Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 1 (σελ. 36) – ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ – ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΥΛΛΟΓΗΣ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 1 (σελ. 36)
Πλήρεις λύσεις των 10 ερωτήσεων του κεφαλαίου 1 — ο ορισμός και τα δύο σκέλη της τεχνικής ανάλυσης, ο σχεδιασμός και οι αξίες που ζητούν οι καταναλωτές, οι συμφέρουσες μέθοδοι κατασκευής με τη διάκριση sourcing και development, η θέση και τα ποσοστά της βιομηχανίας μόδας, ο ρόλος των υφασμάτων, οι δεύτερες ύλες, οι βοηθητικές ύλες και τα αξεσουάρ με τα τρία κριτήρια χρήσης, λειτουργικότητας και κόστους, και οι μηχανές ραφής και φινιρίσματος με τις κατεργασίες και τις ιδιότητες που προσδίδουν. Οι ερωτήσεις 1, 7 και 8 είναι πολλαπλής επιλογής και δίνονται αυτολεξεί μαζί με τις επιλογές τους.
Ορισμός τεχνικής ανάλυσης — πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση: Τι είναι η τεχνική ανάλυση ενός ενδύματος; Βάλτε σε κύκλο τη σωστή απάντηση. α) Ο σχεδιασμός του. β) Η προετοιμασία κατασκευής του. γ) Και τα δύο.
Απάντηση:
- Ο ορισμός του βιβλίου (§1.1, σελ. 9, αυτούσιος):
«Τεχνική ανάλυση είναι ο προσδιορισμός όλων των παραμέτρων που χρησιμοποιούνται για το σχεδιασμό ΚΑΙ την προετοιμασία κατασκευής των ενδυμάτων.» Η λέξη «και» στον ορισμό είναι που κρίνει την απάντηση.
- Γιατί όχι το (α) μόνο: ο σχεδιασμός είναι το ένα από τα δύο υποκεφάλαια της τεχνικής ανάλυσης — η §1.1.1. Αν η τεχνική ανάλυση ήταν μόνο ο σχεδιασμός, η §1.1.2 δεν θα υπήρχε. Γιατί όχι το (β) μόνο: αντίστοιχα, η προετοιμασία κατασκευής είναι μόνο η §1.1.2 και μάλιστα έπεται του σχεδιασμού — «στη φάση αυτή το σχέδιο/μοντέλο έχει προσδιοριστεί».
- Η δομή του ορισμού σε σχήμα:
ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (προσδιορισμός ΟΛΩΝ των παραμέτρων) │ ┌────────────┴────────────┐ ▼ ▼ §1.1.1 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ §1.1.2 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ περιγραφή καινούριων ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ μοντέλων ΣΕ ΧΑΡΤΙ ανάλυση των στοιχείων από έρευνες αγοράς κατασκευής — ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ └────────────┬────────────┘ ▼ γ) ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ - Τι σημαίνει πρακτικά «και τα δύο»: η τεχνική ανάλυση επιτρέπει «να μπορεί κανείς να αναλύει καλύτερα και να ερμηνεύει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά ενός ενδύματος, όπως είναι το στυλ (π.χ. εποχή και χαρακτήρας), το ύφασμα από το οποίο είναι κατασκευασμένο, ο τρόπος που είναι ραμμένο κ.τ.λ.» Το στυλ ανήκει στο σχεδιασμό· το ύφασμα και ο τρόπος ραφής στην προετοιμασία κατασκευής.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή απάντηση: γ) Και τα δύο. Τεχνική ανάλυση είναι ο προσδιορισμός όλων των παραμέτρων που χρησιμοποιούνται για το σχεδιασμό και την προετοιμασία κατασκευής των ενδυμάτων. Ο σχεδιασμός, δηλαδή η περιγραφή καινούριων μοντέλων σε χαρτί, αποτελεί το πρώτο σκέλος και η προετοιμασία κατασκευής, δηλαδή η λεπτομερής ανάλυση των στοιχείων κατασκευής αφού έχει προσδιοριστεί το μοντέλο, το δεύτερο. Έτσι μπορεί κανείς να αναλύει και να ερμηνεύει χαρακτηριστικά του ενδύματος όπως το στυλ, το ύφασμα από το οποίο είναι κατασκευασμένο και τον τρόπο που είναι ραμμένο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Πώς προκύπτει ο σχεδιασμός — τι ζητούν οι καταναλωτές
Ερώτηση: Να περιγράψετε πώς προκύπτει ο σχεδιασμός των ενδυμάτων και τι ζητούν οι καταναλωτές.
Απάντηση:
- Ο ορισμός (§1.1.1, σελ. 9):
«Σχεδιασμός: Είναι η περιγραφή καινούριων μοντέλων σε χαρτί, η οποία προκύπτει από μελέτες/έρευνες αγοράς για τις απαιτήσεις της κοινωνίας.»
- Η αλυσίδα από την κοινωνία στο σχέδιο:
ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ + ΠΟΛΙΤΙΚΑ + ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ │ ▼ ο δημιουργός/σχεδιαστής τα λαμβάνει υπόψη ▼ ΤΑ ΜΕΤΑΤΡΕΠΕΙ ΣΕ ΤΑΣΕΙΣ (π.χ. στυλ παραλλαγής) │ ▼ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΣΕ ΧΑΡΤΙΤο κρίσιμο ρήμα είναι το «μετατρέπει»: ο σχεδιαστής δεν αντιγράφει τα δεδομένα, τα μεταφράζει σε τάσεις.
- Τι ζητούν οι καταναλωτές (σελ. 9, αυτούσια): «Ο σχεδιασμός των ενδυμάτων προκύπτει πάντα από την ανάγκη των καταναλωτών να ικανοποιήσουν τις αξίες γύρω από την αισθητική τους. Δηλαδή:
● την ΑΝΕΣΗ ● το ΣΤΥΛ ● τη ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ● και φυσικά την αίσθηση ότι το ένδυμα που φορούν ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΝΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΞΙΑ ΤΟΥ (value for money) ```» Η λεζάντα της Εικόνας 1.1 το συνοψίζει: «**Αυτό που ζητούν οι καταναλωτές – Λειτουργικότητα και μόδα**.» - ⚠️ Προσοχή στη διατύπωση: το βιβλίο δεν λέει ότι οι καταναλωτές ζητούν «ομορφιά», αλλά αξίες γύρω από την αισθητική τους — και η τέταρτη από αυτές, το value for money, είναι οικονομική, όχι αισθητική. Γι' αυτό ο σχεδιασμός δεν μπορεί ποτέ να αποσυνδεθεί από το κόστος.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο σχεδιασμός είναι η περιγραφή καινούριων μοντέλων σε χαρτί και προκύπτει από μελέτες και έρευνες αγοράς για τις απαιτήσεις της κοινωνίας. Ο δημιουργός σχεδιαστής λαμβάνει υπόψη του όλα τα κοινωνικά, πολιτικά και οικονομικά δεδομένα και τα μετατρέπει σε τάσεις, όπως το στυλ παραλλαγής. Ο σχεδιασμός των ενδυμάτων προκύπτει πάντα από την ανάγκη των καταναλωτών να ικανοποιήσουν τις αξίες γύρω από την αισθητική τους, δηλαδή την άνεση, το στυλ, τη διαφοροποίηση και φυσικά την αίσθηση ότι το ένδυμα που φορούν ανταποκρίνεται στην αξία του, το value for money.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Συμφέρουσες μέθοδοι κατασκευής — development
Ερώτηση: Να εξηγήσετε τι εννοούμε με τον όρο «συμφέρουσες μέθοδοι κατασκευής».
Απάντηση:
-
Το ζητούμενο πλαίσιο (σελ. 11): σε όλη τη διάρκεια της τεχνικής ανάλυσης η δημιουργική ομάδα αναζητά «βέλτιστα υλικά» (α΄ και β΄ ύλες) και «βέλτιστες μεθόδους». Οι «συμφέρουσες μέθοδοι κατασκευής» ανήκουν στο δεύτερο σκέλος.
-
Ο ορισμός, αυτούσιος:
«Εντοπίζουμε τις πιο συμφέρουσες οικονομικά μεθόδους κατασκευής των υφασμάτων ή των διαφόρων υλικών και αξεσουάρ (τυπώματα / κεντήματα και εξειδικευμένα υλικά), που όμως έχουν ταυτόχρονα και την καλύτερη απόδοση. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται ανάπτυξη μεθόδων και υλικών (development).»
⚠️ Το «που όμως έχουν ταυτόχρονα και την καλύτερη απόδοση» είναι το κλειδί: συμφέρουσα ≠ φθηνή. Είναι ο καλύτερος συνδυασμός τιμής και απόδοσης.
-
Διάκριση από το sourcing — δύο διαφορετικές διαδικασίες που συχνά μπερδεύονται:
SOURCING (αναζήτηση πηγών) DEVELOPMENT (ανάπτυξη μεθόδων/υλικών) ───────────────────────── ────────────────────────────────── Αφορά ΤΟ ΥΛΙΚΟ Αφορά ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ «αναζητούμε τα ποιοτικότερα «εντοπίζουμε τις πιο συμφέρουσες υλικά στη χαμηλότερη οικονομικά μεθόδους κατασκευής... δυνατή τιμή» που έχουν ταυτόχρονα και την βρίσκουμε ύφασμα/υλικό β΄, καλύτερη απόδοση» δεχόμαστε προσφορές, τυπώματα, κεντήματα, επιλέγουμε την καλύτερη εξειδικευμένα υλικά -
Το παράδειγμα των δύο τυπωτηρίων (σελ. 11) δείχνει τη μέθοδο στην πράξη. Σχεδιάζουμε ένα τύπωμα και το αναθέτουμε στο τυπωτήριο (α) και στο τυπωτήριο (β) για δοκιμαστική κατασκευή/ανάπτυξη· «ο αριθμός των υπό δοκιμή τυπωτηρίων έγκειται στην προσωπική μας επιλογή». Παίρνουμε και τα δύο αποτελέσματα, συγκρίνουμε ποιότητα και υφή και αποφασίζουμε.
(α) ΑΚΡΙΒΟΤΕΡΗ τιμή + ΚΑΛΥΤΕΡΟ αποτέλεσμα (β) ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΗ τιμή + ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΟ αποτέλεσμα ▼ «επιλέγουμε το β, γιατί ΣΥΜΦΕΡΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ» «Πάντα όμως συμβουλευόμαστε τις ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ μας.»«Η απόφασή μας πρέπει να προκύπτει από τον καλύτερο συνδυασμό ποιότητας και τιμής.»
-
Το εργαλείο της απόφασης — ο πίνακας αξιολόγησης (Εικόνα 1.4, σελ. 12). Το βιβλίο προτείνει να συλλέγονται τα στοιχεία υπό μορφή πίνακα και να τηρείται αρχείο για μία ή δύο σεζόν, το πολύ:
┌──────────────────────────────┬────────────────────────┐ │ Τυπωτήριο ή άλλη παραγωγή │ Π.χ. Παρασκευόπουλος │ │ Τιμή │ 0,57€ │ │ Ποιότητα κατασκευής │ Μέτρια │ │ Χρόνος παράδοσης │ Δύο εβδομάδες │ └──────────────────────────────┴────────────────────────┘Οι τρεις γραμμές του πίνακα είναι και τα τρία κριτήρια του «συμφέροντος»: τιμή, ποιότητα, χρόνος παράδοσης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με τον όρο συμφέρουσες μέθοδοι κατασκευής εννοούμε τις πιο συμφέρουσες οικονομικά μεθόδους κατασκευής των υφασμάτων ή των διαφόρων υλικών και αξεσουάρ, όπως τυπώματα, κεντήματα και εξειδικευμένα υλικά, οι οποίες όμως έχουν ταυτόχρονα και την καλύτερη απόδοση. Η διαδικασία εντοπισμού τους ονομάζεται ανάπτυξη μεθόδων και υλικών, δηλαδή development, και διαφέρει από την αναζήτηση πηγών, το sourcing, που αφορά την εύρεση των ποιοτικότερων υλικών στη χαμηλότερη δυνατή τιμή. Συμφέρουσα δεν σημαίνει απλώς φθηνή: το ζητούμενο για όλες τις επιχειρήσεις είναι το φθηνό και καλό ποιοτικά αποτέλεσμα και η απόφαση πρέπει να προκύπτει από τον καλύτερο συνδυασμό ποιότητας και τιμής. Για παράδειγμα, αν αναθέσουμε ένα τύπωμα σε δύο τυπωτήρια για δοκιμαστική κατασκευή και το πρώτο δίνει ακριβότερη τιμή με το καλύτερο αποτέλεσμα ενώ το δεύτερο χαμηλότερη τιμή με ικανοποιητικό αποτέλεσμα, επιλέγουμε το δεύτερο γιατί συμφέρει την επιχείρηση, συμβουλευόμενοι πάντοτε τις προδιαγραφές μας. Για την αξιολόγηση τηρούμε πίνακα με το όνομα του παραγωγού, την τιμή, την ποιότητα κατασκευής και το χρόνο παράδοσης, και κρατάμε αρχείο για μία ή δύο σεζόν το πολύ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η θέση και το ποσοστό της βιομηχανίας μόδας
Ερώτηση: Να αναφέρετε ποιο ποσοστό καταλαμβάνει η βιομηχανία μόδας στη συνολική παραγωγή της βιομηχανίας.
Απάντηση:
-
Η ερώτηση αναφέρεται στην Εικόνα 1.9 (σελ. 16), με λεζάντα «Θέση βιομηχανίας μόδας στη συνολική παραγωγή της παγκόσμιας βιομηχανίας». Το κείμενο που τη συνοδεύει (§1.3) δίνει την απάντηση σε μορφή κατάταξης:
«Ο τομέας της ένδυσης και των αξεσουάρ είναι μια τεράστια βιομηχανία με πολύ μεγάλο τζίρο ετησίως, σε παγκόσμιο επίπεδο. Η βιομηχανία της μόδας βρίσκεται στην 4η θέση μετά από τη βιομηχανία χάλυβα, τη βιομηχανία ηλεκτρονικών και τη βιομηχανία αυτοκινήτων.»
