Σημαντικές παρεμβάσεις για το μέλλον των ελληνικών δημόσιων Πανεπιστημίων παρουσίασε η Υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, κατά την 110η Σύνοδο Πρυτάνεων που πραγματοποιήθηκε στον Βόλο. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η ενίσχυση της χρηματοδότησης των ΑΕΙ, η αξιοποίηση της πανεπιστημιακής περιουσίας, η φοιτητική μέριμνα και η ενίσχυση της εξωστρέφειας της ανώτατης εκπαίδευσης.
Νέα χρηματοδοτικά εργαλεία για την πανεπιστημιακή περιουσία
Η Υπουργός ανακοίνωσε ότι θα δημιουργηθούν νέα εργαλεία και προγράμματα σε συνεργασία με το Υπερταμείο, ώστε τα Πανεπιστήμια να μπορούν να χρησιμοποιούν τα ακίνητά τους με διαφάνεια και αποτελεσματικότητα. Τα ΑΕΙ θα παίρνουν βοήθεια για να οργανώνουν σωστά τα ακίνητα, να λύνουν νομικά θέματα και να επιλέγουν τον καλύτερο τρόπο αξιοποίησης, με στόχο να φέρνουν οφέλη τόσο για τα ίδια τα Πανεπιστήμια όσο και για τις τοπικές κοινωνίες, χωρίς να θίγεται η ακαδημαϊκή τους ανεξαρτησία.
Αυξημένοι πόροι για τα ΑΕΙ έως το 2030
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στους πόρους του νέου ΕΠΑ 2026–2030, από τους οποίους το Υπουργείο Παιδείας θα διαχειριστεί 691 εκατ. ευρώ. Οι παρεμβάσεις, όπως σημειώθηκε, δεν θα καλύπτουν μόνο άμεσες λειτουργικές ανάγκες αλλά θα στοχεύουν και στη δημιουργία προστιθέμενης αξίας για τα Πανεπιστήμια.
Παράλληλα, η Υπουργός υπογράμμισε ότι από το 2019 έως σήμερα έχει καταγραφεί σημαντική αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης προς τα δημόσια ΑΕΙ, τόσο μέσω του τακτικού προϋπολογισμού όσο και μέσω έκτακτων ενισχύσεων, με στόχο την αντιμετώπιση αυξημένων ενεργειακών και λειτουργικών δαπανών.
Φοιτητική στέγη: Επιδόματα και νέες εστίες
Κεντρικό ζήτημα στη Σύνοδο αποτέλεσε η φοιτητική στέγη. Η Σοφία Ζαχαράκη ανακοίνωσε ότι το κονδύλι για το στεγαστικό φοιτητικό επίδομα θα αυξηθεί περαιτέρω το 2026, αγγίζοντας περίπου τα 90 εκατ. ευρώ. Υπενθύμισε ότι τα τελευταία χρόνια το ύψος του επιδόματος έχει αυξηθεί σημαντικά, ιδιαίτερα για τους φοιτητές περιφερειακών Πανεπιστημίων και τις περιπτώσεις συγκατοίκησης.
Παράλληλα, παρουσιάστηκε ο σχεδιασμός για την αναβάθμιση και κατασκευή νέων φοιτητικών εστιών, με συνολικό προϋπολογισμό που εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 1,1 δισ. ευρώ. Στόχος της κυβέρνησης είναι έως το 2030 να διπλασιαστεί το ποσοστό κάλυψης των στεγαστικών αναγκών των φοιτητών.
Σίτιση και ενίσχυση φοιτητικής μέριμνας
Αναφορικά με τη σίτιση, η Υπουργός ανέφερε ότι εξετάζεται η διεύρυνση των δικαιούχων αλλά και η αναπροσαρμογή του ημερήσιου ποσού, ώστε περισσότεροι φοιτητές να έχουν πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες.
Την ίδια στιγμή, ενισχύονται οι δομές υποστήριξης φοιτητών, όπως οι Μονάδες Υποστήριξης Φοιτητών και οι Μονάδες Διασφάλισης Ποιότητας, με στόχο η πρακτική άσκηση, η συμβουλευτική σταδιοδρομίας και η διασύνδεση με την αγορά εργασίας να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ακαδημαϊκής εμπειρίας.
Ασφάλεια, διαγραφές και ψηφιακή θωράκιση
Η κ. Ζαχαράκη αναφέρθηκε στην ολοκλήρωση της διαδικασίας διαγραφής ανενεργών φοιτητών, επισημαίνοντας ότι δόθηκε δεύτερη ευκαιρία σε όσους επιθυμούν να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους. Παράλληλα, έκανε λόγο για την αντιμετώπιση φαινομένων βίας και ανομίας στους πανεπιστημιακούς χώρους.
Ιδιαίτερη σημασία δόθηκε και στην κυβερνοασφάλεια, με την ανακοίνωση της άμεσης υλοποίησης ενιαίου διαλειτουργικού συστήματος προστασίας για όλα τα ΑΕΙ, κατόπιν αιτήματος των Πρυτάνεων.
Εξωστρέφεια και διεθνής ρόλος των ελληνικών Πανεπιστημίων
Τέλος, η Υπουργός στάθηκε στη στρατηγική εξωστρέφειας της ανώτατης εκπαίδευσης, αναφέροντας την έγκριση δεκάδων κοινών μεταπτυχιακών προγραμμάτων με ξένα Πανεπιστήμια, τη λειτουργία διεθνών παραρτημάτων και τη δράση του «Study in Greece». Όπως τόνισε, στόχος είναι η Ελλάδα να εξελιχθεί σε εκπαιδευτικό κόμβο στην ευρύτερη περιοχή, με το δημόσιο Πανεπιστήμιο στον πυρήνα αυτής της προσπάθειας.