Λύσεις — Αντικλεπτικά Συστήματα (σελ. 456) – ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Αντικλεπτικά Συστήματα

Λύσεις στις 10 ερωτήσεις του κεφαλαίου: τύποι και μέρη συναγερμών, λειτουργίες οπλισμού/αφοπλισμού, αισθητήρες ενεργοποίησης, ενεργοποιούμενες έξοδοι, συνδεσμολογία και ακινητοποίηση κινητήρα (Immobilizer).

Κύριος σκοπός αντικλεπτικού συστήματος

Ερώτηση: Ποιος είναι ο κύριος σκοπός ενός αντικλεπτικού συστήματος;

Απάντηση:

• Ποιος είναι ο κύριος σκοπός ενός αντικλεπτικού συστήματος;

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα αντικλεπτικά συστήματα αυτοκινήτου έχουν ως κύριο σκοπό την ακινητοποίηση του κινητήρα, ώστε, εάν κάποιος προσπαθήσει να τον βάλει εμπρός χωρίς να είναι ο ιδιοκτήτης του, αυτός να μη λειτουργήσει, δυσκολεύοντας ή καθιστώντας αδύνατη την προσπάθεια του επίδοξου κλέφτη. Ταυτόχρονα με την ακινητοποίηση του κινητήρα, το σύστημα συναγερμού προειδοποιεί για την απόπειρα κλοπής τον ιδιοκτήτη ή τους ανθρώπους που τυχόν βρίσκονται κοντά, εκπέμποντας ένα δυνατό ηχητικό σήμα, είτε με τη σειρήνα που διαθέτει είτε με την ενεργοποίηση της κόρνας του αυτοκινήτου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Η ακινητοποίηση του κινητήρα, ώστε να μη λειτουργήσει σε απόπειρα κλοπής, με ταυτόχρονη ηχητική/οπτική προειδοποίηση ιδιοκτήτη-γύρω κόσμου

Ενιαίος vs. διαιρούμενος συναγερμός

Ερώτηση: Ποια είναι η βασική διαφορά μεταξύ ενός ενιαίου και ενός διαιρούμενου συναγερμού και ποια τα μέρη που τους αποτελούν;

Απάντηση:

• Ποια είναι η βασική διαφορά μεταξύ ενός ενιαίου και ενός διαιρούμενου συναγερμού και ποια τα μέρη που τους αποτελούν;

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι ενιαίοι συναγερμοί περιλαμβάνουν όλα τα απαραίτητα για τη λειτουργία τους εξαρτήματα σε μία μονάδα, που τοποθετείται συνήθως στο χώρο του κινητήρα του αυτοκινήτου. Οι διαιρούμενοι, αντίθετα, είναι συνήθως χωρισμένοι σε δύο τμήματα: το εξωτερικό, που περιλαμβάνει τη σειρήνα (και τον εφεδρικό συσσωρευτή), και το εσωτερικό, που περιλαμβάνει τα υπόλοιπα απαραίτητα εξαρτήματα. Τα μέρη που αποτελούν έναν πλήρη συναγερμό αυτοκινήτου, ανεξαρτήτως τύπου, είναι τα εξής: η κεντρική μονάδα του συναγερμού, η σειρήνα, η καλωδίωση και οι αισθητήρες ενεργοποίησης (διακόπτες, ανιχνευτές κίνησης, κλίσης και κραδασμών).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ενιαίος = όλα τα εξαρτήματα σε μία μονάδα (στο χώρο κινητήρα)· διαιρούμενος = εξωτερικό τμήμα (σειρήνα+εφεδρικός συσσωρευτής) και εσωτερικό τμήμα (υπόλοιπα εξαρτήματα)· μέρη: κεντρική μονάδα, σειρήνα, καλωδίωση, αισθητήρες ενεργοποίησης

Φάσεις λειτουργίας συναγερμού

Ερώτηση: Ποιες είναι οι φάσεις λειτουργίας ενός συναγερμού;

Απάντηση:

• Ποιες είναι οι φάσεις λειτουργίας ενός συναγερμού;

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένα σύστημα συναγερμού έχει τις εξής λειτουργίες (φάσεις): τον οπλισμό και αφοπλισμό του συστήματος από τον ιδιοκτήτη· την επεξεργασία των εντολών και σημάτων εισόδου/εξόδου· την ενεργοποίηση του συναγερμού σε τυχόν απόπειρα παραβίασης· και τις ενέργειες ακινητοποίησης και προειδοποίησης. Οι λειτουργίες αυτές γίνονται από την κεντρική μονάδα του συναγερμού, ανάλογα με τα σήματα που λαμβάνει, με βάση τα οποία αποφασίζει και ενεργοποιεί τις ανάλογες εξόδους -- σκοπός της κεντρικής μονάδας είναι να επεξεργάζεται τα σήματα και να αποφασίζει, για παράδειγμα, εάν θα επιτρέψει τον οπλισμό/αφοπλισμό, εάν θα δώσει τις κατάλληλες προειδοποιήσεις και εάν θα σημάνει έναρξη συναγερμού ή όχι.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Οπλισμός/αφοπλισμός, επεξεργασία εντολών/σημάτων εισόδου-εξόδου, ενεργοποίηση συναγερμού σε παραβίαση, ενέργειες ακινητοποίησης και προειδοποίησης

Απαγόρευση ενεργοποίησης συναγερμού

Ερώτηση: Σε ποιες περιπτώσεις είναι απαγορευτική η ενεργοποίηση του συναγερμού;

Απάντηση:

• Σε ποιες περιπτώσεις είναι απαγορευτική η ενεργοποίηση του συναγερμού;

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο οπλισμός του συναγερμού δεν επιτρέπεται να γίνεται σε δύο περιπτώσεις: α) όταν ο κινητήρας είναι σε λειτουργία, και β) όταν το κλειδί ανάφλεξης βρίσκεται στη θέση ΟΝ. Η σύνδεση της θετικής τροφοδοσίας του συναγερμού γίνεται, άλλωστε, ακριβώς από το διακόπτη ανάφλεξης, ώστε να εξασφαλίζεται ότι ο συναγερμός δεν θα μπορεί να οπλίσει όσο λειτουργεί ο κινητήρας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Όταν ο κινητήρας είναι σε λειτουργία, και όταν το κλειδί ανάφλεξης είναι στη θέση ΟΝ

Τρόποι οπλισμού συναγερμού

Ερώτηση: Ποιοι είναι οι τρόποι οπλισμού ενός συναγερμού;

Απάντηση:

• Ποιοι είναι οι τρόποι οπλισμού ενός συναγερμού;

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο οπλισμός, ανάλογα με το συναγερμό, μπορεί να γίνει με τους παρακάτω τρόπους: με κρυφό διακόπτη, τοποθετημένο σε σημείο γνωστό μόνο στον ιδιοκτήτη (μέθοδος σχεδόν εγκαταλελειμμένη σήμερα, λόγω ευκολίας εντοπισμού)· με κωδικοποιημένο βύσμα, 3 ή 4 επαφών, που δίνει τον προκαθορισμένο κωδικό στη μονάδα (παραλλαγή: μαγνητικά κλειδιά με επαφές Reed) -- θεωρείται ξεπερασμένη μέθοδος· με πληκτρολόγιο και εισαγωγή κωδικού, όπου ο κωδικός εισάγεται σε ψηφιακή μορφή, πολύ πιο δύσκολο να αντιγραφεί· με τηλεχειριστήριο, η επικρατέστερη μέθοδος στους σύγχρονους συναγερμούς, με εκπομπή υπέρυθρης ακτινοβολίας (IR) ή, συνηθέστερα, ραδιοφωνικής συχνότητας (RF, περίπου 433,9 MHz)· και με παθητικό οπλισμό (αυτοοπλισμό), μια προαιρετική επιλογή όπου ο συναγερμός οπλίζει αυτόματα περίπου 30 sec μετά το σβήσιμο του κινητήρα και την αφαίρεση του κλειδιού.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Με κρυφό διακόπτη, με κωδικοποιημένο βύσμα, με πληκτρολόγιο/κωδικό, με τηλεχειριστήριο (IR ή RF), και με παθητικό οπλισμό (αυτοοπλισμό)

Αισθητήρες κίνησης υπερήχων vs. μικροκυμάτων

Ερώτηση: Ποια είναι η διαφορά των αισθητήρων κίνησης με υπέρηχους και μικροκύματα;

Απάντηση:

• Ποια είναι η διαφορά των αισθητήρων κίνησης με υπέρηχους και μικροκύματα;

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο αισθητήρας κίνησης με υπέρηχους (ultrasonic detector) ανιχνεύει την κίνηση εκπέμποντας ηχητικό κύμα από ένα κρυσταλλικό μεγάφωνο, συχνότητας περίπου 40 KHz, το οποίο, αφού ανακλαστεί στο εσωτερικό της καμπίνας που ελέγχει, συλλαμβάνεται από ένα κρυσταλλικό μικρόφωνο -- κάθε διατάραξη του χρόνου ή της διάρκειας του ανακλώμενου ήχου δίνει σήμα συναγερμού. Ο αισθητήρας κίνησης με μικροκύματα (ultra wave detector) λειτουργεί παρόμοια, με τη διαφορά ότι εκπέμπει υψίσυχνο ραδιοκύμα αντί για ηχητικό κύμα. Η βασική διαφορά στην πράξη είναι ότι ο αισθητήρας υπερήχων επηρεάζεται από μετακινήσεις αερίων μαζών (π.χ. ρεύμα αέρα), ενώ ο αισθητήρας μικροκυμάτων δεν επηρεάζεται από τέτοιες μετακινήσεις αλλά μόνο από μετακινήσεις στερεών μαζών -- για το λόγο αυτό, ο αισθητήρας μικροκυμάτων χρησιμοποιείται κυρίως σε ανοικτά αυτοκίνητα (cabrio).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Υπέρηχοι = ηχητικό κύμα ~40KHz, επηρεάζεται από κίνηση αερίων μαζών· μικροκύματα = ραδιοκύμα, επηρεάζεται μόνο από στερεές μάζες, γι' αυτό χρησιμοποιείται σε ανοικτά αυτοκίνητα

Βασικές έξοδοι συναγερμού

Ερώτηση: Ποιες είναι οι βασικές έξοδοι που ενεργοποιούνται σε περίπτωση συναγερμού;

Απάντηση:

• Ποιες είναι οι βασικές έξοδοι που ενεργοποιούνται σε περίπτωση συναγερμού;

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ανάλογα με το είδος του συναγερμού, οι έξοδοι που μπορεί να ενεργοποιηθούν είναι: η οπτική και ηχητική ένδειξη οπλισμού και αφοπλισμού (LED στο ταμπλό, φλας που αναβοσβήνουν, ηχητική ένδειξη από σειρήνα ή κόρνα, με διαφορετική διάρκεια στον οπλισμό και στον αφοπλισμό)· η ηχητική και οπτική ένδειξη συναγερμού, κατά την οποία ενεργοποιείται σε πλήρη ισχύ (80-120 dB) η σειρήνα ή η κόρνα του αυτοκινήτου, μαζί με τα φλας ή/και τα φώτα, για 0,5-1 min στους νεότερους συναγερμούς, μετά τα οποία ο συναγερμός σταματά και επανοπλίζεται αυτόματα· η διακοπή λειτουργίας του κινητήρα, που θεωρείται η πιο βασική λειτουργία του αντικλεπτικού συστήματος· η ενεργοποίηση του κεντρικού ηλεκτρικού κλειδώματος του αυτοκινήτου· η ενεργοποίηση του κλεισίματος των ηλεκτρικών παραθύρων· και η ενεργοποίηση πομπού τηλεειδοποίησης του ιδιοκτήτη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Οπτική/ηχητική ένδειξη οπλισμού-αφοπλισμού, ηχητική/οπτική ένδειξη συναγερμού (σειρήνα+φλας/φώτα), διακοπή λειτουργίας κινητήρα, ενεργοποίηση κεντρικού κλειδώματος, κλείσιμο ηλεκτρικών παραθύρων, ενεργοποίηση πομπού τηλεειδοποίησης

Ακινητοποίηση βενζινοκινητήρα με ψεκασμό

Ερώτηση: Πώς μπορεί να γίνει ακινητοποίηση ενός βενζινοκινητήρα με ηλεκτρονική ανάφλεξη, τροφοδοσία με ψεκασμό και ηλεκτρική αντλία βενζίνης;

Απάντηση:

• Πώς μπορεί να γίνει ακινητοποίηση ενός βενζινοκινητήρα με ηλεκτρονική ανάφλεξη, τροφοδοσία με ψεκασμό και ηλεκτρική αντλία βενζίνης;

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σύμφωνα με τον πίνακα πιθανών επεμβάσεων ακινητοποίησης, σε βενζινοκινητήρα με ηλεκτρονική ανάφλεξη, τροφοδοσία με ψεκασμό και ηλεκτρική αντλία βενζίνης, οι πιθανές επεμβάσεις είναι Β, Γ και Ε. Συγκεκριμένα: (Β) διακοπή της τροφοδοσίας της ηλεκτρονικής μονάδας ανάφλεξης, δηλαδή διακοπή του καλωδίου από το διακόπτη ανάφλεξης προς την ηλεκτρονική μονάδα ανάφλεξης· (Γ) διακοπή του κυκλώματος εκκίνησης (μίζα), δηλαδή διακοπή του κυκλώματος ενεργοποίησης του εκκινητή (καλώδιο από διακόπτη ανάφλεξης προς ρελέ ή βαρελάκι εκκινητή)· και (Ε) διακοπή του κυκλώματος τροφοδοσίας της αντλίας βενζίνης, δηλαδή διακοπή του καλωδίου ενεργοποίησης του ρελέ της αντλίας βενζίνης. Θα πρέπει, πάντως, να σημειωθεί ότι σε αυτοκίνητα με ψηφιακά ελεγχόμενο ψεκασμό, ανάφλεξη και σύστημα αυτοδιάγνωσης, πιθανόν να μην επιτρέπεται η διακοπή κάποιου εξ αυτών των κυκλωμάτων, οπότε απαιτείται διαγνωστικός έλεγχος μετά από κάθε τέτοια παρέμβαση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Με τις επεμβάσεις Β (διακοπή τροφοδοσίας ηλεκτρονικής μονάδας ανάφλεξης), Γ (διακοπή κυκλώματος εκκίνησης/μίζας) και Ε (διακοπή τροφοδοσίας αντλίας βενζίνης)

Σημαντικές συνδέσεις συναγερμού

Ερώτηση: Ποιες είναι οι σημαντικές συνδέσεις ενός συναγερμού με το αυτοκίνητο;

Απάντηση:

• Ποιες είναι οι σημαντικές συνδέσεις ενός συναγερμού με το αυτοκίνητο;

Σύνοψη: (ενδεικτική) Από όλες τις συνδέσεις κατά τη συνδεσμολογία ενός συναγερμού, οι πιο σημαντικές είναι η σύνδεση της θετικής τροφοδοσίας από το διακόπτη ανάφλεξης, η οποία εξασφαλίζει ότι ο συναγερμός δεν θα οπλίσει όταν λειτουργεί ο κινητήρας, και η διακοπή του κινητήρα, όπου πρέπει να εξασφαλιστεί ότι δεν θα δημιουργήσει παρενέργειες στη λειτουργία του κινητήρα. Ουσιαστικές είναι, επίσης, οι συνδέσεις των εισόδων συναγερμού, ώστε να εξασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρχουν ψευδοσυναγερμοί, λόγω κακών συνδέσεων. Δευτερεύουσας σημασίας θεωρούνται οι συνδέσεις των πρόσθετων εξαρτημάτων εξόδου, όπως, για παράδειγμα, οι οπτικές ειδοποιήσεις και οι ενεργοποιήσεις κλειδώματος, παραθύρων και τηλεειδοποίησης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Θετική τροφοδοσία από διακόπτη ανάφλεξης, διακοπή του κινητήρα, και συνδέσεις εισόδων συναγερμού (κύρια σημασία)· κλείδωμα/παράθυρα/τηλεειδοποίηση (δευτερεύουσα σημασία)

Ακινητοποίηση κινητήρα με Immobilizer

Ερώτηση: Πώς γίνεται η ακινητοποίηση του κινητήρα σε ένα αυτοκίνητο εφοδιασμένο με σύγχρονο immobilizer;

Απάντηση:

• Πώς γίνεται η ακινητοποίηση του κινητήρα σε ένα αυτοκίνητο εφοδιασμένο με σύγχρονο immobilizer;

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο σύγχρονο immobilizer, η διακοπή του κινητήρα δεν γίνεται με απλή διακοπή κάποιου κυκλώματος του κινητήρα, όπως στους κλασικούς συναγερμούς, αλλά με το να δίνεται η κατάλληλη (ψηφιακή) εντολή στην ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου του κινητήρα, ώστε να επιτραπεί η εκκίνησή του ή όχι. Ο οπλισμός του immobilizer μπορεί να γίνεται με τηλεχειρισμό ή, στα πιο σύγχρονα συστήματα, με αυτόματη και ασύρματη ανταλλαγή ψηφιακών δεδομένων μεταξύ της μονάδας του immobilizer και του πομπού, που είναι ενσωματωμένος στο κλειδί της ανάφλεξης. Η μονάδα του immobilizer περιλαμβάνει ένα σύστημα εκπομπής και λήψης δεδομένων, το οποίο, με τη βοήθεια μιας κεραίας που βρίσκεται κοντά στην κλειδαριά ανάφλεξης, ανταλλάσσει δεδομένα με τον πομπό-κλειδί και, εάν επιβεβαιωθεί ο κωδικός αναγνώρισης, επιτρέπει την εκκίνηση του κινητήρα, στέλνοντας το κατάλληλο ψηφιακό σήμα στη μονάδα ελέγχου του. Σε αντίθετη περίπτωση, επιτρέπει μεν την εκκίνηση του κινητήρα, αλλά μετά από λίγα δευτερόλεπτα ο κινητήρας σβήνει και ανάβει η ανάλογη ενδεικτική λυχνία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Με ψηφιακή εντολή στην ΗΜΕ του κινητήρα (όχι απλή διακοπή κυκλώματος)· η μονάδα immobilizer ανταλλάσσει δεδομένα με τον πομπό στο κλειδί μέσω κεραίας -- αν επιβεβαιωθεί ο κωδικός επιτρέπεται η εκκίνηση, αλλιώς ο κινητήρας σβήνει μετά από λίγα δευτερόλεπτα