Λύσεις — Κεφάλαιο 6: Δίκτυα Διανομής Θερμού Νερού Συστημάτων Κεντρικής Θέρμανσης (σελ. 209) – ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΕΥΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 6: Δίκτυα Διανομής Θερμού Νερού Συστημάτων Κεντρικής Θέρμανσης

Ανοιχτές ερωτήσεις κατανόησης για εναλλάκτες θερμότητας, διάβρωση/συντήρηση θερμαντικών σωμάτων, εξαέρωση δικτύου, υδραυλικό πλήγμα και προστασία από ηλεκτροδιάβρωση.

Εναλλάκτες θερμότητας

Ερώτηση: Τι είναι οι εναλλάκτες θερμότητας και πώς αυτοί εργάζονται στην περίπτωση θέρμανσης νερού χρήσης;

Απάντηση:

• §6.3. «Οι εναλλάκτες είναι συσκευές στις οποίες έχουμε επαφή ρευστών χωρίς βεβαίως να αναμιγνύονται με σκοπό τη συναλλαγή θερμότητας... Ο πλακοειδής εναλλάκτης χρησιμεύει για την παραγωγή ζεστού νερού χρήσης.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι εναλλάκτες θερμότητας είναι συσκευές στις οποίες δύο ρευστά έρχονται σε επαφή χωρίς να αναμιγνύονται, με σκοπό τη συναλλαγή θερμότητας: το ένα ρευστό αποβάλλει θερμότητα (πέφτει η θερμοκρασία του) και το άλλο τη δέχεται (αυξάνεται η θερμοκρασία του). Στη θέρμανση νερού χρήσης, ο πλακοειδής εναλλάκτης παίρνει ζεστό νερό από το κλειστό κύκλωμα του λέβητα (πρωτεύον) και θερμαίνει «εν ροή» το νερό του δευτερεύοντος κυκλώματος που οδηγείται στη χρήση. Αντίστοιχα στο μπόιλερ, το ζεστό νερό του λέβητα (περίπου 90°C) περνά από σερπαντίνα, θερμαίνει το κρύο νερό του δικτύου της πόλης (15-20°C), που οδηγείται προς κατανάλωση (περίπου 50°C), και επιστρέφει στο λέβητα με περίπου 65°C για να αναθερμανθεί.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Συσκευή συναλλαγής θερμότητας χωρίς ανάμιξη ρευστών· πλακοειδής εναλλάκτης = παραγωγή ζεστού νερού χρήσης

Διάβρωση θερμαντικών σωμάτων

Ερώτηση: Πού οφείλεται η διάβρωση των θερμαντικών σωμάτων και με ποιο τρόπο μπορούμε να την αποφύγουμε;

Απάντηση:

• §6.4. «Η διάβρωση οφείλεται: 1. Στην αστοχία του υλικού κατασκευής. 2. Στην ποιότητα του νερού του δικτύου (σκληρότητα). 3. Στην ηλεκτροδιάβρωση, που πραγματοποιείται, όταν υπάρχει συνεργασία χαλκού και χάλυβα χωρίς ανοδική προστασία.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η διάβρωση (κυρίως στα χαλύβδινα σώματα) οφείλεται σε αστοχία του υλικού κατασκευής, στην ποιότητα/σκληρότητα του νερού του δικτύου, και στην ηλεκτροδιάβρωση όταν συνεργάζονται χαλκός και χάλυβας χωρίς ανοδική προστασία. Αποφεύγεται με αντιδιαβρωτική βαφή των σωμάτων, χρήση νερού χαμηλής σκληρότητας, ανοδική προστασία (ράβδος μαγνησίου) και αποφυγή συχνής αντικατάστασης του νερού του δικτύου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Αστοχία υλικού, σκληρότητα νερού, ηλεκτροδιάβρωση· αποφυγή: βαφή, ανοδική προστασία, σταθερό νερό

Συντήρηση χαλύβδινων θερμαντικών σωμάτων

Ερώτηση: Τι εργασίες κάνουμε για τη συντήρηση των χαλύβδινων θερμαντικών σωμάτων;

Απάντηση:

• §6.4. «θα πρέπει τα σώματα να βάφονται με την κατάλληλη αντιδιαβρωτική βαφή, να χρησιμοποιείται στην εγκατάσταση νερό χαμηλής σκληρότητας, να υπάρχει ανοδική προστασία και να αποφεύγεται η συχνή αντικατάσταση του νερού». Σε διάβρωση, η σωστή αντιμετώπιση είναι η αντικατάσταση του σώματος (προσωρινά επισκευή με εποξικούς στόκους).
• Άσκηση 1η, §6.4. «Κλείνουμε την παροχή νερού... Αποσυνδέουμε το σώμα... Τοποθετούμε το καινούργιο θερμαντικό σώμα... Εξαερώνουμε το σώμα... Κάνουμε έλεγχο για τυχόν διαρροές.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Για τη συντήρηση των χαλύβδινων σωμάτων τα βάφουμε με κατάλληλη αντιδιαβρωτική βαφή, χρησιμοποιούμε στην εγκατάσταση νερό χαμηλής σκληρότητας, εξασφαλίζουμε ανοδική προστασία και αποφεύγουμε τη συχνή αντικατάσταση του νερού, ώστε να μην επικάθονται άλατα. Ελέγχουμε τα ρακόρ για διαρροές (κακή σύσφιγξη). Αν το σώμα έχει διαβρωθεί, προσωρινά μπορεί να επισκευαστεί με εποξικό στόκο, αλλά η σωστή λύση είναι η αντικατάστασή του: κλείνουμε την παροχή από τον αυτόματο πληρώσεως, δουλεύουμε σε κρύα εγκατάσταση, κλείνουμε τις βάνες του σώματος, το αδειάζουμε με εύκαμπτο σωλήνα από το κάτω ρακόρ, το κατεβάζουμε από τα στηρίγματα, τοποθετούμε το καινούργιο, συνδέουμε τα ρακόρ, ανοίγουμε βάνες και αυτόματο πληρώσεως, εξαερώνουμε και ελέγχουμε για διαρροές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Αντιδιαβρωτική βαφή, νερό χαμηλής σκληρότητας, ανοδική προστασία, όχι συχνή αλλαγή νερού· σε διάβρωση αντικατάσταση σώματος

Σκοπός και τρόπος εξαέρωσης δικτύου

Ερώτηση: Ποιος είναι ο σκοπός της εξαέρωσης του δικτύου και πώς αυτή πραγματοποιείται;

Απάντηση:

• §6.6. «Η εξαέρωση των σωμάτων γίνεται με τη χρήση ειδικού κλειδιού εξαέρωσης... Η εξαέρωση του δικτύου γίνεται από τα αυτόματα εξαεριστικά, τα οποία βρίσκονται στο υψηλότερο σημείο του δικτύου.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο σκοπός της εξαέρωσης είναι η απομάκρυνση του αέρα που παγιδεύεται στο δίκτυο και τα θερμαντικά σώματα, ώστε να εξασφαλίζεται η σωστή κυκλοφορία και τροφοδοσία τους με νερό. Στα σώματα γίνεται με ειδικό κλειδί που ξεβιδώνει τον κοχλία του εξαεριστικού μέχρι να τρέξει νερό (σημάδι ότι έφυγε όλος ο αέρας)· στο δίκτυο γίνεται αυτόματα από εξαεριστικά τοποθετημένα στο υψηλότερο σημείο του (ή χειροκίνητα αν είναι τύπου σώματος).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Απομάκρυνση αέρα για σωστή κυκλοφορία· σώματα: ειδικό κλειδί· δίκτυο: αυτόματο εξαεριστικό στο ψηλότερο σημείο

Υδραυλικό πλήγμα και επιπτώσεις

Ερώτηση: Τι είναι το υδραυλικό πλήγμα και ποια είναι η επίπτωσή του στις συσκευές και τα όργανα του δικτύου της κεντρικής θέρμανσης;

Απάντηση:

• §6.6. «Το υδραυλικό πλήγμα είναι ένα φαινόμενο, το οποίο παρουσιάζεται, όταν κατά τη ροή ενός υγρού σε έναν αγωγό γίνει απότομη διακοπή ή αλλαγή της πορείας του... έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μέσα στους αγωγούς μεταφοράς του νερού υπερπίεσης.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το υδραυλικό πλήγμα είναι το φαινόμενο που εμφανίζεται όταν, κατά τη ροή ενός υγρού σε αγωγό, γίνεται απότομη διακοπή ή αλλαγή της πορείας του (π.χ. απότομο κλείσιμο βάνας ή διακοπή λειτουργίας κυκλοφορητή). Δημιουργεί μέσα στους αγωγούς υπερπίεση πολλαπλάσια της ονομαστικής πίεσης του δικτύου, η οποία προκαλεί ζημιές τόσο στο ίδιο το δίκτυο όσο και στα όργανά του (θερμαντικά σώματα, μπόιλερ κ.λπ.).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Απότομη διακοπή/αλλαγή ροής → υπερπίεση πολλαπλάσια της ονομαστικής → ζημιές σε δίκτυο/όργανα

Αποφυγή υδραυλικών πληγμάτων

Ερώτηση: Πώς μπορούμε να αποφύγουμε τα υδραυλικά πλήγματα στο δίκτυο;

Απάντηση:

• §6.6. «Το υδραυλικό πλήγμα δημιουργείται σε ένα δίκτυο από τους παρακάτω παράγοντες: 1. Από την περιστασιακή αύξηση της πίεσης του δικτύου... 2. Λόγω μικρής διαμέτρου των σωληνώσεων... 3. Από το υψηλό μανομετρικό του κυκλοφορητή.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αποφεύγονται με σωστό υπολογισμό των διατομών των σωλήνων και του κυκλοφορητή (μανομετρικό/παροχή μέσα στα επιτρεπτά όρια ταχύτητας νερού), αποφυγή απότομου κλεισίματος βανών ή απότομης διακοπής λειτουργίας του κυκλοφορητή, χρήση αντιπληγματικού δοχείου, και σωστή λειτουργία/ρύθμιση του αυτόματου πληρώσεως ώστε να μην προκαλούνται περιστασιακές αυξήσεις πίεσης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σωστός υπολογισμός διατομών/κυκλοφορητή, ομαλό κλείσιμο βανών, αντιπληγματικό δοχείο

Ράβδος μαγνησίου σε δίκτυο με διαφορετικά υλικά

Ερώτηση: Γιατί είναι απαραίτητη η εγκατάσταση καθώς και ο έλεγχος της ράβδου μαγνησίου στο δίκτυο της κεντρικής θέρμανσης, όταν έχουμε συνεργασία συσκευών και οργάνων από διαφορετικά υλικά;

Απάντηση:

• §6.7. «για να αποφύγουμε το φαινόμενο της ηλεκτροδιάβρωσης, χρησιμοποιούνται ειδικά εξαρτήματα με ράβδο μαγνησίου (Mg), η οποία αυτή ράβδος δημιουργεί γαλβανικό στοιχείο με μεταλλικές εγκαταστάσεις τις οποίες προστατεύει, ενώ φθείρεται το ανόδιο του Mg.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Γιατί όταν στο δίκτυο συνεργάζονται υλικά διαφορετικής χημικής σύνθεσης (π.χ. χαλκός με χάλυβα) εμφανίζεται το φαινόμενο της ηλεκτροδιάβρωσης (ηλεκτρόλυση, μεταφορά ιόντων από το ένα μέταλλο στο άλλο), που διαβρώνει τα εξαρτήματα. Η ράβδος μαγνησίου δημιουργεί γαλβανικό στοιχείο και προστατεύει τη μεταλλική εγκατάσταση φθειρόμενη η ίδια αντί αυτής (ανόδιο θυσίας)· επειδή φθείρεται με το χρόνο, χρειάζεται τακτικός έλεγχος και αντικατάσταση όταν έχει καταναλωθεί, αλλιώς η προστασία χάνεται.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ανόδιο θυσίας κατά της ηλεκτροδιάβρωσης· φθείρεται, άρα χρειάζεται τακτικός έλεγχος/αντικατάσταση