Λύσεις στις 16 ερωτήσεις του κεφαλαίου: ηχητικά όργανα (κόρνα, τενόρος), υαλοκαθαριστήρες και πλύσιμο τζαμιών, ηλεκτρικός αναπτήρας, θερμαινόμενα τζάμια, ηλεκτρικός ανεμιστήρας, ηλεκτρική βενζιναντλία, ηλεκτρικοί καθρέπτες/παράθυρα/κάθισμα/κλειδαριές, αυτόματος ρυθμιστής οριζοντίωσης.
Ερώτηση: Ποιες ηλεκτρικές συσκευές ή λειτουργίες είναι υποχρεωτικές για τη νόμιμη και ασφαλή κυκλοφορία των αυτοκινήτων;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στις υποχρεωτικές ηλεκτρικές συσκευές του αυτοκινήτου υπάγονται η συσκευή ηχητικής προειδοποίησης, δηλαδή η κόρνα, καθώς και οι υαλοκαθαριστήρες μαζί με την αντλία πλυσίματος τζαμιών. Όλες οι υπόλοιπες ηλεκτρικές συσκευές ή λειτουργίες (θερμαινόμενα τζάμια, ηλεκτρικά παράθυρα, ηλεκτρικοί καθρέπτες, ηλεκτρικός αναπτήρας, ηλεκτρικό κάθισμα, ηλεκτρικές κλειδαριές κ.λπ.) χαρακτηρίζονται ως πρόσθετος εξοπλισμός και δεν είναι υποχρεωτικές για την κυκλοφορία του οχήματος, παρά το ότι διευκολύνουν πολύ τον οδηγό και τους επιβάτες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Σε τι χρησιμεύουν τα ηχητικά όργανα;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα ηχητικά όργανα (κόρνα, τενόρος, αεροτενόρος) χρησιμεύουν για την προειδοποίηση πεζών ή οδηγών άλλων αυτοκινήτων, σε περιπτώσεις που το όχημα βρίσκεται σε κίνηση και δεν έχει γίνει αντιληπτό, ώστε να αποφευχθεί ατύχημα. Η άσκοπη χρήση τους δεν επιτρέπεται.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Σε ποιες περιπτώσεις πρέπει να δίνουμε μεγάλη προσοχή κατά την εξαγωγή και τοποθέτηση του τιμονιού;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρέπει να δίνουμε μεγάλη προσοχή κατά την εξαγωγή και τοποθέτηση του τιμονιού στις περιπτώσεις που ο διακόπτης (ή οι διακόπτες) της κόρνας βρίσκονται πάνω στο ίδιο το τιμόνι -στο κέντρο του ή στις ακτίνες του- επειδή σε αυτές τις περιπτώσεις η ηλεκτρική σύνδεση της κόρνας με το υπόλοιπο αυτοκίνητο γίνεται με ειδικό καλώδιο σε μορφή σπείρας ή με αγώγιμο δακτύλιο και ψήκτρα, ώστε να μην δημιουργείται πρόβλημα από την περιστροφή του τιμονιού. Απρόσεκτος χειρισμός κατά την αφαίρεση ή τοποθέτηση του τιμονιού μπορεί να καταστρέψει αυτή την ειδική σύνδεση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Από ποια μέρη αποτελούνται οι μπροστινοί υαλοκαθαριστήρες;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι μπροστινοί υαλοκαθαριστήρες αποτελούνται από: τον ηλεκτρικό κινητήρα και το διακόπτη ακινητοποίησης ή τερματισμού· το μηχανισμό μείωσης των στροφών του κινητήρα (μειωτήρα), που είναι απαραίτητος για τη μείωση στροφών και τον ταυτόχρονο πολλαπλασιασμό της ροπής περιστροφής· το μηχανισμό μετατροπής της περιστροφικής κίνησης σε παλινδρομική, ο οποίος αποτελείται από συνδυασμό ενός στροφάλου με ένα διωστήρα· και το μηχανισμό σάρωσης, που περιλαμβάνει τους βραχίονες με τα