Λύσεις — Εγκατάσταση φωτισμού (σελ. 186) – ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Εγκατάσταση φωτισμού

Λύσεις στις 14 ερωτήσεις του κεφαλαίου: απαιτήσεις συστήματος φωτισμού, λυχνίες πυράκτωσης/αλογόνων/εκκένωσης, εξωτερικά/εσωτερικά φώτα, προβολείς (παραβολικοί/ελλειπτικοί), ρύθμιση δέσμης, αντικατάσταση λυχνιών, βλάβες κυκλώματος φωτισμού.


Απαιτήσεις συστήματος φωτισμού

Ερώτηση: Ποιες είναι οι απαιτήσεις από το σύστημα φωτισμού;

Απάντηση:

  • Οι απαιτήσεις του νόμου για το σύστημα φωτισμού αφορούν την ασφάλεια των επιβατών, των άλλων αυτοκινήτων και των πεζών.
  • Το σύστημα πρέπει: να φωτίζει ικανοποιητικά μπροστά στο σκοτάδι, να σηματοδοτεί τη θέση του οχήματος, να ειδοποιεί τους επόμενους για στάση/στάθμευση, να προειδοποιεί για αλλαγή πορείας και να μη θαμβώνει τους αντίθετα ερχόμενους οδηγούς.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το σύστημα φωτισμού ενός αυτοκινήτου πρέπει: να παρέχει ικανοποιητικό φωτισμό εμπρός από το όχημα, όταν αυτό κινείται στο σκοτάδι· να σηματοδοτεί τη θέση του στο σκοτάδι ή σε δυσμενείς συνθήκες φωτισμού· να ειδοποιεί τα οχήματα που το ακολουθούν ότι πρόκειται να σταματήσει ή να σταθμεύσει· να προειδοποιεί τα οχήματα που το ακολουθούν ότι πρόκειται να αλλάξει πορεία, ανεξάρτητα από τις εξωτερικές συνθήκες φωτισμού· και να μην ενοχλεί (θαμβώνει) τους οδηγούς των αντίθετα ερχόμενων οχημάτων. Όλες αυτές οι απαιτήσεις αφορούν θέματα ασφάλειας της οδικής κυκλοφορίας και γι' αυτό ρυθμίζονται και ελέγχονται τακτικά από τα αρμόδια όργανα και οργανισμούς της πολιτείας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Ικανοποιητικός φωτισμός στο σκοτάδι, σηματοδότηση θέσης, ειδοποίηση στάσης/στάθμευσης, προειδοποίηση αλλαγής πορείας, χωρίς θάμβωση άλλων οδηγών

Μέρη λυχνίας πυράκτωσης

Ερώτηση: Από ποια μέρη αποτελείται μία λυχνία πυράκτωσης;

Απάντηση:

  • Κατασκευαστικά, σχεδόν όλες οι λυχνίες έχουν τα ίδια μέρη (σχήμα 5.1).
  • Αυτά είναι: η βάση ή κάλυκας με τους ακροδέκτες, το γυάλινο περίβλημα ή κώδωνας με κενό αέρος, το νήμα πυράκτωσης (βολφράμιο) και το γυάλινο στέλεχος στήριξης του νήματος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σχεδόν όλες οι λυχνίες πυράκτωσης αποτελούνται από τα ίδια βασικά μέρη: τη βάση ή κάλυκα με τους ακροδέκτες, με τους οποίους η λυχνία συνδέεται ηλεκτρικά και στηρίζεται μηχανικά στη θέση της· το γυάλινο περίβλημα ή κώδωνα, μέσα στο οποίο υπάρχει κενό αέρος (ή αδρανές αέριο)· το νήμα πυράκτωσης, συνήθως από βολφράμιο, από το οποίο εκπέμπεται το φως όταν θερμανθεί από το ρεύμα· και το γυάλινο στέλεχος στήριξης του νήματος, που το κρατά σταθερό στη σωστή θέση μέσα στο περίβλημα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Βάση/κάλυκας με ακροδέκτες, γυάλινο περίβλημα/κώδωνας με κενό αέρος, νήμα πυράκτωσης, γυάλινο στέλεχος στήριξης

Κοινή λυχνία πυράκτωσης vs αλογόνου

Ερώτηση: Ποια είναι η διαφορά μεταξύ μίας κοινής λυχνίας πυράκτωσης και μίας αλογόνου;

Απάντηση:

  • Κοινή λυχνία: νήμα βολφραμίου σε αργό· η εξάχνωση του βολφραμίου μαυρίζει με τον καιρό το γυαλί.
  • Λυχνία αλογόνου: αέριο πλήρωσης ιώδιο ή βρώμιο· τα ιόντα βολφραμίου επικάθονται πάλι στο νήμα, οπότε δεν μαυρίζει το περίβλημα.
  • Έτσι η λυχνία αλογόνου λειτουργεί σε υψηλότερη θερμοκρασία νήματος: περίπου 25% μεγαλύτερη φωτεινότητα, πιο λευκό φως, μεγαλύτερη διάρκεια ζωής (περίβλημα από χαλαζία).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στις κοινές λυχνίες πυράκτωσης το νήμα βολφραμίου βρίσκεται σε περιβάλλον αδρανούς αερίου, όπως το αργό, το οποίο περιορίζει την εξάχνωση του βολφραμίου αλλά όχι απόλυτα — με τον καιρό, ιόντα βολφραμίου επικάθονται στο γυάλινο περίβλημα, προκαλώντας μαύρισμα και μείωση της απόδοσης φωτισμού. Στις λυχνίες αλογόνων (ιωδίου), αντίθετα, το αέριο πλήρωσης είναι ατμοί αλογόνου (ιώδιο ή βρώμιο)· με την υψηλή θερμοκρασία του νήματος, οι ατμοί ιωδιούχου βολφραμίου διασπώνται και τα ιόντα βολφραμίου επιστρέφουν και επικάθονται ξανά πάνω στο νήμα, χωρίς να μαυρίζει το γυαλί. Αυτό επιτρέπει την αύξηση της θερμοκρασίας λειτουργίας του νήματος, με αποτέλεσμα οι λυχνίες αλογόνων να έχουν αυξημένη φωτεινότητα κατά περίπου 25%, να εκπέμπουν φως πιο κοντά στο μπλε φάσμα (άρα πιο λευκό) και να έχουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής σε σχέση με τις κοινές λυχνίες με αργό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Κοινή: αργό, μαυρίζει με τον καιρό. Αλογόνου: ιώδιο/βρώμιο, τα ιόντα βολφραμίου επιστρέφουν στο νήμα → +25% φωτεινότητα, πιο λευκό φως, μεγαλύτερη διάρκεια ζωής

Χαρακτηριστικά τυπικής λυχνίας αυτοκινήτου

Ερώτηση: Ποια είναι τα χαρακτηριστικά μίας τυπικής λυχνίας αυτοκινήτου;

Απάντηση:

  • Ηλεκτρικά χαρακτηριστικά: τάση λειτουργίας (V) και ισχύς (W).
  • Φωτοτεχνικά χαρακτηριστικά: φωτεινή ροή (lm), ένταση φωτεινής πηγής (cd), ένταση φωτισμού (lx), θερμοκρασία χρώματος (°K) και διάρκεια ζωής (ώρες συνεχούς λειτουργίας).
  • Παράδειγμα του βιβλίου: λυχνία C21W: 12 V, 21 W, 450 lm, 60 h.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα βασικά χαρακτηριστικά μιας λυχνίας αυτοκινήτου είναι: η τάση λειτουργίας της (σε Volt), η ισχύς που καταναλώνει (σε Watt), η φωτεινή της ροή, εκφρασμένη σε Λούμεν (lm), η ένταση της φωτεινής πηγής, εκφρασμένη σε κανδήλες (cd), η ένταση φωτισμού που παράγει, σε Λουξ (lx), η θερμοκρασία του χρώματος του φωτός που εκπέμπει, σε βαθμούς Κέλβιν (°K), και η διάρκεια ζωής της, εκφρασμένη σε ώρες συνεχούς λειτουργίας. Για παράδειγμα, μια τυπική λυχνία τύπου C21W έχει τα χαρακτηριστικά: 12V, 21 Watt, 450 lm, 60 ώρες διάρκειας ζωής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Τάση λειτουργίας (V), ισχύς (W), φωτεινή ροή (lm), ένταση φωτεινής πηγής (cd), ένταση φωτισμού (lx), θερμοκρασία χρώματος (°K), διάρκεια ζωής (ώρες)

Γιατί οι λυχνίες ιωδίου δίνουν πιο άσπρο φως

Ερώτηση: Γιατί οι λυχνίες ιωδίου εκπέμπουν πιο «άσπρο» φως;

Απάντηση:

  • Το ιώδιο επαναφέρει τα ιόντα βολφραμίου στο νήμα και περιορίζει την εξάχνωση.
  • Αυτό επιτρέπει υψηλότερη θερμοκρασία νήματος, οπότε το φως μετατοπίζεται προς το μπλε φάσμα της ορατής ακτινοβολίας, δηλαδή είναι πιο λευκό.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στις λυχνίες ιωδίου, ο περιορισμός της εξάχνωσης του νήματος βολφραμίου (λόγω της παρουσίας ιωδίου, που επαναφέρει τα εξαχνωμένα ιόντα βολφραμίου πάνω στο νήμα) επιτρέπει να αυξηθεί η θερμοκρασία λειτουργίας του νήματος, χωρίς να μαυρίζει το γυαλί. Όσο πιο υψηλή είναι η θερμοκρασία ενός θερμαινόμενου σώματος, τόσο το εκπεμπόμενο φως του μετατοπίζεται προς το μπλε άκρο του ορατού φάσματος, δηλαδή γίνεται πιο λευκό (σε αντίθεση με τις κοινές λυχνίες πυράκτωσης, που λειτουργούν σε χαμηλότερη θερμοκρασία και εκπέμπουν φως πιο κοντά στο κίτρινο). Έτσι, οι λυχνίες ιωδίου δίνουν φως πιο κοντά στο μπλε φάσμα της ορατής ακτινοβολίας, δηλαδή πιο «άσπρο», σε σύγκριση με τις κοινές λυχνίες με αργό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Η υψηλότερη θερμοκρασία λειτουργίας του νήματος (χάρη στο ιώδιο που εμποδίζει την εξάχνωση) μετατοπίζει το εκπεμπόμενο φως προς το μπλε φάσμα, άρα πιο λευκό

Ονομασίες εξωτερικών φώτων κατά Κ.Ο.Κ.

Ερώτηση: Να αναφέρετε τις ονομασίες των εξωτερικών φώτων, σύμφωνα με τον Κ.Ο.Κ.

Απάντηση:

  • Σύμφωνα με τον Κ.Ο.Κ., τα εξωτερικά φώτα χωρίζονται σε κύρια (υποχρεωτικά) και βοηθητικά.
  • Κύρια: φώτα πορείας (μεγάλα), διασταύρωσης (μεσαία), θέσης (μικρά) και στάθμευσης, δεικτών κατεύθυνσης (φλας) και έκτακτης ανάγκης (alarm), τροχοπέδησης (στοπ), όγκου και πλευρικά, φως πινακίδας, φώτα οπισθοπορείας, αντανακλαστήρες.
  • Βοηθητικά: φώτα ομίχλης, πρόσθετοι προβολείς, ειδικά φώτα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σύμφωνα με τον Κ.Ο.Κ., τα κύρια εξωτερικά φώτα ενός αυτοκινήτου είναι: τα φώτα πορείας ή μεγάλα φώτα, τα φώτα διασταύρωσης ή μεσαία, τα φώτα θέσης/μικρά και τα φώτα στάθμευσης, τα φώτα δεικτών κατεύθυνσης (φλας) και τα φώτα έκτακτης ανάγκης (alarm), τα φώτα τροχοπέδησης ή φώτα φρένων/στοπ, τα φώτα όγκου και τα πλευρικά φώτα, το φως πινακίδας αριθμού κυκλοφορίας, τα φώτα οπισθοπορείας και οι αντανακλαστήρες. Επιπλέον, στα βοηθητικά (μη υποχρεωτικά) φώτα περιλαμβάνονται τα φώτα ομίχλης, οι πρόσθετοι προβολείς και τα ειδικά φώτα (π.χ. περιστρεφόμενα φώτα οχημάτων έκτακτης ανάγκης).

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Φώτα πορείας/μεγάλα, φώτα διασταύρωσης/μεσαία, φώτα θέσης/στάθμευσης, φλας/alarm, φώτα φρένων/στοπ, φώτα όγκου/πλευρικά, φως πινακίδας, φώτα οπισθοπορείας, αντανακλαστήρες

Φώτα που απαιτούν ρύθμιση δέσμης

Ερώτηση: Ποια φώτα του αυτοκινήτου απαιτούν ρύθμιση της δέσμης τους;

Απάντηση:

  • Ρύθμιση δέσμης απαιτούν τα μπροστινά φώτα ισχύος, δηλαδή τα μεσαία (διασταύρωσης) και τα μεγάλα (πορείας), που πρέπει να φωτίζουν τον δρόμο χωρίς να θαμβώνουν.
  • Η ρύθμιση γίνεται με ειδικές βίδες στη στήριξη του προβολέα (κατακόρυφη κλίση και κατεύθυνση δεξιά-αριστερά).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα φώτα που απαιτούν ρύθμιση της δέσμης τους είναι τα μπροστινά φώτα ισχύος, δηλαδή τα φώτα διασταύρωσης (μεσαία) και τα φώτα πορείας (μεγάλα), επειδή ο νόμος υποχρεώνει να έχουν συγκεκριμένη μορφή δέσμης και τρόπο λειτουργίας, ώστε αφενός να φωτίζουν επαρκώς το δρόμο και αφετέρου να μην θαμβώνουν τους αντίθετα ερχόμενους οδηγούς. Η ρύθμιση αφορά κυρίως την κατακόρυφη κλίση της δέσμης (π.χ. 1-1,5% προς τα κάτω για τα μεσαία φώτα) και γίνεται με ειδικές βίδες που αποτελούν μέρος του συστήματος στήριξης του προβολέα στο αμάξωμα, οι οποίες επιτρέπουν περιστροφή γύρω από τον κατακόρυφο άξονα (ρύθμιση κλίσης) και τον εγκάρσιο άξονα (ρύθμιση κατεύθυνσης δεξιά-αριστερά).

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Τα μπροστινά φώτα ισχύος: φώτα διασταύρωσης (μεσαία) και φώτα πορείας (μεγάλα)

Υποχρεωτικά φώτα ρυμουλκούμενου

Ερώτηση: Ποια φώτα πρέπει να έχει υποχρεωτικά ένα μικρό ρυμουλκούμενο όχημα;

Απάντηση:

  • Όταν ένα αυτοκίνητο ρυμουλκεί μη αυτοκινούμενο όχημα, το ρυμουλκούμενο φέρει υποχρεωτικά πίσω φώτα.
  • Αυτά είναι: φώτα φρένων, φώτα αλλαγής κατεύθυνσης και έκτακτης ανάγκης, φώτα θέσης, πίσω φως ομίχλης και αντανακλαστήρες· η σύνδεση γίνεται με συνδετήρα κατά ISO.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Όταν ένα αυτοκίνητο πρόκειται να ρυμουλκήσει ένα μη αυτοκινούμενο όχημα, το ρυμουλκούμενο πρέπει να φέρει υποχρεωτικά στο πίσω μέρος του τα εξής φώτα: φώτα φρένων, φώτα αλλαγής κατεύθυνσης και έκτακτης ανάγκης (φλας/alarm), φώτα θέσης, πίσω φως ομίχλης και αντανακλαστήρες. Η ηλεκτρική σύνδεση του ρυμουλκούμενου με το ρυμουλκό όχημα γίνεται μέσω ειδικού συνδετήρα (ρευματοδότη), ο οποίος πρέπει να είναι σύμφωνος με τη διεθνή προδιαγραφή ISO, ώστε κάθε επαφή του να αντιστοιχεί σε συγκεκριμένο κύκλωμα φωτισμού (π.χ. αριστερό φλας, δεξιό φλας, φώτα φρένων, φώτα θέσης, γείωση, πίσω φως ομίχλης).

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Φώτα φρένων, φλας/alarm, φώτα θέσης, πίσω φως ομίχλης, αντανακλαστήρες, μέσω ειδικού συνδετήρα κατά ISO

Απόσταση δέσμης μεσαίων φώτων

Ερώτηση: Σε πόσα μέτρα πρέπει να συναντά το έδαφος η δέσμη μεσαίων φώτων ενός αυτοκινήτου του οποίου οι προβολείς απέχουν από το έδαφος 75cm;

Απάντηση:

  • Κλίση 1% σημαίνει ότι η δέσμη κατεβαίνει 1 cm για κάθε 1 m απόστασης.
  • Για να κατεβεί 75 cm (από το ύψος των προβολέων έως το έδαφος): απόσταση = 75 cm / 0,01 = 7.500 cm = 75 m.
  • Με το ανώτατο όριο κλίσης 1,5%: 75 cm / 0,015 = 50 m· άρα η δέσμη συναντά το έδαφος μεταξύ 50 m και 75 m, και στα 75 m με την κλίση 1% του παραδείγματος του βιβλίου.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η δέσμη μεσαίων φώτων ενός επιβατηγού αυτοκινήτου, του οποίου οι προβολείς απέχουν από το έδαφος έως και 80 cm, πρέπει να έχει κλίση προς τα κάτω της τάξεως του 1 με 1,5%. Κλίση 1% σημαίνει ότι, για κάθε 1 μέτρο απόστασης από το αυτοκίνητο, το άνω μέρος της δέσμης «κατεβαίνει» κατά 1 cm σε σχέση με το ύψος των προβολέων. Με βάση το παράδειγμα του βιβλίου (προβολείς σε ύψος 65 cm, κλίση 1% → η δέσμη συναντά το έδαφος στα 65 m), για προβολείς σε ύψος 75 cm το άνω μέρος της δέσμης πρέπει να «κατεβεί» 75 cm για να φτάσει στο έδαφος. Επειδή το 1% της απόστασης D πρέπει να ισούται με 75 cm, προκύπτει D = 75/0,01 = 7.500 cm = 75 m. Άρα, με κλίση 1%, η δέσμη πρέπει να συναντά το έδαφος στα 75 μέτρα από το αυτοκίνητο (με τη μέγιστη κλίση 1,5% θα το συναντούσε στα 50 m).

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • 75 μέτρα με κλίση 1% (με κλίση 1,5%: 50 m) — με κλίση 1%, η δέσμη «κατεβαίνει» όσα cm είναι το ύψος των προβολέων σε ισάριθμα μέτρα απόστασης

Προβολείς σε αριστερή vs δεξιά κυκλοφορία

Ερώτηση: Υπάρχουν διαφορές στους προβολείς και ποιες είναι αυτές ανάμεσα σε ένα αυτοκίνητο που κυκλοφορεί σε χώρα με κίνηση στο αριστερό μέρος του δρόμου και σε ένα που κυκλοφορεί σε χώρα με κίνηση στο δεξιό μέρος του δρόμου;

Απάντηση:

  • Η δέσμη των μεσαίων φώτων είναι ασύμμετρη: φωτίζει όλο το πλάτος του δρόμου με έμφαση στη δική μας πλευρά.
  • Για δεξιά κυκλοφορία (Ευρώπη) ανοίγει κατά 15° προς τα άνω και δεξιά· για αριστερή κυκλοφορία η μορφή είναι αντίστροφη.
  • Άρα υπάρχουν διαφορές: ένας προβολέας για δεξιά κυκλοφορία θα θάμβωνε τους αντίθετα ερχόμενους σε χώρα με αριστερή κυκλοφορία, και αντίστροφα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ναι, υπάρχουν διαφορές, γιατί η μορφή της δέσμης των μεσαίων (και κατ' επέκταση των μεγάλων) φώτων είναι ασύμμετρη, με σκοπό να φωτίζει καλά το δικό της άκρο του δρόμου χωρίς να θαμβώνει τους αντίθετα ερχόμενους οδηγούς που κινούνται στην απέναντι λωρίδα. Στα αυτοκίνητα χωρών με κυκλοφορία στο δεξιό μέρος του δρόμου (π.χ. στην Ευρωπαϊκή Ένωση), η δέσμη των μεσαίων φώτων ανοίγει προς τα άνω και δεξιά κατά περίπου 15°, ώστε να φωτίζει καλύτερα το δεξιό άκρο/πεζοδρόμιο χωρίς να τυφλώνει τους αντίθετα ερχόμενους οδηγούς που βρίσκονται στα αριστερά. Στα αυτοκίνητα χωρών με κυκλοφορία στο αριστερό μέρος του δρόμου (π.χ. Ηνωμένο Βασίλειο), ισχύει το αντίστροφο: η δέσμη είναι σχεδιασμένη να ανοίγει προς τα αριστερά, ώστε να μη θαμβώνει τους αντίθετα ερχόμενους οδηγούς, που τώρα βρίσκονται στα δεξιά. Γι' αυτό, ένας προβολέας σχεδιασμένος για δεξιά κυκλοφορία, αν τοποθετηθεί σε αυτοκίνητο χώρας με αριστερή κυκλοφορία, θα θαμβώνει τους αντίθετα ερχόμενους οδηγούς, και το αντίστροφο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Ναι — η δέσμη είναι ασύμμετρη και «ανοίγει» προς τη μεριά του δρόμου (δεξιά για δεξιά κυκλοφορία, αριστερά για αριστερή), ώστε να μη θαμβώνει τους αντίθετα ερχόμενους οδηγούς

Παραβολικός vs ελλειπτικός προβολέας

Ερώτηση: Να αναφέρετε τις βασικές κατασκευαστικές διαφορές μεταξύ του παραβολικού και του ελλειπτικού προβολέα.

Απάντηση:

  • Παραβολικός προβολέας: κάτοπτρο παραβολικού σχήματος· μετά την ανάκλαση η δέσμη διαθλάται (ή όχι) από το κρύσταλλο του προβολέα.
  • Ελλειπτικός προβολέας: κάτοπτρο ελλειπτικού σχήματος· η δέσμη περνά από φακό που την προβάλλει στον δρόμο και διαμορφώνεται από έλασμα στο εστιακό κέντρο του φακού· έτσι γίνονται μικρότεροι προβολείς με καλύτερη κατανομή της δέσμης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο παραβολικός προβολέας περιλαμβάνει ένα κάτοπτρο παραβολικού σχήματος, το οποίο ανακλά τη δέσμη της λυχνίας απευθείας προς τα εμπρός με το κατάλληλο σχήμα· η δέσμη, στη συνέχεια, μπορεί να διαθλαστεί (ή όχι) περνώντας από το κρύσταλλο του προβολέα, παίρνοντας την τελική της μορφή. Ο ελλειπτικός (ελλειψοειδούς κατόπτρου) προβολέας, αντίθετα, έχει κάτοπτρο ελλειπτικού σχήματος και, μετά την ανάκλαση, η δέσμη οδηγείται υποχρεωτικά μέσα από έναν φακό, ο οποίος αναλαμβάνει την τελική προβολή της στο δρόμο· η διαμόρφωση της δέσμης γίνεται μέσω ενός ελάσματος τοποθετημένου στο εστιακό κέντρο του φακού. Χάρη στο σχήμα του ελλειπτικού κατόπτρου και στην ύπαρξη του φακού, ο ελλειπτικός προβολέας μπορεί να κατασκευαστεί σε πολύ μικρότερες διαστάσεις από τον παραβολικό, διατηρώντας παράλληλα καλύτερη κατανομή της δέσμης στο δρόμο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Παραβολικός: παραβολικό κάτοπτρο, ανάκλαση+ενδεχόμενη διάθλαση από κρύσταλλο. Ελλειπτικός: ελλειπτικό κάτοπτρο + υποχρεωτικός φακός με έλασμα διαμόρφωσης στο εστιακό κέντρο, επιτρέπει πολύ μικρότερες διαστάσεις

Λυχνία φλας που αναβοσβήνει γρήγορα

Ερώτηση: Τι συμβαίνει, όταν μία λυχνία φλας αναβοσβήνει με γρήγορο ρυθμό;

Απάντηση:

  • Σύμφωνα με τον πίνακα βλαβών, όταν μια λυχνία φλας αναβοσβήνει πολύ γρήγορα, μία από τις δύο λυχνίες που αναβοσβήνουν μαζί (στην ίδια πλευρά) είναι καμένη.
  • Η ηλεκτρονική μονάδα παραγωγής παλμών αυξάνει τότε τη συχνότητα (στο διπλάσιο περίπου), ώστε να το αντιληφθεί ο οδηγός.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Όταν μια λυχνία φλας αναβοσβήνει πολύ πιο γρήγορα από το κανονικό, αυτό σημαίνει, στις περισσότερες περιπτώσεις, ότι η άλλη λυχνία φλας που ανάβει μαζί της (αριστερά ή δεξιά, εμπρός ή πίσω, ανάλογα με την κατασκευή) είναι καμένη. Η ηλεκτρονική μονάδα παραγωγής παλμών του κυκλώματος φλας ανιχνεύει τη μειωμένη κατανάλωση ρεύματος λόγω της καμένης λυχνίας και αντιδρά αυξάνοντας τη συχνότητα αναβοσβήματος (περίπου στο διπλάσιο), ώστε ο οδηγός να αντιληφθεί οπτικά ότι κάτι δεν λειτουργεί σωστά στο συγκεκριμένο κύκλωμα φλας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Σημαίνει, συνήθως, ότι η άλλη λυχνία του ίδιου ζεύγους φλας είναι καμένη — η ηλεκτρονική μονάδα διπλασιάζει τη συχνότητα για να το επισημάνει

Προβολέας με μειωμένη φωτεινή ισχύ

Ερώτηση: Τι μπορεί να συμβαίνει, όταν ένας προβολέας έχει μειωμένη φωτεινή ισχύ;

Απάντηση:

  • Η μείωση της έντασης φωτισμού ανήκει στις βλάβες που εξετάζει ο πίνακας βλαβών του κεφαλαίου.
  • Πιθανές αιτίες: μαυρισμένο γυαλί λυχνίας, οξειδωμένο ή μαυρισμένο κάτοπτρο, μεγάλη αντίσταση σε επαφές και συνδέσεις, καμένες ή αλλοιωμένες επαφές διακόπτη/ρελέ.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η μείωση της έντασης φωτισμού ενός προβολέα μπορεί να οφείλεται σε διάφορες αιτίες: το γυαλί του περιβλήματος της λυχνίας μπορεί να έχει μαυρίσει από επικαθίσεις (εξάχνωση του νήματος)· το κάτοπτρο του προβολέα μπορεί να έχει οξειδωθεί ή μαυρίσει, μειώνοντας την ικανότητά του να ανακλά το φως· οι επαφές και οι συνδέσεις στο συγκεκριμένο κύκλωμα φωτισμού μπορεί να παρουσιάζουν αυξημένη ηλεκτρική αντίσταση, μειώνοντας την τάση/ρεύμα που φτάνει στη λυχνία· ή οι επαφές του διακόπτη ή του ρελέ ελέγχου του κυκλώματος μπορεί να έχουν καεί ή αλλοιωθεί από σπινθηρισμούς, παρουσιάζοντας επίσης μεγάλη αντίσταση. Όλες αυτές οι αιτίες οδηγούν, τελικά, σε μειωμένη τάση/ρεύμα στη λυχνία και επομένως σε μειωμένη φωτεινή απόδοση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Μαύρισμα γυαλιού λυχνίας ή κατόπτρου, οξειδωμένες/κακές επαφές-συνδέσεις, καμένες επαφές διακόπτη/ρελέ (αυξημένη αντίσταση κυκλώματος)

Φώτα που ανάβουν με ανοικτό διακόπτη ανάφλεξης

Ερώτηση: Ποια από τα εξωτερικά φώτα του αυτοκινήτου μπορούν να ανάψουν, όταν όλες οι επαφές του διακόπτη ανάφλεξης είναι ανοικτές;

Απάντηση:

  • Τα κυκλώματα φωτισμού τροφοδοτούνται είτε απευθείας από τον συσσωρευτή (μέσω ασφάλειας ή ρελέ, Τ0) είτε από τον διακόπτη ανάφλεξης (Τ2).
  • Με ανοικτό διακόπτη ανάφλεξης ανάβουν μόνο όσα τροφοδοτούνται από τον συσσωρευτή: ο διακόπτης φώτων (φώτα θέσης, μεσαία και μεγάλα) και τα φώτα έκτακτης ανάγκης (alarm).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα φώτα που τροφοδοτούνται απευθείας από το συσσωρευτή (μέσω ασφάλειας, χωρίς να περνούν από το διακόπτη ανάφλεξης) μπορούν να ανάψουν ακόμη κι όταν όλες οι επαφές του διακόπτη ανάφλεξης είναι ανοικτές (δηλαδή με το κλειδί βγαλμένο). Σε αυτά περιλαμβάνονται κυρίως τα φώτα θέσης/στάθμευσης, τα μεσαία και τα μεγάλα φώτα (μέσω του διακόπτη φώτων που παίρνει τροφοδοσία απευθείας από τον συσσωρευτή), καθώς και τα φώτα κινδύνου (alarm), τα οποία, ακριβώς επειδή πρέπει να μπορούν να χρησιμοποιηθούν και με σβηστό κινητήρα/χωρίς κλειδί (π.χ. σε βλάβη), τροφοδοτούνται απευθείας από τον συσσωρευτή και όχι μέσω του διακόπτη ανάφλεξης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Τα φώτα που τροφοδοτούνται απευθείας από τον συσσωρευτή, χωρίς να περνούν από το διακόπτη ανάφλεξης: φώτα θέσης, μεσαία/μεγάλα φώτα μέσω του διακόπτη φώτων, και τα φώτα alarm/κινδύνου

ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ Γ' ΕΠΑΛ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ (PDF)