Λύσεις — Κεφάλαιο 8 · Εφαρμογές με Χρήση API — Python (σελ. 145) – ΑΡΧΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ

Λύσεις — Κεφάλαιο 8 · Εφαρμογές με Χρήση API — Python (σελ. 145)

Απαντήσεις στις Ερωτήσεις (Ε.Α.Υ., διεπαφή χρήστη, ευχρηστία και χαρακτηριστικά, κανόνες σχεδίασης, APIs και παραδείγματα).

Ερ.1 — Επικοινωνία ανθρώπου-υπολογιστή

Ερώτηση: Τι είναι η επικοινωνία ανθρώπου υπολογιστή;

Απάντηση:

• Η Επικοινωνία Ανθρώπου-Υπολογιστή (Ε.Α.Υ. — Human Computer Interaction, HCI) είναι το επιστημονικό πεδίο της πληροφορικής που μελετά την αλληλεπίδραση μεταξύ ανθρώπων (χρηστών) και υπολογιστών.
• Ασχολείται με τον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την αξιολόγηση διαδραστικών υπολογιστικών συστημάτων για ανθρώπινη χρήση· βασικός στόχος της είναι η αυξημένη ευχρηστία του συστήματος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το επιστημονικό πεδίο της πληροφορικής (HCI) που μελετά την αλληλεπίδραση ανθρώπων-υπολογιστών, με βασικό στόχο την αυξημένη ευχρηστία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: μελέτη αλληλεπίδρασης + στόχος ευχρηστίας.

Ερ.2 — Διεπαφή χρήστη

Ερώτηση: Τι είναι η διεπαφή χρήστη;

Απάντηση:

• Η διεπαφή χρήστη (user interface) είναι το επίπεδο στο οποίο γίνεται η αλληλεπίδραση χρήστη και υπολογιστή, μέσω κατάλληλου λογισμικού και υλικού.
• Καλύπτει μόνο τα στοιχεία του υπολογιστή με τα οποία ο άνθρωπος έχει άμεση επαφή (π.χ. ό,τι εμφανίζεται στην οθόνη και η είσοδος από πληκτρολόγιο και ποντίκι)· γι' αυτό η Ε.Α.Υ. είναι πολύ ευρύτερος τομέας.
• Μια γραφική διεπαφή (GUI) στην Python υλοποιείται π.χ. με τη βιβλιοθήκη Tkinter.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το επίπεδο (λογισμικό και υλικό) όπου γίνεται η αλληλεπίδραση χρήστη-υπολογιστή· περιλαμβάνει τα στοιχεία του υπολογιστή με τα οποία ο χρήστης έχει άμεση επαφή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: «επίπεδο αλληλεπίδρασης/άμεση επαφή» + διάκριση από την ευρύτερη Ε.Α.Υ.

Ερ.3 — Ευχρηστία & χαρακτηριστικά

Ερώτηση: Τι είναι η ευχρηστία συστήματος και ποια βασικά χαρακτηριστικά έχει ένα σύστημα με αυξημένη ευχρηστία;

Απάντηση:

• Ευχρηστία (usability), κατά το πρότυπο ISO 9241: η ικανότητα ενός συστήματος να λειτουργεί αποτελεσματικά και αποδοτικά, ενώ παρέχει υποκειμενική ικανοποίηση στους χρήστες του.
• Ένα σύστημα με αυξημένη ευχρηστία χαρακτηρίζεται από: ευκολία εκμάθησης, υψηλή απόδοση εκτέλεσης έργου (επίδοση), χαμηλή συχνότητα εμφάνισης λαθών χρήστη, ευκολία συγκράτησης της γνώσης της χρήσης του, υποκειμενική ικανοποίηση του χρήστη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ευχρηστία = ικανότητα του συστήματος να λειτουργεί αποτελεσματικά και αποδοτικά με υποκειμενική ικανοποίηση των χρηστών. Χαρακτηριστικά: ευκολία εκμάθησης, υψηλή επίδοση, λίγα λάθη χρήστη, ευκολία συγκράτησης της γνώσης χρήσης, ικανοποίηση χρήστη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: ορισμός + τουλάχιστον 3 από τα 5 χαρακτηριστικά.

Ερ.4 — Κανόνες σχεδίασης διεπαφής

Ερώτηση: Ποιοι είναι οι βασικοί κανόνες για το σχεδιασμό μιας διεπαφής;

Απάντηση:

• Οι βασικοί κανόνες του Shneiderman:
• 1. Ομοιομορφία και συνέπεια στη λειτουργία της διεπαφής (ορολογία, μηνύματα, μενού, οθόνες βοήθειας, γραμματοσειρές, χρώμα, μορφή) και αποφυγή απροσδόκητης συμπεριφοράς.
• 2. Σύντομοι χειρισμοί (shortcut) για τους έμπειρους χρήστες (συντμήσεις, ειδικά πλήκτρα, μακροεντολές).
• 3. Συνεχής ανατροφοδότηση της κατάστασης του συστήματος (π.χ. ποσοστό αρχείου που αντιγράφηκε).
• 4. Οι «διάλογοι» χρήστη-υπολογιστή ολοκληρώνονται σε λίγα βήματα.
• 5. Πρόβλεψη και χειρισμός σφαλμάτων των χρηστών.
• 6. Δυνατότητα εύκολης αναίρεσης μιας ή περισσότερων ενεργειών.
• 7. Ο έλεγχος της αλληλεπίδρασης από την πλευρά του χρήστη και όχι του συστήματος.
• 8. Ελαχιστοποίηση του φορτίου βραχύχρονης μνήμης του χρήστη (κανόνας των 7±2).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Συνέπεια/ομοιομορφία, σύντομοι χειρισμοί, συνεχής ανατροφοδότηση, διάλογοι σε λίγα βήματα, πρόβλεψη και χειρισμός σφαλμάτων, εύκολη αναίρεση, έλεγχος από τον χρήστη, ελάχιστο φορτίο βραχύχρονης μνήμης (7±2).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: οι 8 κανόνες του Shneiderman (τουλάχιστον 5 για επαρκή απάντηση).

Ερ.5 — Τι είναι τα API + παραδείγματα Python

Ερώτηση: Τι είναι οι διεπαφές προγραμματισμού εφαρμογών – Application Programming Interfaces (APIs). Αναφέρατε δύο δημοφιλή παραδείγματα για τη γλώσσα Python.

Απάντηση:

• APIs (Διεπαφές Προγραμματισμού Εφαρμογών) ή βιβλιοθήκες λογισμικού: συλλογές έτοιμου λογισμικού για πολλές εφαρμογές — σαν εργαλειοθήκες με έτοιμα εργαλεία που χρησιμοποιούμε μέσα στον κώδικά μας.
• Δημοφιλή παραδείγματα για Python: η βιβλιοθήκη οπτικοποίησης δεδομένων Matplotlib, η SeaBorn (επέκταση του Matplotlib), η ggplot, καθώς και η Tkinter, η πρότυπη βιβλιοθήκη για γραφικές διεπαφές (GUI).

Σύνοψη: (ενδεικτική) API = συλλογή έτοιμου λογισμικού (βιβλιοθήκη/εργαλειοθήκη) που χρησιμοποιούμε στον κώδικά μας. Π.χ. Matplotlib και Tkinter (επίσης SeaBorn, ggplot).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: «έτοιμο λογισμικό/βιβλιοθήκη/εργαλειοθήκη» + 2 υπαρκτά παραδείγματα (π.χ. Matplotlib, SeaBorn, ggplot, Tkinter).