Το κεφάλαιο 5 καλύπτει το φρεζάρισμα (διακοπτόμενη κοπή, περιφερικό/μετωπικό, ομόρροπο/αντίρροπο), τη φρεζομηχανή (οριζόντια, κάθετη, κέντρο κατεργασίας, μέρη, συγκράτηση εργαλείων/τεμαχίων, μετάδοση κίνησης), τα κοπτικά εργαλεία (μορφές, γωνίες κοπής, υλικά), τις συνθήκες κατεργασίας (ταχύτητα κοπής, πρόωση, χρόνος κοπής με αντίστοιχους υπολογισμούς), τον διαιρέτη (απλός άμεσος, απλός έμμεσος με σχέση 40:1, διαφορική διαίρεση με ασκήσεις υπολογισμού δίσκων/στροφών/οδοντοτροχών), την κατασκευή οδοντοτροχών (χαρακτηριστικά οδόντωσης, δισκοφρέζες), τους γραναζοκόπτες (hobbing, Fellows, Maag) και τα φρεζοδράπανα/φρεζοπλάνες. Οι 45 ερωτήσεις καλύπτουν όλο το εύρος της θεωρίας, με έμφαση σε ονοματολογία μερών, μεθόδους κατεργασίας και υπολογισμούς στροφών/πρόωσης/διαιρέτη.
Ερώτηση: Πώς χαρακτηρίζεται η κοπή στη φρέζα;
Απάντηση:
Σύνοψη: Η κοπή στη φρέζα χαρακτηρίζεται ως διακοπτόμενη: κάθε δόντι κόβει μόνο σε ένα μικρό μέρος της πλήρους περιστροφής του εργαλείου, οπότε προλαβαίνει να ψυχθεί στο υπόλοιπο διάστημα και δεν καταπονείται θερμικά (σε αντίθεση με τη συνεχή κοπή του τόρνου).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Αναφέρατε τις μεθόδους φρεζαρίσματος.
Απάντηση:
Σύνοψη: Ανάλογα με την κατεύθυνση του άξονα του κοπτικού εργαλείου ως προς την κατεργαζόμενη επιφάνεια, το φρεζάρισμα διακρίνεται σε περιφερικό φρεζάρισμα (άξονας παράλληλος στην επιφάνεια) και μετωπικό φρεζάρισμα (άξονας κάθετος στην επιφάνεια).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ανάλογα με την κίνηση του κοπτικού εργαλείου, ποια είναι τα είδη φρεζαρίσματος;
Απάντηση:
Σύνοψη: Ανάλογα με την κατεύθυνση κίνησης (πρόωσης) του τεμαχίου σε σχέση με τη φορά περιστροφής του κοπτικού εργαλείου, το περιφερικό φρεζάρισμα διακρίνεται σε ομόρροπο και αντίρροπο φρεζάρισμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Αναφέρατε τους βασικούς τύπους φρεζομηχανών.
Απάντηση:
Σύνοψη: Οι βασικοί τύποι φρεζομηχανών είναι: η οριζόντια φρεζομηχανή, η κάθετη (κατακόρυφη) φρεζομηχανή και το κέντρο κατεργασίας (εργαλειο-μηχανή CNC).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποια είναι τα κύρια μέρη μίας οριζόντιας φρέζας;
Απάντηση:
Σύνοψη: Τα κύρια μέρη της οριζόντιας φρέζας είναι: η βάση, ο κορμός (ή ορθοστάτης), η κύρια άτρακτος και το συγκρότημα τραπεζιού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ονομάστε τα μέρη του συγκροτήματος τραπεζιού μίας φρεζομηχανής.