-
Η κατάταξη:
1η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΧΑΛΥΒΑ 2η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ 3η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ 4η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΜΟΔΑΣ ← ένδυση και αξεσουάρ -
⚠️ Να μη συγχέεται με το άλλο ποσοστό του κεφαλαίου. Το βιβλίο δίνει δύο διαφορετικά μεγέθη και η ερώτηση αφορά το πρώτο:
① ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ → 4η θέση (§1.3, Εικ. 1.9) ② ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΥΦΑΣΜΑΤΩΝ → (§1.2, Εικ. 1.5) Βιομηχανία Υφασμάτων 63% Βιομηχανία Ενδυμάτων 37% ← «από τη συνολική παραγωγή υφασμάτων, το 37% περίπου χρησιμοποιείται από τις βιομηχανίες της μόδας για την παραγωγή ενδυμάτων και αξεσουάρ» -
Πλήρης απάντηση = και τα δύο στοιχεία, με σαφή διάκριση: η θέση (4η, μετά χάλυβα-ηλεκτρονικών-αυτοκινήτων) για τη συνολική παγκόσμια βιομηχανία, και το 37% ως το μερίδιο της μόδας στη συνολική παραγωγή υφασμάτων ειδικά.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η βιομηχανία της μόδας, δηλαδή ο τομέας της ένδυσης και των αξεσουάρ, είναι μια τεράστια βιομηχανία με πολύ μεγάλο ετήσιο τζίρο σε παγκόσμιο επίπεδο και βρίσκεται στην τέταρτη θέση της συνολικής παραγωγής της παγκόσμιας βιομηχανίας, μετά από τη βιομηχανία χάλυβα, τη βιομηχανία ηλεκτρονικών και τη βιομηχανία αυτοκινήτων. Ξεχωριστά, όσον αφορά ειδικά την παραγωγή υφασμάτων, από τη συνολική παραγωγή υφασμάτων το 37% περίπου χρησιμοποιείται από τις βιομηχανίες της μόδας για την παραγωγή ενδυμάτων και αξεσουάρ, ενώ το υπόλοιπο 63% παραμένει στη βιομηχανία υφασμάτων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ο ρόλος των υφασμάτων στην παραγωγική διαδικασία
Ερώτηση: Να περιγράψετε το ρόλο των υφασμάτων στην παραγωγική διαδικασία.
Απάντηση:
-
Η κεντρική θέση (§1.2, σελ. 12, αυτούσια):
«Το υλικό που χρησιμοποιείται περισσότερο στην παραγωγή έτοιμων ενδυμάτων και αποτελεί το κλειδί για τη μόδα του μέλλοντος είναι το ύφασμα.»
«Λίγες βιομηχανίες ανταγωνίζονται το μέγεθος και το αντικείμενο της υφαντουργίας.»
-
① Το μέγεθος: από τη συνολική παραγωγή υφασμάτων, το 37% περίπου χρησιμοποιείται από τις βιομηχανίες της μόδας για την παραγωγή ενδυμάτων και αξεσουάρ (Εικ. 1.5).
-
② Ο χρόνος — το ύφασμα δουλεύει χρόνια μπροστά. Αντιπρόσωποι από τις μεγαλύτερες βιομηχανίες νημάτων και υφασμάτων συμμετέχουν μαζί με σχεδιαστές και άλλους παράγοντες του εμπορίου σε διεθνή συμβούλια και «επιχειρούν να προβλέψουν τι θα συμβεί στον κόσμο της μόδας μετά από 2 – 2½ χρόνια». Οι κατασκευαστές παρουσιάζουν τις συλλογές τους «σε μεγάλες και γνωστές εκθέσεις έναν χρόνο πριν από κάθε σεζόν».
−2,5 έτη −1 έτος 0 ────┬────────────────┬──────────────────┬────────► διεθνή συμβούλια εκθέσεις υφασμάτων Η ΣΕΖΟΝ πρόβλεψη τάσεων ο σχεδιαστής βρίσκει τα σωστά υφάσματα«Με αυτόν τον τρόπο ο σχεδιαστής που θα ακολουθήσει μια αντιπροσωπευτική τάση για τη συλλογή του θα βρει σίγουρα τα σωστά υφάσματα για να τη στηρίξει και να δώσει ζωή στα σχέδιά του.»
-
③ Το αισθητικό αποτέλεσμα: «Το εντυπωσιακό αποτέλεσμα που προκύπτει από τις διάφορες κολεξιόν στις πασαρέλες όλου του κόσμου οφείλεται στα υφάσματα.» Άμεση είναι και η σχέση υφάσματος – χρώματος: οι βιομηχανίες πρέπει να είναι σίγουρες ότι τα υφάσματά τους θα έχουν αποχρώσεις και τόνους που θα πρωταγωνιστούν τη συγκεκριμένη σεζόν, «επειδή δεν υπάρχει ούτε ο χρόνος ούτε τα χρήματα για λάθη».
-
④ Η τεχνολογία και η λειτουργικότητα: «Συνεχείς ανακαλύψεις γύρω από καινούριες τεχνικές και ιδιότητες είναι ο πρωταρχικός σκοπός των κατασκευαστών υφασμάτων», ώστε να καλύψουν τις επιταγές της μόδας και τις ανάγκες ενός απαιτητικού πλέον αγοραστικού κοινού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τα ενδύματα χωρίς ραφές (σίμλες - seamless), που προσαρμόζονται στο σχήμα του σώματος και ακολουθούν τις κινήσεις του και προτιμούνται από όλους: άνδρες, γυναίκες, παιδιά. Πρακτικές λύσεις σημαίνει ότι οι άνθρωποι «εκτός από την αισθητική, κοιτάζουν και τη λειτουργικότητα»: π.χ. ρούχα που δεν τσαλακώνονται για επαγγελματίες που ταξιδεύουν και για ταξιδιώτες όπου το σιδέρωμα δεν είναι πάντα εύκολο.
-
⑤ Οι επενδύσεις και το κόστος: η βιομηχανία υφασμάτων «ξοδεύει κάθε χρόνο σημαντικά ποσά για νέα εργοστάσια, εξοπλισμό και συστήματα υπολογιστών», ενώ «το ανθρώπινο δυναμικό έχει πλέον αντικατασταθεί από αυτοματοποιημένες μηχανές που κάνουν τη διαδικασία μηνών σε μερικά λεπτά». ⚠️ «Ο μοναδικός δισταγμός σε όλα αυτά είναι το κόστος. Με όλες αυτές τις καινούριες ανακαλύψεις υψηλής τεχνολογίας και απόδοσης, η μέση τιμή υφάσματος αυξάνεται κατά 30-50%.» Το βιβλίο κλείνει με την πρόβλεψη ότι «ίσως οι κατασκευαστές ινών και υφασμάτων με τον καιρό πάρουν τον πρωταρχικό ρόλο, εκτοπίζοντας από τη θέση αυτή τους σχεδιαστές στην παραγωγική διαδικασία».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το ύφασμα είναι το υλικό που χρησιμοποιείται περισσότερο στην παραγωγή έτοιμων ενδυμάτων και αποτελεί το κλειδί για τη μόδα του μέλλοντος. Από τη συνολική παραγωγή υφασμάτων το 37% περίπου χρησιμοποιείται από τις βιομηχανίες της μόδας για την παραγωγή ενδυμάτων και αξεσουάρ. Οι κατασκευαστές υφασμάτων δουλεύουν πολύ νωρίτερα από τους σχεδιαστές: συμμετέχουν σε διεθνή συμβούλια όπου επιχειρούν να προβλέψουν τι θα συμβεί στον κόσμο της μόδας μετά από δύο έως δυόμισι χρόνια και παρουσιάζουν τις συλλογές τους σε μεγάλες εκθέσεις έναν χρόνο πριν από κάθε σεζόν, ώστε ο σχεδιαστής που ακολουθεί μια αντιπροσωπευτική τάση να βρει τα σωστά υφάσματα και να δώσει ζωή στα σχέδιά του. Άμεση είναι και η σχέση υφάσματος και χρώματος, αφού τα υφάσματα των συλλογών πρέπει να έχουν τις αποχρώσεις και τους τόνους που θα πρωταγωνιστήσουν τη συγκεκριμένη σεζόν, επειδή δεν υπάρχει ούτε χρόνος ούτε χρήματα για λάθη. Το εντυπωσιακό αποτέλεσμα των κολεξιόν στις πασαρέλες οφείλεται στα υφάσματα. Πρωταρχικός σκοπός των κατασκευαστών είναι οι συνεχείς ανακαλύψεις γύρω από καινούριες τεχνικές και ιδιότητες, ώστε να καλύπτονται τόσο οι επιταγές της μόδας όσο και οι ανάγκες της καθημερινότητας, όπως δείχνουν τα ενδύματα χωρίς ραφές που προσαρμόζονται στο σχήμα του σώματος και τα υφάσματα που δεν τσαλακώνουν. Η βιομηχανία ξοδεύει κάθε χρόνο σημαντικά ποσά για νέα εργοστάσια, εξοπλισμό και συστήματα υπολογιστών, ενώ το ανθρώπινο δυναμικό έχει αντικατασταθεί από αυτοματοποιημένες μηχανές που κάνουν τη διαδικασία μηνών σε μερικά λεπτά. Ο μοναδικός δισταγμός είναι το κόστος, αφού η μέση τιμή υφάσματος αυξάνεται κατά 30 έως 50 τοις εκατό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Δεύτερα υλικά και αξεσουάρ — ορισμοί
Ερώτηση: Να εξηγήσετε τι ονομάζουμε δεύτερα υλικά και τι αξεσουάρ.
Απάντηση:
-
Οι δύο ορισμοί του βιβλίου (§1.3, σελ. 16-17, αυτούσιοι):
«Δεύτερες ύλες ονομάζουμε συνήθως όλα τα διακοσμητικά που μαζί με το χρώμα, το ύφασμα, τη γραμμή και τις λεπτομέρειες κάνουν ένα σχέδιο να ξεχωρίζει από ένα άλλο. Τα υλικά αυτά στολίζουν το ένδυμα.» «Εξαρτήματα αμφίεσης ή αξεσουάρ ονομάζουμε τα προϊόντα εκείνα που ολοκληρώνουν την ένδυση και την εικόνα μας.»
-
Δεύτερες ύλες — οι δύο κατηγορίες:
α. ΤΡΕΧΟΝΤΑ «κάποια δεδομένα υλικά που χρησιμοποιούμε ΣΕ ΚΑΘΕ ΣΕΖΟΝ και έχουν ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΣ ΤΑΣΕΩΝ» → λάστιχα, τρέσες, κουμπιά, φερμουάρ, ετικέτες β. ΕΠΟΧΙΑΚΑ «αυτά που μας ΔΕΙΓΜΑΤΙΖΟΥΝ ΟΙ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ και ακολουθούν τις ΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΘΕ ΣΕΖΟΝ» → δαντέλες, χάντρες, κρόσια, εφαρμοσμένα σχέδια υλικών πάνω σε ρούχα με επικόλληση ή κέντημα (απλικέ μοτίφ - applique motifs), κορδέλες, καινούριες τρέσες, ψεύτικα λουλούδια -
Αξεσουάρ — «Πρόκειται για μια τεράστια γκάμα»: υποδήματα, κοσμήματα, γυαλιά, καπέλα, γάντια, τσάντες κ.τ.λ. «Η ιστορία των δεύτερων υλών είναι τόσο παλιά όσο και αυτή των υφασμάτων»:
αρχαίοι Έλληνες & Ρωμαίοι πρώτοι χρησιμοποίησαν ΚΟΥΜΠΙΑ για να κλείνουν τα ρούχα τους αργότερα τα κουμπιά συμβόλιζαν τη ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΩΝ ΤΑΞΕΩΝ (ευγενείς, πλούσιοι) 1917 το ΦΕΡΜΟΥΑΡ αντικαθιστά τα κουμπιά σήμερα το φερμουάρ παντού: ενδύματα, υποδήματα, αξεσουάρΗ πιο χαρακτηριστική περίπτωση — οι ετικέτες: «ενώ ξεκίνησε από την ανάγκη για σήμανση προέλευσης, φροντίδας και σύνθεσης των ενδυμάτων, καθιερώθηκε ως μόδα και σημαντικός λόγος επιλογής ενός συγκεκριμένου προϊόντος».
-
⚠️ Τρίτη έννοια που δεν πρέπει να μπερδεύεται — οι ΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ύλες (σελ. 17): «Οι βοηθητικές ύλες διαφοροποιούνται από τις β΄ ύλες. Ως βοηθητικές χαρακτηρίζονται οι ύλες όπως οι φόδρες, οι φορτέτσες, οι κλωστές ραφής και ανάλογα υλικά», και είναι πολύ σημαντικές «γιατί καθορίζουν την ποιότητα των ρούχων».
ΔΕΥΤΕΡΕΣ ύλες → ΔΙΑΚΟΣΜΟΥΝ (ξεχωρίζει το σχέδιο) ΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ύλες → ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΟΥΝ (καθορίζουν την ποιότητα) ΑΞΕΣΟΥΑΡ → ΟΛΟΚΛΗΡΩΝΟΥΝ (την ένδυση και την εικόνα)Κανόνας συμβατότητας: όταν χρησιμοποιούμε υφάσματα επεξεργασμένα για μεταβολή διαστάσεων στο πλύσιμο (σάνφοραϊζντ), πρέπει και οι βοηθητικές ύλες να έχουν υποστεί την ίδια επεξεργασία.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Δεύτερες ύλες ή δεύτερα υλικά ονομάζουμε όλα τα διακοσμητικά που μαζί με το χρώμα, το ύφασμα, τη γραμμή και τις λεπτομέρειες κάνουν ένα σχέδιο να ξεχωρίζει από ένα άλλο, δηλαδή τα υλικά που στολίζουν το ένδυμα. Χωρίζονται σε τρέχοντα, που είναι δεδομένα υλικά τα οποία χρησιμοποιούμε σε κάθε σεζόν και έχουν λειτουργικό χαρακτήρα ανεξαρτήτως τάσεων, όπως λάστιχα, τρέσες, κουμπιά, φερμουάρ και ετικέτες, και σε εποχιακά, που είναι αυτά που μας δειγματίζουν οι προμηθευτές και ακολουθούν τις τάσεις της κάθε σεζόν, όπως δαντέλες, χάντρες, κρόσια, απλικέ μοτίφ με επικόλληση ή κέντημα, κορδέλες, καινούριες τρέσες και ψεύτικα λουλούδια. Εξαρτήματα αμφίεσης ή αξεσουάρ ονομάζουμε τα προϊόντα εκείνα που ολοκληρώνουν την ένδυση και την εικόνα μας, μια τεράστια γκάμα από υποδήματα, κοσμήματα, γυαλιά, καπέλα, γάντια και τσάντες. Και τα δύο διαφοροποιούνται από τις βοηθητικές ύλες, όπως οι φόδρες, οι φορτέτσες και οι κλωστές ραφής, οι οποίες καθορίζουν την ποιότητα των ρούχων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι κατηγορίες των δεύτερων υλικών — πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση: Τα δεύτερα υλικά χωρίζονται σε: α) Τρέχοντα. β) Επαναλαμβανόμενα. γ) Σταθερά. δ) Εποχιακά. Βάλτε σε κύκλο τη σωστή απάντηση.