ελαστικά μάκτρα καθαρισμού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι είδους ηλεκτρικό κινητήρα συναντούμε στους υαλοκαθαριστήρες;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο ηλεκτρικός κινητήρας των υαλοκαθαριστήρων είναι, κατά κανόνα, ένας κινητήρας συνεχούς ρεύματος, μόνιμου μαγνήτη, δύο ταχυτήτων. Οι ταχύτητες κίνησης, μετά τη μείωση από το μειωτήρα, είναι περίπου 45 κινήσεις ανά λεπτό στη χαμηλή ταχύτητα και 65 κινήσεις ανά λεπτό στη γρήγορη. Λόγω της μεγάλης ροπής που απαιτείται για την κίνησή τους (ιδίως όταν το τζάμι δυσκολεύει την κίνηση λόγω ακαθαρσιών ή σε υψηλές ταχύτητες του αυτοκινήτου), η ισχύς των κινητήρων αυτών είναι υψηλή, της τάξης των 60-100W.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Σε τι χρησιμεύει ο διακόπτης τερματισμού των υαλοκαθαριστήρων;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο διακόπτης τερματισμού, ο οποίος είναι ενσωματωμένος στο μειωτήρα στροφών και μετατροπής της κίνησης, χρησιμεύει στο να διακόπτει το ηλεκτρικό κύκλωμα του κινητήρα, όταν οι υαλοκαθαριστήρες επιστρέφουν στη θέση ηρεμίας τους -- εξασφαλίζοντας έτσι ότι, ακόμη κι αν ο οδηγός κλείσει το διακόπτη ενεργοποίησης ενώ οι υαλοκαθαριστήρες βρίσκονται σε τυχαία θέση πάνω στο τζάμι, αυτοί θα ολοκληρώσουν τον κύκλο τους και θα σταματήσουν πάντα στη σωστή θέση ηρεμίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Γιατί χρησιμοποιούνται μειωτήρες στους ηλεκτρικούς κινητήρες των υαλοκαθαριστήρων και άλλων μηχανισμών;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο μειωτήρας στροφών χρησιμοποιείται γιατί απαιτείται για τη μείωση των στροφών του κινητήρα και, ταυτόχρονα, τον πολλαπλασιασμό της ροπής περιστροφής του, με στόχο την επίτευξη μεγάλης δύναμης κίνησης στους διάφορους μηχανισμούς (υαλοκαθαριστήρες, παράθυρα, καθίσματα, καθρέπτες κ.λπ.). Η κίνηση αυτών των μηχανισμών απαιτεί πολύ μεγάλη δύναμη (π.χ. για να κινηθούν τα μάκτρα όταν το τζάμι δυσκολεύει την κίνηση από ακαθαρσίες ή στις πολύ υψηλές ταχύτητες), κάτι που δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί απευθείας από τον μικρό ηλεκτρικό κινητήρα χωρίς την ενδιάμεση μείωση στροφών/αύξηση ροπής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πώς επιτυγχάνεται η θέρμανση των θερμαινόμενων τζαμιών και τι μέτρα προφύλαξης πρέπει να λαμβάνουμε κατά τον καθαρισμό τους;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η θέρμανση του θερμαινόμενου (συνήθως πίσω) τζαμιού επιτυγχάνεται από λεπτά αγώγιμα συρματίδια, τα οποία τοποθετούνται οριζόντια στην εσωτερική πλευρά του τζαμιού με τη μέθοδο του τυπώματος και γαλβανίζονται για αντοχή στην οξείδωση· με την εφαρμογή τάσης στις επαφές τους, τα συρματίδια θερμαίνονται λόγω της αντίστασής τους και θερμαίνουν με τη σειρά τους το τζάμι, εξατμίζοντας τους υδρατμούς που έχουν συμπυκνωθεί