Απάντηση:
Σύνοψη: Τα κύρια μέρη του συγκροτήματος τραπεζιού είναι: το κατώτερο φορείο (κατακόρυφες κινήσεις), το ανώτερο φορείο (εγκάρσιες κινήσεις) και το τραπέζι (συγκρατεί το τεμάχιο, οριζόντια ολίσθηση). Σε φρέζα γιουνιβέρσαλ προστίθεται και ενδιάμεσο φορείο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποια είναι τα χαρακτηριστικά μίας φρέζας γιουνιβέρσαλ;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η φρέζα γενικής χρήσης (γιουνιβέρσαλ, universal) διαθέτει επιπλέον ένα ενδιάμεσο φορείο ανάμεσα στο κατώτερο και το ανώτερο φορείο του συγκροτήματος τραπεζιού, το οποίο δίνει στο τραπέζι τη δυνατότητα να περιστρέφεται γύρω από άξονα παράλληλο προς τον κορμό, με γωνία περιστροφής ±45° — αυτό επιτρέπει κατεργασία λοξών αυλακιών/ελικοειδών μορφών που δεν είναι δυνατή σε κοινή φρέζα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Αναφέρατε τους τρόπους συγκράτησης των κοπτικών εργαλείων.
Απάντηση:
Σύνοψη: Οι τρόποι συγκράτησης των κοπτικών εργαλείων είναι: κατευθείαν στην κεφαλή της ατράκτου, πάνω σε εργαλειοφόρους άξονες μεγάλου μήκους και πάνω σε εργαλειοφόρους άξονες μικρού μήκους.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Αναφέρατε τους τρόπους συγκράτησης των κομματιών για κατεργασία στη φρέζα.
Απάντηση:
Σύνοψη: Η συγκράτηση των τεμαχίων γίνεται είτε απευθείας στο τραπέζι με τη βοήθεια φουρκετών (μέσα από τα αυλάκια «Τ» του τραπεζιού), είτε πάνω σε μέγγενη συγκρατημένη στο τραπέζι· για τεμάχια με ειδικές απαιτήσεις κατασκευάζονται ιδιοσυσκευές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Εξηγήστε συνοπτικά τη μετάδοση κίνησης στην κύρια άτρακτο της φρεζομηχανής.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η κίνηση μεταδίδεται από τον ηλεκτροκινητήρα, μέσω τραπεζοειδούς ιμάντα «V», σε μία μικρή άτρακτο και από εκεί, μέσω συμπλέκτη, στην κινητήρια άτρακτο του κιβωτίου ταχυτήτων· η επιθυμητή περιστροφική ταχύτητα της κύριας ατράκτου επιτυγχάνεται με κατάλληλο συνδυασμό ζευγών οδοντωτών τροχών στο κιβώτιο ταχυτήτων (συνήθως 12-18 συνδυασμοί, κλιμακωτοί με γεωμετρική πρόοδο φ=1.25 ή 1.4).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πώς μεταδίδεται η κίνηση στο συγκρότημα τραπεζιού στις φρεζομηχανές;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η κίνηση μεταδίδεται (από ανεξάρτητο ή τον βασικό ηλεκτροκινητήρα) σε κατακόρυφη άτρακτο μέσω ζεύγους κωνικών οδοντωτών τροχών· ένα γρανάζι που ολισθαίνει κατά μήκος της κατακόρυφης ατράκτου ενεργοποιεί σειρά άλλων γραναζιών που δίνουν κίνηση στις τρεις κατευθύνσεις (κατά μήκος, εγκάρσια, κατακόρυφα) του συγκροτήματος τραπεζιού, με κλιμακωτές ταχύτητες πρόωσης και ξεχωριστές ταχύτητες επαναφοράς.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποια είναι τα υλικά κατασκευής κοπτικών εργαλείων φρεζών;
Απάντηση:
Σύνοψη: Τα κοπτικά εργαλεία φρεζαρίσματος κατασκευάζονται κυρίως από ταχυχάλυβα (επιτρέπει υψηλότερες ταχύτητες κοπής από τους κοινούς χάλυβες εργαλείων) ή, πολύ συχνά, με πλακίδια σκληρομετάλλων, ιδίως στο μετωπικό φρεζάρισμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Αναφέρατε τις συνήθεις μορφές κοπτήρων;
Απάντηση:
Σύνοψη: Στο περιφερικό φρεζάρισμα: κυλινδρικοί, δισκοειδείς, πριονοειδείς, γωνιακοί, κοπτήρες μορφής, κονδύλια, κοχλιωτοί. Στο μετωπικό φρεζάρισμα: κυλινδρικοί, πρισματικοί, εντιθέμενων δοντιών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πόσες κοπτικές ακμές μπορεί να έχει ένας κοπτήρας;
Απάντηση:
Σύνοψη: Ανάλογα με τον αριθμό των κοπτικών πλευρών, ένας κοπτήρας μπορεί να είναι μίας κόψης, δίκοπος ή τρίκοπος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιες είναι οι γωνίες κοπής κατά το φρεζάρισμα; Ποια γωνία παίζει τον κύριο ρόλο στην κοπή;
Απάντηση:
Σύνοψη: Οι τρεις γωνίες κοπής είναι η γωνία ελευθερίας α, η γωνία σφηνός β και η γωνία αποβλίττου γ, με α+β+γ=90°. Τον κύριο ρόλο παίζει η γωνία αποβλίττου γ, που εξαρτάται από το υλικό του τεμαχίου (μεγαλώνει έως 25° όσο πιο μαλακό είναι το υλικό) και επηρεάζει τη μορφή του αποβλίττου και τη δύναμη κοπής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πώς χαρακτηρίζονται οι φρέζες ανάλογα με τη σκληρότητά τους;
Απάντηση:
Σύνοψη: Οι φρέζες χαρακτηρίζονται με τα γράμματα Ν (μαλακοί χάλυβες έως 80 kp/mm² και χυτοσίδηρος έως 180 HB), Η (πολύ σκληροί χάλυβες πάνω από 80 kp/mm² και χυτοσίδηρος πάνω από 180 HB) και W (πολύ μαλακά υλικά).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Από τι εξαρτάται ο αριθμός στροφών του κοπτικού εργαλείου κατά το φρεζάρισμα;
Απάντηση:
Σύνοψη: Ο αριθμός στροφών του κοπτικού εργαλείου εξαρτάται από την επιθυμητή ταχύτητα κοπής και τη διάμετρο του εργαλείου, σύμφωνα με τη σχέση υ=π·D·n/1000, άρα n=1000·υ/(π·D).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Για φρεζάρισμα πλάκας από χάλυβα St42, με κοπτικό εργαλείο διαμέτρου D=16mm, να υπολογισθεί ο αριθμός στροφών του εργαλείου.
Απάντηση:
Σύνοψη: Από τον πίνακα 5.4, για St42 με κοπτήρα ταχυχάλυβα επιλέγεται ταχύτητα κοπής υ=22m/min (όπως στο Παράδειγμα 5.2 του βιβλίου). Από τη σχέση (5.1): n = 1000·υ/(π·D) = 1000·22/(π·16) ≈ 438 στρ/min.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Από τι εξαρτάται η ταχύτητα πρόωσης; Δώστε ορισμό.
Απάντηση:
Σύνοψη: Η ταχύτητα πρόωσης εξαρτάται από το κοπτικό εργαλείο, το κατεργαζόμενο υλικό, το βάθος κοπής και την επιδιωκόμενη ποιότητα επιφάνειας. Ορισμός: είναι η μετατόπιση του τραπεζιού της εργαλειομηχανής (άρα και του τεμαχίου) σε ένα λεπτό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Για κατεργασία τεμαχίου από χάλυβα St50, σε μήκος L=300mm, με ταχύτητα πρόωσης s=120mm/min, να υπολογισθεί ο χρόνος κοπής. (Δίδονται la=30mm, lu=5mm).
Απάντηση:
Σύνοψη: Η συνολική απόσταση διαδρομής του τραπεζιού είναι L = l + la + lu = 300 + 30 + 5 = 335mm. Ο χρόνος κοπής: th = L/s = 335/120 ≈ 2.79 min (περίπου 2 min και 47 sec).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποια είναι η φορά της δύναμης κοπής κατά το ομόρροπο και το αντίρροπο φρεζάρισμα;
Απάντηση:
Σύνοψη: Κατά το ομόρροπο φρεζάρισμα η δύναμη κοπής πιέζει το τεμάχιο πάνω στο τραπέζι (σταθερότερη κοπή), ενώ κατά το αντίρροπο φρεζάρισμα η δύναμη κοπής τείνει να ανασηκώσει το τεμάχιο από το τραπέζι.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Εξηγήστε τις βασικές οδηγίες για φρεζάρισμα τεμαχίου.
Απάντηση:
Σύνοψη: Οι βασικές οδηγίες είναι: επιλογή του σωστού κοπτήρα· ακριβής υπολογισμός στροφών/πρόωσης (χαμηλές στροφές-μεγάλη πρόωση στην εκχόνδριση, υψηλές στροφές-μικρή πρόωση στο φινίρισμα με βάθος κοπής έως 0.5-1mm)· χρήση υγρού κοπής σε όλες τις φάσεις· αποφυγή φθαρμένου εργαλείου· σωστή, ασφαλής και στιβαρή συγκράτηση του κομματιού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Αναφέρατε τα μέτρα ασφαλείας που πρέπει να ληφθούν κατά τη διάρκεια της κοπής στη φρέζα.
Απάντηση:
Σύνοψη: Το κοπτικό εργαλείο δεν πρέπει να πιάνεται κατά την κοπή, τα απόβλιττα δεν καθαρίζονται ποτέ με το χέρι (αλλά με ειδική βούρτσα), και οι μετρήσεις γίνονται μόνο με σταματημένη τη μηχανή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι χρησιμεύει ο διαιρέτης σε μία φρεζομηχανή, τι κατεργασίες επιτυγχάνονται με τον διαιρέτη;
Απάντηση:
Σύνοψη: Ο διαιρέτης είναι εξάρτημα της φρεζομηχανής που δίνει τη δυνατότητα να κατεργαστεί το τεμάχιο σε ίσες γωνίες (κυλινδρικά ή μετωπικά). Με αυτόν κατεργάζονται πολύσφηνα, οδοντώσεις, πολύγωνα και ελικοειδή αυλάκια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Αναφέρατε τα είδη διαιρετών.
Απάντηση:
Σύνοψη: Οι διαιρέτες διακρίνονται σε επίπεδους ή κάθετους (ανάλογα με την έδραση της ατράκτου ως προς το τραπέζι) και σε διαιρέτες άμεσης ή έμμεσης διαίρεσης (ανάλογα με τον τρόπο μετάδοσης κίνησης).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ανάλογα με τον τρόπο μετάδοσης κίνησης, σε πόσα είδη χωρίζονται οι διαιρέτες και ποια είναι τα χαρακτηριστικά του καθενός;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Χωρίζονται σε τρία είδη: (1) απλός για άμεση διαίρεση — κατάλληλος για μικρό αριθμό διαιρέσεων (έως 50), κάθε περιστροφή του δίσκου συνδέεται άμεσα με περιστροφή της ατράκτου· (2) απλός για έμμεση διαίρεση — μεγαλύτερος αριθμός διαιρέσεων, μέσω ζεύγους ατέρμονα κοχλία-κορώνας με σχέση μετάδοσης 40:1 και τρεις δίσκους με έξι περιφέρειες οπών ο καθένας· (3) διαιρέτης με διαφορική διαίρεση — χρησιμοποιείται όταν ο απαιτούμενος αριθμός οπών δεν υπάρχει στους τρεις δίσκους, με ανταλλακτικούς οδοντοτροχούς και φανταστικό αριθμό διαίρεσης Φ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Για φρεζάρισμα πλευρών εξαγωνικής κεφαλής χρησιμοποιείται ένας διαιρέτης απλός για άμεση διαίρεση με δίσκο 24 οπών. Ποια είναι η γωνία στροφής του δίσκου μετά από την κατεργασία κάθε πλευράς;
Απάντηση:
Σύνοψη: Το εξάγωνο έχει 6 πλευρές, άρα ο δίσκος πρέπει να στρέφεται κατά 1/6 της πλήρους στροφής μετά από κάθε πλευρά: γωνία = 360°/6 = 60°. Σε δίσκο με 24 οπές αυτό αντιστοιχεί σε 24/6 = 4 οπές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Στην περίπτωση που χρησιμοποιείται ένας απλός έμμεσος διαιρέτης για την κατεργασία του εξαγώνου, τι δίσκος χρειάζεται; Να υπολογισθούν οι στροφές του χειρομοχλού.
Απάντηση:
Σύνοψη: Για z=6 διαιρέσεις (εξάγωνο), x = 40/z = 40/6 = 6+4/6 = 6+2/3 στροφές. Επειδή δεν υπάρχει δίσκος 3 ή 6 οπών, βρίσκεται ισοδύναμο κλάσμα με διαθέσιμο δίσκο: 2/3 = 12/18. Άρα χρειάζεται δίσκος με περιφέρεια 18 οπών και ο χειρομοχλός γυρίζει κάθε φορά 6 πλήρεις στροφές + 12 οπές στην περιφέρεια των 18 οπών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Να καθορισθούν ο διαιρέτης και οι στροφές του στροφάλου για κατεργασία οδοντοτροχού με 97 δόντια.
Απάντηση:
Σύνοψη: Για z=97 δεν υπάρχει δίσκος με 97 οπές, άρα χρησιμοποιείται διαφορική διαίρεση. Επιλέγεται φανταστικός αριθμός Φ=100 (εφικτός με απλή διαίρεση): x=40/100=2/5=6/15, δηλαδή δίσκος με περιφέρεια 15 οπών και ο χειρομοχλός γυρίζει 6 οπές (λιγότερο από μία στροφή) σε κάθε διαίρεση. Οι ανταλλακτικοί οδοντοτροχοί υπολογίζονται από τη σχέση (5.6): (α/β)(γ/δ)=(Φ-z)(40/Φ)=(100-97)(40/100)=1.2=48/40, άρα οδοντοτροχοί 48 και 40 δόντια (με ενδιάμεσο τροχό, π.χ. 24/24, αφού η μετάδοση είναι απλή). Επειδή Φ>z, ο δίσκος πρέπει να γυρίζει ομόρροπα ως προς το στρόφαλο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Αναφέρατε τα χαρακτηριστικά της οδόντωσης.
Απάντηση:
Σύνοψη: Τα βασικά χαρακτηριστικά της οδόντωσης είναι: ο αριθμός δοντιών z, το βήμα t [mm], η αρχική διάμετρος d0 [mm] (d0=z·t/π), το μέτρο οδόντωσης (modul) m [mm] (m=t/π=d0/z), καθώς και, στο αγγλοσαξονικό σύστημα, το περιφερειακό βήμα Cp και το διαμετρικό βήμα Dp.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Με ποιους τρόπους επιτυγχάνεται η κοπή οδόντωσης σε φρεζομηχανή;
Απάντηση:
Σύνοψη: Η κοπή οδοντώσεων σε φρεζομηχανή επιτυγχάνεται είτε με δισκοειδή φρέζα μορφής είτε με κονδύλι μορφής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιος είναι ο τυποποιημένος αριθμός φρεζών για κάθε μοντούλ για κοπή οδόντωσης σε φρεζομηχανή;
Απάντηση:
Σύνοψη: Η βασική σειρά έχει 8 φρέζες (για μέτρο οδόντωσης m<8mm)· για μεγαλύτερο μέτρο (έως m≈16mm) χρησιμοποιείται σειρά των 15 φρεζών, και για m>16mm σειρές των 26 φρεζών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποια δισκοφρέζα χρησιμοποιείται για κοπή ελικοειδών δοντιών με γωνία κλίσης α=36°;
Απάντηση:
Σύνοψη: Σύμφωνα με το παράδειγμα του βιβλίου, για τροχό με z=60 ελικοειδή δόντια και γωνία κλίσης α=36°, ο φανταστικός αριθμός δοντιών υπολογίζεται από τη σχέση z1=z/συν³α=60/συν³36°≈114 δόντια, και για αυτό τον αριθμό επιλέγεται η δισκοφρέζα Νο 7 (πίνακας 5.14).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Δώστε ορισμό για τον γραναζοκόπτη και τι πλεονεκτήματα έχει.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο γραναζοκόπτης είναι εργαλειομηχανή για κοπή οδοντώσεων. Πλεονέκτημά του είναι ότι για κάθε μοντούλ ή διαμετρικό βήμα χρειάζεται μόνο ένα κοπτικό εργαλείο, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κοπή διάφορων αριθμών δοντιών, σε αντίθεση με τη φρεζομηχανή όπου κάθε δισκοφρέζα καλύπτει περιορισμένο εύρος δοντιών (μειωμένη ακρίβεια κατανομής δοντιού).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Αναφέρατε τις μεθόδους κοπής οδόντωσης σε γραναζοκόπτη.
