Λύσεις — Κεφάλαιο 1 · Ηλεκτρολογικό Σχέδιο Αυτοματισμού (Ερωτήσεις, σελ. 32) – ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΩΝ ΤΟΜΟΣ Α΄ Β΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 1 · Ηλεκτρολογικό Σχέδιο Αυτοματισμού (Ερωτήσεις, σελ. 32)

Απαντήσεις στις Ερωτήσεις του βιβλίου για το ηλεκτρολογικό σχέδιο συστημάτων αυτοματισμού.

Πλήρες σύνολο σχεδίων

Ερώτηση: Ποια επιμέρους σύνολα περιλαμβάνει ένα πλήρες σύνολο σχεδίων εγκατάστασης βιομηχανικού αυτοματισμού;

Απάντηση:

• Σχέδια μελέτης (ή εφαρμογής).
• Διαγράμματα κλεμμοσειρών / κλεμμοπίνακες (πώς συνδέονται οι κλέμμες).
• Κατάλογος στοιχείων & συσκευών (τύπος, χαρακτηριστικά).
• Τεύχη οδηγιών για κατασκευή, λειτουργία & συντήρηση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σχέδια μελέτης + κλεμμοδιαγράμματα + κατάλογος στοιχείων + τεύχη οδηγιών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: και τα 4 επιμέρους σύνολα.

Ηλεκτρολογικά σύμβολα διεθνώς

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για τα ηλεκτρολογικά σύμβολα σε διεθνές επίπεδο;

Απάντηση:

• Δεν ισχύουν παντού οι ίδιοι συμβολισμοί — υπάρχουν σημαντικές διαφορές (ιδίως Ευρώπης–Αμερικής), που δυσκολεύουν τους τεχνικούς.
• Γίνεται προσπάθεια για ενιαίους διεθνείς συμβολισμούς (εντονότερη στην Ευρώπη).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Δεν είναι παντού ίδια· καταβάλλεται προσπάθεια για ενιαία διεθνή τυποποίηση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: διαφορές + τάση ενοποίησης.

Ευρωπαϊκός φορέας

Ερώτηση: Ποιος είναι ο Ευρωπαϊκός φορέας τυποποίησης σε θέματα ηλεκτρολογίας;

Απάντηση:

• Η CENELEC — Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η CENELEC (Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: CENELEC.

Φορέας στην Ελλάδα

Ερώτηση: Ποιος είναι ο φορέας τυποποίησης στη χώρα μας;

Απάντηση:

• Ο ΕΛΟΤ — Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο ΕΛΟΤ (Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: ΕΛΟΤ.

IEC ΚΑΙ αποστολή

Ερώτηση: Ποιον φορέα αντιπροσωπεύουν τα αρχικά IEC; Ποια η αποστολή του;

Απάντηση:

• IEC = International Electrotechnical Commission (Διεθνής Ηλεκτροτεχνική Ένωση), παγκόσμιος οργανισμός τυποποίησης.
• Αποστολή: η διεθνής τυποποίηση σε θέματα ηλεκτρολογίας — τα περισσότερα κράτη προσπαθούν να εναρμονίσουν τις εθνικές τους τυποποιήσεις με τις αρχές της IEC (στόχος: ενιαία, παγκοσμίως αποδεκτή τυποποίηση).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Διεθνής Ηλεκτροτεχνική Ένωση· παγκόσμια τυποποίηση/εναρμόνιση εθνικών προτύπων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: πλήρες όνομα + ρόλος διεθνούς τυποποίησης.

Κύκλωμα ισχύος

Ερώτηση: Τι περιλαμβάνει το κύκλωμα ισχύος μιας εγκατάστασης αυτοματισμού;

Απάντηση:

• Τις καταναλώσεις που παράγουν έργο (καταναλώσεις ισχύος — κινητήρες, αντιστάσεις θέρμανσης κ.λπ.) και τα τμήματα που διαρρέονται από τα μεγάλα ρεύματα αυτών (π.χ. οι κύριες επαφές / επαφές ισχύος ενός ηλεκτρονόμου).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τις καταναλώσεις έργου & τα τμήματα με τα μεγάλα ρεύματα (κύριες επαφές).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: μεγάλα ρεύματα + καταναλώσεις έργου.

Κύκλωμα ελέγχου

Ερώτηση: Τι περιλαμβάνει το κύκλωμα ελέγχου μιας εγκατάστασης αυτοματισμού;

Απάντηση:

• Τα τμήματα που διαρρέονται από τα μικρά ρεύματα τα οποία απαιτούνται για τον έλεγχο/λειτουργία των καταναλώσεων: πηνία ηλεκτρονόμων, ενδεικτικές λυχνίες, βοηθητικές επαφές κ.λπ. Ονομάζεται & κύκλωμα αυτοματισμού ή βοηθητικό.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα τμήματα με μικρά ρεύματα ελέγχου — πηνία, λυχνίες, βοηθητικές επαφές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: μικρά ρεύματα + στοιχεία ελέγχου.

Μορφές σχεδίασης

Ερώτηση: Περιγράψτε τις μορφές παρουσίασης του σχεδίου· ποια χρησιμοποιείται συνήθως;

Απάντηση:

• (1) Κύκλωμα ισχύος & ελέγχου ξεχωριστά σε δύο θέσεις του ίδιου σχεδίου → η επικρατούσα (συνήθως χρησιμοποιείται).
• (2) Ολόκληρο το κύκλωμα ως ενιαίο σύνολο → ελάχιστα, σε πολύ απλά κυκλώματα.
• (3) Ξεχωριστά, με διακεκομμένες γραμμές σύνδεσης των στοιχείων κάθε συσκευής → πολύ σπάνια.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τρεις μορφές· επικρατεί η «ισχύος & ελέγχου ξεχωριστά στο ίδιο σχέδιο».

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: 3 μορφές + επικρατούσα.

Πρακτική σχεδίασης κυκλ. ισχύος

Ερώτηση: Ποια πρακτική σχεδίασης ακολουθείται στο σχέδιο του κυκλώματος ισχύος;

Απάντηση:

• Το κύκλωμα ισχύος σχεδιάζεται ξεχωριστά (σε δικό του μέρος του σχεδίου), όχι σε κλίμακα, με τα τμήματα των μεγάλων ρευμάτων και τις κύριες επαφές — έτσι ώστε να είναι ευανάγνωστο και σαφές.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σχεδιάζεται ξεχωριστά (όχι σε κλίμακα), με τα στοιχεία των μεγάλων ρευμάτων/κύριες επαφές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: ξεχωριστά + χωρίς κλίμακα.

Πρακτική σχεδίασης κυκλ. ελέγχου

Ερώτηση: Ποια πρακτική σχεδίασης ακολουθείται στο σχέδιο του κυκλώματος ελέγχου;

Απάντηση:

• Το κύκλωμα ελέγχου σχεδιάζεται ξεχωριστά από το ισχύος, με τα στοιχεία των μικρών ρευμάτων (πηνία, λυχνίες, βοηθητικές επαφές) διατεταγμένα σε «κατακόρυφους κλάδους», ώστε να εντοπίζονται εύκολα τα επιμέρους στοιχεία κάθε συσκευής.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σχεδιάζεται ξεχωριστά, με τα στοιχεία των μικρών ρευμάτων οργανωμένα ευανάγνωστα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: ξεχωριστά + στοιχεία ελέγχου ευανάγνωστα.

Χαρακτηρισμός συσκευών ΚΑΙ πεδία

Ερώτηση: Πώς χαρακτηρίζονται οι συσκευές; Τι περιλαμβάνει & ποια η σημασία κάθε πεδίου;

Απάντηση:

• Πρόσημο (-) + τρία πεδία: 1ο (γράμμα) = είδος συσκευής, 2ο (αριθμός) = αύξων αριθμός (υποχρεωτικό), 3ο (γράμμα) = ειδική λειτουργία.
• Το 1ο ή/και το 3ο πεδίο μπορεί να λείπει όταν είναι αυτονόητα (π.χ. -S42, -42)· το πεδίο του αριθμού δεν λείπει ποτέ.

Σύνοψη: (ενδεικτική) (-) + γράμμα-είδος + αριθμός(υποχρεωτικό) + γράμμα-λειτουργία· ταυτοποιεί μονοσήμαντα τη συσκευή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: 3 πεδία + ρόλος καθενός + υποχρεωτικός ο αριθμός.