Λύσεις ερωτήσεων και άσκησης κεφ. 3 (σελ. 81) – ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ – ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΥΛΛΟΓΗΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων και άσκησης κεφ. 3 (σελ. 81)

Πλήρεις λύσεις των 5 Ερωτήσεων και της Άσκησης της σελ. 81: οι τέσσερις ομάδες τάσεων που επηρεάζουν την ενδυμασία σήμερα, τα ευρέως χρησιμοποιούμενα υφάσματα με τις ιδιότητες που καθορίζουν τη χρήση τους, οι τρεις τεχνικές κατασκευής του ρούχου (ραφές, κουμπώματα, τελειώματα) με όλα τα είδη τους, οι τρεις παράγοντες που καθορίζουν τις αποστάσεις των κουμπωμάτων με την εξαίρεση του φερμουάρ, και τα είδη των τελειωμάτων. Η Άσκηση λύνεται ενδεικτικά με δύο πλήρως συμπληρωμένους πίνακες τεχνικών προδιαγραφών κατά το υπόδειγμα της §3.4 και με ρητά κριτήρια αξιολόγησης.

Οι τάσεις που επηρεάζουν την ενδυμασία στην εποχή μας

Ερώτηση: Να αναπτύξετε τις τάσεις που επηρεάζουν την ενδυμασία στην εποχής μας.

Απάντηση:

• ⚠️ Η εκφώνηση τυπώνεται στο βιβλίο ως «στην εποχής μας» — τυπογραφικό λάθος του βιβλίου (σελ. 81)· εννοείται «στην εποχή μας».
• Η ΑΦΕΤΗΡΙΑ (§3.1, σελ. 61): κάποτε η μόδα ήταν έμπνευση των δημιουργών και υποχρέωνε γυναίκες και άνδρες να ακολουθούν πολύ συγκεκριμένα πρότυπα χωρίς αποκλίσεις· σήμερα «οι τάσεις τελειώνουν πριν καλά-καλά αρχίσουν». Και στις δύο περιπτώσεις όμως ισχύει το ίδιο: «η μόδα επηρεάζεται από τις γενικότερες εξελίξεις, τις κοινωνικοπολιτικές και οικονομικές αλλαγές καθώς και τις περιβαλλοντικές επιρροές».
• α) ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ: «Τώρα περισσότερο από ποτέ, είναι εμφανής η συμφιλίωση των ανερχόμενων τάσεων με τα οικολογικά δεδομένα.» Η ανάγκη για απομάκρυνση από τη ζωή στις πόλεις και η ιδέα της ζωής κοντά στη φύση δίνουν έμφαση σε φυσικά και οικολογικά προϊόντα που δεν έχουν υποστεί καμία τεχνική επεξεργασία. Παράλληλα ο ορεινός εναλλακτικός τουρισμός (πεζοπορία, κάμπινγκ) επιβάλλει εξειδικευμένο αθλητικό (σπορ) ρουχισμό, ο οποίος «έχει εισβάλει δυναμικά και στην καθημερινή μας ένδυση».
• β) ΕΠΙΡΡΟΕΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ: αρχικά «θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι η τεχνολογία δεν είναι τάση» — οι νέοι έχουν μεγαλώσει με αυτήν και δεν τη βλέπουν ως «τάση» ή ως επιλογή, αλλά ως αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητάς τους. Οι τεχνολογικές καινοτομίες όμως επηρεάζουν την αισθητική (π.χ. ειδικές τσέπες για κινητά τηλέφωνα), «με αποτέλεσμα να αλλάζει βαθμιαία και το στυλ του ντυσίματός μας».
• γ) ΑΛΛΕΣ ΠΟΛΕΙΣ - ΑΛΛΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ: η παγκοσμιοποίηση δημιουργεί την ανάγκη να εξερευνήσουμε νέα μέρη και πολιτισμούς, γεγονός που «προκαλεί ενδυματολογικές εκρήξεις». Τα φουτουριστικά κτήρια — το Μπιλμπάο Γκιούγκενχαιμ Μιουζίουμ στην Ισπανία, η Τέιτ Μόντερν στο Λονδίνο — προκαλούν δέος· «κάτι καινούριο και κάτι έξω από το καθιερωμένο επηρεάζει τη ζωή μας». Η αναζήτηση αντιθετικών υλικών που εκφράζουν διαφορετικούς πολιτισμούς (μέταλλο ή μετάξι) και ο συνδυασμός τους οδηγεί σε δημιουργία.
• δ) ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΖΩΗ: «Η εργασιομανία των δύο τελευταίων δεκαετιών έχει κουράσει» και οι εργαζόμενοι αναζητούν πιο ήρεμη ζωή και νέες αξίες. Δείκτες: η αύξηση κέντρων αναζωογόνησης και χαλάρωσης (σπα), η στροφή σε θρησκείες και πολιτισμούς της Ανατολής, η αύξηση δραστηριοτήτων μυαλού και σώματος που «εξισορροπούν τους επιθετικούς εργασιακούς ρυθμούς», και η χρωματοθεραπεία, «μέθοδος που επηρεάζει τη διάθεσή μας».
• ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΟΛΩΝ ΑΥΤΩΝ (σελ. 62):

    → απλές και άνετες ενδυματολογικές επιλογές που ΕΛΕΥΘΕΡΩΝΟΥΝ ΤΟ ΣΩΜΑ
      και ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΟΥΝ ΤΟ ΜΥΑΛΟ
    → έντονη ΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΣΤΟ ΝΤΥΣΙΜΟ, ανεξάρτητα από
      ηλικία, κοινωνικοοικονομική κατάσταση, εργασία κτλ.