Απάντηση:
-
Το κείμενο (§1.3, σελ. 16-17) αναφέρει ακριβώς δύο κατηγορίες: «Τα υλικά αυτά που «στολίζουν» το ένδυμα τα χωρίζουμε στα: α. τρέχοντα … β. εποχιακά …». Άρα σωστές είναι οι επιλογές α) Τρέχοντα και δ) Εποχιακά.
-
Οι δύο σωστές κατηγορίες αναλυτικά:
α) ΤΡΕΧΟΝΤΑ ορισμός : «κάποια δεδομένα υλικά που χρησιμοποιούμε σε ΚΑΘΕ ΣΕΖΟΝ και έχουν ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ χαρακτήρα ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΣ ΤΑΣΕΩΝ» παραδ. : λάστιχα, τρέσες, κουμπιά, φερμουάρ, ετικέτες δ) ΕΠΟΧΙΑΚΑ ορισμός : «αυτά που μας ΔΕΙΓΜΑΤΙΖΟΥΝ ΟΙ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ και ακολουθούν τις ΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΘΕ ΣΕΖΟΝ» παραδ. : δαντέλες, χάντρες, κρόσια, απλικέ μοτίφ, κορδέλες, καινούριες τρέσες, ψεύτικα λουλούδιαΤο κριτήριο διαχωρισμού είναι η σχέση με την τάση: τα τρέχοντα είναι ανεξάρτητα από τις τάσεις (λειτουργικά), τα εποχιακά εξαρτώνται από αυτές (διακοσμητικά).
-
Γιατί απορρίπτονται οι άλλες δύο επιλογές:
- β) Επαναλαμβανόμενα — δεν υπάρχει τέτοιος όρος στο βιβλίο. Είναι παραπλανητική επιλογή, γιατί μοιάζει εννοιολογικά με τα τρέχοντα (που όντως επαναλαμβάνονται κάθε σεζόν), αλλά δεν είναι η ορολογία του κειμένου.
- γ) Σταθερά — ομοίως, δεν υπάρχει. Επίσης παραπλανητική για τον ίδιο λόγο.
⚠️ Οι ορολογίες σε αυτό το μάθημα είναι συγκεκριμένες: το βιβλίο χρησιμοποιεί «τρέχοντα» και «εποχιακά» — όχι συνώνυμα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστές απαντήσεις: α) Τρέχοντα και δ) Εποχιακά. Το βιβλίο χωρίζει τα δεύτερα υλικά, δηλαδή τα διακοσμητικά που στολίζουν το ένδυμα, σε δύο μόνο κατηγορίες. Τρέχοντα είναι κάποια δεδομένα υλικά που χρησιμοποιούμε σε κάθε σεζόν και έχουν λειτουργικό χαρακτήρα ανεξαρτήτως τάσεων, όπως λάστιχα, τρέσες, κουμπιά, φερμουάρ και ετικέτες. Εποχιακά είναι αυτά που μας δειγματίζουν οι προμηθευτές και ακολουθούν τις τάσεις της κάθε σεζόν, όπως δαντέλες, χάντρες, κρόσια, εφαρμοσμένα σχέδια υλικών πάνω σε ρούχα με επικόλληση ή κέντημα, δηλαδή απλικέ μοτίφ, κορδέλες, καινούριες τρέσες και ψεύτικα λουλούδια. Οι επιλογές επαναλαμβανόμενα και σταθερά δεν αντιστοιχούν σε κατηγορίες που αναφέρει το βιβλίο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Πώς διαμορφώνεται ο ρόλος των δεύτερων υλικών
Ερώτηση: Ο ρόλος των δεύτερων υλικών διαμορφώνεται με βάση: α) Τη χρήση τους. β) Τη λειτουργικότητά τους. γ) Το κόστος τους. δ) Άλλο; Αναλύστε. Βάλτε σε κύκλο τη σωστή απάντηση.
Απάντηση:
-
Η θέση του βιβλίου (§1.3, σελ. 17, αυτούσια):
«Οι δεύτερες ύλες των ενδυμάτων και των αξεσουάρ παίζουν σημαντικό ρόλο, ο οποίος καθορίζεται από τη χρήση, τη λειτουργία και το κόστος τους.»
Άρα σωστές είναι και οι τρεις επιλογές α), β), γ) — και το βιβλίο τις αναπτύσσει αμέσως μετά στα τρία σημεία Α, Β, Γ.
-
Α. Η ΧΡΗΣΗ (σελ. 17-18): «Η χρήση των δεύτερων υλών και αξεσουάρ πρέπει να γίνεται σωστά, ώστε να φέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Απαιτείται λοιπόν προσοχή στον τρόπο που θα συνδυαστούν, ώστε:
● ένα ένδυμα να ΜΗ ΔΕΙΧΝΕΙ ΠΑΡΑΦΟΡΤΩΜΕΝΟ ● να δίνεται ΕΜΦΑΣΗ ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΘΕΛΟΥΜΕ ΝΑ ΠΕΦΤΕΙ ΤΟ ΜΑΤΙ, πιθανότατα σε ένα ΑΣΥΝΗΘΙΣΤΟ ΥΛΙΚΟΜε αυτόν τον τρόπο το τελικό προϊόν γίνεται πιο θελκτικό στον καταναλωτή.» ⚠️ Η εξαίρεση: «Όταν ένα ένδυμα χαρακτηρίζεται από εντυπωσιακό ύφασμα (π.χ. τυπωμένα υφάσματα ή ριγέ), συνήθως αποφεύγουμε τη χρήση δεύτερων υλών.»
-
Β. Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ (σελ. 18): «Η χρήση και η λειτουργικότητά τους είναι συγκεκριμένη»:
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ β΄ υλικά ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΑ υλικά ───────────────────── ────────────────────────── «καθαρά λειτουργικό «είναι στην ΚΡΙΣΗ και την χαρακτήρα» ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΜΑΣ το αν «ΑΝΑΠΟΣΠΑΣΤΟ ΜΕΡΟΣ χρειάζονται ή όχι, για να του ενδύματος» ΕΝΙΣΧΥΣΟΥΝ το μοντέλο μας» π.χ. φερμουάρ (ζιπ-zip), κουμπιά κ.ά. -
Γ. ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ (σελ. 18): «Είτε πρόκειται για ένα απλό υλικό (π.χ. μοτίφ: στρασάκια σε συνδυασμό) είτε για κάτι πιο πολύπλοκο (τύπωμα και μοτίφ μαζί), πρέπει να συνδυάζουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα με το τελικό κόστος του προϊόντος.»
- «Σε περίπτωση που θα χρησιμοποιήσουμε περισσότερα από ένα υλικά, το συνολικό κόστος θα αυξηθεί ανάλογα.»
- «Στην επιλογή υλικών δεν παίζει ρόλο μόνο το τι μας αρέσει, αλλά και το τι μας συμφέρει οικονομικά.»
- Η επιλογή εξαρτάται και από τον προϋπολογισμό της εταιρίας, «ώστε η τιμή του τελικού προϊόντος να είναι πάντα ανταγωνιστική».
- Τρόπος κοστολόγησης: «Τα βοηθητικά υλικά υπολογίζονται και κοστολογούνται ανά τεμάχιο με πολύ λίγες εξαιρέσεις. Για παράδειγμα υπάρχουν τρέσες σε διάφορα χρώματα που υπολογίζονται και κοστολογούνται με το μέτρο.»
-
Για το (δ) «Άλλο; Αναλύστε»: το κείμενο δεν προσθέτει τέταρτο κριτήριο στον ορισμό. Εντούτοις, από την ανάπτυξη των Α-Β-Γ προκύπτουν δύο περιορισμοί που λειτουργούν σαν επιπλέον παράγοντες και αξίζει να αναφερθούν στην ανάλυση:
● Η ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ με το ύφασμα — σε εντυπωσιακό ύφασμα (τυπωμένο, ριγέ) ΑΠΟΦΕΥΓΟΥΜΕ τις δεύτερες ύλες ● Ο ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ — ώστε η τιμή του τελικού προϊόντος να παραμένει ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστές απαντήσεις: α) Τη χρήση τους, β) Τη λειτουργικότητά τους και γ) Το κόστος τους. Το βιβλίο αναφέρει ρητά ότι οι δεύτερες ύλες των ενδυμάτων και των αξεσουάρ παίζουν σημαντικό ρόλο, ο οποίος καθορίζεται από τη χρήση, τη λειτουργία και το κόστος τους, και τα αναπτύσσει στα τρία σημεία Α, Β και Γ. Ως προς τη χρήση, πρέπει να γίνεται σωστά και με προσοχή στον τρόπο συνδυασμού, ώστε το ένδυμα να μη δείχνει παραφορτωμένο και να δίνεται έμφαση εκεί που θέλουμε να πέφτει το μάτι, ενώ όταν το ένδυμα χαρακτηρίζεται από εντυπωσιακό ύφασμα, όπως τυπωμένο ή ριγέ, συνήθως αποφεύγουμε τη χρήση δεύτερων υλών. Ως προς τη λειτουργικότητα, υπάρχουν υλικά με καθαρά λειτουργικό χαρακτήρα που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του ενδύματος, όπως τα φερμουάρ και τα κουμπιά, και διακοσμητικά υλικά που είναι στην κρίση και την αισθητική μας αν χρειάζονται για να ενισχύσουν το μοντέλο. Ως προς το κόστος, πρέπει να συνδυάζουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα με το τελικό κόστος του προϊόντος, αφού περισσότερα υλικά αυξάνουν ανάλογα το συνολικό κόστος, ενώ η επιλογή εξαρτάται και από τον προϋπολογισμό της εταιρίας ώστε η τιμή να παραμένει ανταγωνιστική. Τα βοηθητικά υλικά κοστολογούνται ανά τεμάχιο, με λίγες εξαιρέσεις όπως οι τρέσες που κοστολογούνται με το μέτρο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι μηχανές παραγωγής που επηρεάζουν περισσότερο
Ερώτηση: Ποιες είναι οι μηχανές παραγωγής που επηρεάζουν περισσότερο την κατασκευή έτοιμων ενδυμάτων;
Απάντηση:
-
Η απάντηση του βιβλίου (§1.4, σελ. 28, αυτούσια):
«Όπως προαναφέρθηκε, οι μηχανές παραγωγής δίνουν στα υφάσματα, και κατ' επέκταση στα ενδύματα, ιδιότητες και χαρακτηριστικά. Σημαντικότερη όμως επίδραση έχουν οι μηχανές ραφής και οι μηχανές φινιρίσματος.»
-
Το «γιατί» για την καθεμία — το βιβλίο το δίνει ρητά:
■ ΟΙ ΜΗΧΑΝΕΣ ΡΑΦΗΣ «γιατί είναι ΑΡΡΗΚΤΑ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΕΣ με το ΠΑΤΡΟΝ/ΣΧΕΔΙΟ του ενδύματος, ΚΑΝΟΥΝ ΕΦΙΚΤΗ Η ΟΧΙ την τελική κατασκευή του και ΕΠΙΔΡΟΥΝ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ του ενδύματος» ■ ΟΙ ΜΗΧΑΝΕΣ ΦΙΝΙΡΙΣΜΑΤΟΣ «γιατί ΔΙΝΟΥΝ ΣΤΟ ΥΦΑΣΜΑ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ. Π.χ. ελαστικότητα, στιλπνότητα, άγρια επιφάνεια, σταθεροποίηση διαστάσεων κ.ά.» -
Η γενική αρχή και το παράδειγμα των seamless: «σε όλα τα στάδια της παραγωγής η χρήση διαφορετικών μηχανών παραγωγής προσδίδει στα ρούχα διαφορετικές ιδιότητες». Πολύ συγκεκριμένο παράδειγμα η κατασκευή των ενδυμάτων χωρίς ραφές (seamless): εκεί «η χρήση πλεκτομηχανών διαφορετικών διαμέτρων προσδιορίζει και την αλλαγή των μεγεθών» — «τα μεγέθη των ενδυμάτων χωρίς ραφές αλλάζουν με την αύξηση της διαμέτρου της πλεκτομηχανής».
-
Οι μηχανές ραφής — ιστορικό και δυνατότητες (σελ. 28): «αντικατέστησαν την απλή και γνωστή σε όλους μας βελόνα, εξοικονομώντας χρόνο και εργατικά χέρια και αυξάνοντας την απόδοση και την ποιότητα του αποτελέσματος».
18ος αιώνας οι πρώτες ραπτομηχανές αρχικά κίνηση ΜΗΧΑΝΙΚΗ (με το πόδι) ~1950 εξελίχθηκαν σε ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣΜια απλή ραπτομηχανή εκτελεί τέσσερις λειτουργίες: α) Ράβει · β) Ασφαλίζει (στερεώνει καλύτερα τη ραφή) · γ) Μαντάρει · δ) Κεντάει. Οι δυνατότητές της προσδιορίζονται από το είδος των βελονών που μπορούν να προσαρμοστούν σ' αυτήν και το είδος των ραφών που μπορεί να κάνει: στρογγυλή μύτη για ελαστικά, αιχμηρή μύτη για τζην και δέρματα.
-
Οι βασικές ραπτομηχανές και η φάση παραγωγής τους (σελ. 29-30) — «υπάρχει πολύ μεγάλο εύρος ειδικών ραπτομηχανών, όπως ειδικές μηχανές για κουμπιά και ειδικές μηχανές για μανίκια»:
ΓΑΖΩΤΙΚΗ απλό γαζί· ράβονται όλα τα ρούχα ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΔΙΒΕΛΟΝΗ διπλή ραφή· ρούχα ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ (π.χ. παντελόνια) ΚΟΠΤΟΡΑΠΤΗΣ καθάρισμα ή καρίκωμα· τρίκλωνος (γενικά), (αλυσίδα) τετράκλωνος (μακό), πεντάκλωνος (μακό) ΤΙΓΚΕΛΙ κυρίως πλεκτά (μακό)· πάνω σαν διβέλονη, κάτω σαν κοπτοράπτης ΣΤΡΟΜΠΕΛ (κλάπα) ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ καθάρισμα, π.χ. κρυφό ράψιμο σε στρίφωμα παντελονιού ΖΙΓΚ ΖΑΓΚ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΕΣ ραφές (δαντέλες, καθαρίσματα) ΕΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΠΕΔΗ ραφή που ενώνει υφάσματα χωρίς να είναι το ένα πάνω στο άλλο· σαν ζιγκ ζαγκ αλλά με ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΟΓΚΟ ΜΑΝΙΚΟΚΟΛΛΗΤΙΚΗ ένωση των μανικιών με το σώμα ΚΟΥΜΠΟΤΡΥΠΟΜΗΧΑΝΗ κάνει τις κουμπότρυπες ΚΟΥΜΠΟΜΗΧΑΝΗ εφαρμόζει τα κουμπιά ΠΟΝΤΑΡΙΣΙΑ στερεώματα στα τελειώματα των ραφών
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι μηχανές που επηρεάζουν περισσότερο την κατασκευή έτοιμων ενδυμάτων είναι οι μηχανές ραφής και οι μηχανές φινιρίσματος. Οι μηχανές ραφής, γιατί είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με το πατρόν και το σχέδιο του ενδύματος, κάνουν εφικτή ή όχι την τελική κατασκευή του και επιδρούν και στην ποιότητά του. Οι μηχανές φινιρίσματος, γιατί δίνουν στο ύφασμα τις απαιτούμενες ιδιότητες, όπως ελαστικότητα, στιλπνότητα, άγρια επιφάνεια και σταθεροποίηση διαστάσεων. Γενικότερα, σε όλα τα στάδια της παραγωγής η χρήση διαφορετικών μηχανών προσδίδει στα ρούχα διαφορετικές ιδιότητες: στα ενδύματα χωρίς ραφές, για παράδειγμα, η χρήση πλεκτομηχανών διαφορετικών διαμέτρων προσδιορίζει την αλλαγή των μεγεθών, τα οποία αλλάζουν με την αύξηση της διαμέτρου της πλεκτομηχανής. Οι βασικές ραπτομηχανές είναι η γαζωτική για το απλό εσωτερικό γαζί, η διβέλονη για διπλή εξωτερική ραφή, ο κοπτοράπτης ή αλυσίδα για καθάρισμα και καρίκωμα σε τρίκλωνη, τετράκλωνη και πεντάκλωνη μορφή, το τιγκέλι για πλεκτά, το στρόμπελ ή κλάπα για εσωτερικό καθάρισμα, η ζιγκ ζαγκ για διακοσμητικές ραφές, η ενωτική για επίπεδη ραφή με λιγότερο όγκο, η μανικοκολλητική, η κουμποτρυπομηχανή, η κουμπομηχανή και η πονταρισιά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ο ρόλος των μηχανών φινιρίσματος και οι ιδιότητές τους
Ερώτηση: Να ορίσετε το ρόλο των μηχανών φινιρίσματος. Αναφέρατε μερικές από τις σημαντικότερες ιδιότητές τους.
Απάντηση:
-
Ο ρόλος τους (§1.4, σελ. 28): οι μηχανές φινιρίσματος έχουν σημαντικότερη επίδραση στην κατασκευή των ενδυμάτων «γιατί δίνουν στο ύφασμα τις απαιτούμενες ιδιότητες. Π.χ. ελαστικότητα, στιλπνότητα, άγρια επιφάνεια, σταθεροποίηση διαστάσεων κ.ά.»
-
Ο ορισμός του φινιρίσματος (§1.5, σελ. 31, αυτούσιος):
«Φινίρισμα θεωρούμε το σύνολο των κατεργασιών τις οποίες υφίσταται ένα κλωστοϋφαντουργικό προϊόν, ως τελική επεξεργασία, πριν τη διοχέτευσή του στην κατανάλωση. Αυτές έχουν σκοπό να προσδώσουν στο βαμμένο συνήθως υλικό ορισμένες επιθυμητές ιδιότητες ή την απαιτούμενη τελική εμφάνιση.»
⚠️ «Ορισμένες από τις επεξεργασίες αυτές μπορούν να εφαρμοστούν όχι μόνο στο τελικό προϊόν, ως καταληκτική διαδικασία παραγωγής, αλλά και σε προηγούμενα στάδια της δημιουργίας του, ακόμα και πριν τη βαφή, την ύφανση ή την πλέξη.» Άρα διακρίνουμε φινίρισμα υφάσματος ή έτοιμου ενδύματος και φινίρισμα νήματος. Γι' αυτό «ο χαρακτηρισμός μιας κατεργασίας με τον όρο «φινίρισμα» δεν ανταποκρίνεται πάντοτε στην πραγματικότητα» — πολλές φορές θα έπρεπε να μιλάμε για προκατεργασία και όχι για «τελείωμα».
-
Τα τρία κριτήρια κατάταξης (σελ. 31):
① Το ΕΙΔΟΣ ΤΗΣ ΙΔΙΟΤΗΤΑΣ → ΓΕΝΙΚΟ / ΕΙΔΙΚΟ ② Η ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΑΡΑΜΟΝΗΣ της → ΜΟΝΙΜΟ / ΜΗ ΜΟΝΙΜΟ ③ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ της → ΜΗΧΑΝΙΚΟ / ΧΗΜΙΚΟ -
Οι κατεργασίες και οι ιδιότητες που δίνουν (σελ. 31-34):
α. ΠΛΥΣΙΜΟ αφαίρεση περίσσειας χρώματος που δεν συνδέθηκε με την ίνα και ανεπιθύμητων πρόσθετων χημικών· συνήθως μέσα στη μηχανή βαφής β. ΣΤΙΨΙΜΟ στράγγισμα περίσσειας νερού· μέθοδοι: θλίψη, φυγοκέντριση, αναρρόφηση γ. ΣΤΕΓΝΩΜΑ θάλαμοι (στεγνωτήρια) με θερμό αέρα· κύλινδροι, ίσως ΔΙΑΤΡΗΤΟΙ, ώστε το ύφασμα να μην καταπονείται δ. ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗ ΡΑΜΜΑ (στένταρ) — θερμοσέτινγκ ΔΙΑΣΤΑΣΕΩΝ ε. ΚΑΨΑΛΙΣΜΑ ΚΑΨΑΛΙΣΤΡΑ· καίγονται τα ινίδια μικρού μήκους που προεξέχουν (βαμβακερά σε ανοικτό πλάτος) στ.ΞΥΡΙΣΜΑ ΞΥΡΑΦΙ με λεπίδες παράλληλες στην επιφάνεια· μάλλινα/συνθετικά· 3 φορές από την καλή και 3 από την ανάποδη· μετά ΒΟΥΡΤΣΙΣΜΑ ζ. ΠΙΛΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΜΠΑΤΑΝΙ, νεροτριβή· κετσέδιασμα του μαλλιού → συμπιεσμένη και ΑΠΑΛΗ επιφάνεια η. ΧΝΟΥΔΙΑΣΜΑ ΧΝΟΥΔΙΑΣΤΡΑ με ξύλινους κυλίνδρους άγριας επιφάνειας → ΧΝΟΥΔΙ απαλής υφής και ΘΕΡΜΟΜΟΝΩΤΙΚΕΣ ιδιότητες (ακρυλικά, σύμμικτα) θ. ΔΕΚΑΤΙΑΣΜΑ σιδέρωμα και ΙΣΙΩΜΑ ΤΗΣ ΙΝΑΣ με ατμό από διάτρητο κύλινδρο (μάλλινα) ι. ΣΙΔΕΡΩΜΑ ΚΟΜΠΑΚΤΟΡΑΣ (ανοικτός/κλειστός) και ΡΑΜΜΑ· συμπίεση υπό τάση ανάμεσα σε κυλίνδρους με επένδυση → σιδέρωμα και «ΣΤΗΣΙΜΟ» κ. ΚΑΛΑΝΔΡΙΣΜΑ ΚΑΛΑΝΔΡΑ· επιπλέον ΣΤΙΛΠΝΟΤΗΤΑ και ΑΠΑΛΟΤΗΤΑ στην αφή, καλύτερη ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΙΑ πλάτους και βάρους ανά μέτρο μήκους -
Η ράμμα — το σημαντικότερο μηχάνημα φινιρίσματος (σελ. 32), «γιατί προσδίδει στο ύφασμα τις τελικές του διαστάσεις και τις σταθεροποιεί»:
ΦΟΥΛΑΡ(foulard) ①ΑΤΜΙΣΗ → ②ΘΕΡΜΑΝΣΗ → ③ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗ χημικό φινίρισμα ══════════════════════════════════════ (κολλάρισμα) ▲ ΒΕΛΟΝΕΣ συγκρατούν το ύφασμα ΚΑΤΑ ΠΛΑΤΟΣ (με συνδετήρες στις αλυσίδες κίνησης) · ρύθμιση πλάτους = ρύθμιση της ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ των βελονών ταχύτητα ΕΙΣΟΔΟΥ > ταχύτητα ΕΞΟΔΟΥ (πάντοτε)Θέρμανση: μεγάλοι ανεμιστήρες δίνουν θερμό αέρα μέσω αγωγών· ο αέρας θερμαίνεται σε εναλλάκτες λαδιού, ατμού ή υπέρθερμου νερού, ή με καύση υγραερίου — με λάδι ή αέριο η θερμοκρασία μπορεί να υπερβεί τους 210 °C. ⚠️ «Η ράμμα δεν χρησιμοποιείται για κατεργασία μάλλινων υφασμάτων, επειδή υπάρχει κίνδυνος καταστροφής τους στις μεγάλες θερμοκρασίες λειτουργίας.» Σταθεροποίηση διαστάσεων σημαίνει «να διατηρούνται σταθερές οι διαστάσεις του υφάσματος»: στα πλεκτά προσδιορίζονται με το ύψος και το πλάτος των θηλειών, στα υφαντά με το σταθερό μήκος του στημονιού και του υφαδιού.
Το βιβλίο κλείνει: «Με τα παραπάνω είδη φινιρίσματος καλύψαμε τις σημαντικότερες μηχανικές κατεργασίες· όλες οι υπόλοιπες αναπτύσσονται στην Τεχνολογία Βαφικής και Φινιρίσματος.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο ρόλος των μηχανών φινιρίσματος είναι ότι δίνουν στο ύφασμα τις απαιτούμενες ιδιότητες, γι' αυτό και έχουν, μαζί με τις μηχανές ραφής, τη σημαντικότερη επίδραση στην παραγωγή. Φινίρισμα θεωρούμε το σύνολο των κατεργασιών τις οποίες υφίσταται ένα κλωστοϋφαντουργικό προϊόν ως τελική επεξεργασία, πριν τη διοχέτευσή του στην κατανάλωση, με σκοπό να προσδώσουν στο βαμμένο συνήθως υλικό ορισμένες επιθυμητές ιδιότητες ή την απαιτούμενη τελική εμφάνιση. Ορισμένες κατεργασίες μπορούν να εφαρμοστούν και σε προηγούμενα στάδια, ακόμα και πριν από τη βαφή, την ύφανση ή την πλέξη, οπότε διακρίνουμε φινίρισμα υφάσματος ή έτοιμου ενδύματος και φινίρισμα νήματος. Το φινίρισμα κατατάσσεται σε τρία είδη με βάση το είδος της ιδιότητας, οπότε είναι γενικό ή ειδικό, τη διάρκεια παραμονής της ιδιότητας, οπότε είναι μόνιμο ή μη μόνιμο, και τον τρόπο εφαρμογής της, οπότε είναι μηχανικό ή χημικό. Σημαντικότερες ιδιότητες που προσδίδουν είναι η ελαστικότητα, η στιλπνότητα, η άγρια επιφάνεια και η σταθεροποίηση διαστάσεων. Ειδικότερα, το πλύσιμο αφαιρεί την περίσσεια χρώματος και τα ανεπιθύμητα χημικά, το στίψιμο στραγγίζει το νερό με θλίψη, φυγοκέντριση ή αναρρόφηση, το στέγνωμα γίνεται σε στεγνωτήρια με θερμό αέρα, η ράμμα ή στένταρ δίνει στο ύφασμα τις τελικές του διαστάσεις και τις σταθεροποιεί, η καψαλίστρα καίει τα ινίδια που προεξέχουν, το ξυράφι κόβει τις ίνες που προεξέχουν, το μπατάνι προκαλεί πιληματοποίηση και δίνει συμπιεσμένη και απαλή επιφάνεια στα μάλλινα, η χνουδιάστρα δίνει χνούδι απαλής υφής με θερμομονωτικές ιδιότητες, το δεκάτιασμα σιδερώνει και ισιώνει την ίνα, το σιδέρωμα στον κομπάκτορα και τη ράμμα στήνει το ύφασμα, και το καλάνδρισμα στην καλάνδρα δίνει επιπλέον στιλπνότητα, απαλότητα στην αφή και καλύτερη ομοιομορφία πλάτους και βάρους ανά μέτρο μήκους.
Κριτήρια αξιολόγησης:
