Λύσεις — Κεφάλαιο 1: Συντήρηση Εγκαταστάσεων Θέρμανσης (σελ. 24) – ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΕΥΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 1: Συντήρηση Εγκαταστάσεων Θέρμανσης

Ανοιχτές ερωτήσεις κατανόησης για τη συντήρηση εγκαταστάσεων θέρμανσης: είδη συντήρησης, οργάνωση, βασικά εργαλεία και κανονισμοί εργασίας.

Ορισμός συντήρησης

Ερώτηση: Πώς ορίζεται η συντήρηση;

Απάντηση:

• §1.1. «Συντήρηση είναι η οργανωμένη εργασία που αποβλέπει στην αξιόπιστη, ασφαλή, οικονομική και περιβαλλοντική λειτουργία εγκαταστάσεων και μηχανών.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Συντήρηση είναι η οργανωμένη εργασία που αποβλέπει στην αξιόπιστη, ασφαλή, οικονομική και περιβαλλοντική λειτουργία εγκαταστάσεων και μηχανών, με ελαχιστοποίηση των διακοπών και των προβλημάτων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Οργανωμένη εργασία για αξιόπιστη/ασφαλή/οικονομική/περιβαλλοντική λειτουργία

Βάσεις σωστής συντήρησης

Ερώτηση: Πότε μπαίνουν οι βάσεις για τη σωστή συντήρηση;

Απάντηση:

• §1.2. «τα θέματα που αφορούν στη συντήρηση τώρα ξεκινούν πολύ νωρίτερα. Πρώτα απ' όλα με τον ορισμό των ελάχιστων τεχνικών απαιτήσεων που πρέπει να θέτουμε σε κάθε έργο.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι βάσεις για τη σωστή συντήρηση μπαίνουν πολύ νωρίς, ήδη από τη φάση της μελέτης ενός έργου, με τον ορισμό των ελάχιστων τεχνικών απαιτήσεων που πρέπει να τηρούνται, καθώς και με την επίβλεψη και τις διαδικασίες ελέγχου/δοκιμής/παραλαβής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Από τη φάση της μελέτης, με ορισμό ελάχιστων τεχνικών απαιτήσεων

Ελάχιστες τεχνικές απαιτήσεις

Ερώτηση: Ποιες είναι οι ελάχιστες τεχνικές απαιτήσεις για μια εγκατάσταση κεντρικής θέρμανσης;

Απάντηση:

• §1.2. «Ελάχιστες τεχνικές απαιτήσεις... είναι οι παρακάτω: η υψηλή ποιότητα εξοπλισμού... η μεγάλη διάρκεια ζωής, η εύκολη και οικονομική συντήρηση, η ενεργειακή οικονομία, η εξασφάλιση συνθηκών υγιεινής και άνεσης.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι ελάχιστες τεχνικές απαιτήσεις είναι: υψηλή ποιότητα εξοπλισμού, υλικών και εργασίας (κατά τα σχετικά Προεδρικά Διατάγματα), μεγάλη διάρκεια ζωής, εύκολη και οικονομική συντήρηση, ενεργειακή οικονομία, και εξασφάλιση συνθηκών υγιεινής και άνεσης στους χρήστες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ποιότητα εξοπλισμού, διάρκεια ζωής, εύκολη συντήρηση, ενεργειακή οικονομία, υγιεινή/άνεση

Περιβαλλοντική επιβάρυνση και βαθμός απόδοσης λέβητα

Ερώτηση: Επιβαρύνουν το περιβάλλον οι εγκαταστάσεις κεντρικής θέρμανσης; Ποιος είναι ο ελάχιστα παραδεκτός βαθμός απόδοσης σε ένα λέβητα;

Απάντηση:

• §1.3. «οι θερμοϋδραυλικές εγκαταστάσεις είναι υπεύθυνες για σημαντικές επιβαρύνσεις του περιβάλλοντος και ότι η συντήρηση των εγκαταστάσεων είναι από τα βασικά εργαλεία εξοικονόμησης ενέργειας.»
• §4.2. «Ο βαθμός απόδοσης, ο οποίος πρέπει να είναι υψηλός (άνω του 87%)».
• §9.3–9.4. «Αν ο μετρηθείς βαθμός απόδοσης του λέβητα είναι χαμηλός, π.χ. κάτω από το 87%, πρέπει να προσπαθήσουμε να τον βελτιώσουμε.» Οι απώλειες θερμότητας λόγω καυσαερίων δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 20% σε υφιστάμενες εγκαταστάσεις και το 15% σε καινούριες.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ναι, οι εγκαταστάσεις κεντρικής θέρμανσης επιβαρύνουν σημαντικά το περιβάλλον (αέριοι ρύποι από την καύση), γι' αυτό η σωστή συντήρηση είναι βασικό εργαλείο εξοικονόμησης ενέργειας και μείωσης ρύπων. Ο βαθμός απόδοσης ενός λέβητα πρέπει να είναι υψηλός, άνω του 87%· αν μετρηθεί κάτω από 87%, πρέπει να επέμβουμε (ρύθμιση καυστήρα, καθαρισμός) για να τον βελτιώσουμε.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ναι, επιβαρύνουν το περιβάλλον· ελάχιστα παραδεκτός βαθμός απόδοσης λέβητα: άνω του 87%

Είδη συντήρησης και εργασίες

Ερώτηση: Πόσα είδη συντήρησης έχουμε και τι εργασίες προβλέπονται στην κάθε μια;

Απάντηση:

• §1.5. «Υπάρχουν τα παρακάτω είδη συντήρησης... α. Η έκτακτη... β. Η προληπτική... γ. Η θεραπευτική.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Έχουμε τρία είδη συντήρησης: την έκτακτη (μόνο εργασίες αποκατάστασης βλάβης που ήδη παρουσιάστηκε), την προληπτική (προγραμματισμένος έλεγχος, καθαρισμός, γρασάρισμα, ρύθμιση, μέχρι αντικατάσταση, πριν εμφανιστεί πρόβλημα) και τη θεραπευτική (προγραμματισμένη αντιμετώπιση προβλημάτων που έχουν ήδη εντοπιστεί, για αποφυγή χειρότερης εξέλιξης).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Έκτακτη (αποκατάσταση βλάβης), προληπτική (πριν το πρόβλημα), θεραπευτική (ήδη εντοπισμένο πρόβλημα)

Πίνακας βασικών εργασιών συντήρησης

Ερώτηση: Να κατασκευασθεί ένας απλός πίνακας, που θα περιλαμβάνει τις βασικές εργασίες συντήρησης στην εγκατάσταση κεντρικής θέρμανσης.

Απάντηση:

• §1.7. «Στις εγκαταστάσεις θέρμανσης η συντήρηση πρέπει να καλύπτει τα παρακάτω αντικείμενα: Δίκτυο παροχής καυσίμου, Αποθήκευση καυσίμου, Καυστήρες, Λέβητες, Καμινάδα, Δίκτυα, Ηλεκτρολογική εγκατάσταση και αυτοματισμούς, Πυρανίχνευση και πυρασφάλεια, Βελτιστοποίηση καύσης.»
• §1.7. Οι πίνακες περιλαμβάνουν: τα σημεία ελέγχου, τις απαιτούμενες εργασίες, την ημερομηνία, τα υλικά και τα ανταλλακτικά, τις προβλεπόμενες ανθρωποώρες, το κόστος και παρατηρήσεις/προτάσεις.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικός πίνακας (στήλες: σημείο ελέγχου — εργασία — ημερομηνία — υλικά/ανταλλακτικά — ανθρωποώρες — κόστος — παρατηρήσεις): (1) Δίκτυο παροχής καυσίμου — έλεγχος σωληνώσεων για διαρροές. (2) Αποθήκευση καυσίμου — έλεγχος/καθαρισμός δεξαμενής. (3) Καυστήρας — καθαρισμός/αλλαγή μπεκ, ρύθμιση ηλεκτροδίων, καθαρισμός φίλτρου. (4) Λέβητας — καθαρισμός εστίας, έλεγχος μόνωσης. (5) Καμινάδα — καθαρισμός, έλεγχος ελκυσμού. (6) Δίκτυα — εξαέρωση, έλεγχος κυκλοφορητή, βανών, θερμαντικών σωμάτων, δοχείου διαστολής, βαλβίδας ασφαλείας. (7) Ηλεκτρολογική εγκατάσταση και αυτοματισμοί — έλεγχος θερμοστατών και συνδέσεων. (8) Πυρανίχνευση και πυρασφάλεια — έλεγχος ανιχνευτών και πυροσβεστήρων. (9) Βελτιστοποίηση καύσης — μέτρηση και ρύθμιση βαθμού απόδοσης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Αντικείμενα κατά §1.7: δίκτυο και αποθήκευση καυσίμου, καυστήρες, λέβητες, καμινάδα, δίκτυα, ηλεκτρολογικά/αυτοματισμοί, πυρανίχνευση/πυρασφάλεια, βελτιστοποίηση καύσης

Πίνακας βασικών ανταλλακτικών λεβητοστασίου

Ερώτηση: Να κατασκευασθεί ένας απλός πίνακας που θα περιλαμβάνει τα βασικά ανταλλακτικά και υλικά για τη συντήρηση ενός λεβητοστασίου.

Απάντηση:

• §1.8.6. «Υλικά και ανταλλακτικά συντήρησης» — τηρούνται σε οργανωμένη αποθήκη ανταλλακτικών.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικός πίνακας βασικών ανταλλακτικών/υλικών λεβητοστασίου: μπεκ καυστήρα, ηλεκτρόδια ανάφλεξης, φίλτρα καυσίμου, φλάντζες/παρεμβύσματα, βαλβίδα ασφαλείας, αυτόματο εξαεριστικό, θερμοστάτες, στεγανοποιητικό υλικό (καννάβι/τεφλόν), λιπαντικά για κυκλοφορητή, ανταλλακτικά ηλεκτρικού πίνακα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Μπεκ, ηλεκτρόδια, φίλτρα, φλάντζες, βαλβίδα ασφαλείας, εξαεριστικό, θερμοστάτες, στεγανοποιητικά

Διαφορά Γαλλικού και Γερμανικού κλειδιού

Ερώτηση: Ποια είναι η βασική διαφορά μεταξύ ενός Γαλλικού και ενός Γερμανικού κλειδιού;

Απάντηση:

• §1.9. «ΣΧ. 1.9α Γαλλικά κλειδιά. ΣΧ. 1.9β Γερμανικά κλειδιά.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το Γαλλικό κλειδί έχει ρυθμιζόμενο άνοιγμα σιαγόνων (με βίδα/ατέρμονα κοχλία) για διαφορετικά μεγέθη παξιμαδιών/ρακόρ, ενώ το Γερμανικό κλειδί έχει σταθερό, προκαθορισμένο άνοιγμα για ένα συγκεκριμένο μέγεθος, προσφέροντας μεγαλύτερη σφιξιά και ασφάλεια σύσφιξης χωρίς κίνδυνο ολίσθησης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Γαλλικό: ρυθμιζόμενο άνοιγμα· Γερμανικό: σταθερό άνοιγμα για συγκεκριμένο μέγεθος

Χρήση καλεμιού και βελονιού

Ερώτηση: Πότε χρησιμοποιούμε το καλέμι και πότε το βελόνι;

Απάντηση:

• §1.9. «ΣΧ.1.9ι Καλέμια και βελόνια.» Στην εικόνα φαίνονται καλέμια με πλατιά κόψη και βελόνια με μυτερό άκρο, που χτυπιούνται με σφυρί.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το καλέμι (πλατιά κόψη) το χρησιμοποιούμε για να κόψουμε ή να πελεκήσουμε υλικό, π.χ. για να ανοίξουμε αυλάκι (καναλάκι) σε τοίχο για τη διέλευση σωλήνων ή για να κόψουμε μέταλλο. Το βελόνι (μυτερό άκρο) το χρησιμοποιούμε για να σπάσουμε σκληρό υλικό (μπετόν, τούβλο, πέτρα) και να ανοίξουμε τρύπες ή διελεύσεις σε τοίχους και πλάκες. Και τα δύο χτυπιούνται με σφυρί.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Καλέμι: πλατιά κόψη, για κοπή/αυλάκια· βελόνι: μυτερό, για σπάσιμο μπετόν/τοίχου και άνοιγμα τρυπών

Χρήση βιδολόγου

Ερώτηση: Σε ποιους σωλήνες χρησιμοποιούμε βιδολόγο;

Απάντηση:

• §1.9. «ΣΧ. 1.9ιζ Βιδολόγος.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο βιδολόγος χρησιμοποιείται στους χαλύβδινους (μεταλλικούς) σωλήνες, για να κόψει το σπείρωμα (σπείρωμα Whitworth) στα άκρα τους, ώστε να συνδεθούν με κοχλιωτά εξαρτήματα (μούφες, γωνίες, ρακόρ).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Στους χαλύβδινους σωλήνες, για κοπή σπειρώματος

Τρυπάνια για μέταλλα και μπετόν

Ερώτηση: Ποια τρυπάνια χρησιμοποιούμε για τα μέταλλα και ποια για το μπετόν;

Απάντηση:

• §1.9. «ΣΧ. 1.9κ Διαμαντοτρύπανα πιστολέτων.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Για τα μέταλλα χρησιμοποιούμε τρυπάνια από ταχυχάλυβα (HSS), με αιχμηρή γωνία κοπής κατάλληλη για μέταλλο, ενώ για το μπετόν χρησιμοποιούμε τρυπάνια με άκρο βολφραμίου-καρβιδίου (widia) ή διαμαντοτρύπανα, σε συνδυασμό με κρουστικό δράπανο/πιστολέτο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Μέταλλο: τρυπάνια ταχυχάλυβα (HSS)· μπετόν: τρυπάνια widia/διαμαντοτρύπανα με κρουστικό

Μέτρα ασφαλείας με γωνιακό τροχό ή κόφτη

Ερώτηση: Ποια μέτρα ασφαλείας λαμβάνουμε, όταν χρησιμοποιούμε γωνιακό τροχό ή κόφτη;

Απάντηση:

• §1.9-1.10. «Η λήψη των μέτρων πρόληψης ατυχημάτων είναι σημαντικότερη από τις εργασίες συντήρησης.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Όταν χρησιμοποιούμε γωνιακό τροχό ή κόφτη λαμβάνουμε τα εξής μέτρα ασφαλείας: χρήση γυαλιών ασφαλείας και γαντιών, σταθερή στερέωση του προς κοπή υλικού (π.χ. με μέγγενη), έλεγχος ότι ο δίσκος είναι κατάλληλος και σε καλή κατάσταση, αποφυγή υπερβολικής πίεσης, χρήση προστατευτικού καλύμματος του δίσκου, και εργασία σε καλά αεριζόμενο χώρο μακριά από εύφλεκτα υλικά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Γυαλιά/γάντια ασφαλείας, στερέωση υλικού, έλεγχος δίσκου, προστατευτικό κάλυμμα, μακριά από εύφλεκτα