  Παραδείγματα του βιβλίου: στην Ολλανδία προβάλλεται ως κουλτούρα ο συνδυασμός «διασκέδαση και ηθική εργασίας» (fun and work ethic) και «το πρότυπο ενδυμασίας κατά τις εργάσιμες ώρες απέχει πολύ από το τυπικό κοστούμι». Η τάση ντόρμινγκ (dorming) — το σπίτι ως χώρος άνεσης και ασφάλειας, με τις καθημερινές αποδράσεις να γίνονται σε μέρη που προσομοιάζουν με τους προσωπικούς μας χώρους (εστιατόρια με τσιλ άουτ μουσική, αναπαυτικούς καναπέδες).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η μόδα επηρεάζεται από τις γενικότερες κοινωνικοπολιτικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές εξελίξεις. Οι τάσεις που επηρεάζουν την ενδυμασία σήμερα είναι τέσσερις. Πρώτον, η σχέση ανθρώπου και περιβάλλοντος: οι ανερχόμενες τάσεις συμφιλιώνονται με τα οικολογικά δεδομένα, δίνεται έμφαση σε φυσικά και οικολογικά προϊόντα χωρίς τεχνική επεξεργασία, και ο ορεινός εναλλακτικός τουρισμός επιβάλλει εξειδικευμένο σπορ ρουχισμό που έχει εισβάλει και στην καθημερινή ένδυση. Δεύτερον, οι επιρροές της τεχνολογίας: οι νέοι δεν τη βλέπουν ως τάση αλλά ως αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητάς τους, ενώ οι καινοτομίες επηρεάζουν την αισθητική, όπως οι ειδικές τσέπες για κινητά τηλέφωνα, και αλλάζουν βαθμιαία το στυλ του ντυσίματος. Τρίτον, οι άλλες πόλεις και οι άλλοι άνθρωποι: η παγκοσμιοποίηση και η ανάγκη εξερεύνησης νέων τόπων και πολιτισμών προκαλούν ενδυματολογικές εκρήξεις, ενώ τα φουτουριστικά κτήρια, όπως το Μπιλμπάο Γκιούγκενχαιμ Μιουζίουμ και η Τέιτ Μόντερν, και η αναζήτηση αντιθετικών υλικών, όπως το μέταλλο και το μετάξι, οδηγούν σε δημιουργία. Τέταρτον, η σύγχρονη ζωή: η εργασιομανία έχει κουράσει και οι άνθρωποι αναζητούν ηρεμία και νέες αξίες, όπως δείχνουν τα κέντρα χαλάρωσης, οι ασκήσεις μυαλού και σώματος και η χρωματοθεραπεία. Όλα αυτά οδηγούν σε απλές και άνετες ενδυματολογικές επιλογές που ελευθερώνουν το σώμα και ενεργοποιούν το μυαλό, και σε έντονη τάση ελεύθερης επιλογής στο ντύσιμο ανεξάρτητα από ηλικία, κοινωνικοοικονομική κατάσταση ή εργασία, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τον συνδυασμό διασκέδασης και ηθικής εργασίας στην Ολλανδία και την τάση ντόρμινγκ.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Τα ευρέως χρησιμοποιούμενα υφάσματα και τα κριτήρια επιλογής τους

Ερώτηση: Αναφέρατε ποια είναι τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα υφάσματα και με ποια κριτήρια τα επιλέγουμε για την κατασκευή ενός ενδύματος.

Απάντηση:

• ΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ (§3.2, σελ. 68): «Αυτά τα χαρακτηριστικά καθορίζουν και τη χρήση των υφασμάτων.» Δηλαδή επιλέγουμε ύφασμα με βάση τις ιδιότητές του σε σχέση με τη χρήση για την οποία προορίζεται το ένδυμα — μαλακότητα, ελαστικότητα, απορροφητικότητα, αντοχή, βάρος, θερμότητα, διαφάνεια, γυαλάδα, τσαλάκωμα.
• ΤΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ (σελ. 68):

    ΒΑΜΒΑΚΕΡΟ  μαλακό, ελαστικό, απορροφητικό, ανθεκτικό
               → από εσώρουχα ως καθημερινά εξώρουχα, μπλούζες, σορτς
               → με ελαστικές ίνες (πολυαμίδιο, lycra): ΡΟΥΧΑ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ
    ΜΑΛΛΙΝΟ    ελαστικό, μαλακό, ελαφρύ, ανθεκτικό, απορροφητικό, ΖΕΣΤΟ
               → πιο ζεστά ρούχα: πουλόβερ, παντελόνια
    ΑΚΡΥΛΙΚΟ   ίδιες ιδιότητες και χρήση με το μάλλινο, αλλά ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ίνα
               με πιο ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΕΣ ιδιότητες: δεν ξεχειλώνει, δε μαζεύει,
               δε ζαρώνει, αντέχει στο σκόρο

• ΤΑ ΠΟΛΥΤΕΛΗ ΚΑΙ ΒΑΡΙΑ — για ιδιαίτερα ρούχα: βελούδο (γυαλιστερό με χνούδι από τη μία πλευρά, από μετάξι/βαμβάκι/μαλλί), δαμασκηνό (ύφανση που δημιουργεί σχέδια πάνω σε φόντο), καμηλό (απαλό και ζεστό), μπροκάρ (βαρύ, περίτεχνο, από μετάξι, ραιγιόν και βαμβάκι).
• ΤΑ ΠΟΛΥΤΕΛΗ ΚΑΙ ΕΛΑΦΡΑ — για νυφικά, βραδινά και υψηλή ραπτική: μετάξι (λεπτό, μαλακό, ελαστικό), αλπάκα (πιο ζεστό από το μετάξι), ζορζέτα (γυαλιστερή, ελαφριά), μοναρέ, μουσελίνα (μοιάζει με αλπάκα αλλά πιο ανθεκτικό), οργάντζα (διάφανο και αέρινο), σιφόν (αέρινο, διαφανές, γυαλιστερό), σατέν, ταφτάς (όπως το σατέν αλλά βαρύτερο και πιο σταθερό).
• ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΦΥΣΙΚΑ: καννάβι (πιο μαλακό από το λινό, ανθεκτικό, όχι πολύ ελαστικό → καθημερινά εξώρουχα)· κρεπ (στριμμένο νήμα, ανάγλυφη επιφάνεια)· κρετόν (συνήθως εμπριμέ και ματ → χρήση ανάλογα με το σχέδιο)· λινό (δροσερό, απορροφητικό, ελάχιστα ελαστικό → καλοκαιρινά)· πικέ· ποπλίνα (λείο, με τυπώματα)· οργαντίνα (με κολλαρισμένες άκρες, με κεντήματα)· εταμίν/γάζα, καμπότ, καραβόπανο (ιατρική γάζα, δοκιμαστικά ρούχα, τέντες, έπιπλα)· σαντουγκ· σενίλ (με βελούδινα σιρίτια)· τούλι (δίνει όγκο, π.χ. νυφικά, ή οπτικά εφέ)· τσόχα (χοντρή, με «πατημένες» ίνες → ρούχα ως χαλιά).
• ΤΑ ΣΥΝΘΕΤΙΚΑ (σελ. 69-70):

    ΝΑΙΛΟΝ        η ΠΡΩΤΗ 100% συνθετική ίνα· δεν μαζεύει, δεν τσαλακώνεται·
                  με ελαστάν/λύκρα γίνεται ελαστικό· 2η ίνα σε πάρα πολλές
                  κατηγορίες υφασμάτων
    ΜΙΚΡΟΦΙΜΠΡΑ   σε ακρυλικό, νάιλον και πολυεστέρα· ΜΙΣΟ ΠΑΧΟΣ από το μετάξι
    ΠΟΛΥΕΣΤΕΡΑΣ   ΔΕΥΤΕΡΑ παγκοσμίως σε χρήση· δεν τσαλακώνεται, απαλή υφή,
                  χαμηλή απορροφητικότητα, στεγνώνει εύκολα· συνδυάζεται
                  επιτυχώς με το βαμβάκι
    ΡΑΙΓΙΟΝ       ΗΜΙΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ίνα από κυτταρίνη = «τεχνητό μετάξι»· μαλακό
                  και απορροφητικό, με χρήσεις αντίστοιχες του μεταξιού
    ΝΤΕΝΙΜ        βαμβακερό με ΔΙΑΓΩΝΙΑ ΥΦΑΝΣΗ· αρχικά ρούχα εργασίας,
                  σήμερα ανθεκτικό τζην

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα υφάσματα είναι το βαμβακερό, που ως μαλακό, ελαστικό, απορροφητικό και ανθεκτικό καλύπτει από τα εσώρουχα ως τα καθημερινά εξώρουχα και, σε συνδυασμό με ελαστικές ίνες όπως η λύκρα, τα αθλητικά ρούχα, το μάλλινο και το ακρυλικό για πιο ζεστά ρούχα, όπως πουλόβερ και παντελόνια, ο πολυεστέρας, που είναι δεύτερος παγκοσμίως σε χρήση επειδή δεν τσαλακώνεται, έχει απαλή υφή και στεγνώνει εύκολα, το νάιλον ως δεύτερη ίνα σε πάρα πολλές κατηγορίες, το ραιγιόν ως τεχνητό μετάξι, το λινό για δροσερά καλοκαιρινά ρούχα και το ντένιμ ως ανθεκτικό τζην. Για τα ιδιαίτερα και βραδινά ρούχα χρησιμοποιούνται τα πολυτελή βαριά, όπως το βελούδο, το δαμασκηνό, το καμηλό και το μπροκάρ, και τα πολυτελή ελαφρά, όπως το μετάξι, η ζορζέτα, η μουσελίνα, η οργάντζα, το σιφόν, το σατέν και ο ταφτάς, που προορίζονται για νυφικά, βραδινά και υψηλή ραπτική. Το κριτήριο επιλογής είναι ενιαίο: τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε υφάσματος καθορίζουν και τη χρήση του. Δηλαδή επιλέγουμε το ύφασμα με βάση τις ιδιότητές του, όπως η μαλακότητα, η ελαστικότητα, η απορροφητικότητα, η αντοχή, το βάρος, η θερμότητα που παρέχει, η διαφάνεια και το κατά πόσο τσαλακώνει, σε σχέση με τη χρήση για την οποία προορίζεται το ένδυμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Οι τεχνικές κατασκευής ενός ρούχου

Ερώτηση: Να αναφέρετε τις τεχνικές που χρησιμοποιούμε για την κατασκευή ενός ρούχου.