Απάντηση:
Σύνοψη: Οι μέθοδοι είναι: περιφερικό φρεζάρισμα κύλισης (μέθοδος χόμπιγκ, hobbing), πλάνισμα κύλισης (μέθοδος Φέλλους, Fellows) και πλάνισμα με κοπτικό κανόνα (μέθοδος Μαγκ, Maag).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Εξηγήστε την κινηματική του περιφερικού φρεζαρίσματος κύλισης.
Απάντηση:
Σύνοψη: Έχει τρεις κινήσεις: την πρωτεύουσα κίνηση (περιστροφή του κοπτικού εργαλείου-χομπ), την κίνηση αξονικής πρόωσης (ευθύγραμμη κίνηση του εργαλείου κατά τον άξονα του τεμαχίου) και την κίνηση πρόωσης κύλισης (περιστροφή του τεμαχίου), με σταθερή σχέση μετάδοσης n1/n2=z2/C.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Αναφέρατε τα μέρη ενός γραναζοκόπτη περιφερικού φρεζαρίσματος κύλισης οδόντωσης.
Απάντηση:
Σύνοψη: Αποτελείται από: τη διάταξη μετάδοσης περιστροφής στον κοχλιοειδή κοπτήρα (πρωτεύουσα κίνηση), τη διάταξη μετάδοσης περιστροφής στο κομμάτι μέσω τραπεζιού (πρόωση κύλισης), το μηχανισμό γραμμικής κίνησης κοπτήρα/τεμαχίου (αξονική πρόωση), τα μέσα ρύθμισης βάθους κοπής (ακτινική πρόωση) και τα στοιχεία ρύθμισης θέσης κομματιού/κοπτήρα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιες είναι οι κλίσεις του κοπτήρα Χομπ κατά την εκτέλεση της κατεργασίας κοπής οδόντωσης;
Απάντηση:
Σύνοψη: Για ευθύγραμμη οδόντωση, ο άξονας του κοπτήρα Χομπ σχηματίζει με το οριζόντιο επίπεδο γωνία ίση με τη γωνία κλίσης λ του σπειρώματος του κοπτήρα. Για λοξή οδόντωση, η γωνία είναι η=ψ±λ (ψ η γωνία κλίσης της προς μορφοποίηση οδόντωσης) — πρόσημο (-) για ίδια κατεύθυνση περιστροφής κοπτήρα-κομματιού, (+) για αντίθετη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Αναφέρατε τους παράγοντες που επηρεάζουν την ακρίβεια κατεργασίας οδοντοτοτροχού.
Απάντηση:
Σύνοψη: Η ακρίβεια κατεργασίας εξαρτάται από: την ακρίβεια κατεργασίας του δισκοειδούς τεμαχίου, την ακρίβεια της εργαλειομηχανής και των διατάξεων συγκράτησης κοπτήρα/κομματιού, την ακρίβεια των διαστάσεων της κοχλιοειδούς φρέζας, και τη δεξιότητα/εμπειρία του τεχνίτη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιες μέθοδοι χρησιμοποιούνται για φρεζάρισμα κορώνας, πότε εφαρμόζεται κάθε μέθοδος;
Απάντηση:
Σύνοψη: Οι δύο μέθοδοι είναι η ακτινική εισχώρηση του κοπτήρα (εφαρμόζεται όταν η γωνία κλίσης της έλικας ψ≤8°, δηλ. ατέρμονας με μικρό βήμα) και η εφαπτομενική πρόωση (εφαρμόζεται όταν ψ>8°, δηλ. ατέρμονας με πολλές αρχές).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιες οδοντώσεις μορφοποιούνται με τη μέθοδο πλανίσματος κύλισης με κοπτικό εργαλείο;
Απάντηση:
Σύνοψη: Μορφοποιούνται: μετωπικοί οδοντοτροχοί με ευθύγραμμα ή λοξά δόντια, μετωπικοί με διπλή αντίθετη λοξή οδόντωση, μετωπικοί με εσωτερική οδόντωση, πολύσφηνα, ειδικοί οδοντοτροχοί αλυσίδων, οδοντοτροχοί ενσωματωμένοι σε άξονα και οδοντοτροχοί συμπλέκτες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Εξηγήστε τις κινήσεις κατά την κοπή οδόντωσης με τη μέθοδο περιστρεφόμενου κοπτικού εργαλείου.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τρεις κινήσεις: η παλινδρομική κίνηση του κοπτήρα (κατακόρυφα για ευθύγραμμη ή υπό κλίση για λοξή οδόντωση· η προς τα κάτω είναι η πρωτεύουσα κίνηση, η προς τα πάνω η νεκρή διαδρομή), η περιστροφική κίνηση του οδοντοτροχού-κοπτήρα σε συγχρονισμό με το κομμάτι (πρόωση κύλισης), και η μεταφορική κίνηση του άξονα κοπτήρα ή κομματιού (ακτινική πρόωση) που σταματά αυτόματα μόλις επιτευχθεί το ακριβές βάθος κοπής, ενώ οι άλλες δύο κινήσεις συνεχίζονται μέχρι μία πλήρη περιστροφή του τεμαχίου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Εξηγήστε τις κινήσεις κατά την κοπή οδόντωσης με κοπτικό χτένι.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο κοπτήρας (οδοντοκανόνας/χτένι) παλινδρομεί παράλληλα προς τον άξονα του τεμαχίου, ενώ το τεμάχιο περιστρέφεται συγχρόνως. Μετά από μετάθεση του κοπτήρα κατά ένα βήμα, ο αυτόματος διαιρέτης του γραναζοκόπτη αναστρέφει την κίνηση του τεμαχίου, με σύγχρονη προς τα πίσω κίνηση του κοπτήρα κατά ένα βήμα, και η κύλιση κοπτήρα-τεμαχίου ξαναρχίζει για την κοπή των επόμενων δοντιών, κ.ο.κ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιες κατεργασίες επιτυγχάνονται στα φρεζοδράπανα;
Απάντηση:
Σύνοψη: Στα φρεζοδράπανα επιτυγχάνονται: διάτρηση, γλύφανση, πλάνισμα, κοχλιοτόμηση, διάνοιξη οπών με τόρνευση, κατεργασία σπειρωμάτων και φρεζάρισμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Δώστε ορισμό για τις φρεζοπλάνες. Ποια είναι τα κύρια μέρη τους;
Απάντηση:
Σύνοψη: Οι φρεζοπλάνες είναι εργαλειομηχανές μεγάλου όγκου που συνδυάζουν την πλάνη (μακρύ κινητό τραπέζι) με τη φρέζα (κατεργασίες φρεζαρίσματος), για κατεργασία κομματιών μεγάλου μήκους. Κύρια μέρη: το τραπέζι, οι ορθοστάτες (ένας ή δύο), η γέφυρα (φέρει τα εργαλειοφορεία, κινείται κατακόρυφα στους ορθοστάτες) και τα εργαλειοφορεία (1-5 φρεζοκεφαλές).
Κριτήρια αξιολόγησης: