Λύσεις — Κεφάλαιο 1 · Ηλεκτρολογικό Σχέδιο Αυτοματισμού (Ερωτήσεις, σελ. 32) – ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΩΝ ΤΟΜΟΣ Α΄ Β΄ ΕΠΑΛ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΩΝ ΤΟΜΟΣ Α΄ Β΄ ΕΠΑΛ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΩΝ ΤΟΜΟΣ Α΄ Β΄ ΕΠΑΛ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Λύσεις — Κεφάλαιο 1 · Ηλεκτρολογικό Σχέδιο Αυτοματισμού (Ερωτήσεις, σελ. 32) – ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΩΝ ΤΟΜΟΣ Α΄ Β΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 1 · Ηλεκτρολογικό Σχέδιο Αυτοματισμού (Ερωτήσεις, σελ. 32)

Απαντήσεις στις Ερωτήσεις του βιβλίου για το ηλεκτρολογικό σχέδιο συστημάτων αυτοματισμού.

Πλήρες σύνολο σχεδίων

Ερώτηση: Ποια επί μέρους σύνολα περιλαμβάνει ένα πλήρες σύνολο σχεδίων μιας εγκατάστασης βιομηχανικού αυτοματισμού;

Απάντηση:

Σχέδια μελέτης (ή εφαρμογής).
Διαγράμματα κλεμμοσειρών / κλεμμοπίνακες (πώς συνδέονται οι κλέμμες).
Κατάλογος στοιχείων & συσκευών (τύπος, χαρακτηριστικά).
Τεύχη οδηγιών για κατασκευή, λειτουργία & συντήρηση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σχέδια μελέτης + κλεμμοδιαγράμματα + κατάλογος στοιχείων + τεύχη οδηγιών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: και τα 4 επιμέρους σύνολα.

Ηλεκτρολογικά σύμβολα διεθνώς

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για το ζήτημα των ηλεκτρολογικών συμβόλων που χρησιμοποιούνται σε διεθνές επίπεδο;

Απάντηση:

Δεν ισχύουν παντού οι ίδιοι συμβολισμοί — υπάρχουν σημαντικές διαφορές (ιδίως Ευρώπης–Αμερικής), που δυσκολεύουν τους τεχνικούς.
Γίνεται προσπάθεια για ενιαίους διεθνείς συμβολισμούς (εντονότερη στην Ευρώπη).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Δεν είναι παντού ίδια· καταβάλλεται προσπάθεια για ενιαία διεθνή τυποποίηση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: διαφορές + τάση ενοποίησης.

Ευρωπαϊκός φορέας

Ερώτηση: Ποιος είναι ο Ευρωπαϊκός φορέας τυποποίησης σε θέματα ηλεκτρολογίας;

Απάντηση:

Η CENELEC — Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η CENELEC (Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: CENELEC.

Φορέας στην Ελλάδα

Ερώτηση: Ποιος είναι ο φορέας τυποποίησης στη χώρα μας;

Απάντηση:

Ο ΕΛΟΤ — Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο ΕΛΟΤ (Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: ΕΛΟΤ.

IEC ΚΑΙ αποστολή

Ερώτηση: Ποιο φορέα αντιπροσωπεύουν τα αρχικά IEC; Ποια η αποστολή αυτού του φορέα;

Απάντηση:

IEC = International Electrotechnical Commission (Διεθνής Ηλεκτροτεχνική Ένωση), παγκόσμιος οργανισμός τυποποίησης.
Αποστολή: η διεθνής τυποποίηση σε θέματα ηλεκτρολογίας — τα περισσότερα κράτη προσπαθούν να εναρμονίσουν τις εθνικές τους τυποποιήσεις με τις αρχές της IEC (στόχος: ενιαία, παγκοσμίως αποδεκτή τυποποίηση).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Διεθνής Ηλεκτροτεχνική Ένωση· παγκόσμια τυποποίηση/εναρμόνιση εθνικών προτύπων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: πλήρες όνομα + ρόλος διεθνούς τυποποίησης.

Κύκλωμα ισχύος

Ερώτηση: Τι περιλαμβάνει το κύκλωμα ισχύος μιας εγκατάστασης αυτοματισμού;

Απάντηση:

Τις καταναλώσεις που παράγουν έργο (καταναλώσεις ισχύος — κινητήρες, αντιστάσεις θέρμανσης κ.λπ.) και τα τμήματα που διαρρέονται από τα μεγάλα ρεύματα αυτών (π.χ. οι κύριες επαφές / επαφές ισχύος ενός ηλεκτρονόμου).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τις καταναλώσεις έργου & τα τμήματα με τα μεγάλα ρεύματα (κύριες επαφές).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: μεγάλα ρεύματα + καταναλώσεις έργου.

Κύκλωμα ελέγχου

Ερώτηση: Τι περιλαμβάνει το κύκλωμα ελέγχου μιας εγκατάστασης αυτοματισμού;

Απάντηση:

Τις καταναλώσεις της εγκατάστασης που έχουν ως αποστολή τον συντονισμό, τον έλεγχο της λειτουργίας και την ένδειξη της κατάστασης λειτουργίας των καταναλώσεων ισχύος (π.χ. πηνία ηλεκτρονόμων, ενδεικτικές λυχνίες).
Τα τμήματα του κυκλώματος που διαρρέονται από τα μικρά ρεύματα που απαιτούνται για τη λειτουργία αυτών των καταναλώσεων (π.χ. βοηθητικές επαφές). Ονομάζεται και κύκλωμα αυτοματισμού ή βοηθητικό κύκλωμα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τις καταναλώσεις συντονισμού, ελέγχου και ένδειξης (πηνία, λυχνίες) και τα τμήματα με τα μικρά ρεύματα (βοηθητικές επαφές).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: μικρά ρεύματα + στοιχεία ελέγχου.

Μορφές σχεδίασης

Ερώτηση: Περιγράψτε με συντομία τις διαφορετικές μορφές, με τις οποίες μπορεί να παρουσιασθεί το σχέδιο του ηλεκτρικού κυκλώματος μιας εγκατάστασης αυτοματισμού. Ποια μορφή σχεδίασης χρησιμοποιείται συνήθως;

Απάντηση:

(1) Κύκλωμα ισχύος & ελέγχου ξεχωριστά σε δύο θέσεις του ίδιου σχεδίου → η επικρατούσα (συνήθως χρησιμοποιείται).
(2) Ολόκληρο το κύκλωμα ως ενιαίο σύνολο → ελάχιστα, σε πολύ απλά κυκλώματα.
(3) Ξεχωριστά, με διακεκομμένες γραμμές σύνδεσης των στοιχείων κάθε συσκευής → πολύ σπάνια.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τρεις μορφές· επικρατεί η «ισχύος & ελέγχου ξεχωριστά στο ίδιο σχέδιο».

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: 3 μορφές + επικρατούσα.

Πρακτική σχεδίασης κυκλ. ισχύος

Ερώτηση: Ποια πρακτική σχεδίασης ακολουθείται στο ηλεκτρολογικό σχέδιο του κυκλώματος ισχύος μιας εγκατάστασης αυτοματισμού;

Απάντηση:

Τα διάφορα ηλεκτρικά εξαρτήματα ή συσκευές τοποθετούνται επάνω στο σχέδιο σε θέσεις που αντιστοιχούν στις θέσεις τους στην πραγματική εγκατάσταση.
Τα διάφορα μέρη ενός εξαρτήματος που ανήκουν στο κύκλωμα ισχύος παρουσιάζονται σαν ενιαίο σύνολο στην ίδια θέση επάνω στο σχέδιο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα εξαρτήματα σχεδιάζονται σε θέσεις αντίστοιχες με την πραγματική εγκατάσταση· τα μέρη κάθε εξαρτήματος του κυκλώματος ισχύος σχεδιάζονται ενιαία, στην ίδια θέση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: αντιστοιχία θέσεων με την πραγματική εγκατάσταση + ενιαία παράσταση κάθε εξαρτήματος.

Πρακτική σχεδίασης κυκλ. ελέγχου

Ερώτηση: Ποια πρακτική σχεδίασης ακολουθείται στο ηλεκτρολογικό σχέδιο του κυκλώματος ελέγχου μιας εγκατάστασης αυτοματισμού;

Απάντηση:

Τα διάφορα ηλεκτρικά εξαρτήματα ή συσκευές τοποθετούνται επάνω στο σχέδιο σε θέσεις που βοηθούν να παρακολουθήσουμε τη λειτουργία του κυκλώματος.
Ανάλογη πρακτική ακολουθείται και για τη θέση των διαφόρων μερών του ίδιου εξαρτήματος ή συσκευής: σχεδιάζονται χωριστά, όπου εξυπηρετεί την κατανόηση της λειτουργίας (π.χ. το πηνίο ενός ηλεκτρονόμου σε μία θέση και η βοηθητική επαφή του σε άλλη).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα εξαρτήματα και τα μέρη τους σχεδιάζονται σε θέσεις που βοηθούν να παρακολουθούμε τη λειτουργία του κυκλώματος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: θέσεις που διευκολύνουν την παρακολούθηση της λειτουργίας + ίδια πρακτική για τα μέρη του ίδιου εξαρτήματος.

Χαρακτηρισμός συσκευών ΚΑΙ πεδία

Ερώτηση: Πώς χαρακτηρίζονται οι διάφορες συσκευές και τα εξαρτήματα μιας εγκατάστασης αυτοματισμού; Τι περιλαμβάνει και ποια η σημασία κάθε πεδίου στο χαρακτηρισμό μιας συσκευής ή ενός εξαρτήματος;

Απάντηση:

Χαρακτηρίζονται με το πρόσημο (-) ακολουθούμενο από τρία πεδία.
1ο πεδίο: ένα γράμμα χαρακτηριστικό για το είδος της συσκευής (π.χ. F για μέσα προστασίας, K για ηλεκτρονόμους).
2ο πεδίο: ένας αριθμός με τρία το πολύ ψηφία, ο αύξων αριθμός της συσκευής (π.χ. 11).
3ο πεδίο: στοιχεία για την ενδεχομένως ειδική λειτουργία (μέχρι δύο γράμματα ή ένα γράμμα με ένα δεκαδικό ψηφίο, π.χ. A = βοηθητική λειτουργία).
Το 1ο ή/και το 3ο πεδίο μπορεί να λείπει όταν είναι αυτονόητα (π.χ. -S42 ή -42)· το πεδίο του αριθμού δεν μπορεί να λείπει. Όταν είναι σαφές ότι πρόκειται για συσκευή, μπορεί να λείπει και το πρόσημο (-).