστήματος πυρόσβεσης από τον χειριστή

Ερώτηση: Η εντολή ενεργοποίησης ενός συστήματος πυρόσβεσης δίνεται από το χειριστή του αεροσκάφους. ΣΩΣΤΟ ❐ ΛΑΘΟΣ ❐

Απάντηση:

• §1.10.2. «Στο πιλοτήριο τοποθετείται μία βαλβίδα επιλογής του κινητήρα στον οποίο θα πραγματοποιηθεί η πυρόσβεση. Μετά την επιλογή, ο χρήστης τραβά μία λαβή η οποία ανοίγει, μέσω σύρματος, τη βαλβίδα της φιάλης.»

Σύνοψη: Η δήλωση είναι ΣΩΣΤΗ. Η ενεργοποίηση του συστήματος πυρόσβεσης γίνεται από το πιλοτήριο: ο χειριστής επιλέγει, με τη βαλβίδα επιλογής, τον κινητήρα στον οποίο θα γίνει η πυρόσβεση και στη συνέχεια τραβά μία λαβή η οποία ανοίγει, μέσω σύρματος, τη βαλβίδα της φιάλης, ώστε το πυροσβεστικό υγρό να κατευθυνθεί στο ακροφύσιο του επιλεγμένου κινητήρα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σωστό — ο χειριστής επιλέγει τον κινητήρα και τραβά τη λαβή ενεργοποίησης στο πιλοτήριο

Ακατάλληλο υλικό κατάσβεσης

Ερώτηση: Ποιο από τα παρακάτω υλικά είναι ακατάλληλο για κατάσβεση; Α) Διοξείδιο του άνθρακα (CO2). B) Μείγμα νερού και αλκοόλης. Γ) Χλώριο-Βρώμιο-Μεθάνιο (CH2ClBr). Δ) HALON.

Απάντηση:

• §1.10.2. «Τα κυριότερα υλικά πυρόσβεσης τα οποία χρησιμοποιούνται σε αεροσκάφη είναι: Διοξείδιο του άνθρακα (CO2)... Χλώριο-Βρώμιο-Μεθάνιο (CH2CIBr)... Τρι-φθοριο-βρωμιο-μεθάνιο (CF3Br)... Τα υλικά πυρόσβεσης πρέπει... να μην είναι ηλεκτρικά αγώγιμα.»

Σύνοψη: Σωστή απάντηση: Β) Μείγμα νερού και αλκοόλης. Το βιβλίο αναφέρει ως εγκεκριμένα υλικά πυρόσβεσης αεροσκαφών το CO2, το Μεθυλο-Βρωμίδιο, το CB (CH2ClBr), το CBr2F2 και το HALON (CF3Br) - όχι το νερό. Το νερό (ακόμη και σε μείγμα με αλκοόλη) είναι ηλεκτρικά αγώγιμο, γεγονός που το καθιστά ακατάλληλο για χρήση κοντά στα ηλεκτρικά κυκλώματα και τα καύσιμα του κινητήρα, αντίθετα με τη ρητή απαίτηση του βιβλίου τα υλικά πυρόσβεσης να μην είναι ηλεκτρικά αγώγιμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Το μείγμα νερού-αλκοόλης είναι ακατάλληλο (ηλεκτρικά αγώγιμο, εκτός των εγκεκριμένων υλικών) — απάντηση Β

Τρόπος δράσης πυροσβεστικού υλικού

Ερώτηση: Ποιος είναι ο τρόπος που δρα ένα πυροσβεστικό υλικό για να κατασβέσει μια πυρκαγιά;

Απάντηση:

• §1.10.2. «Τα συστήματα αυτά χρησιμοποιούν αδρανή υλικά τα οποία κατακλύουν τον προστατευόμενο χώρο σε περίπτωση πυρκαγιάς, απομονώνουν τα εύφλεκτα υλικά από το οξυγόνο του αέρα και σταματούν την καύση.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το πυροσβεστικό υλικό είναι αδρανές και δρα κατακλύοντας τον προστατευόμενο χώρο (τη ζώνη πυρκαγιάς) μέσω ακροφυσίων ή σωληνώσεων. Με την κατάκλυση αυτή απομονώνει τα εύφλεκτα υλικά από το οξυγόνο του αέρα, στερώντας το απαραίτητο για την καύση οξυγόνο και έτσι σταματά τη διαδικασία της καύσης, κατασβήνοντας την πυρκαγιά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κατακλύει τον χώρο και αποκόπτει την πρόσβαση των εύφλεκτων υλικών στο οξυγόνο του αέρα, σταματώντας την καύση

Διοχέτευση πυροσβεστικού υγρού σε ακροφύσια

Ερώτηση: Το υγρό υπό πίεση που περιέχουν οι φιάλες ενός πυροσβεστικού συστήματος καταλήγει σε ακροφύσια για την διασπορά του στον προστατευόμενο χώρο. ΣΩΣΤΟ ❐ ΛΑΘΟΣ ❐

Απάντηση:

• §1.10.2. «Μέσω σωληνώσεων το υγρό υπό πίεση που περιέχουν καταλήγει σε ακροφύσια για τη διασπορά του στον προστατευόμενο χώρο.»

Σύνοψη: Η δήλωση είναι ΣΩΣΤΗ. Το βιβλίο περιγράφει ακριβώς αυτή τη λειτουργία: το πυροσβεστικό υγρό, αποθηκευμένο υπό πίεση στις φιάλες, διοχετεύεται μέσω σωληνώσεων και καταλήγει σε ειδικά ακροφύσια, από όπου διασπείρεται στον προστατευόμενο χώρο (τη ζώνη πυρκαγιάς) για την κατάσβεση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σωστό — το υγρό των φιαλών διοχετεύεται μέσω σωληνώσεων στα ακροφύσια για διασπορά στον προστατευόμενο χώρο