Απάντηση:

• Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (§3.3, σελ. 73): «Ο τρόπος με τον οποίο τα κομμάτια ενός πατρόν μετατρέπονται σε ένδυμα με απλές τεχνικές είναι: α) οι ραφές, β) τα κουμπώματα και γ) τα τελειώματα.»
• α) ΟΙ ΡΑΦΕΣ (§3.3.1) — «είναι οι ενώσεις των ρούχων με κλωστές σε διάφορους σχηματισμούς» (Ανακεφαλαίωση, σελ. 80). Τα είδη τους ταυτίζονται με τις μηχανές ραφής:

    ΓΑΖΩΤΙΚΗ     απλό γαζί → ενώνει όλα τα ρούχα ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ
    ΔΙΒΕΛΟΝΗ     ενώνει τα ρούχα ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ (διπλή ραφή παντελονιών)
    ΚΟΠΤΟΡΑΠΤΗΣ  τελείωμα-καρίκωμα: τρίκλωνο (όλα τα ρούχα), τετράκλωνο και
    (αλυσίδα)    πεντάκλωνο (μακό), τιγκέλι (πάνω διβέλονη, κάτω κοπτοράπτης)
    ΣΤΡΟΜΠΕΛ     εσωτερικό καθάρισμα → ΚΡΥΦΟ ΣΤΡΙΦΩΜΑ
    ΖΙΓΚ-ΖΑΓΚ    ενώνει δαντέλες, κάνει καθαρίσματα
    ΕΝΩΤΙΚΗ      ενώνει τα υφάσματα ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ, ΧΩΡΙΣ όγκο στο ρούχο

  «Τα περισσότερα ενδύματα χρειάζονται συνδυασμό περισσότερων από τρία είδη ραφών.»

• β) ΤΑ ΚΟΥΜΠΩΜΑΤΑ (§3.3.2) — «μηχανισμοί που λειτουργούν για να κλείνουν τα ρούχα σε εξωτερικά ή εσωτερικά σημεία, ή για να τα διακοσμούν». Έξι είδη: αυτόδετες (velcro), δετές λωρίδες, σούστες, κόπιτσες, κουμπιά, φερμουάρ. Η επιλογή εξαρτάται από τη χρήση, το υλικό, την αντοχή και το είδος του ρούχου.
• γ) ΤΑ ΤΕΛΕΙΩΜΑΤΑ (§3.3.3) — «τα μέρη των ενδυμάτων που βρίσκονται στις άκρες τους». Γίνονται με στριφώματα (γύρισμα του ίδιου υφάσματος), με διακοσμητικές ραφές (μόνο σε ύφασμα που δεν ξεφτίζει) ή με βοηθητικά υλικά που διακοσμούν, π.χ. δαντέλα.

•            ΠΑΤΡΟΝ (κομμάτια υφάσματος)
                       │
       ┌───────────────┼───────────────┐
       ▼               ▼               ▼
     ΡΑΦΕΣ        ΚΟΥΜΠΩΜΑΤΑ      ΤΕΛΕΙΩΜΑΤΑ
    (ενώνουν)     (κλείνουν /      (κλείνουν τις
                   διακοσμούν)       άκρες)
       └───────────────┼───────────────┘
                       ▼
                    ΕΝΔΥΜΑ

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο τρόπος με τον οποίο τα κομμάτια ενός πατρόν μετατρέπονται σε ένδυμα με απλές τεχνικές είναι τρεις τεχνικές: α) οι ραφές, β) τα κουμπώματα και γ) τα τελειώματα. Οι ραφές είναι οι ενώσεις των ρούχων με κλωστές σε διάφορους σχηματισμούς και τα είδη τους ταυτίζονται με τις μηχανές ραφής: η γαζωτική που κάνει το απλό γαζί και ενώνει εσωτερικά, η διβέλονη που ενώνει εξωτερικά, ο κοπτοράπτης ή αλυσίδα που κάνει το τελείωμα ή καρίκωμα σε τρίκλωνο, τετράκλωνο, πεντάκλωνο και τιγκέλι, η στρόμπελ που κάνει το κρυφό στρίφωμα, η ζιγκ-ζαγκ που ενώνει δαντέλες και κάνει καθαρίσματα, και η ενωτική που ενώνει τα υφάσματα παράλληλα χωρίς να δίνει όγκο. Τα κουμπώματα είναι οι μηχανισμοί που κλείνουν τα ρούχα εξωτερικά ή εσωτερικά ή τα διακοσμούν, και είναι οι αυτόδετες ταινίες βέλκρο, οι δετές λωρίδες, οι σούστες, οι κόπιτσες, τα κουμπιά και το φερμουάρ. Τα τελειώματα είναι τα μέρη των ενδυμάτων που βρίσκονται στις άκρες τους και κατασκευάζονται με στρίφωμα του ίδιου υφάσματος, με διακοσμητικές ραφές ή με βοηθητικά υλικά που διακοσμούν το ένδυμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Οι παράγοντες που καθορίζουν τις αποστάσεις των κουμπωμάτων

Ερώτηση: Να αναφέρετε τους παράγοντες που καθορίζουν τις αποστάσεις των κουμπωμάτων.