πάνω του. Επειδή τα συρματίδια βρίσκονται στην εσωτερική επιφάνεια, κατά τον καθαρισμό δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται οξειδωτικά ή σκληρά υλικά, γιατί μπορούν να τα καταστρέψουν προκαλώντας διακοπές, και δεν πρέπει να τοποθετούνται αυτοκόλλητα πάνω στα συρματίδια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Να περιγράψετε πώς γίνεται η ανίχνευση διακοπής σε ένα θερμαινόμενο τζάμι.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με ενεργοποιημένο το διακόπτη θέρμανσης και τη βοήθεια ενός βολτόμετρου, συνδέουμε το θετικό ακροδέκτη στη θετική επαφή του τζαμιού (ή τον αρνητικό στη γείωση) και με τον άλλο ακροδέκτη ανιχνεύουμε, ένα προς ένα, τα συρματίδια από πάνω μέχρι κάτω, σε κοντινά σημεία μεταξύ τους. Η τάση θα πρέπει να είναι όμοια σε όλα τα κατακόρυφα σημεία. Αν σε κάποιο συρματίδιο η τάση είναι 0V ή 12V, τότε σε αυτό το συρματίδιο υπάρχει διακοπή -- αν η τάση είναι 0V, η διακοπή είναι από την άλλη πλευρά των ακροδεκτών του πολύμετρου, ενώ αν είναι 12V, η διακοπή είναι ανάμεσα στους ακροδέκτες. Στη συνέχεια, μετακινούμε τον ακροδέκτη δεξιά-αριστερά πάνω στο συρματίδιο, μέχρι η τάση να αλλάξει κατάσταση -- στο σημείο αυτό εντοπίζεται η διακοπή, προσέχοντας να μην προξενήσουμε πρόσθετη διακοπή με τον αιχμηρό ακροδέκτη του βολτόμετρου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Σε ποια συστήματα του αυτοκινήτου συναντάμε ηλεκτρικούς ανεμιστήρες; Ποιες είναι οι διαφορές των ηλεκτρικών κινητήρων που χρησιμοποιούνται στους ανεμιστήρες του αυτοκινήτου;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι ηλεκτρικοί ανεμιστήρες χρησιμοποιούνται σε δύο κυρίως εφαρμογές: για την ψύξη των εναλλακτών θερμότητας του συστήματος ψύξης του κινητήρα (ψυγείο νερού) και του συμπυκνωτή του ψυκτικού μέσου του κλιματισμού, και στο σύστημα προσαγωγής αέρα του συστήματος θέρμανσης και κλιματισμού. Στην πρώτη περίπτωση (σύστημα ψύξης) χρησιμοποιούνται κινητήρες δύο σταθερών ταχυτήτων με δύο ξεχωριστά τυλίγματα (ένα για τη χαμηλή, ένα για την υψηλή ταχύτητα), τροφοδοτούμενα μέσω ρελέ λόγω της μεγάλης ισχύος τους (~200W), με τον έλεγχο των στροφών να γίνεται από θερμικούς διακόπτες ανάλογα με τη θερμοκρασία. Στη δεύτερη περίπτωση (προσαγωγή αέρα) οι κινητήρες είναι μίας ταχύτητας, με τη ρύθμιση των στροφών σε 3-4 στάδια να επιτυγχάνεται με αντιστάσεις συνδεόμενες σε σειρά, επιλεγόμενες από περιστροφικό διακόπτη (ή, στα σύγχρονα, με ηλεκτρονική μονάδα διαμόρφωσης εύρους παλμών PWM).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιες είναι οι κατηγορίες και τα είδη των ηλεκτρικών αντλιών καυσίμου;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι ηλεκτρικές αντλίες καυσίμου χωρίζονται, ανάλογα με τη θέση τοποθέτησής τους, σε δύο κατηγορίες: τις εξωτερικές (τοποθετούνται κοντά στο δοχείο καυσίμου, στερεωμένες στο αμάξωμα) και τις εμβαπτιζόμενες (τοποθετούνται μέσα στο ίδιο το δοχείο καυσίμου, από οπή στο άνω μέρος του, και συχνά συνδυάζονται με το σύστημα μέτρησης στάθμης καυσίμου σε κοινή μονάδα). Σχετικά με το ηλεκτρικό τους μέρος, διακρίνονται σε αντλίες με ηλεκτρομαγνήτη (ηλεκτρικό υποκατάστατο της μηχανικής αντλίας, όπου ο ηλεκτρομαγνήτης προκαλεί παλινδρόμηση οπλισμού που πάλλει διάφραγμα ή έμβολο με βαλβίδες -κυρίως εξωτερικές, λιγότερο χρησιμοποιούμενες σήμερα) και αντλίες με ηλεκτρικό κινητήρα (συνεχούς ρεύματος, μόνιμου μαγνήτη -οι πιο συνηθισμένες σήμερα), οι οποίες με τη σειρά τους χωρίζονται σε ξηρού τύπου και υγρού τύπου, ανάλογα με το αν ο κινητήρας βρέχεται από το καύσιμο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πώς λειτουργεί η εμβαπτιζόμενη αντλία καυσίμου;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η εμβαπτιζόμενη αντλία καυσίμου είναι τοποθετημένη μέσα στο δοχείο καυσίμου, μέσα από μια οπή στο άνω μέρος του, ώστε να είναι εύκολη η εξαγωγή/συντήρησή της χωρίς να χρειάζεται να αδειάσει το καύσιμο· είναι κατά κανόνα υγρού τύπου, δηλαδή ο ηλεκτρικός κινητήρας της (συνεχούς ρεύματος, μόνιμου μαγνήτη) βρέχεται εξολοκλήρου από το καύσιμο κατά τη λειτουργία του, χωρίς κίνδυνο ανάφλεξης λόγω απουσίας οξυγόνου και σπινθήρων μέσα στο δοχείο. Η αντλία τροφοδοτείται πάντα μέσω ρελέ, το οποίο ελέγχεται από το διακόπτη ανάφλεξης (ή, σε ηλεκτρονικά συστήματα, από τη μονάδα ελέγχου του κινητήρα) ώστε να λειτουργεί μόνο όταν λειτουργεί ο ίδιος ο κινητήρας. Σε πολλές περιπτώσεις, η εμβαπτιζόμενη αντλία συνδυάζεται με τον αισθητήρα στάθμης καυσίμου και το ρυθμιστή πίεσης καυσίμου, αποτελώντας μια ενιαία μονάδα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποια είναι τα μέρη ενός συστήματος ηλεκτρικών παραθύρων;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένα σύστημα ηλεκτρικών παραθύρων περιλαμβάνει: τον ηλεκτρικό κινητήρα συνεχούς ρεύματος μόνιμου μαγνήτη (που αλλάζει φορά περιστροφής με αναστροφή πολικότητας)· έναν μηχανισμό ανύψωσης (μπορεί να είναι γρανάζι με κυκλικό οδοντωτό κανόνα και μοχλούς, γρανάζι με τροχαλία και συρματόσκοινο σε σύστημα τροχαλιών, ή γρανάζι με ατέρμονα και ελατηριωτή ντίζα)· έναν ενσωματωμένο ασφαλειοδιακόπτη στον κινητήρα, που διακόπτει το κύκλωμα σε υπερβολικό φορτίο (π.χ. στα τέρματα διαδρομής)· και μία σειρά διακοπτών -τον κεντρικό διακόπτη (κοντά στον οδηγό, ελέγχει όλα τα παράθυρα, με πρόσθετο διακόπτη απαγόρευσης λειτουργίας των υπολοίπων) και τους ξεχωριστούς διακόπτες κάθε παραθύρου (πάνω στην αντίστοιχη πόρτα), όλοι τριών θέσεων με την κεντρική θέση ηρεμίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιες είναι οι κινήσεις που μπορεί να κάνει ένα πλήρως ηλεκτρικά ρυθμιζόμενο κάθισμα;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένα πλήρως ηλεκτρικά ρυθμιζόμενο κάθισμα μπορεί να κάνει τις εξής κινήσεις: το ίδιο το κάθισμα εμπρός-πίσω, πάνω-κάτω (ολόκληρο το κάθισμα), και πάνω-κάτω (μόνο το εμπρός μέρος του)· η πλάτη του καθίσματος εμπρός-πίσω, καθώς και εμπρός-πίσω μόνο στο ύψος της μέσης (οσφυϊκή υποστήριξη)· και τα προσκέφαλα πάνω-κάτω. Ο πιο συνηθισμένος συνδυασμός για τα καθίσματα τεσσάρων κινήσεων είναι οι κινήσεις εμπρός-πίσω και πάνω-κάτω του καθίσματος, ενώ στα καθίσματα έξι κινήσεων προστίθεται και η κίνηση της πλάτης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιες είναι οι διαφορές των ηλεκτρομαγνητικών και των ηλεκτρικών κλειδαριών;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα πρώτα συστήματα ηλεκτρικού κλειδώματος ήταν ηλεκτρομαγνητικά: χρησιμοποιούσαν έναν ηλεκτρομαγνήτη με πυρήνα που μετακινούνταν με την εφαρμογή τάσης στο πηνίο, συνδεδεμένο με μία ράβδο του μηχανισμού της κλειδαριάς, την οποία απασφάλιζε κατά την κίνησή του. Τα νεότερα ηλεκτρομαγνητικά συστήματα αντικατέστησαν τον πυρήνα με μόνιμο μαγνήτη, που απαιτεί αρκετά λιγότερη ηλεκτρική ενέργεια για τη μετακίνησή του. Στα σημερινά αυτοκίνητα, όμως, και οι δύο αυτοί τύποι έχουν σχεδόν εξαλειφθεί και έχουν αντικατασταθεί από ηλεκτρικές κλειδαριές: μηχανισμούς που μετακινούν τις ράβδους της κλειδαριάς με τη βοήθεια πραγματικών ηλεκτρικών κινητήρων (μόνιμου μαγνήτη, μικρής ισχύος, με μηχανισμό μειωτήρα), οι οποίοι έχουν το πλεονέκτημα της χαμηλής κατανάλωσης και της κίνησης εμπρός-πίσω με αναστροφή πολικότητας της τάσης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Σε τι χρησιμεύει το σύστημα αυτόματης οριζοντίωσης του αυτοκινήτου και πώς λειτουργεί;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το σύστημα αυτόματης οριζοντίωσης χρησιμεύει στο να διατηρεί σταθερό το ύψος του πίσω μέρους του αυτοκινήτου, όταν αυτό είναι φορτωμένο με πλήρες φορτίο, για δύο κυρίως λόγους: πρώτον, ώστε να μην αλλάζουν τα χαρακτηριστικά της οδικής συμπεριφοράς του αυτοκινήτου λόγω αλλαγής θέσης και γεωμετρίας της πίσω ανάρτησης, και δεύτερον, ώστε να μην ανασηκώνεται η δέσμη των φώτων και τυφλώνει τους προπορευόμενους και αντίθετα ερχόμενους οδηγούς. Η αρχή λειτουργίας βασίζεται στη μέτρηση του ύψους του πίσω άξονα από το αμάξωμα, με τη βοήθεια αισθητήρων ύψους· ανάλογα με τη διαφορά ύψους που θα προέκυπτε από την πλήρη φόρτωση, ένα σύστημα διόρθωσης (μηχανικό, υδραυλικό ή ηλεκτροϋδραυλικό, συνήθως ηλεκτρονικά ελεγχόμενο) παρέχει, μέσω μιας μονάδας παροχής αερίου ή υδραυλικού υγρού, πίεση στους ρυθμιζόμενους αποσβεστήρες κραδασμών (αμορτισέρ) ώστε αυτοί να εκταθούν ή να συσπειρωθούν όσο χρειάζεται για να διατηρηθεί σταθερή η απόσταση άξονα-αμαξώματος. Η αντίδραση του συστήματος είναι σκόπιμα αργή, ώστε να μην κάνει συνεχείς διορθώσεις όταν το όχημα διέρχεται από ανώμαλο οδόστρωμα.
Κριτήρια αξιολόγησης: