Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 4 (σελ. 200-201) – ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΗΜΑΤΟΣ Θεωρία Γ΄ ΕΠΑΛ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΗΜΑΤΟΣ Θεωρία Γ΄ ΕΠΑΛ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΗΜΑΤΟΣ Θεωρία Γ΄ ΕΠΑΛ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 4 (σελ. 200-201) – ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΗΜΑΤΟΣ Θεωρία Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 4

Πλήρεις λύσεις και των είκοσι ερωτήσεων του κεφαλαίου 4 — η τηλεοπτική αλυσίδα, τα χαρακτηριστικά του φωτός, το ασπρόμαυρο τηλεοπτικό σήμα με τη σάρωση κατά CCIR, το έγχρωμο σήμα με τη φωτεινότητα, τη χρωμικότητα, τα σήματα χρωματοδιαφοράς και το σήμα Burst, τα συστήματα PAL, SECAM και NTSC, η ασπρόμαυρη κάμερα VIDICON, οι φακοί και οι διατάξεις CCD, η βιντεοκάμερα με τις συνδέσεις και τις βασικές ρυθμίσεις λειτουργίας και οι κάμερες ENG και EFP με τα βασικά τμήματα της επαγγελματικής κάμερας.

Ερώτηση 1 — Η μονάδα μέτρησης της φωτεινής ροής

Ερώτηση: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 4: 1. Η μονάδα μέτρησης της φωτεινής ροής είναι: -το κερί ή η καντέλα -το λουξ -το λούμεν (υπογραμμίστε τη σωστή απάντηση)

Απάντηση:

Σωστή απάντηση: το λούμεν.

Η τεκμηρίωση (σελ. 131): Φωτεινή ροή Φ: εκφράζει την ενέργεια που προσδίδεται από κάποιο φωτεινό κύμα στη μονάδα του χρόνου. Μονάδα μέτρησης της φωτεινής ροής είναι το Λούμεν Lumen (Lum).

Μέγεθος	Ορισμός	Μονάδα
Φωτεινή ροή Φ	η ενέργεια που προσδίδεται από κάποιο φωτεινό κύμα στη μονάδα του χρόνου	Λούμεν (Lum)
Φωτεινή ένταση Ι	η φωτεινή ροή Φ, που υπάρχει σε μία κατεύθυνση ανά μονάδα στερεάς γωνίας Ω — Ι = Φ/Ω	το κερί… (Candela Cd)
Φωτεινότητα Ε	η φωτεινή ροή Φ, που προσπίπει κάθετα σε μονάδα επιφάνειας S — Ε = Φ/S	το λουξ (LUX = Lumen/m²)
Λαμπρότητα Β	η φωτεινή ένταση Ι, που ακτινοβολείται από επιφάνεια 1m² — Β = Ι/S	Nit (CD/m²)
Αντίθεση Κ	ο λόγος της λαμπρότητας του πιο φωτεινού στοιχείου (λευκού) προς τη λαμπρότητα του πιο σκοτεινού στοιχείου (μαύρου)	καθαρός αριθμός

Οι δύο άλλες επιλογές αντιστοιχούν σε διαφορετικά μεγέθη: το κερί ή καντέλα στη φωτεινή ένταση και το λουξ στη φωτεινότητα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή απάντηση είναι το λούμεν. Το βιβλίο ορίζει τη φωτεινή ροή ως την ενέργεια που προσδίδεται από κάποιο φωτεινό κύμα στη μονάδα του χρόνου, με μονάδα μέτρησης το λούμεν. Οι άλλες δύο επιλογές αντιστοιχούν σε διαφορετικά φωτεινά μεγέθη: το κερί ή καντέλα είναι η μονάδα της φωτεινής έντασης, η οποία ορίζεται ως η φωτεινή ροή που υπάρχει σε μία κατεύθυνση ανά μονάδα στερεάς γωνίας, ενώ το λουξ είναι η μονάδα της φωτεινότητας, η οποία ορίζεται ως η φωτεινή ροή που προσπίπτει κάθετα σε μονάδα επιφάνειας και ισούται με ένα λούμεν ανά τετραγωνικό μέτρο. Συμπληρωματικά, η λαμπρότητα ορίζεται ως η φωτεινή ένταση που ακτινοβολείται από επιφάνεια ενός τετραγωνικού μέτρου και μετριέται σε nit, ενώ η αντίθεση εκφράζει τον λόγο της λαμπρότητας του πιο φωτεινού προς τη λαμπρότητα του πιο σκοτεινού στοιχείου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Η αντίθεση

Ερώτηση: 2. Η αντίθεση εκφράζει το λόγο της λαμπρότητας του πιο ................................. .............................προς τη λαμπρότητα του πιο …………..........…................…

Απάντηση:

Η συμπλήρωση (σελ. 132): Αντίθεση: εκφράζει το λόγο της λαμπρότητας του πιο φωτεινού στοιχείου (λευκού) προς τη λαμπρότητα του πιο σκοτεινού στοιχείου (μαύρου).

Πλήρης πρόταση: «Η αντίθεση εκφράζει το λόγο της λαμπρότητας του πιο φωτεινού στοιχείου (λευκού) προς τη λαμπρότητα του πιο σκοτεινού στοιχείου (μαύρου).»
```
        Β λευκού
   Κ = ───────────
        Β μαύρου
```
Η λαμπρότητα (σελ. 132): είναι η φωτεινή ένταση Ι, που ακτινοβολείται από επιφάνεια 1m² — Β = Ι/S, με μονάδα το Nit (CD/m²). Πού υπεισέρχεται η αντίθεση στο σήμα (σελ. 132-133): στο Pre-video, την εναλλασσόμενη A.C. Η συχνότητα αυτής της συνιστώσας καθορίζεται από τον αριθμό των στοιχείων (Pixels) της εικόνας, ενώ το πλάτος της καθορίζεται από την αντίθεση (contrast).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η αντίθεση εκφράζει τον λόγο της λαμπρότητας του πιο φωτεινού στοιχείου, δηλαδή του λευκού, προς τη λαμπρότητα του πιο σκοτεινού στοιχείου, δηλαδή του μαύρου. Συμβολίζεται με το κεφαλαίο κάπα και δίνεται από τον λόγο της λαμπρότητας του λευκού προς τη λαμπρότητα του μαύρου. Υπενθυμίζεται ότι λαμπρότητα είναι η φωτεινή ένταση που ακτινοβολείται από επιφάνεια ενός τετραγωνικού μέτρου και μετριέται σε nit. Η αντίθεση έχει άμεση σχέση με το οπτικό σήμα, καθώς στο σήμα Pre-video το πλάτος της εναλλασσόμενης συνιστώσας καθορίζεται ακριβώς από την αντίθεση, ενώ η συχνότητά της καθορίζεται από τον αριθμό των στοιχείων της εικόνας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Η χρωμικότητα ως γεωμετρικό άνυσμα

Ερώτηση: 3. Η χρωμικότητα μιας εικόνας είναι ένα γεωμετρικό άνυσμα και καθορίζεται από …………..........…....................................… ………..........…....................................…..........

Απάντηση:

Η συμπλήρωση (σελ. 135): επιπλέον η χρωμικότητα μιας έγχρωμης εικόνας είναι ένα γεωμετρικό άνυσμα και καθορίζεται από το μέτρο του, που ονομάζεται κορεσμός (Saturation) και τη γωνία του, που ονομάζεται χροιά (HUE).

Πλήρης πρόταση: «…καθορίζεται από το μέτρο του, που ονομάζεται κορεσμός (Saturation) και τη γωνία του, που ονομάζεται χροιά (HUE).»
```
   Χρωμικότητα = κορεσμός + χροιά
   Chrominance = saturation + hue

            ╱
      CHR  ╱  ← μήκος ανύσματος = ΚΟΡΕΣΜΟΣ
          ╱ φ ← γωνία = ΧΡΟΙΑ
   ──────●──────►
```
Τι σημαίνουν (σελ. 135): φ, είναι η γωνία, που καθορίζει την απόχρωση (χροιά) του ανύσματος CHR ενώ το μήκος του ανύσματος (CHR), καθορίζει τον κορεσμό του [την αγνότητά του (purity) ή αλλιώς τη μη νόθευσή του με ποσότητα λευκού φωτός]. Η συνολική σύνθεση (σελ. 135): Έγχρωμη εικόνα = φωτεινότητα + χρωμικότητα, άρα Έγχρωμη εικόνα = φωτεινότητα + κορεσμός + χροιά. Η φωτεινότητα (σελ. 136): ονομάζεται Luminance, συμβολίζεται με Υ και καθορίζει την κατανομή της φωτεινής ενέργειας, που ανακλά η έγχρωμη εικόνα ανά τετραγωνικό μέτρο φωτιζόμενης επιφάνειας. Στον χρωμικό κύκλο (σελ. 137): ο κορεσμός του χρώματος κινείται κατά μήκος του εκάστοτε διανύσματος, ενώ η χροιά είναι η γωνία, που γράφει το διάνυσμα κατά την αντίθετη φορά των δεικτών του ρολογιού.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η χρωμικότητα μιας εικόνας είναι ένα γεωμετρικό άνυσμα και καθορίζεται από το μέτρο του, που ονομάζεται κορεσμός, και από τη γωνία του, που ονομάζεται χροιά. Δηλαδή χρωμικότητα ισούται με κορεσμό συν χροιά. Ειδικότερα, η γωνία φι καθορίζει την απόχρωση, δηλαδή τη χροιά του ανύσματος της χρωμικότητας, ενώ το μήκος του ανύσματος καθορίζει τον κορεσμό του, δηλαδή την αγνότητά του ή αλλιώς τη μη νόθευσή του με ποσότητα λευκού φωτός. Επειδή η έγχρωμη εικόνα ισούται με φωτεινότητα συν χρωμικότητα, προκύπτει ότι η έγχρωμη εικόνα ισούται με φωτεινότητα συν κορεσμό συν χροιά. Στον χρωμικό κύκλο ο κορεσμός του χρώματος κινείται κατά μήκος του εκάστοτε διανύσματος, ενώ η χροιά είναι η γωνία που γράφει το διάνυσμα κατά την αντίθετη φορά των δεικτών του ρολογιού.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Η ευαισθησία του ματιού στα βασικά χρώματα

Ερώτηση: 4. Το ανθρώπινο μάτι έχει μεγαλύτερη ευαισθησία στο: -κόκκινο -στο πράσινο -στο μπλε (υπογραμμίστε τη σωστή απάντηση)

Απάντηση:

Σωστή απάντηση: στο πράσινο.

Η τεκμηρίωση (σελ. 137): στην πραγματικότητα οι συνιστώσες R,G,B δε συμμετέχουν το ίδιο στη σύνθεση ή ανάλυση μιας εικόνας, επειδή απλούστατα το μάτι του ανθρώπου δεν έχει την ίδια ευαισθησία (απόκριση) και στα τρία αυτά βασικά χρώματα. Η συμμετοχή τους ακολουθεί τον παρακάτω νόμο για την παραγωγή της φωτεινότητας του λευκού φωτός: Φωτεινότητα λευκού φωτός = 0,30R + 0,59G + 0,11Β.

Χρώμα Συντελεστής Ευαισθησία

Πράσινο (G) 0,59 μεγαλύτερη

Κόκκινο (R) 0,30 ενδιάμεση

Μπλε (Β) 0,11 μικρότερη

Από πού προκύπτουν οι συντελεστές (σελ. 139): αν όμως θεωρήσουμε… ότι Β=0,175, R=0,480, και G=0,950 τότε η άθροιση αυτή θα προκαλέσει το λευκό φως, αλλά η συνολική τάση θα είναι μεγαλύτερη από 1 Volt π.χ. 0,175+0,480+0,950=1,605V. Για την ορθή αναλογία τάσης λευκού φωτός 1 Volt έχουμε αντίστοιχα: Συντελεστής R → 0,480/1,605=0,30· Συντελεστής G → 0,950/1,605=0,59· Συντελεστής Β → 0,175/1,605=0,11. Γιατί όχι ίσοι συντελεστές (σελ. 138-139): αν υποθέσουμε ότι μέγιστη τάση για το λευκό φως Υ έχουμε 1 Volt, τότε θα πρέπει τα σήματα R,G,B να συμμετέχουν το ίδιο στην παραγωγή 1ν για το Υ π.χ. R = 0,33 G = 0,33 Β = 0,33 άρα Υ=0,33 + 0,33 + 0,33 = 1ν. Ουσιαστικά όμως το παραγόμενο σήμα 1 Volt δεν θα είναι λευκό, διότι έτσι δεν ικανοποιείται η φασματική απόκριση του ανθρώπινου οφθαλμού.

Χρώμα	Συντελεστής	Ευαισθησία
Πράσινο (G)	0,59	μεγαλύτερη
Κόκκινο (R)	0,30	ενδιάμεση
Μπλε (Β)	0,11	μικρότερη

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή απάντηση είναι στο πράσινο. Το βιβλίο αναφέρει ότι οι συνιστώσες κόκκινο, πράσινο και μπλε δεν συμμετέχουν το ίδιο στη σύνθεση ή στην ανάλυση μιας εικόνας, επειδή το μάτι του ανθρώπου δεν έχει την ίδια ευαισθησία και στα τρία βασικά χρώματα, και ότι η συμμετοχή τους στην παραγωγή της φωτεινότητας του λευκού φωτός ακολουθεί τον νόμο μηδέν κόμμα τριάντα επί το κόκκινο συν μηδέν κόμμα πενήντα εννέα επί το πράσινο συν μηδέν κόμμα έντεκα επί το μπλε. Ο μεγαλύτερος συντελεστής, μηδέν κόμμα πενήντα εννέα, αντιστοιχεί στο πράσινο, άρα σε αυτό το μάτι έχει τη μεγαλύτερη ευαισθησία, ενώ ακολουθούν το κόκκινο με μηδέν κόμμα τριάντα και το μπλε με μηδέν κόμμα έντεκα. Οι συντελεστές αυτοί προκύπτουν από τη φασματική απόκριση του οφθαλμού: αν οι τιμές που δίνουν λευκό φως είναι μηδέν κόμμα τετρακόσια ογδόντα για το κόκκινο, μηδέν κόμμα εννιακόσια πενήντα για το πράσινο και μηδέν κόμμα εκατόν εβδομήντα πέντε για το μπλε, με άθροισμα ένα κόμμα εξακόσια πέντε, τότε διαιρώντας κάθε τιμή με το άθροισμα προκύπτουν οι συντελεστές μηδέν κόμμα τριάντα, μηδέν κόμμα πενήντα εννέα και μηδέν κόμμα έντεκα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Τα σήματα των συστημάτων PAL, SECAM και NTSC

Ερώτηση: 5. Συμπληρώστε τα κενά. Τα σήματα που επεξεργάζεται το σύστημα PAL είναι ………..........…....................................…... Τα σήματα που επεξεργάζεται το σύστημα SECAM είναι ………..........…....................................…... Τα σήματα που επεξεργάζεται το σύστημα NTSC είναι ………..........…....................................…...

Απάντηση:

Το πλαίσιο (σελ. 145): στα διάφορα συστήματα δεν χρησιμοποιούμε τις χρωματικές διαφορές R - Υ και Β - Υ ως έχουν, αλλά για λόγους καταστολής της υπερδιαμόρφωσης συμπιέζουμε τα πλάτη τους.

Σύστημα	Σήματα (σελ. 145)
PAL	V = 0,877·(R − Υ) και U = 0,493·(Β − Υ)
NTSC	I = 0,74·(R − Y) − 0,27(Β − Υ) και Q = 0,48·(R − Y) + 0,41(Β − Υ) — γραμμικοί συνδυαστές
SECAM	Dr = 1,9·(R − Y) και Db = 1,5·(Β − Υ)

Το κοινό υπόβαθρο (σελ. 142): τελικά δεν αποστέλλονται οι χρωματικές συνιστώσες της έγχρωμης εικόνας R,G,B, αλλά αποστέλλονται το σήμα Υ που καθορίζει τη φωτεινότητα της εικόνας και οι χρωματικές διαφορές R - Υ και Β - Υ, που περιέχουν τις πληροφορίες του χρώματος της εικόνας. Και η αποκατάσταση του τρίτου (σελ. 142): η χρωματική διαφορά G - Υ δεν μεταβιβάζεται, αλλά αναπαράγεται στο δέκτη σύμφωνα με τη σχέση: G-Y = -0,51 (R-Y) - 0,19 (Β-Υ)· η μήτρα αυτή βρίσκεται στο δέκτη μετά τον αποκωδικοποιητή του συστήματος και είναι κοινή και ανεξάρτητη διαδικασία εκπομπής (PAL, SECAM, NTSC). Η συνέπεια στις τιμές (σελ. 145): έτσι τα εύρη των R - Υ και Β - Υ είναι δυνατόν να τροποποιηθούν λίγο και έτσι να δούμε διαφορές στις τιμές του προηγούμενου πίνακα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Και τα τρία συστήματα δεν αποστέλλουν τις χρωματικές συνιστώσες κόκκινο, πράσινο και μπλε, αλλά το σήμα φωτεινότητας ύψιλον και τις χρωματικές διαφορές κόκκινο μείον ύψιλον και μπλε μείον ύψιλον. Επειδή όμως, για λόγους καταστολής της υπερδιαμόρφωσης, τα πλάτη των χρωματικών διαφορών συμπιέζονται, κάθε σύστημα επεξεργάζεται δικά του σήματα. Το σύστημα PAL επεξεργάζεται τα σήματα βε ίσον μηδέν κόμμα οκτακόσια εβδομήντα επτά επί την ποσότητα κόκκινο μείον ύψιλον και ου ίσον μηδέν κόμμα τετρακόσια ενενήντα τρία επί την ποσότητα μπλε μείον ύψιλον. Το σύστημα SECAM επεξεργάζεται τα σήματα ντε ερ ίσον ένα κόμμα εννέα επί την ποσότητα κόκκινο μείον ύψιλον και ντε βε ίσον ένα κόμμα πέντε επί την ποσότητα μπλε μείον ύψιλον. Το σύστημα NTSC επεξεργάζεται τους γραμμικούς συνδυαστές ι ίσον μηδέν κόμμα εβδομήντα τέσσερα επί την ποσότητα κόκκινο μείον ύψιλον μείον μηδέν κόμμα είκοσι επτά επί την ποσότητα μπλε μείον ύψιλον, και κου ίσον μηδέν κόμμα σαράντα οκτώ επί την ποσότητα κόκκινο μείον ύψιλον συν μηδέν κόμμα σαράντα ένα επί την ποσότητα μπλε μείον ύψιλον. Σε κάθε περίπτωση η χρωματική διαφορά πράσινο μείον ύψιλον δεν μεταβιβάζεται, αλλά αναπαράγεται στον δέκτη με μήτρα αποκατάστασης κοινή και ανεξάρτητη από το σύστημα εκπομπής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Η θέση του σήματος Burst στο σύστημα PAL

Ερώτηση: 6. Ποιά είναι η θέση του σήματος Burst στο σύστημα PAL.

Απάντηση:

Η θέση μέσα στο σήμα (σελ. 158): εκπέμπουμε μαζί με το CCVS ένα μικρό δείγμα (10 περίπου κύκλοι) του φέροντος 4,43 ΜHz στο πίσω μέρος του παλμού αμαύρωσης γραμμής (Back door Blanking Pulse), που το ονομάζουμε σήμα "Βολής" ή BURST SIGNAL.
```
  ── ενεργό μέρος γραμμής ──┐          ┌── επόμενη γραμμή ──
                            │  ▁▁▁▁▁▁  │
                            └──┤ SYNC ├┴─ BURST (~10 κύκλοι 4,43 MHz)
                               └──────┘   ↑
                     παλμός αμαύρωσης γραμμής — πίσω μέρος
```
Η θέση ως προς τη φάση (σελ. 158): βρίσκεται δε σε ± 45° διαφορά φάσης από το σήμα V. Αν σε μία γραμμή σάρωσης το φέρον 4.43ΜHz διαμορφώνεται από το σήμα +V με φάση 90°, τότε το Burst θα έχει φάση 90°+45° = 135°. Στην επόμενη γραμμή σάρωσης η φάση του φέροντος 4.43 ΜHz αλλάζει κατά 180°, οπότε το σήμα V θα βρίσκεται στις 270° και το σήμα Burst θα έχει φάση 270°- 45° = 225°.

Γραμμή Φάση του V Φάση του Burst

n 90° 135° (90° + 45°)

n+1 270° 225° (270° − 45°)

Γιατί υπάρχει (σελ. 158): στη διαδικασία της διαμόρφωσης της χρωμοφέρουσας από τα σήματα V και U, η χρωμοφέρουσα Fchr = 4,43 MHz δεν εκπέμπεται. Στη λήψη κατά τη διαδικασία της αποδιαμόρφωσης θα πρέπει να αναπαραχθεί η χρωμοφέρουσα 4,43 ΜHz πιστά κατά συχνότητα και φάση, όπως ακριβώς στον κωδικοποιητή. Αυτό το μικρό σήμα σκοπό έχει να συγχρονίζει κατά συχνότητα και φάση τον ταλαντωτή 4.43 ΜHz του αποκωδικοποιητή με αυτόν του κωδικοποιητή. Εκπέμπεται σε κάθε γραμμή σάρωσης και παρακολουθεί τη μεταβολή της φάσης του φέροντος, που διαμορφώνεται από το σήμα V.

Γραμμή	Φάση του V	Φάση του Burst
n	90°	135° (90° + 45°)
n+1	270°	225° (270° − 45°)

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το σήμα Burst ή σήμα βολής εκπέμπεται μαζί με το σύνθετο έγχρωμο σήμα ως μικρό δείγμα, περίπου δέκα κύκλων, του φέροντος των τεσσάρων κόμμα σαράντα τριών megahertz, και τοποθετείται στο πίσω μέρος του παλμού αμαύρωσης γραμμής. Ως προς τη φάση, βρίσκεται σε διαφορά συν πλην σαράντα πέντε μοιρών από το σήμα βε. Αν σε μια γραμμή σάρωσης το φέρον διαμορφώνεται από το σήμα συν βε με φάση ενενήντα μοιρών, τότε το Burst έχει φάση εκατόν τριάντα πέντε μοιρών, ενώ στην επόμενη γραμμή, όπου η φάση του φέροντος αλλάζει κατά εκατόν ογδόντα μοίρες και το σήμα βε βρίσκεται στις διακόσιες εβδομήντα μοίρες, το Burst έχει φάση διακοσίων είκοσι πέντε μοιρών. Ο λόγος ύπαρξής του είναι ότι η χρωμοφέρουσα δεν εκπέμπεται, ενώ στη λήψη πρέπει να αναπαραχθεί πιστά κατά συχνότητα και φάση όπως ακριβώς στον κωδικοποιητή. Έτσι το Burst συγχρονίζει κατά συχνότητα και φάση τον ταλαντωτή των τεσσάρων κόμμα σαράντα τριών megahertz του αποκωδικοποιητή με εκείνον του κωδικοποιητή, εκπέμπεται σε κάθε γραμμή σάρωσης και παρακολουθεί τη μεταβολή της φάσης του φέροντος που διαμορφώνεται από το σήμα βε.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Έλεγχος και αποκατάσταση της DC συνιστώσας στην κάμερα VIDICON

Ερώτηση: 7. Με ποιο τρόπο γίνεται ο έλεγχος και η αποκατάσταση της DC συνιστώσας στην ασπρόμαυρη κάμερα VIDICON.

Απάντηση:

Η απάντηση (σελ. 166): ο έλεγχος και η αποκατάσταση της D.C. συνιστώσας πραγματοποιείται με τη βοήθεια αρνητικών παλμών επιστροφής γραμμών περιόδου 64μsec, οι οποίες παράγονται από το μετασχηματιστή γραμμών.

Πού γίνεται μέσα στη διαδρομή (σελ. 165): το ενισχυμένο σήμα VIDEO οδηγείται στη βαθμίδα ψαλιδισμού της μαύρης στάθμης, ενώ ταυτόχρονα αποκαθίσταται η χαμένη συνεχής συνιστώσα D.C. (λόγω πυκνωτού).
```
στόχος → R φορτίου → οπτικός προενισχυτής → οπτικός ενισχυτής
       → ΨΑΛΙΔΙΣΜΟΣ ΜΑΥΡΗΣ ΣΤΑΘΜΗΣ + ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ D.C.
            ▲
            └── αρνητικοί παλμοί επιστροφής γραμμών (64 μs)
                από τον μετασχηματιστή γραμμών
       → τελικός ενισχυτής VIDEO (+ παλμοί SYNC) → έξοδος θετικού σήματος
```
Γιατί χάνεται (σελ. 165): λόγω πυκνωτού — οι πυκνωτές σύζευξης μεταξύ των βαθμίδων ενίσχυσης δεν περνούν τη συνεχή συνιστώσα. Γιατί είναι απαραίτητη (σελ. 165): η συνεχής συνιστώσα εκφράζει τη μέση φωτεινότητα της διερευνούμενης εικόνας και απώλεια αυτής θα έχει σαν συνέπεια την ασάφεια της αναπαραγόμενης εικόνας στις ακραίες στάθμες (λευκού-μαύρου). Και η γενικότερη διατύπωση (σελ. 129): η D.C. συνιστώσα στο σήμα είναι βασική πληροφορία, διότι εκφράζει τη μέση φωτεινότητα, που επικρατούσε τη στιγμή της ανάλυσης της εικόνας και η απώλεια αυτής θα δημιουργούσε σύγχυση στο θεατή για το πότε αναλύθηκε η εικόνα (πρωί, βράδυ, με αίθριο καιρό ή με βροχερό κλπ.). Τι ακολουθεί (σελ. 166): το οπτικό σήμα με περιορισμένη τη μαύρη στάθμη και αποκατεστημένη τη συνεχή συνιστώσα οδηγείται στον τελικό ενισχυτή VIDEO. Στον ενισχυτή αυτό προστίθενται και οι παλμοί συγχρονισμού γραμμής.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην ασπρόμαυρη κάμερα VIDICON ο έλεγχος και η αποκατάσταση της συνεχούς συνιστώσας πραγματοποιείται με τη βοήθεια αρνητικών παλμών επιστροφής γραμμών περιόδου εξήντα τεσσάρων μικροδευτερολέπτων, οι οποίοι παράγονται από τον μετασχηματιστή γραμμών. Η διαδικασία γίνεται στη βαθμίδα ψαλιδισμού της μαύρης στάθμης, όπου το ενισχυμένο σήμα βίντεο, αφού περάσει από τον οπτικό προενισχυτή και τον οπτικό ενισχυτή, ψαλιδίζεται ως προς τη μαύρη στάθμη και ταυτόχρονα αποκαθίσταται η συνεχής συνιστώσα, η οποία είχε χαθεί λόγω των πυκνωτών σύζευξης. Η αποκατάσταση αυτή είναι απαραίτητη, γιατί η συνεχής συνιστώσα εκφράζει τη μέση φωτεινότητα της διερευνούμενης εικόνας και η απώλειά της θα είχε ως συνέπεια την ασάφεια της αναπαραγόμενης εικόνας στις ακραίες στάθμες του λευκού και του μαύρου, ενώ θα δημιουργούσε και σύγχυση στον θεατή για τις συνθήκες φωτισμού κατά τη λήψη. Στη συνέχεια το σήμα, με περιορισμένη τη μαύρη στάθμη και αποκατεστημένη τη συνεχή συνιστώσα, οδηγείται στον τελικό ενισχυτή βίντεο, όπου του προστίθενται και οι παλμοί συγχρονισμού γραμμής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 8 — Η απλούστερη μορφή του καταγραφέα CCD

Ερώτηση: 8. Στην πιο απλή του μορφή ο CCD καταγραφέας συνίσταται από ……….........….....…....................................................................…...

Απάντηση:

Η συμπλήρωση (σελ. 178): στην πιο απλή του μορφή ο CCD καταγραφέας συνίσταται από μία επαφή MOS πάνω σε μία βάση πυριτίου (SILICON) τύπου Ρ.

Πλήρης πρόταση: «Στην πιο απλή του μορφή ο CCD καταγραφέας συνίσταται από μία επαφή MOS πάνω σε μία βάση πυριτίου (SILICON) τύπου Ρ.»

Πώς δημιουργείται το φορτίο (σελ. 178): το φορτίο, που αναπτύσσεται στη ζώνη φραγμού, είναι αποτέλεσμα της φωτεινότητας, που προσπίπτει στο σημείο αυτό. Γιατί περνά το φως (σελ. 178): τα ηλεκτρόδια είναι από διαφανές υλικό πολυπυριτίου, οπότε οι εισερχόμενες φωτεινές ακτίνες μπορούν να περνούν από την κορυφή του CCD. Πώς μετακινούνται τα φορτία (σελ. 178): για να κινηθούν τα φορτία, που έχουν αναπτυχθεί… εφαρμόζεται στο αριστερό ηλεκτρόδιο ένα χαμηλότερο δυναμικό (απ' ό,τι στο μεσαίο), ενώ στο δεξιό ηλεκτρόδιο εφαρμόζεται ένα υψηλότερο δυναμικό.
```
   φως ↓↓↓
  ┌───┬───┬───┐  ηλεκτρόδια από διαφανές πολυπυρίτιο
  │ V-│ V │ V+│  → το φορτίο ολισθαίνει προς το υψηλότερο δυναμικό
  ├───┴───┴───┤
  │  βάση πυριτίου τύπου Ρ  │
  └───────────┘
```
Ο ρόλος του CCD στην κάμερα (σελ. 127): στις μοντέρνες βαθμίδες ανάλυσης εικόνας, που διαθέτουν διατάξεις ολοκληρωμένης τεχνικής CCD (Charge Coupled Device), η ανάλυση γίνεται με ψηφιακό τρόπο χωρίς την ανάγκη ύπαρξης ηλεκτρονικού πυροβόλου.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην πιο απλή του μορφή ο καταγραφέας CCD συνίσταται από μία επαφή MOS πάνω σε μία βάση πυριτίου τύπου πι. Το φορτίο που αναπτύσσεται στη ζώνη φραγμού είναι αποτέλεσμα της φωτεινότητας που προσπίπτει στο σημείο αυτό. Τα ηλεκτρόδια είναι κατασκευασμένα από διαφανές υλικό πολυπυριτίου, ώστε οι εισερχόμενες φωτεινές ακτίνες να μπορούν να περνούν από την κορυφή του CCD. Για να μετακινηθούν τα φορτία που έχουν αναπτυχθεί, εφαρμόζεται στο αριστερό ηλεκτρόδιο χαμηλότερο δυναμικό από ό,τι στο μεσαίο, ενώ στο δεξιό ηλεκτρόδιο εφαρμόζεται υψηλότερο δυναμικό, οπότε το φορτίο ολισθαίνει προς τα δεξιά και έτσι πραγματοποιείται η σειριακή ανάγνωση. Στις μοντέρνες βαθμίδες ανάλυσης εικόνας που διαθέτουν διατάξεις CCD η ανάλυση γίνεται χωρίς την ανάγκη ύπαρξης ηλεκτρονικού πυροβόλου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 9 — Οι συνδέσεις βιντεοκάμερας με τηλεοπτικό δέκτη

Ερώτηση: 9. Ποιες είναι οι δυνατές συνδέσεις μιας βιντεοκάμερας με ένα τηλεοπτικό δέκτη.

Απάντηση:

Οι δύο μέθοδοι (σελ. 190-191):

Μέθοδος	Πώς γίνεται
Video-RF	ο διαμορφωτής παίρνει από την κάμερα τις πληροφορίες εικόνας και ήχου, καθώς και την DC τροφοδοσία για να δουλέψει και τις διαμορφώνει στο κανάλι 36. Η έξοδος του αντάπτορα-διαμορφωτή θα είναι σήμα RF στο 36ο κανάλι. Συνδέουμε την έξοδο του διαμορφωτή και τον Τ/O δέκτη με καλώδιο ομοαξωνικό 75Ωμ και συντονίζουμε το δέκτη στο 36ο κανάλι.
AV ή EUROSCART	χρησιμοποιούμε καλώδιο, που στη μία άκρη έχει βύσματα αρσενικά RCA για την εικόνα και τον ήχο και στην άλλη άκρη έχει συνδετήρα EUROSCART. Συνδέουμε τα αρσενικά βύσματα RCA στις αντίστοιχες υποδοχές RCA της βιντεοκάμερας… και τον συνδετήρα EUROSCART στην αντίστοιχη υποδοχή EUROSCART του Τ/Ο δέκτη. Επιλέγουμε το πρόγραμμα AV ή Ο του Τ/Ο δέκτη.

Μέθοδος

Πώς γίνεται

Video-RF

ο διαμορφωτής παίρνει από την κάμερα τις πληροφορίες εικόνας και ήχου, καθώς και την DC τροφοδοσία για να δουλέψει και τις διαμορφώνει στο κανάλι 36. Η έξοδος του αντάπτορα-διαμορφωτή θα είναι σήμα RF στο 36ο κανάλι. Συνδέουμε την έξοδο του διαμορφωτή και τον Τ/O δέκτη με καλώδιο ομοαξωνικό 75Ωμ και συντονίζουμε το δέκτη στο 36ο κανάλι.

AV ή EUROSCART

χρησιμοποιούμε καλώδιο, που στη μία άκρη έχει βύσματα αρσενικά RCA για την εικόνα και τον ήχο και στην άλλη άκρη έχει συνδετήρα EUROSCART. Συνδέουμε τα αρσενικά βύσματα RCA στις αντίστοιχες υποδοχές RCA της βιντεοκάμερας… και τον συνδετήρα EUROSCART στην αντίστοιχη υποδοχή EUROSCART του Τ/Ο δέκτη. Επιλέγουμε το πρόγραμμα AV ή Ο του Τ/Ο δέκτη.

ΜΕΘΟΔΟΣ 1 (Video-RF)
  Camcorder ──► αντάπτορας-διαμορφωτής (καν. 36) ──ομοαξωνικό 75 Ω──► TV
                (παίρνει εικόνα, ήχο και DC τροφοδοσία από την κάμερα)

ΜΕΘΟΔΟΣ 2 (AV / EUROSCART)
  Camcorder ──RCA (εικόνα + ήχος)──► καλώδιο ──EUROSCART──► TV (πρόγραμμα AV)

Η προϋπόθεση της δεύτερης (σελ. 191): Σημείωση: Για αυτή τη σύνδεση απαραίτητη προϋπόθεση είναι να διαθέτει ο δέκτης υποδοχή EUROSCART θηλυκή. Η διαφορά τους: στη μέθοδο Video-RF το σήμα διαμορφώνεται σε τηλεοπτικό κανάλι και ο δέκτης το λαμβάνει μέσω του δικού του TUNER· στη μέθοδο AV τα σήματα εικόνας και ήχου μπαίνουν απευθείας, χωρίς διαμόρφωση και αποδιαμόρφωση, γι' αυτό δίνουν και καλύτερη ποιότητα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι δυνατές συνδέσεις μιας βιντεοκάμερας με τηλεοπτικό δέκτη είναι δύο. Η πρώτη είναι η σύνδεση Video-RF, όπου χρησιμοποιείται αντάπτορας διαμορφωτής, ο οποίος παίρνει από την κάμερα τις πληροφορίες εικόνας και ήχου, καθώς και τη συνεχή τροφοδοσία για να λειτουργήσει, και τις διαμορφώνει στο τριακοστό έκτο κανάλι. Η έξοδος του διαμορφωτή συνδέεται με τον τηλεοπτικό δέκτη με ομοαξωνικό καλώδιο εβδομήντα πέντε ωμ και ο δέκτης συντονίζεται στο τριακοστό έκτο κανάλι. Η δεύτερη είναι η σύνδεση AV ή EUROSCART, όπου χρησιμοποιείται καλώδιο που στη μία άκρη έχει αρσενικά βύσματα RCA για την εικόνα και τον ήχο και στην άλλη συνδετήρα EUROSCART· τα βύσματα RCA συνδέονται στις αντίστοιχες υποδοχές της βιντεοκάμερας με βάση τα χρώματα και ο συνδετήρας EUROSCART στην υποδοχή του δέκτη, ενώ στη συνέχεια επιλέγεται το πρόγραμμα AV του δέκτη. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη δεύτερη μέθοδο είναι ο δέκτης να διαθέτει θηλυκή υποδοχή EUROSCART. Η διαφορά των δύο μεθόδων είναι ότι στην πρώτη το σήμα διαμορφώνεται σε τηλεοπτικό κανάλι και λαμβάνεται μέσω του δέκτη ραδιοσυχνοτήτων της τηλεόρασης, ενώ στη δεύτερη τα σήματα εικόνας και ήχου μπαίνουν απευθείας, χωρίς διαμόρφωση και αποδιαμόρφωση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 10 — Ο σκοπός της ισοστάθμισης του λευκού

Ερώτηση: 10. Στις βασικές ρυθμίσεις λειτουργίας, η ισοστάθμιση του λευκού (White Balance) είναι απαραίτητη για .....…....................................................................…...

Απάντηση:

Η συμπλήρωση (σελ. 192): Ισοστάθμιση του λευκού (White Balance). Η ρύθμιση αυτή είναι απαραίτητη για τη σωστή ανάλυση και εγγραφή των φυσικών χρωμάτων.

Πλήρης πρόταση: «…είναι απαραίτητη για τη σωστή ανάλυση και εγγραφή των φυσικών χρωμάτων.»

Πώς γίνεται (σελ. 192): η βιντεοκάμερα έχει ένα διακόπτη δύο θέσεων για τη ρύθμιση της ισοστάθμισης του λευκού. Στη μία θέση AUTO η ρύθμιση της ισοστάθμισης γίνεται αυτόματα και συνεχώς για οποιεσδήποτε συνθήκες σκόπευσης. Στην άλλη θέση MANUAL γίνεται χειροκίνητη ρύθμιση της ισοστάθμισης του λευκού. Η χειροκίνητη διαδικασία (σελ. 192): προς τούτο χρησιμοποιούμε το καπάκι των φακών. Αυτό στο μέσα μέρος έχει μία λευκή επιφάνεια. Θέτουμε το καπάκι στο φακό, γυρίζουμε το διακόπτη επιλογής ισοστάθμισης στη θέση MANUAL και πατάμε το μπουτόν "Τ" του ZOOM παρακολουθώντας στο σκόπευτρο (View-finder) την εικόνα να γίνεται απόλυτα λευκή. Κρατάμε πατημένο το μπουτόν "Τ" για περισσότερο από 1 sec και εφόσον η εικόνα στο σκόπευτρο είναι απόλυτα λευκή, τότε έχει γίνει ισοστάθμιση του λευκού.

Στην επαγγελματική κάμερα (σελ. 198): Διακόπτης αυτόματης ισοστάθμισης λευκού/μαύρου (Auto White/Black set Switch) με θέσεις AWC A & AWC Β που είναι θέσεις για δύο επίπεδα φωτός όπως εσωτερικού χώρου (Α) και εξωτερικού χώρου (Β) και ABC που είναι θέση για την ισοστάθμιση του μαύρου. Η ισοστάθμιση λευκού/μαύρου είναι ουσιαστικά ο αρχικός προσδιορισμός των επιπέδων του λευκού και του μαύρου, στα οποία θα γίνει η λήψη. Επειδή το επίπεδο αυτών δρα στο εύρος του σήματος video, κάθε σοβαρή αύξηση της φωτεινότητας του λευκού θα είχε σαν επίδραση την μεταβολή του σήματος και φυσικά τη χρωματική αλλοίωση. Η συμπληρωματική ρύθμιση (σελ. 199): ο διακόπτης φίλτρων χρωματικής θερμοκρασίας (Filter Wheel) με θέσεις 3200°Κ, 5600°Κ (ηλιόλουστες), 5600°Κ (συννεφιά/βροχή) και Closed.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ισοστάθμιση του λευκού είναι απαραίτητη για τη σωστή ανάλυση και εγγραφή των φυσικών χρωμάτων. Η βιντεοκάμερα διαθέτει διακόπτη δύο θέσεων για τη ρύθμιση αυτή: στη θέση αυτόματης λειτουργίας η ισοστάθμιση γίνεται αυτόματα και συνεχώς για οποιεσδήποτε συνθήκες σκόπευσης, ενώ στη θέση χειροκίνητης λειτουργίας τη ρυθμίζει ο χειριστής. Για τη χειροκίνητη ρύθμιση χρησιμοποιείται το καπάκι των φακών, το οποίο στο εσωτερικό του έχει λευκή επιφάνεια: τοποθετούμε το καπάκι στον φακό, γυρίζουμε τον διακόπτη στη χειροκίνητη θέση και πατάμε το μπουτόν ταυ του zoom για περισσότερο από ένα δευτερόλεπτο, παρακολουθώντας στο σκόπευτρο την εικόνα να γίνεται απόλυτα λευκή. Στις επαγγελματικές κάμερες υπάρχει αντίστοιχος διακόπτης αυτόματης ισοστάθμισης λευκού και μαύρου, με δύο θέσεις για διαφορετικά επίπεδα φωτός, εσωτερικού και εξωτερικού χώρου, και μία θέση για την ισοστάθμιση του μαύρου. Η ισοστάθμιση αυτή είναι ουσιαστικά ο αρχικός προσδιορισμός των επιπέδων λευκού και μαύρου στα οποία θα γίνει η λήψη, και είναι κρίσιμη επειδή τα επίπεδα αυτά δρουν στο εύρος του σήματος βίντεο, οπότε κάθε σοβαρή μεταβολή της φωτεινότητας του λευκού θα προκαλούσε μεταβολή του σήματος και χρωματική αλλοίωση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 11 — Πού χρησιμοποιείται η λειτουργία Fade out

Ερώτηση: 11. Η λειτουργία Fade out χρησιμοποιείται στη διαδικασία .....…....................................................................…...

Απάντηση:

Η συμπλήρωση (σελ. 193): η λειτουργία του Fade out λαμβάνει χώρα στο τέλος της καταγραφής εικόνων. Πατάμε το μπουτόν Face Out και το κρατάμε πατημένο, έως ότου η εικόνα προοδευτικά μαυρίσει.

Πλήρης πρόταση: «Η λειτουργία Fade out χρησιμοποιείται στη διαδικασία τερματισμού (τέλους) της καταγραφής εικόνων, όπου η εικόνα προοδευτικά μαυρίζει.»

 FADE OUT:   εικόνα ▓▓▓▓ → ▒▒▒▒ → ░░░░ → ■■■■ (μαύρο)
             (τέλος της καταγραφής)

Το ζεύγος της (σελ. 193): η λειτουργία Fade in χρησιμοποιείται στη διαδικασία έναρξης καταγραφής εικόνων. Κρατώντας πατημένο το Fade in η εικόνα είναι μαύρη (οπότε εκεί μπορούν να τοποθετηθούν με μοντάζ τίτλοι) και προοδευτικά εμφανίζεται το επιλεγμένο αντικείμενο.

Λειτουργία	Πότε	Τι κάνει
Fade in	έναρξη καταγραφής	από μαύρη εικόνα προοδευτικά εμφανίζεται το επιλεγμένο αντικείμενο
Fade out	τέλος της καταγραφής	η εικόνα προοδευτικά μαυρίζει

Σημείωση: το βιβλίο γράφει το μπουτόν και ως «Face Out» — προφανές τυπογραφικό αντί για Fade Out. Η χρησιμότητα του Fade in για το μοντάζ (σελ. 193): στο μαύρο διάστημα μπορούν να τοποθετηθούν με μοντάζ τίτλοι.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η λειτουργία Fade out χρησιμοποιείται στη διαδικασία του τερματισμού, δηλαδή στο τέλος της καταγραφής εικόνων. Πατάμε και κρατάμε πατημένο το αντίστοιχο μπουτόν έως ότου η εικόνα προοδευτικά μαυρίσει, ώστε η λήψη να κλείσει ομαλά. Αντίστοιχα, η λειτουργία Fade in χρησιμοποιείται στη διαδικασία έναρξης της καταγραφής εικόνων: κρατώντας πατημένο το μπουτόν, η εικόνα είναι αρχικά μαύρη, οπότε εκεί μπορούν να τοποθετηθούν με μοντάζ τίτλοι, και προοδευτικά εμφανίζεται το επιλεγμένο αντικείμενο. Σημειώνεται ότι το βιβλίο γράφει το μπουτόν και ως Face Out, προφανές τυπογραφικό λάθος αντί για Fade Out.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 12 — Πού χρησιμοποιείται η λειτουργία Fade in

Ερώτηση: 12. Η λειτουργία Fade in χρησιμοποιείται στη διαδικασία .....…....................................................................…...

Απάντηση:

Η συμπλήρωση (σελ. 193): η λειτουργία Fade in χρησιμοποιείται στη διαδικασία έναρξης καταγραφής εικόνων. Κρατώντας πατημένο το Fade in η εικόνα είναι μαύρη (οπότε εκεί μπορούν να τοποθετηθούν με μοντάζ τίτλοι) και προοδευτικά εμφανίζεται το επιλεγμένο αντικείμενο.

Πλήρης πρόταση: «Η λειτουργία Fade in χρησιμοποιείται στη διαδικασία έναρξης καταγραφής εικόνων.»
```
 FADE IN:   ■■■■ (μαύρο) → ░░░░ → ▒▒▒▒ → ▓▓▓▓ εικόνα
            (έναρξη της καταγραφής· στο μαύρο διάστημα μπαίνουν τίτλοι)
```
Το ζεύγος της (σελ. 193): η λειτουργία του Fade out λαμβάνει χώρα στο τέλος της καταγραφής εικόνων… έως ότου η εικόνα προοδευτικά μαυρίσει. Η πρακτική αξία: το μαύρο διάστημα στην αρχή δεν είναι απλώς αισθητικό — εκεί μπορούν να τοποθετηθούν με μοντάζ τίτλοι, δηλαδή αφήνει «χώρο» για τον τίτλο της σκηνής χωρίς να χαθεί εικόνα. Το πλαίσιο (σελ. 192-194): οι Βασικές ρυθμίσεις λειτουργίας της βιντεοκάμερας είναι Ισοστάθμιση του λευκού (White Balance), Εστίαση (Focus), Λειτουργία MACRO, Fade in - Fade out, Ταχύτητα διαφράγματος (High Speed Shutter) και Ρύθμιση απόστασης - βάθους αντικειμένου ZOOM.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η λειτουργία Fade in χρησιμοποιείται στη διαδικασία έναρξης της καταγραφής εικόνων. Κρατώντας πατημένο το αντίστοιχο μπουτόν, η εικόνα είναι αρχικά μαύρη και προοδευτικά εμφανίζεται το επιλεγμένο αντικείμενο. Το μαύρο αυτό διάστημα έχει και πρακτική αξία, καθώς εκεί μπορούν να τοποθετηθούν με μοντάζ τίτλοι, χωρίς να χαθεί εικόνα. Αντίστοιχα, η λειτουργία Fade out λαμβάνει χώρα στο τέλος της καταγραφής, όπου η εικόνα προοδευτικά μαυρίζει. Οι δύο αυτές λειτουργίες ανήκουν στις βασικές ρυθμίσεις λειτουργίας της βιντεοκάμερας, μαζί με την ισοστάθμιση του λευκού, την εστίαση, τη λειτουργία macro, την ταχύτητα διαφράγματος και τη ρύθμιση του zoom.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 13 — Η δράση του πλήκτρου «Τ» στο ZOOM

Ερώτηση: 13. Στη διαδικασία ρύθμισης του ZOOM, πιέζοντας το πλήκτρο «Τ» : -το αντικείμενο έρχεται κοντά -το αντικείμενο απομακρύνεται (υπογραμμίστε τη σωστή απάντηση)

Απάντηση:

Σωστή απάντηση: το αντικείμενο έρχεται κοντά.

Η τεκμηρίωση (σελ. 194): οι βιντεοκάμερες διαθέτουν ένα διπλό μπουτόν με τις ενδείξεις "Τ" και "W" που συνήθως βρίσκεται στην κορυφή της συσκευής και που ελέγχεται με δύο δάκτυλα του χεριού που κρατούν την κάμερα. Με το πάτημα του πλήκτρου "Τ" ενεργοποιούμε την διαδικασία ZOOM IN κατά την οποία το αντικείμενο έρχεται πολύ κοντά. Με το πάτημα του πλήκτρου "W" ενεργοποιούμε την διαδικασία ZOOM OUT κατά την οποία το αντικείμενο απομακρύνεται.

Πλήκτρο	Διαδικασία	Αποτέλεσμα
«Τ» (Tele)	ZOOM IN	το αντικείμενο έρχεται πολύ κοντά
«W» (Wide)	ZOOM OUT	το αντικείμενο απομακρύνεται

Η επιβεβαίωση από την επαγγελματική κάμερα (σελ. 198): ο έλεγχος του ZOOM πραγματοποιείται από το διπλό πλήκτρο με τα σύμβολα W (Wide) και Τ (Tele). Άλλες χρήσεις των ίδιων πλήκτρων: το «Τ» χρησιμοποιείται και στη χειροκίνητη ισοστάθμιση του λευκού — πατάμε το μπουτόν "Τ" του ZOOM… Κρατάμε πατημένο το μπουτόν "Τ" για περισσότερο από 1 sec (σελ. 192)· το «W» χρησιμοποιείται και για τη λειτουργία MACRO — ο φακός της κάμερας τίθεται σε κατάσταση MACRO είτε με κάποιο μοχλό, που βρίσκεται στο εστιακό δακτυλίδι, είτε με το πάτημα του μπουτόν "W" του ZOOM (σελ. 193).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή απάντηση είναι ότι το αντικείμενο έρχεται κοντά. Οι βιντεοκάμερες διαθέτουν διπλό μπουτόν με τις ενδείξεις ταυ και δουβλ βε, το οποίο βρίσκεται συνήθως στην κορυφή της συσκευής. Με το πάτημα του πλήκτρου ταυ ενεργοποιείται η διαδικασία zoom in, κατά την οποία το αντικείμενο έρχεται πολύ κοντά, ενώ με το πάτημα του πλήκτρου δουβλ βε ενεργοποιείται η διαδικασία zoom out, κατά την οποία το αντικείμενο απομακρύνεται. Τα σύμβολα προέρχονται από τους όρους tele και wide αντίστοιχα. Τα ίδια πλήκτρα χρησιμοποιούνται και σε άλλες λειτουργίες: το ταυ κατά τη χειροκίνητη ισοστάθμιση του λευκού, όπου κρατιέται πατημένο για περισσότερο από ένα δευτερόλεπτο, και το δουβλ βε για την ενεργοποίηση της λειτουργίας macro.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 14 — Η επικοινωνία χειριστή κάμερας και κεντρικής κονσόλας

Ερώτηση: 14. O χειριστής της κάμερα έχει δυνατότητα επικοινωνίας με το χειριστή της κεντρικής κονσόλας μέσω ……………………………………………….

Απάντηση:

Η συμπλήρωση (σελ. 199): Υποδοχή ενδοεπικοινωνίας (Intercom Jack). Η υποδοχή αυτή χρησιμοποιείται για να υπάρχει επικοινωνία του χειριστή της κάμερας και του χειριστή της κεντρικής κονσόλας ελέγχου του στούντιο.

Πλήρης πρόταση: «…έχει δυνατότητα επικοινωνίας με το χειριστή της κεντρικής κονσόλας μέσω της υποδοχής ενδοεπικοινωνίας (Intercom Jack).»

Πώς υλοποιείται (σελ. 199): στην υποδοχή αυτή ο χειριστής της κάμερας τοποθετεί ένα βύσμα με καλώδιο η άλλη άκρη, του οποίου έχει ένα ζεύγος ακουστικών με ενσωματωμένο στέλεχος και μικρόφωνο, το οποίο βρίσκεται κοντά στα χείλη του χειριστή. Έτσι μπορεί να επικοινωνεί μέσω του καλωδίου 32-pin και του RCU με τον υπεύθυνο χειριστή της κεντρικής κονσόλας.
```
  χειριστής κάμερας ── ακουστικά + μικρόφωνο
            │ Intercom Jack
         ΚΑΜΕΡΑ ── καλώδιο 32-pin ── RCU ── κεντρική κονσόλα ελέγχου
```
Ο συνδετήρας 32 ακίδων (σελ. 199): όταν χρησιμοποιείται η κάμερα με φορητό βιντεοεγγραφέα (VCR), τότε πρέπει να τα συνδέσουμε με καλώδια 32-pin (32 ακίδων). Αυτός ο συνδετήρας επί πλέον χρησιμοποιείται για σύνδεση 32-pin (καλωδίου στούντιο) με τη μονάδα RCU (μονάδα ελέγχου της κάμερας από μακριά). Πού χρειάζεται στην πράξη (σελ. 197): στην παραγωγή EFP — για την κάλυψη μιας σκηνής είναι ενδεχόμενο να υπάρχουν περισσότεροι του ενός χειριστές (περισσότερες κάμερες), οι οποίοι με σύστημα ενδοεπικοινωνίας (intercom) δέχονται εντολές από το σκηνοθέτη ή το μηχανικό παραγωγής EFP για τα πλάνα, που θα καλύπτει ο καθένας από αυτούς.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο χειριστής της κάμερας έχει δυνατότητα επικοινωνίας με τον χειριστή της κεντρικής κονσόλας μέσω της υποδοχής ενδοεπικοινωνίας, του intercom jack. Στην υποδοχή αυτή ο χειριστής της κάμερας τοποθετεί βύσμα με καλώδιο, η άλλη άκρη του οποίου έχει ζεύγος ακουστικών με ενσωματωμένο στέλεχος και μικρόφωνο που βρίσκεται κοντά στα χείλη του. Έτσι μπορεί να επικοινωνεί μέσω του καλωδίου τριάντα δύο ακίδων και της μονάδας ελέγχου από μακριά με τον υπεύθυνο χειριστή της κεντρικής κονσόλας. Ο ίδιος συνδετήρας τριάντα δύο ακίδων χρησιμοποιείται και για τη σύνδεση της κάμερας με φορητό βιντεοεγγραφέα. Η ενδοεπικοινωνία είναι απαραίτητη κυρίως στην παραγωγή ηλεκτρονικής παραγωγής πεδίου, όπου για την κάλυψη μιας σκηνής υπάρχουν περισσότεροι από ένας χειριστές και περισσότερες κάμερες, οι οποίοι δέχονται εντολές από τον σκηνοθέτη ή τον μηχανικό παραγωγής για τα πλάνα που θα καλύπτει ο καθένας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 15 — Ο σκοπός της γεννήτριας γενικού κλειδώματος

Ερώτηση: 15. Ποιο σκοπό εξυπηρετεί η γεννήτρια γενικού κλειδώματος (GEN. LOCK).

Απάντηση:

Η ανάγκη (σελ. 199): σε ένα στούντιο, όπου υπάρχουν πολλές διατάξεις ανάλυσης, επεξεργασίας, καταγραφής και απεικόνισης εικόνας είναι απαραίτητη η συγχρονισμένη λειτουργία σύμφωνα με το τηλεοπτικό πρότυπο, που επικρατεί. Η απάντηση (σελ. 199): ο συγχρονισμός της λειτουργίας όλων αυτών των διατάξεων όπως κάμερες, RCU, κεντρική κονσόλα ελέγχου, γεννήτρια ειδικών εφφέ, βιντεοεγγραφείς, μόνιτορς κλπ. γίνεται ταυτόχρονα από μία γεννήτρια, η οποία παράγει παλμούς συγχρονισμού και ονομάζονται παλμοί γενικού κλειδώματος (General Lock). Έτσι η κάμερα έχει μία υποδοχή τύπου BNC στην οποία συνδέεται το καλώδιο Gen-Lock από την αντίστοιχη γεννήτρια.
```
            ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ GEN-LOCK
                   │ (παλμοί γενικού κλειδώματος)
     ┌────────┬────┴────┬─────────┬──────────┐
  κάμερες   RCU    κονσόλα   γεννήτρια    βιντεο-
                   ελέγχου   εφφέ         εγγραφείς / μόνιτορ
```
Πού φαίνεται στην πράξη (σελ. 200): σε εφαρμογή EFP — απαιτούνται εκτός από τις κάμερες η γεννήτρια ειδικών εφφέ, η οποία διαθέτει σύστημα παραγωγής "γενικού κλειδώματος" και σύστημα συγχρονισμού με σύνθετους παλμούς οριζόντιου και κάθετου συγχρονισμού. Επιπλέον το σήμα "γενικού κλειδώματος" από τη γεννήτρια ειδικών εφφέ τροφοδοτεί τις κάμερες ENG κλειδώνοντάς τες. Γιατί χρειάζεται: χωρίς κοινή αναφορά συγχρονισμού, οι εικόνες από διαφορετικές πηγές δεν θα είχαν σύμπτωση γραμμών και πεδίων, οπότε στη μεταγωγή ή τη μίξη τους (Video Switcher, εφφέ, επικαλύψεις) η εικόνα θα «έσπαγε». Το πρότυπο αναφοράς είναι το C.C.I.R.: γραμμών 15625Hz, πλαισίων 50Hz (σελ. 128).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η γεννήτρια γενικού κλειδώματος εξυπηρετεί τον συγχρονισμό όλων των διατάξεων ενός στούντιο. Σε ένα στούντιο, όπου υπάρχουν πολλές διατάξεις ανάλυσης, επεξεργασίας, καταγραφής και απεικόνισης εικόνας, είναι απαραίτητη η συγχρονισμένη λειτουργία τους σύμφωνα με το τηλεοπτικό πρότυπο που επικρατεί. Ο συγχρονισμός καμερών, μονάδων ελέγχου, κεντρικής κονσόλας ελέγχου, γεννήτριας ειδικών εφέ, βιντεοεγγραφέων και μόνιτορ γίνεται ταυτόχρονα από μία γεννήτρια, η οποία παράγει τους παλμούς γενικού κλειδώματος. Κάθε κάμερα διαθέτει υποδοχή τύπου BNC, στην οποία συνδέεται το καλώδιο του γενικού κλειδώματος από την αντίστοιχη γεννήτρια. Στην πράξη, σε εφαρμογή ηλεκτρονικής παραγωγής πεδίου, η γεννήτρια ειδικών εφέ διαθέτει σύστημα παραγωγής γενικού κλειδώματος και τροφοδοτεί με αυτό τις κάμερες, κλειδώνοντάς τες. Χωρίς κοινή αναφορά συγχρονισμού οι εικόνες από διαφορετικές πηγές δεν θα είχαν σύμπτωση γραμμών και πεδίων, οπότε κατά τη μεταγωγή ή τη μίξη τους η εικόνα θα παρουσίαζε αστάθεια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 16 — Ο διακόπτης φίλτρων χρωματικής θερμοκρασίας σε ηλιόλουστες συνθήκες

Ερώτηση: 16. Όταν πρόκειται να γίνει κάλυψη εικόνων σε εξωτερικό χώρο με ηλιόλουστες συνθήκες, τότε ο διακόπτης φίλτρων χρωματικής θερμοκρασίας πρέπει να βρίσκεται στη θέση: -3200°κ -5600°κ -κλειστός (closed) (υπογραμμίστε τη σωστή απάντηση)

Απάντηση:

Σωστή απάντηση: 5600°Κ.

Η τεκμηρίωση (σελ. 199): Διακόπτης φίλτρων χρωματικής θερμοκρασίας (Filter Wheel). Ο διακόπτης αυτός έχει 4 δυνατές θέσεις, που η κάθε μία καλύπτει διαφορετικές συνθήκες λειτουργίας της κάμερας:

Θέση	Συνθήκες
3200°Κ	για λειτουργία σε εσωτερικό χώρο με φωτισμό προερχόμενο από προβολείς ή λυχνίες αλογόνου
5600°Κ	για λειτουργία σε εξωτερικό ή εσωτερικό χώρο με φως ημέρας σε ηλιόλουστες συνθήκες
5600°Κ	για λειτουργία σε εξωτερικό ή εσωτερικό χώρο με φως ημέρας σε συνθήκες συννεφιάς ή βροχής
Closed	μη ενεργοποίηση του διακόπτη επιλογής χρωματικής θερμοκρασίας

Σημείωση: το βιβλίο δίνει δύο θέσεις 5600°Κ — μία για ηλιόλουστες και μία για συννεφιά ή βροχή· είναι δύο διαφορετικά φίλτρα της ίδιας χρωματικής θερμοκρασίας που διαφέρουν στην πυκνότητα (στην απορρόφηση φωτός), αφού η ηλιόλουστη σκηνή έχει πολύ περισσότερο φως από τη συννεφιασμένη.

Γιατί χρειάζεται: το φως ημέρας έχει χρωματική θερμοκρασία περίπου 5600 Κ (πιο «ψυχρό», με περισσότερο μπλε), ενώ ο τεχνητός φωτισμός αλογόνου περίπου 3200 Κ (πιο «θερμό», με περισσότερο κόκκινο). Το φίλτρο διορθώνει τη διαφορά πριν το φως φτάσει στους αισθητήρες, ώστε να μη χρειαστεί υπερβολική διόρθωση από την ισοστάθμιση του λευκού — η ρύθμιση αυτή είναι απαραίτητη για τη σωστή ανάλυση και εγγραφή των φυσικών χρωμάτων (σελ. 192).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή απάντηση είναι η θέση των πέντε χιλιάδων εξακοσίων βαθμών Κέλβιν. Ο διακόπτης φίλτρων χρωματικής θερμοκρασίας έχει τέσσερις δυνατές θέσεις, καθεμία από τις οποίες καλύπτει διαφορετικές συνθήκες λειτουργίας. Η θέση των τριών χιλιάδων διακοσίων βαθμών Κέλβιν προορίζεται για λειτουργία σε εσωτερικό χώρο με φωτισμό από προβολείς ή λυχνίες αλογόνου. Δύο θέσεις των πέντε χιλιάδων εξακοσίων βαθμών Κέλβιν προορίζονται για λειτουργία σε εξωτερικό ή εσωτερικό χώρο με φως ημέρας, η μία για ηλιόλουστες συνθήκες και η άλλη για συνθήκες συννεφιάς ή βροχής, δηλαδή πρόκειται για δύο φίλτρα ίδιας χρωματικής θερμοκρασίας αλλά διαφορετικής πυκνότητας. Η τέταρτη θέση, closed, σημαίνει μη ενεργοποίηση του διακόπτη. Ο λόγος ύπαρξης των φίλτρων είναι ότι το φως ημέρας έχει χρωματική θερμοκρασία περίπου πέντε χιλιάδες εξακόσιους βαθμούς Κέλβιν, ενώ ο τεχνητός φωτισμός αλογόνου περίπου τρεις χιλιάδες διακόσιους, οπότε το φίλτρο διορθώνει τη διαφορά πριν το φως φτάσει στον αισθητήρα και διευκολύνει τη σωστή ισοστάθμιση του λευκού.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 17 — Δομικό διάγραμμα σύνδεσης κάμερας ENG σε εφαρμογή EFP

Ερώτηση: 17. Σχεδιάστε απλό δομικό διάγραμμα σύνδεσης κάμερας ENG σε εφαρμογή EFP.

Απάντηση:

Τι απαιτείται (σελ. 200): για κάλυψη σκηνών EFP με χρήση κάμερας ENG και κάμερας KEY απαιτούνται εκτός από τις κάμερες η γεννήτρια ειδικών εφφέ, η οποία διαθέτει σύστημα παραγωγής "γενικού κλειδώματος" και σύστημα συγχρονισμού με σύνθετους παλμούς οριζόντιου και κάθετου συγχρονισμού. Επί πλέον απαιτούνται και δύο τουλάχιστον μόνιτορ, ένα για την απεικόνιση της οπτικής πληροφορίας πριν την τελική εμφάνιση (Preview) και ένα για την τελική απεικόνιση της παραγόμενης οπτικής πληροφορίας (Program).
```
   ΚΑΜΕΡΑ ENG 1 ──ομοαξωνικό (Video)──┐
   ΚΑΜΕΡΑ ENG 2 ──ομοαξωνικό (Video)──┤
                                       │        ┌──► ΜΟΝΙΤΟΡ PREVIEW
   ΚΑΜΕΡΑ KEY  ──3 αγωγοί R, G, B ────┼──►  ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ ΕΙΔΙΚΩΝ ΕΦΦΕ
                                       │      (Gen-Lock + Composite Sync)
   ΚΑΜΕΡΑ DSK  ──ομοαξωνικό (Video)───┘        └──► ΜΟΝΙΤΟΡ PROGRAM
         ▲                    ▲   ▲
         └── Composite Sync ──┘   └── Gen-Lock προς τις κάμερες ENG
```
Οι συνδέσεις αναλυτικά (σελ. 200): ENG: οι ENG κάμερες συνδέονται με καλώδιο ομοαξωνικό με τις αντίστοιχες εισόδους της γεννήτριας ειδικών εφφέ. Επιπλέον το σήμα "γενικού κλειδώματος" από τη γεννήτρια ειδικών εφφέ τροφοδοτεί τις κάμερες ENG κλειδώνοντάς τες. KEY: η KEY κάμερα βγάζει πληροφορίες των 3 βασικών χρωμάτων RGB και επομένως απαιτείται καλώδιο με 3 αγωγούς και φις για να τροφοδοτηθεί η γεννήτρια ειδικών εφφέ στις αντίστοιχες υποδοχές RGB. Ο συγχρονισμός της κάμερας "KEY" γίνεται από τη γεννήτρια με σύνθετους παλμούς συγχρονισμού (Composite Sync). DSK: η DSK κάμερα συνδέεται με ομοαξωνικό καλώδιο στην αντίστοιχη υποδοχή Video της γεννήτριας ειδικών εφφέ, ενώ ο συγχρονισμός της πραγματοποιείται από τους σύνθετους παλμούς συγχρονισμού. Έξοδοι: στις θέσεις εξόδων (Video Out) Program & Preview συνδέονται τα μόνιτορς απεικόνισης. Η λειτουργία (σελ. 200): ειδικότερα στο μόνιτορ Preview απεικονίζεται όλη η προετοιμασία επιλογής μιας εικόνας από τις τέσσερις, η σύνθεση φόντου και τίτλων, καθώς και η εισαγωγή των διαφόρων εφφέ… Όταν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία επεξεργασίας του τελικού σήματος, το προϊόν μπορεί να βγει όπως λέμε στον "αέρα" με το πάτημα ενός πλήκτρου, ενώ ταυτόχρονα απεικονίζεται στο μόνιτορ Program.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο δομικό διάγραμμα σύνδεσης κάμερας ηλεκτρονικής συλλογής ειδήσεων σε εφαρμογή ηλεκτρονικής παραγωγής πεδίου κεντρικό ρόλο έχει η γεννήτρια ειδικών εφέ, η οποία διαθέτει σύστημα παραγωγής γενικού κλειδώματος και σύστημα συγχρονισμού με σύνθετους παλμούς οριζόντιου και κάθετου συγχρονισμού. Οι κάμερες ENG συνδέονται με ομοαξωνικό καλώδιο στις αντίστοιχες εισόδους βίντεο της γεννήτριας ειδικών εφέ, ενώ το σήμα του γενικού κλειδώματος από τη γεννήτρια τροφοδοτεί τις κάμερες, κλειδώνοντάς τες ως προς τον συγχρονισμό. Η κάμερα KEY βγάζει πληροφορίες των τριών βασικών χρωμάτων, οπότε συνδέεται με καλώδιο τριών αγωγών στις αντίστοιχες υποδοχές της γεννήτριας, με τον συγχρονισμό της να γίνεται με σύνθετους παλμούς συγχρονισμού. Η κάμερα DSK συνδέεται με ομοαξωνικό καλώδιο στην υποδοχή βίντεο της γεννήτριας και συγχρονίζεται επίσης με σύνθετους παλμούς. Στις εξόδους βίντεο program και preview συνδέονται δύο μόνιτορ απεικόνισης: στο preview απεικονίζεται όλη η προετοιμασία, δηλαδή η επιλογή εικόνας, η σύνθεση φόντου και τίτλων και η εισαγωγή των εφέ, ενώ όταν ολοκληρωθεί η επεξεργασία το τελικό προϊόν βγαίνει στον αέρα με το πάτημα ενός πλήκτρου και ταυτόχρονα απεικονίζεται στο μόνιτορ program.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 18 — Προϋποθέσεις για να εργαστεί κάμερα ENG σε εφαρμογή EFP

Ερώτηση: 18. Ποιες προϋποθέσεις πρέπει να υπάρχουν ώστε μια κάμερα ENG να μπορεί να εργαστεί σε εφαρμογή EFP;

Απάντηση:

Η απάντηση (σελ. 197): τέλος πρέπει να τονιστεί ότι μία κάμερα υψηλής ποιότητας ENG, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παραγωγή EFP με εξίσου άριστα αποτελέσματα αρκεί να τοποθετηθεί σε αυτή σκόπευτρο (View Finder) άνω των 5", εξωτερική είσοδος μικροφώνων, να μπει πάνω σε τρίποδα και να συνδεθεί με τη μονάδα ελέγχου RCU (Remote Control Unit) η έξοδος της οποίας οδηγείται στη κεντρική κονσόλα ελέγχου.

#	Προϋπόθεση
0	να είναι κάμερα υψηλής ποιότητας ENG
1	σκόπευτρο (View Finder) άνω των 5"
2	εξωτερική είσοδος μικροφώνων
3	να μπει πάνω σε τρίποδα
4	να συνδεθεί με τη μονάδα ελέγχου RCU (Remote Control Unit) η έξοδος της οποίας οδηγείται στη κεντρική κονσόλα ελέγχου

Γιατί το σκόπευτρο 5": το τυπικό σκόπευτρο των καμερών ENG είναι μικρό — η διάμετρος σε συνηθισμένες κάμερες ENG είναι 1,5'' (σελ. 198) — και δεν επαρκεί για την ακριβή εστίαση και καδράρισμα που απαιτεί η στουντιακή παραγωγή. Γιατί το RCU: στην EFP το παραγόμενο σήμα από την κάμερα EFP δεν οδηγείται απευθείας στο βιντεοεγγραφέα αλλά με τη βοήθεια της μονάδας ελέγχου της κάμερας (Camera Control Unit) έρχεται στην κεντρική διάταξη ελέγχου εικόνων, η οποία διαθέτει γεννήτρια ειδικών εφφέ, γεννήτρια τίτλων, χρωμάτων κλπ. (σελ. 197). Μέσω του RCU και του καλωδίου 32-pin εξασφαλίζεται και η ενδοεπικοινωνία του χειριστή με την κεντρική κονσόλα (σελ. 199). Το πλαίσιο της διαφοράς (σελ. 197): ενώ οι κάμερες ENG έχουν σαν μεγάλα πλεονεκτήματα την αυτονομία από τις άλλες διατάξεις, τη δυνατότητα να μετακινηθούν εύκολα, το μικρότερο βάρος και όγκο… οι κάμερες EFP και η παραγωγή προγράμματος EFP απαιτούν σοβαρή προετοιμασία, κατάλληλο φωτισμό, σωστές συνθήκες περιβάλλοντος και μεγάλη ποικιλία άλλων διατάξεων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μια κάμερα υψηλής ποιότητας ηλεκτρονικής συλλογής ειδήσεων μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παραγωγή ηλεκτρονικής παραγωγής πεδίου με εξίσου άριστα αποτελέσματα, αρκεί να πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. Πρώτον, να τοποθετηθεί σε αυτήν σκόπευτρο μεγαλύτερο των πέντε ιντσών, αντί για το συνηθισμένο σκόπευτρο του ενάμισι ίντσας των καμερών ειδήσεων, ώστε να είναι δυνατή η ακριβής εστίαση και το καδράρισμα που απαιτεί η στουντιακή παραγωγή. Δεύτερον, να διαθέτει εξωτερική είσοδο μικροφώνων. Τρίτον, να τοποθετηθεί πάνω σε τρίποδα. Τέταρτον, να συνδεθεί με τη μονάδα ελέγχου από απόσταση, της οποίας η έξοδος οδηγείται στην κεντρική κονσόλα ελέγχου. Η σύνδεση με τη μονάδα ελέγχου είναι απαραίτητη, γιατί στην παραγωγή πεδίου το σήμα της κάμερας δεν οδηγείται απευθείας στον βιντεοεγγραφέα, αλλά μέσω της μονάδας ελέγχου φτάνει στην κεντρική διάταξη ελέγχου εικόνων, που διαθέτει γεννήτρια ειδικών εφέ, γεννήτρια τίτλων και χρωμάτων, ενώ μέσω της ίδιας σύνδεσης εξασφαλίζεται και η ενδοεπικοινωνία του χειριστή με την κεντρική κονσόλα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 19 — Τι απεικονίζεται στο μόνιτορ PREVIEW

Ερώτηση: 19. Στο μόνιτορ PREVIEW αποτυπώνεται η τελική εικόνα λίγο πριν την έξοδο από το στούντιο. σωστό ή λάθος

Απάντηση:

Σωστή απάντηση: Σωστό.

Η τεκμηρίωση (σελ. 130): τέλος διατίθεται μία έξοδος γνωστή ως PREVIEW, που δείχνει σε μόνιτορ το αποτέλεσμα της επεξεργασίας ή προσθήκης φόντου, τίτλων κλπ. του τελικού προϊόντος σήματος εικόνας λίγο πριν την τελική έξοδο.

Και η αναλυτική περιγραφή (σελ. 200): επί πλέον απαιτούνται και δύο τουλάχιστον μόνιτορ, ένα για την απεικόνιση της οπτικής πληροφορίας πριν την τελική εμφάνιση (Preview) και ένα για την τελική απεικόνιση της παραγόμενης οπτικής πληροφορίας (Program). Ειδικότερα στο μόνιτορ Preview απεικονίζεται όλη η προετοιμασία επιλογής μιας εικόνας από τις τέσσερις, η σύνθεση φόντου και τίτλων, καθώς και η εισαγωγή των διαφόρων εφφέ, που επιθυμούμε και αυτή γίνεται με χειρισμό από τη γεννήτρια ειδικών εφφέ. Όταν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία επεξεργασίας του τελικού σήματος, το προϊόν μπορεί να βγει όπως λέμε στον "αέρα" με το πάτημα ενός πλήκτρου, ενώ ταυτόχρονα απεικονίζεται στο μόνιτορ Program.

Μόνιτορ	Τι δείχνει
PREVIEW	την οπτική πληροφορία πριν την τελική εμφάνιση — προετοιμασία, φόντο, τίτλοι, εφφέ
PROGRAM	την τελική απεικόνιση της παραγόμενης οπτικής πληροφορίας — αυτό που βγαίνει «στον αέρα»

Ο ρόλος του στην κονσόλα (σελ. 130): η κονσόλα διαθέτει διάταξη πολλαπλού μεταγωγικού διακόπτη οπτικών σημάτων (Video Switcher) και εξόδους (MON.CAM.1, MON.CAM.2, MON.VCR κλπ) για τα σήματα εισόδου, οι οποίες τροφοδοτούν αντίστοιχα συσκευές παρακολούθησης (μόνιτορ) — το PREVIEW είναι η έξοδος που δείχνει το συντεθειμένο αποτέλεσμα, όχι κάποια μεμονωμένη πηγή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η πρόταση είναι σωστή. Το βιβλίο αναφέρει ότι η έξοδος PREVIEW δείχνει σε μόνιτορ το αποτέλεσμα της επεξεργασίας ή της προσθήκης φόντου, τίτλων και άλλων στοιχείων του τελικού προϊόντος σήματος εικόνας, λίγο πριν την τελική έξοδο. Στις εφαρμογές ηλεκτρονικής παραγωγής πεδίου απαιτούνται τουλάχιστον δύο μόνιτορ: ένα preview για την απεικόνιση της οπτικής πληροφορίας πριν την τελική εμφάνιση και ένα program για την τελική απεικόνιση της παραγόμενης πληροφορίας. Στο μόνιτορ preview απεικονίζεται όλη η προετοιμασία, δηλαδή η επιλογή της εικόνας από τις διαθέσιμες πηγές, η σύνθεση φόντου και τίτλων και η εισαγωγή των διαφόρων εφέ, τα οποία χειρίζεται η γεννήτρια ειδικών εφέ. Όταν ολοκληρωθεί η επεξεργασία, το τελικό προϊόν βγαίνει στον αέρα με το πάτημα ενός πλήκτρου και ταυτόχρονα απεικονίζεται στο μόνιτορ program.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 20 — Το συμπληρωματικό χρώμα από άθροιση R και Β

Ερώτηση: 20. Η άθροιση των σημάτων R με πλάτος 1V p-p και Β με πλάτος 1V p-p θα δώσει το συμπληρωματικό χρώμα ……………………………….

Απάντηση:

Η συμπλήρωση (σελ. 137): ΚΟΚΚΙΝΟ + ΜΠΛΕ = ΜΩΒ / R+B=PURPLE (MAGENTA).

Πλήρης πρόταση: «…θα δώσει το συμπληρωματικό χρώμα ΜΩΒ (PURPLE / MAGENTA).»

Το πλαίσιο (σελ. 137): με συνδιασμό ανά δύο των παραπάνω βασικών χρωμάτων (R,G,B) προκύπτουν άλλα χρώματα, που τα ονομάζουμε συμπληρωματικά:

Συνδυασμός	Συμπληρωματικό
ΚΟΚΚΙΝΟ + ΜΠΛΕ	ΜΩΒ — R+B=PURPLE (MAGENTA)
ΜΠΛΕ + ΠΡΑΣΙΝΟ	ΓΑΛΑΖΙΟ — B+G=CYAN
ΠΡΑΣΙΝΟ + ΚΟΚΚΙΝΟ	ΚΙΤΡΙΝΟ — G+R=YELLOW

Ο έλεγχος με τη φωτεινότητα (σελ. 140): ΜΩΒ: η ανάλυση δίνει R=1v G=0v B=1v & επομένως Υ = 0,30·1 + 0,59·0 + 0,11·1 = 0,41 Volt.

   R = 1 V ┐
           ├─► ΜΩΒ (MAGENTA)   Υ = 0,41 V
   B = 1 V ┘                   R−Υ = +0,59 , B−Υ = +0,59
                               CHR = ±0,83 , γωνία 45°

Στον πίνακα του βιβλίου (σελ. 144-145) το ΜΩΒ με R=1 G=0 B=1 έχει Υ = 0,41, R−Υ = +0,59, Β−Υ = +0,59 και CHR = ±0,83 — και οι δύο χρωματικές διαφορές θετικές, γι' αυτό το άνυσμα πέφτει στο πρώτο τεταρτημόριο του χρωμικού κύκλου.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η άθροιση των σημάτων κόκκινο και μπλε, με πλάτος ενός βολτ από κορυφή σε κορυφή το καθένα, θα δώσει το συμπληρωματικό χρώμα μωβ, γνωστό και ως purple ή magenta. Το βιβλίο αναφέρει ότι με συνδυασμό ανά δύο των τριών βασικών χρωμάτων προκύπτουν τα συμπληρωματικά: κόκκινο συν μπλε δίνει μωβ, μπλε συν πράσινο δίνει γαλάζιο και πράσινο συν κόκκινο δίνει κίτρινο. Ο έλεγχος γίνεται και μέσω της φωτεινότητας: για το μωβ η ανάλυση δίνει κόκκινο ένα βολτ, πράσινο μηδέν και μπλε ένα βολτ, οπότε η φωτεινότητα ισούται με μηδέν κόμμα τριάντα επί ένα συν μηδέν κόμμα πενήντα εννέα επί μηδέν συν μηδέν κόμμα έντεκα επί ένα, δηλαδή μηδέν κόμμα σαράντα ένα βολτ. Οι αντίστοιχες χρωματικές διαφορές είναι συν μηδέν κόμμα πενήντα εννέα και για τις δύο, με πλάτος του σήματος χρωμικότητας συν πλην μηδέν κόμμα ογδόντα τρία, οπότε το άνυσμα πέφτει στο πρώτο τεταρτημόριο του χρωμικού κύκλου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Προηγούμενο Στοιχείο

Επιστροφή στην Ενότητα

Επόμενο Στοιχείο