Απάντηση:

• Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (§3.3.2, σελ. 75), αυτούσια: «Οι αποστάσεις μεταξύ όλων των ειδών κουμπωμάτων, με εξαίρεση το φερμουάρ, καθορίζονται από:

  
    ① ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΟΥ ΡΟΥΧΟΥ
    ② ΤΟ ΠΑΤΡΟΝ ΤΟΥ
    ③ ΤΗΝ ΕΜΦΑΣΗ ΠΟΥ ΘΕΛΟΥΜΕ ΝΑ ΔΩΣΟΥΜΕ
  ```»
  ⚠️ **Το φερμουάρ εξαιρείται**, γιατί είναι ενιαία ταινία με συνεχή αλυσίδα δοντιών — δεν υπάρχουν «αποστάσεις» να καθοριστούν.

• ΤΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: «Μπορεί για παράδειγμα να θέλουμε να κατασκευάσουμε μια φούστα η οποία να κλείνει μόνο με κουμπιά. Ανάλογα λοιπόν με το μήκος της, προσδιορίζουμε την επανάληψη της θέσης κάθε κουμπιού, ώστε να κλείνει σωστά.» Και: «Εάν πάλι έχουμε να τοποθετήσουμε κουμπιά στην πατιλέτα μιας μπλούζας, μπορούμε να τοποθετήσουμε δύο ή τρία, ανάλογα με το πόσο κλειστό θέλουμε το μπλουζάκι.»
• Η ΤΕΛΙΚΗ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ: «Γενικότερα, η απόσταση των κουμπωμάτων μεταξύ τους καθορίζεται από διαφορετικά χαρακτηριστικά, κάθε φορά, και επαληθεύεται τελικά με τις δοκιμές των ρούχων πριν την τελική κατασκευή.» Δηλαδή δεν υπάρχει ενιαίος αριθμητικός κανόνας — υπάρχει διαδικασία: υπολογισμός με βάση τους τρεις παράγοντες → δοκιμή → διόρθωση → τελική κατασκευή.
• ⚠️ Μην συγχέετε τους παράγοντες αυτούς με τον κανόνα της κουμπότρυπας, που είναι αριθμητικός και σταθερός: 0,5 εκ. από την άκρη του υφάσματος, οριζόντια ή κάθετα από την άκρη, σε ίση απόσταση η μία από την άλλη, και το μέγεθός της ανάλογο με το κουμπί· στα γυναικεία δεξιά, στα ανδρικά αριστερά.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι αποστάσεις μεταξύ όλων των ειδών κουμπωμάτων, με εξαίρεση το φερμουάρ, καθορίζονται από τρεις παράγοντες: το είδος του ρούχου, το πατρόν του και την έμφαση που θέλουμε να δώσουμε. Για παράδειγμα, σε μια φούστα που κλείνει μόνο με κουμπιά, ανάλογα με το μήκος της προσδιορίζουμε την επανάληψη της θέσης κάθε κουμπιού ώστε να κλείνει σωστά, ενώ στην πατιλέτα μιας μπλούζας τοποθετούμε δύο ή τρία κουμπιά ανάλογα με το πόσο κλειστό θέλουμε το μπλουζάκι. Γενικότερα, η απόσταση των κουμπωμάτων καθορίζεται από διαφορετικά χαρακτηριστικά κάθε φορά και επαληθεύεται τελικά με τις δοκιμές των ρούχων πριν από την τελική κατασκευή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Τα βασικότερα είδη τελειωμάτων

Ερώτηση: Αναφέρατε τα βασικότερα είδη τελειωμάτων.

Απάντηση:

• ΟΡΙΣΜΟΣ (§3.3.3, σελ. 75): «Ως τελειώματα χαρακτηρίζονται εκείνα τα μέρη των ενδυμάτων που βρίσκονται στις άκρες τους.»
• ΤΑ ΤΡΙΑ ΒΑΣΙΚΑ ΕΙΔΗ, όπως τα κατατάσσει το βιβλίο κατά τρόπο κατασκευής:

    ① ΑΠΟ ΤΟ ΙΔΙΟ ΤΟ ΥΦΑΣΜΑ, γυρίζοντάς το προς τα μέσα → ΣΤΡΙΦΩΜΑΤΑ,
       ΜΑΝΣΕΤΑ, ΓΙΑΚΑΣ
    ② ΜΕ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΕΣ ΡΑΦΕΣ (τα είδη ραφών της §3.3.1)
    ③ ΜΕ ΒΟΗΘΗΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ που διακοσμούν το ένδυμα (π.χ. δαντέλα)

• ① ΣΤΡΙΦΩΜΑ: «χρησιμοποιούμε μέρος του ίδιου υφάσματος για να τελειοποιήσουμε τις άκρες των ρούχων, π.χ. στα παντελόνια, τις φούστες, τα φορέματα, γυρίζουμε το κάτω μέρος του υφάσματος 1 ή 2 ή πιο πολλά εκατοστά, ανάλογα με το μήκος που θέλουμε να διατηρήσουμε.» «Το να αφήνουμε πιο πολλά εκατοστά είναι προνοητικό, γιατί η μόδα, οι τάσεις και οι διαθέσεις των ανθρώπων αλλάζουν και αναλόγως επηρεάζονται και τα μήκη.»
• Η ΜΑΝΣΕΤΑ — τελείωμα μανικιού στα πουκάμισα: «επικόλληση της μανσέτας, που είναι κομμάτι του ίδιου του πατρόν του υφάσματος». Είναι διπλό, με ύφασμα που γυρνά προς τα μέσα, και έχει τα μέτρα του καρπού — δηλαδή είναι στενότερο από το φάρδος του υπόλοιπου μανικιού. Ο ΓΙΑΚΑΣ — τελείωμα στο λαιμό: επίσης κομμάτι από το πατρόν, διπλό όπως η μανσέτα, και στέκεται όρθιο γιατί «τοποθετείται στο εσωτερικό του κομμάτι ειδικού χαρτιού, το οποίο σιδερώνεται. Το ύφασμα κολλάει πάνω του και από τις δύο πλευρές και σταθεροποιείται.»
• ② ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΕΣ ΡΑΦΕΣ — με προϋπόθεση: «στην περίπτωση που θέλουμε να δώσουμε έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα στο ένδυμα, και με την προϋπόθεση ότι κατασκευάζεται από κάποιο ύφασμα το οποίο δεν ξεφτίζει (δε χαλάει εύκολα η πλέξη ή η ύφανσή του)». ③ ΒΟΗΘΗΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ — «ευρύτατα διαδεδομένη τα τελευταία χρόνια», προτιμάται και από τους καταναλωτές και από τους σχεδιαστές, «γιατί αλλάζει το ύφος και το χαρακτήρα των ενδυμάτων»: ανάλογα με το πώς θα χρησιμοποιηθεί μια δαντέλα, μπορεί να δώσει ρομαντική, διαπολιτισμική (έθνικ) ή αισθησιακή εμφάνιση στο ρούχο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τελειώματα είναι τα μέρη των ενδυμάτων που βρίσκονται στις άκρες τους και τα βασικότερα είδη τους είναι τρία, ανάλογα με τον τρόπο κατασκευής. Πρώτον, τα τελειώματα από το ίδιο το ύφασμα, γυρίζοντάς το προς τα μέσα: το στρίφωμα, όπου στα παντελόνια, τις φούστες και τα φορέματα γυρίζουμε το κάτω μέρος 1, 2 ή περισσότερα εκατοστά, η μανσέτα στα μανίκια των πουκαμίσων, διπλό κομμάτι του ίδιου πατρόν με τα μέτρα του καρπού, και ο γιακάς στον λαιμό, επίσης διπλό κομμάτι του πατρόν, που στέκεται όρθιο επειδή τοποθετείται στο εσωτερικό του κομμάτι ειδικού χαρτιού που σιδερώνεται και πάνω του κολλάει το ύφασμα και από τις δύο πλευρές. Δεύτερον, τα τελειώματα με διακοσμητικές ραφές, με την προϋπόθεση ότι το ύφασμα δεν ξεφτίζει. Τρίτον, τα τελειώματα με βοηθητικά υλικά που διακοσμούν, όπως η δαντέλα, η οποία ανάλογα με τη χρήση της μπορεί να δώσει ρομαντική, έθνικ ή αισθησιακή εμφάνιση στο ρούχο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Άσκηση: τεχνική ανάλυση δύο ενδυμάτων με πίνακα τεχνικών προδιαγραφών

Ερώτηση: Δίνονται τα παρακάτω σχέδια (Εικόνα 3.6) και τα τεχνικά σχέδιά τους (Εικόνα 3.7). Να γίνει η τεχνική ανάλυση τουλάχιστον δύο εξ αυτών σύμφωνα με το παράδειγμα της παραγράφου 3.4 (πίνακας τεχνικών προδιαγραφών).

Απάντηση:

• ⚠️ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ — η άσκηση στηρίζεται στα σχέδια της Εικόνας 3.6 (σελ. 81) και το βιβλίο τυπώνει τη λύση του ως εικόνα (Εικόνα 3.7, σελ. 82, με τίτλο «Λύση»). Χρειάζεται λοιπόν το PDF ή το βιβλίο για τα συγκεκριμένα σχέδια. Παρακάτω δίνεται η μέθοδος πλήρως αναπτυγμένη και δύο πλήρως συμπληρωμένα παραδείγματα με τη δομή του υποδείγματος του βιβλίου, ώστε να μεταφερθούν κατευθείαν στα σχέδια της Εικόνας 3.6.
• ΒΗΜΑ 1 — ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΣΤΑ ΤΕΜΑΧΙΑ ΤΟΥ (§3.4, σελ. 76): επάνω μέρος, κάτω μέρος, επανωφόρι, και ξεχωριστά τα εξαρτήματα αμφίεσης που το συνοδεύουν (ζώνη, τσάντα, υποδήματα, κόσμημα). ΒΗΜΑ 2 — ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΘΕ ΤΜΗΜΑΤΟΣ σε: α) ύφασμα, β) β΄ υλικά, γ) βοηθητικά υλικά. ΒΗΜΑ 3 — ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ για κάθε ρούχο ξεχωριστά, με όλα τα υλικά, τον τρόπο κατασκευής (ποιο πατρόν χρησιμοποιήθηκε για βάση και πώς διαφοροποιήθηκε), τις τεχνικές (ραφές, κουμπώματα, τελειώματα) και τις παρατηρήσεις κατασκευής και ελέγχου.
