(Πηγή: Βιβλίο Μαθητή, Πληροφορική Β΄ Γυμνασίου, §3.8 Ερωτήσεις, σελ. 41. Οι εκφωνήσεις είναι αυτούσιες από το σχολικό βιβλίο.)
Ερωτήσεις
Άσκηση 1 (σελ. 41)
Ποιο Λογισμικό Εφαρμογών μας επιτρέπει να επεξεργαζόμαστε δεδομένα στον υπολογιστή;
Σκέψη / Μεθοδολογία: Ανατρέχουμε στις §3.1-3.2, όπου παρουσιάζεται το συγκεκριμένο λογισμικό ως το κατάλληλο εργαλείο για την επεξεργασία δεδομένων.
Λύση:
- Το λογισμικό που χρησιμοποιούμε για να επεξεργαζόμαστε δεδομένα στον υπολογιστή ονομάζεται «Υπολογιστικά Φύλλα» (spreadsheet).
- Μας επιτρέπει να καταχωρίζουμε δεδομένα σε γραμμές και στήλες, να τα μορφοποιούμε, να κάνουμε υπολογισμούς με τύπους και συναρτήσεις και να τα παρουσιάζουμε με γραφήματα.
Απάντηση: Το Λογισμικό Εφαρμογών που μας επιτρέπει να επεξεργαζόμαστε δεδομένα στον υπολογιστή είναι τα Υπολογιστικά Φύλλα.
Πρόσεξε:
- Δεν πρόκειται για ένα συγκεκριμένο εμπορικό πρόγραμμα (π.χ. μόνο το Excel), αλλά για μια κατηγορία λογισμικού που περιλαμβάνει διάφορα προγράμματα Υπολογιστικών Φύλλων (π.χ. LibreOffice Calc, Google Sheets κ.ά.).
Άσκηση 2 (σελ. 41)
Πώς χωρίζεται η περιοχή εργασίας στο λογισμικό Υπολογιστικά Φύλλα;
Σκέψη / Μεθοδολογία: Η §3.3 περιγράφει αναλυτικά την οργάνωση της περιοχής εργασίας σε ένα πλέγμα από στήλες και γραμμές.
Λύση:
- Η περιοχή εργασίας ενός Υπολογιστικού Φύλλου είναι ένα πλέγμα (πίνακας) από στήλες, οι οποίες ονομάζονται με γράμματα (A, B, C, …), και γραμμές, οι οποίες αριθμούνται (1, 2, 3, …).
- Το σημείο τομής μιας στήλης με μια γραμμή ονομάζεται κελί, και κάθε κελί έχει μοναδικό όνομα αναφοράς (π.χ. A2).
Απάντηση: Η περιοχή εργασίας χωρίζεται σε στήλες (με γράμματα) και γραμμές (με αριθμούς)· το σημείο τομής μιας στήλης με μια γραμμή ονομάζεται κελί.
Πρόσεξε:
- Μια περιοχή πολλών κελιών περιγράφεται με τη σύνταξη
<πάνω-αριστερό κελί>:<κάτω-δεξιό κελί>, π.χ. A2:D4.
Άσκηση 3 (σελ. 41)
Ποια είναι η χρησιμότητα των συναρτήσεων στο λογισμικό Υπολογιστικά Φύλλα;
Σκέψη / Μεθοδολογία: Η §3.5 εξηγεί γιατί προτιμάμε τις έτοιμες συναρτήσεις αντί για μεγάλους, χειροκίνητους τύπους πρόσθεσης.
Λύση:
- Οι συναρτήσεις είναι έτοιμες «συνταγές» υπολογισμού, στις οποίες δίνουμε ως είσοδο μία ή περισσότερες τιμές/περιοχές κελιών και εκείνες επιστρέφουν ένα αποτέλεσμα.
- Μας επιτρέπουν να εκτελούμε γρήγορα και εύκολα σύνθετους υπολογισμούς σε πολλά κελιά ταυτόχρονα (π.χ. άθροισμα, μέσο όρο, μέγιστο, έλεγχο συνθήκης), χωρίς να χρειάζεται να γράφουμε μεγάλους και δυσανάγνωστους τύπους.
- Μειώνουν επίσης τα λάθη που θα μπορούσαν να προκύψουν από τη χειροκίνητη καταχώριση πολλών αναφορών κελιών.
Απάντηση: Οι συναρτήσεις μας επιτρέπουν να εκτελούμε γρήγορα, εύκολα και με λιγότερα λάθη σύνθετους υπολογισμούς (π.χ. άθροισμα, μέσο όρο, έλεγχο συνθήκης) σε μία ή περισσότερες περιοχές κελιών, χωρίς να χρειάζεται να γράφουμε μεγάλους τύπους με το χέρι.
Πρόσεξε:
- Οι συναρτήσεις δεν αντικαθιστούν τους απλούς τύπους (π.χ. =A1+A2)· τους συμπληρώνουν, ιδίως όταν οι υπολογισμοί αφορούν πολλά κελιά.
Άσκηση 4 (σελ. 41)
Σε ποια βήματα της επεξεργασίας δεδομένων μπορεί να μας βοηθήσει ο υπολογιστής;
Σκέψη / Μεθοδολογία: Η §3.7 απαριθμεί τα έξι βασικά στάδια επεξεργασίας δεδομένων στα οποία συμβάλλει ο υπολογιστής.
Λύση:
- Συλλογή: ο υπολογιστής μάς βοηθά να συλλέγουμε τα δεδομένα, καταγράφοντάς τα σε ηλεκτρονική μορφή.
- Κατηγοριοποίηση: μας βοηθά να καταγράφουμε τα δεδομένα σε κατηγορίες (π.χ. σε στήλες).
- Υπολογισμός: μας βοηθά να κάνουμε τους υπολογισμούς που θέλουμε, γρήγορα και με ακρίβεια.
- Αποθήκευση: μας βοηθά να αποθηκεύουμε τα δεδομένα μας στον υπολογιστή, ώστε να μη χαθούν.
- Ανάκτηση: μας βοηθά να έχουμε πάλι πρόσβαση στα δεδομένα μας, διαβάζοντας το αρχείο στο οποίο υπάρχουν.
- Διανομή-Μετάδοση: μας βοηθά να μεταδώσουμε τα δεδομένα μας σε άλλους, π.χ. με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ή μέσω ιστοσελίδας.
Απάντηση: Ο υπολογιστής μπορεί να μας βοηθήσει σε όλα τα βασικά βήματα επεξεργασίας δεδομένων: στη συλλογή, στην κατηγοριοποίηση, στον υπολογισμό, στην αποθήκευση, στην ανάκτηση και στη διανομή-μετάδοση των δεδομένων.
Πρόσεξε:
- Δεν χρειάζεται να εφαρμόζονται όλα τα βήματα σε κάθε περίπτωση· αποτελούν, όμως, έναν χρήσιμο «οδικό χάρτη» για κάθε δουλειά με δεδομένα.