• ΤΙ ΣΗΜΕΙΩΝΕΤΑΙ ΕΠΑΝΩ ΣΤΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΣΚΙΤΣΟ — από το ίδιο το υπόδειγμα του βιβλίου (Εικ. 3.4 και 3.5, παντελόνι capri): ΥΦΑΣΜΑ Α (εμπριμέ) και ΥΦΑΣΜΑ Β (καμπαρντίνα) με βελάκια στα αντίστοιχα τεμάχια, ΚΟΥΜΠΙΑ 2 ΤΕΜ., ΕΤΙΚΕΤΑ, ΦΙΡΜΑ, ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ, ΠΟΔΑΡΑΚΙ, ΤΣΙΜΑ, ΓΑΖΙ, ΔΙΓΑΖΟ, ΚΕΝΤΗΜΑ ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΖΩΝΑΚΙ, ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΣΤΗΝ ΠΛΑΪΝΗ ΡΑΦΗ και το μήκος 68 cm. ⚠️ Στην Εικ. 3.5 το βιβλίο τυπώνει «ΚΟΥΜΙΑ 2ΤΕΜ.» ενώ στην Εικ. 3.4 «ΚΟΥΜΠΙΑ 2ΤΕΜ.» — τυπογραφικό λάθος στην πρώτη.
• ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 1 — ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ: ΠΑΝΤΕΛΟΝΙ CAPRI

   ΚΩΔΙΚΟΣ: 001        ΣΕΖΟΝ: Άνοιξη-Καλοκαίρι     ΗΜ/ΝΙΑ: ../../....
   ΕΙΔΟΣ: παντελόνι capri, κάτω μέρος συνόλου     ΜΗΚΟΣ: 68 cm
   ┌─────────────────────┬───────────────────────────────────────────┐
   │ Α΄ ΥΛΕΣ (υφάσματα)  │ ΥΦΑΣΜΑ Α: εμπριμέ (σώμα)                  │
   │                     │ ΥΦΑΣΜΑ Β: καμπαρντίνα (ζωνάκι, τσέπες)    │
   ├─────────────────────┼───────────────────────────────────────────┤
   │ Β΄ ΥΛΙΚΑ            │ κουμπιά 2 τεμ. · φερμουάρ · κλωστές       │
   ├─────────────────────┼───────────────────────────────────────────┤
   │ ΒΟΗΘΗΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ     │ ετικέτα · φίρμα · σήμα συστατικών-πλύσης  │
   │                     │ (εσωτερικά στην πλαϊνή ραφή) · συσκευασία │
   ├─────────────────────┼───────────────────────────────────────────┤
   │ ΠΑΤΡΟΝ ΒΑΣΗΣ        │ βασικό παντελόνι· διαφοροποίηση: κόντεμα  │
   │ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ   │ στα 68 cm, ζωνάκι από ύφασμα Β            │
   ├─────────────────────┼───────────────────────────────────────────┤
   │ ΡΑΦΕΣ               │ γαζί (εσωτερικές ενώσεις) · δίγαζο στις   │
   │                     │ πλαϊνές · τσίμα στις άκρες                │
   ├─────────────────────┼───────────────────────────────────────────┤
   │ ΚΟΥΜΠΩΜΑΤΑ          │ φερμουάρ + 2 κουμπιά στο ζωνάκι           │
   │                     │ (κουμπότρυπα 0,5 εκ. από την άκρη)        │
   ├─────────────────────┼───────────────────────────────────────────┤
   │ ΤΕΛΕΙΩΜΑΤΑ          │ στρίφωμα ποδιού με ποδαράκι · κέντημα     │
   │                     │ πάνω στο ζωνάκι                           │
   ├─────────────────────┼───────────────────────────────────────────┤
   │ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ        │ έλεγχος ταιριάσματος εμπριμέ στις ραφές·  │
   │ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ/ΕΛΕΓΧΟΥ  │ δοκιμή θέσης κουμπιών πριν την παραγωγή   │
   ├─────────────────────┼───────────────────────────────────────────┤
   │ ΑΛΛΑΓΕΣ             │ ημερομηνία ......  υπογραφή υπευθύνου ... │
   └─────────────────────┴───────────────────────────────────────────┘

• ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 2 — ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ: ΠΟΥΚΑΜΙΣΟ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ

   ΚΩΔΙΚΟΣ: 002        ΣΕΖΟΝ: Άνοιξη-Καλοκαίρι     ΗΜ/ΝΙΑ: ../../....
   ΕΙΔΟΣ: πουκάμισο, επάνω μέρος συνόλου
   ┌─────────────────────┬───────────────────────────────────────────┐
   │ Α΄ ΥΛΕΣ (υφάσματα)  │ ποπλίνα βαμβακερή (σώμα, μανίκια, γιακάς) │
   ├─────────────────────┼───────────────────────────────────────────┤
   │ Β΄ ΥΛΙΚΑ            │ κουμπιά 7 τεμ. (6 πατιλέτα + 1 γιακάς) ·  │
   │                     │ κλωστές στον τόνο του υφάσματος           │
   ├─────────────────────┼───────────────────────────────────────────┤
   │ ΒΟΗΘΗΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ     │ ειδικό χαρτί γιακά-μανσέτας (σιδερωτό) ·  │
   │                     │ ετικέτα · φίρμα · συσκευασία              │
   ├─────────────────────┼───────────────────────────────────────────┤
   │ ΠΑΤΡΟΝ ΒΑΣΗΣ        │ βασικό πουκάμισο· διαφοροποίηση: φαρδύτερο│
   │ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ   │ σώμα, μανίκι με μανσέτα                   │
   ├─────────────────────┼───────────────────────────────────────────┤
   │ ΡΑΦΕΣ               │ γαζωτική στις ενώσεις · κοπτοράπτης       │
   │                     │ (τρίκλωνο) στο καθάρισμα των περιθωρίων   │
   ├─────────────────────┼───────────────────────────────────────────┤
   │ ΚΟΥΜΠΩΜΑΤΑ          │ κουμπιά σε πατιλέτα· κουμπότρυπες κάθετες,│
   │                     │ 0,5 εκ. από την άκρη, σε ίσες αποστάσεις  │
   │                     │ (ανδρικό → αριστερά, γυναικείο → δεξιά)   │
   ├─────────────────────┼───────────────────────────────────────────┤
   │ ΤΕΛΕΙΩΜΑΤΑ          │ γιακάς και μανσέτα διπλά, από το ίδιο     │
   │                     │ πατρόν, με σιδερωτό ειδικό χαρτί ·        │
   │                     │ στρίφωμα στο κάτω μέρος                   │
   ├─────────────────────┼───────────────────────────────────────────┤
   │ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ        │ έλεγχος ότι ο γιακάς στέκεται όρθιος μετά │
   │ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ/ΕΛΕΓΧΟΥ  │ το σιδέρωμα· έλεγχος μήκους μανικιού      │
   ├─────────────────────┼───────────────────────────────────────────┤
   │ ΑΛΛΑΓΕΣ             │ ημερομηνία ......  υπογραφή υπευθύνου ... │
   └─────────────────────┴───────────────────────────────────────────┘

• ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ — η άσκηση θεωρείται σωστά λυμένη όταν: (1) έχουν αναλυθεί τουλάχιστον δύο από τα σχέδια της Εικ. 3.6· (2) για καθένα υπάρχει ξεχωριστός πίνακας· (3) διακρίνονται καθαρά α΄ ύλες / β΄ υλικά / βοηθητικά υλικά· (4) αναφέρονται ονομαστικά ραφές, κουμπώματα και τελειώματα με ορολογία των §3.3.1-3.3.3· (5) δηλώνεται το πατρόν βάσης και η διαφοροποίησή του· (6) υπάρχουν παρατηρήσεις ελέγχου και πεδίο ημερομηνίας-υπογραφής για τις αλλαγές, αφού ο πίνακας είναι η ταυτότητα του ενδύματος και πρέπει να ενημερώνεται συνεχώς.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η τεχνική ανάλυση κάθε ενδύματος γίνεται σε τρία βήματα. Πρώτον, αναλύουμε το σύνολο στα τεμάχια από τα οποία αποτελείται, δηλαδή επάνω μέρος, κάτω μέρος και επανωφόρι, μαζί με τα εξαρτήματα αμφίεσης. Δεύτερον, αναλύουμε κάθε τμήμα στα επιμέρους χαρακτηριστικά του, δηλαδή στο ύφασμα από το οποίο είναι κατασκευασμένο, στα β΄ υλικά και στα βοηθητικά υλικά που χρησιμοποιήθηκαν. Τρίτον, δημιουργούμε πίνακα τεχνικών προδιαγραφών για κάθε ρούχο ξεχωριστά, όπου αναγράφονται όλα τα υλικά κατασκευής, το πατρόν που χρησιμοποιήθηκε για βάση και πώς διαφοροποιήθηκε, οι τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν, δηλαδή ραφές, κουμπώματα και τελειώματα, και όλες οι παρατηρήσεις κατασκευής και ελέγχου. Για παράδειγμα, σε ένα παντελόνι capri σημειώνουμε ύφασμα Α εμπριμέ για το σώμα και ύφασμα Β καμπαρντίνα για το ζωνάκι, κουμπιά 2 τεμάχια, ετικέτα, φίρμα και συσκευασία, γαζί και δίγαζο στις ενώσεις, τσίμα και ποδαράκι στα τελειώματα, κέντημα πάνω στο ζωνάκι και μήκος 68 εκατοστά, ενώ σε ένα πουκάμισο σημειώνουμε ποπλίνα ως ύφασμα, επτά κουμπιά, ειδικό σιδερωτό χαρτί για τον γιακά και τη μανσέτα, γαζωτική και κοπτοράπτη στις ραφές, κουμπότρυπες 0,5 εκατοστά από την άκρη σε ίσες αποστάσεις και στρίφωμα στο κάτω μέρος. Σε κάθε πίνακα προβλέπεται πεδίο ημερομηνίας και υπογραφής του υπευθύνου, γιατί ο πίνακας αποτελεί την ταυτότητα του ενδύματος και πρέπει να ενημερώνεται με κάθε αλλαγή κατά την εξέλιξη της συλλογής.

Κριτήρια αξιολόγησης: