Λύσεις ερωτήσεων-ασκήσεων κεφ. 9 (Ομάδες Α, Β, Γ) (σελ. 202-205) – ΕΙΔΙΚΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Β΄ ΤΕΥΧΟΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων-ασκήσεων κεφ. 9 (Ομάδες Α, Β, Γ) (σελ. 202-205)

Πλήρεις λύσεις των ερωτήσεων-ασκήσεων του κεφαλαίου 9 — οι δεκαπέντε προτάσεις Σωστού-Λάθους της Ομάδας Α με αιτιολόγηση, οι εννέα ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής και αντιστοίχισης της Ομάδας Β με τις φυσικές διευθύνσεις και τις διευθύνσεις ομάδας, και οι τέσσερις ανοικτές ερωτήσεις της Ομάδας Γ.

Ομάδα Α, ερωτήσεις 1-7 — Σωστό ή Λάθος — καλώδια, υπολογιστής, εταιρείες και διευθύνσεις

Ερώτηση: Ομάδα Α: (Αιτιολογήστε τις απαντήσεις σας) 1. Στα καλώδια του κυκλώματος επικοινωνίας ΕΙΒ σε συνδεσμολογία συνεστραμμένου καλωδίου υπάρχει τάση 230 V AC. 2. Στα καλώδια του κυκλώματος επικοινωνίας ΕΙΒ συνυπάρχει DC και AC τάση. 3. Για τη λειτουργία του συστήματος ΕΙΒ, είναι απαραίτητος κεντρικός υπολογιστής. 4. Κατά τη σχεδίαση ενός δικτύου ΕΙΒ, πρέπει να χρησιμοποιούνται συσκευές μιας και μόνο εταιρείας από αυτές που διαθέτουν πιστοποιημένες συσκευές ΕΙΒ. 5. Μια περιοχή bus μπορεί να περιλαμβάνει απεριόριστο αριθμό γραμμών. 6. Κάθε συνδρομητής έχει μία φυσική διεύθυνση. 7. Κάθε συνδρομητής μπορεί να ανήκει σε περισσότερες από μία διευθύνσεις ομάδας.

Απάντηση:

• Οι απαντήσεις | # | Σ/Λ | Αιτιολόγηση | |---|---|---| | 1 | Λάθος | στο συνεστραμμένο καλώδιο υπάρχει χαμηλή τάση: οι συνδρομητές-bus μέσω του κυκλώματος επικοινωνίας, επικοινωνούν μεταξύ τους με χαμηλή τάση AC, αλλά και τροφοδοτούνται με την απαραίτητη τάση λειτουργίας τους 24V DC (σελ. 171). Τα 230/400 V AC ανήκουν στο κύκλωμα ισχύος (σελ. 170) | | 2 | Σωστό | στο κύκλωμα επικοινωνίας συνυπάρχει DC τάση τροφοδοσίας και AC τάση πληροφορίας (σελ. 171) | | 3 | Λάθος | κάθε συνδρομητής-bus, αφού προγραμματιστεί, μπορεί να λειτουργήσει αυτόνομα, εφόσον πλέον διαθέτει τη δική του «λογική». Κατά συνέπεια, δεν είναι αναγκαία, σε αντίθεση με άλλα αντίστοιχα συστήματα, η ύπαρξη κεντρικού υπολογιστή (σελ. 173) | | 4 | Λάθος | η τεχνική ΕΙΒ… δημιουργεί ένα «ανοιχτό σύστημα». Αυτό σημαίνει ότι σε μια εγκατάσταση μπορούν να χρησιμοποιηθούν εξαρτήματα διαφόρων εταιρειών, αρκεί να εκπληρώνουν τις προδιαγραφές του ΕΙΒ (σελ. 173) | | 5 | Λάθος | μέχρι 15 συνολικά γραμμές bus μπορούν να συνενωθούν μέσω συσκευών που ονομάζονται προσαρμοστές γραμμής (LC, Line Coupler) για να αποτελέσουν μία περιοχή bus (σελ. 173) | | 6 | Σωστό | κάθε συνδρομητής αναγνωρίζεται από μία μοναδική φυσική διεύθυνση, η οποία τον προσδιορίζει απόλυτα και δεν επιτρέπεται να ανήκει σε άλλο συνδρομητή (σελ. 175) | | 7 | Σωστό | οι διευθύνσεις ομάδων χρησιμεύουν ώστε ένα πακέτο δεδομένων να απευθύνεται σε πολλούς παραλήπτες, οπότε μπορούν να ενεργοποιηθούν ένας ή περισσότεροι συνδρομητές σε μία ή περισσότερες γραμμές ή περιοχές (σελ. 176) — ένας συνδρομητής μπορεί να συμμετέχει σε πολλές τέτοιες ομάδες |

  Η θεμελιώδης διάκριση των δύο κυκλωμάτων (σελ. 170) | | Κύκλωμα ισχύος | Κύκλωμα επικοινωνίας | |---|---|---| | τάση | 230/400 V AC | 24 V DC + χαμηλή AC πληροφορίας | | σκοπός | τροφοδοσία των διαφόρων ηλεκτρικών καταναλωτών | ανταλλαγή πληροφοριών | | κανόνες | γνωστοί κανόνες των εσωτερικών ηλεκτρικών εγκαταστάσεων | κανονισμοί των γραμμών ασθενών ρευμάτων (σελ. 171) |

  Η διαφορά φυσικής διεύθυνσης και διεύθυνσης ομάδας | | Φυσική διεύθυνση | Διεύθυνση ομάδας | |---|---|---| | πλήθος ανά συνδρομητή | ακριβώς μία, μοναδική | μία ή περισσότερες | | σκοπός | αναγνώριση και προγραμματισμός | λειτουργική επικοινωνία, διεύθυνση προορισμού στο πακέτο δεδομένων | | μορφή | Περιοχή.Γραμμή.Συνδρομητής | κύρια ομάδα / υποομάδα (και τρίτο τμήμα με το ETS) |

  Και ο αριθμός των εταιρειών (σελ. 173): με βάση τα σημερινά δεδομένα, περισσότερες από 100 εταιρείες παραγωγής υλικού εγκαταστάσεων διαθέτουν πιστοποιημένες ΕΙΒ συσκευές — η συμβατότητα εξασφαλίζεται από τις προδιαγραφές, όχι από τον κατασκευαστή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι προτάσεις 2, 6 και 7 είναι Σωστές, ενώ οι προτάσεις 1, 3, 4 και 5 είναι Λάθος. Η πρώτη είναι Λάθος, γιατί στο κύκλωμα επικοινωνίας οι συνδρομητές επικοινωνούν με χαμηλή εναλλασσόμενη τάση και τροφοδοτούνται με είκοσι τέσσερα βολτ συνεχούς, ενώ τα διακόσια τριάντα και τετρακόσια βολτ ανήκουν στο ξεχωριστό κύκλωμα ισχύος. Η δεύτερη είναι Σωστή, γιατί στο κύκλωμα επικοινωνίας συνυπάρχει συνεχής τάση τροφοδοσίας και εναλλασσόμενη τάση πληροφορίας. Η τρίτη είναι Λάθος, γιατί κάθε συνδρομητής, αφού προγραμματιστεί, μπορεί να λειτουργήσει αυτόνομα, καθώς διαθέτει τη δική του λογική, οπότε δεν είναι αναγκαία η ύπαρξη κεντρικού υπολογιστή. Η τέταρτη είναι Λάθος, γιατί το ΕΙΒ είναι ανοιχτό σύστημα και σε μια εγκατάσταση μπορούν να χρησιμοποιηθούν εξαρτήματα διαφόρων εταιρειών, αρκεί να εκπληρώνουν τις προδιαγραφές. Η πέμπτη είναι Λάθος, γιατί μέχρι δεκαπέντε γραμμές συνενώνονται μέσω προσαρμοστών γραμμής για να αποτελέσουν μία περιοχή. Η έκτη είναι Σωστή, γιατί κάθε συνδρομητής αναγνωρίζεται από μία μοναδική φυσική διεύθυνση. Και η έβδομη είναι Σωστή, γιατί οι διευθύνσεις ομάδων υπάρχουν ακριβώς για να απευθύνεται ένα πακέτο σε πολλούς παραλήπτες, οπότε ένας συνδρομητής μπορεί να ανήκει σε περισσότερες από μία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ομάδα Α, ερωτήσεις 8-15 — Σωστό ή Λάθος — τοποθέτηση, πηνίο, επαναλήπτες και συνέχεια κυκλώματος

Ερώτηση: 8. Τα εξαρτήματα ΕΙΒ τοποθετούνται πάντα σε ράγες. 9. Το πηνίο επιτρέπει τη διέλευση των δεδομένων πληροφοριών. 10. Οι προσαρμοστές γραμμής ή περιοχής είναι συνδρομητές. 11. Οι επαναλήπτες λειτουργούν σαν φίλτρα για τις διερχόμενες πληροφορίες. 12. Με το ETS, προγραμματίζονται εξαρτήματα ΕΙΒ συγκεκριμένου κατασκευαστή. 13. Αν διακοπεί το ρεύμα για μία ημέρα, «σβήνει» ο προγραμματισμός των συνδρομητών. 14. Αν αφαιρεθεί ένας συνδρομητής bus, διακόπτεται η συνέχεια του κυκλώματος. 15. Αν προστεθεί ένας συνδρομητής bus, διακόπτεται η συνέχεια του κυκλώματος.

Απάντηση:

• Οι απαντήσεις | # | Σ/Λ | Αιτιολόγηση | |---|---|---| | 8 | Λάθος | υπάρχουν πέντε κατηγορίες τοποθέτησης (σελ. 179): τοποθέτηση ράγας· εντοιχισμένη τοποθέτηση· εξωτερική τοποθέτηση· τοποθέτηση επί συσκευής… και τοποθέτηση σε ψευδοροφή ή σε κανάλια | | 9 | Λάθος | ισχύει το αντίθετο: το πηνίο δρα σαν πολύ υψηλή αντίσταση για τα δεδομένα πληροφοριών… Έτσι, δεν επιτρέπεται η διέλευση αυτών προς το τροφοδοτικό (σελ. 179) | | 10 | Σωστό | οι προσαρμοστές γραμμής ή περιοχής είναι συνδρομητές και πρέπει κατά τη σχεδίαση της διάταξης να οριστούν φυσικές διευθύνσεις και για αυτούς (σελ. 175) | | 11 | Λάθος | το φίλτρο το κάνουν οι προσαρμοστές: τη δυνατότητα αυτή δεν έχουν οι επαναλήπτες, οι οποίοι είναι απλοί ενισχυτές και μεταδίδουν ενισχυμένα όλα τα πακέτα δεδομένων που καταλήγουν σε αυτούς (σελ. 175) | | 12 | Λάθος | το ETS είναι κοινό πρόγραμμα για όλους τους κατασκευαστές (σελ. 172)· ο τρόπος προγραμματισμού είναι ενιαίος για όλες τις εταιρείες που υποστηρίζουν την τεχνική αυτή (σελ. 173) | | 13 | Λάθος | ο κάθε συνδρομητής-bus έχει το δικό του μικροεπεξεργαστή και μνήμες. Έτσι, παράμετροι και προγράμματα δε χάνονται μετά από μακροχρόνια διακοπή της τάσης τροφοδοσίας (σελ. 173) | | 14 | Λάθος | ο μηχανισμός σύνδεσης κάθε συνδρομητή βρίσκεται πάνω στον ίδιο το συνδρομητή και αφαίρεση ή πρόσθεση αυτού δε διακόπτει τη συνέχεια του κυκλώματος επικοινωνίας (σελ. 174) | | 15 | Λάθος | ομοίως, από το ίδιο χωρίο της σελ. 174 |

  Ο διπλός ρόλος του πηνίου (σελ. 179) | Είδος τάσης | Συμπεριφορά του πηνίου | Αποτέλεσμα | |---|---|---| | DC τροφοδοσίας | πολύ χαμηλή αντίσταση | δεν επηρεάζει τη διανομή της στη γραμμή | | AC δεδομένων | πολύ υψηλή αντίσταση | το σήμα πληροφοριών δεν έχει απώλειες που οφείλονται στο τροφοδοτικό | Το πηνίο δηλαδή απομονώνει το τροφοδοτικό από το σήμα — χωρίς αυτό, το τροφοδοτικό θα λειτουργούσε ως βραχυκύκλωμα για τα δεδομένα.

  Η κρίσιμη διάκριση προσαρμοστών και επαναληπτών (σελ. 175) | | Προσαρμοστές γραμμής/περιοχής | Επαναλήπτες | |---|---|---| | προγραμματίζονται; | ΝΑΙ | ΟΧΙ | | φιλτράρουν; | ΝΑΙ — δεν αφήνουν να μεταδοθούν σε άλλες γραμμές ή περιοχές πακέτα δεδομένων που δεν τους αφορούν | ΟΧΙ — μεταδίδουν ενισχυμένα όλα τα πακέτα | | σκοπός | αποφόρτιση της επικοινωνίας άλλων γραμμών | επέκταση της γραμμής πέρα από τα 1000 m και τους 64 συνδρομητές |

  Γιατί δεν διακόπτεται η συνέχεια: επειδή ο μηχανισμός σύνδεσης βρίσκεται πάνω στον ίδιο τον συνδρομητή — η γραμμή περνά μέσα από την κλέμα σύνδεσης και παραμένει συνεχής ακόμη κι όταν το εξάρτημα αφαιρεθεί. Αυτό επιτρέπει επεκτάσεις και αντικαταστάσεις χωρίς διακοπή της λειτουργίας ολόκληρης της εγκατάστασης — και συνδέεται με το πλεονέκτημα της εύκολης προσαρμογής των λειτουργικών συνθηκών με αλλαγές προγραμμάτων χωρίς πρόσθετες καλωδιώσεις (σελ. 201).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η πρόταση 10 είναι Σωστή, ενώ όλες οι υπόλοιπες είναι Λάθος. Η όγδοη είναι Λάθος, γιατί υπάρχουν πέντε κατηγορίες τοποθέτησης: σε ράγα, εντοιχισμένη, εξωτερική, επί συσκευής και σε ψευδοροφή ή κανάλια. Η ένατη είναι Λάθος, γιατί το πηνίο δρα σαν πολύ υψηλή αντίσταση για τα δεδομένα πληροφοριών, ώστε αυτά να μην διέρχονται προς το τροφοδοτικό, ενώ αντίθετα δρα σαν πολύ χαμηλή αντίσταση για την τροφοδοσία συνεχούς. Η δέκατη είναι Σωστή, γιατί οι προσαρμοστές γραμμής ή περιοχής είναι συνδρομητές και πρέπει να τους οριστούν φυσικές διευθύνσεις. Η ενδέκατη είναι Λάθος, γιατί ως φίλτρα λειτουργούν οι προσαρμοστές, ενώ οι επαναλήπτες είναι απλοί ενισχυτές και μεταδίδουν ενισχυμένα όλα τα πακέτα. Η δωδέκατη είναι Λάθος, γιατί το ETS είναι κοινό πρόγραμμα για όλους τους κατασκευαστές. Η δέκατη τρίτη είναι Λάθος, γιατί κάθε συνδρομητής έχει δικό του μικροεπεξεργαστή και μνήμες, οπότε παράμετροι και προγράμματα δεν χάνονται ούτε μετά από μακροχρόνια διακοπή της τροφοδοσίας. Και η δέκατη τέταρτη και η δέκατη πέμπτη είναι Λάθος, γιατί ο μηχανισμός σύνδεσης βρίσκεται πάνω στον ίδιο τον συνδρομητή και η αφαίρεση ή η πρόσθεσή του δεν διακόπτει τη συνέχεια του κυκλώματος επικοινωνίας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ομάδα Β, ερώτηση 1 — Η ταχύτητα επικοινωνίας σε powerline

Ερώτηση: Ομάδα Β: (Αιτιολογήστε τις απαντήσεις σας) 1. Η μέγιστη ταχύτητα επικοινωνίας σε συνδεσμολογία ΕΙΒ γραμμής ισχύος (powerline) είναι: α) 1200 bit/s β) 2400 bit/s γ) 4800 bit/s δ) 9600 bit/s

Απάντηση:

• Η σωστή απάντηση: α) 1200 bit/s.

  Η τεκμηρίωση (σελ. 172): υποστηρίζεται και η συνδεσμολογία του κυκλώματος επικοινωνίας με καλώδιο ισχύος (powerline, 230V AC, μέγιστη ταχύτητα επικοινωνίας 1,2 kb/s). Η μετατροπή: 1,2 kb/s = 1200 bit/s.

  Η σύγκριση με το συνεστραμμένο καλώδιο (σελ. 171): η μέγιστη ταχύτητα επικοινωνίας δεδομένων είναι 9,6 kb/s, δηλαδή 9600 bit/s — η επιλογή δ) αντιστοιχεί σε αυτήν, όχι στο powerline. | Μέσο | Μέγιστη ταχύτητα | Σελίδα | |---|---|---| | συνεστραμμένο καλώδιο (twisted pair) | 9,6 kb/s = 9600 bit/s | 171 | | γραμμή ισχύος (powerline) | 1,2 kb/s = 1200 bit/s | 172 |

  Γιατί το powerline είναι οκτώ φορές αργότερο: το δίκτυο ισχύος των 230 V AC δεν σχεδιάστηκε για μετάδοση δεδομένων — φέρει θόρυβο από τα φορτία, έχει μεταβαλλόμενη σύνθετη αντίσταση και δεν είναι θωρακισμένο. Γι' αυτό, όπως σημειώνει το βιβλίο, η λύση αυτή δεν είναι ευρέως διαδεδομένη.

  Το πλεονέκτημά της: δεν απαιτεί νέα καλωδίωση — αξιοποιεί το υπάρχον δίκτυο ισχύος, κάτι που τη κάνει ελκυστική σε ανακαινίσεις παλιών εγκαταστάσεων.

  Τα υπόλοιπα μέσα επικοινωνίας (σελ. 172): για το κύκλωμα επικοινωνίας, μπορεί να χρησιμοποιηθούν επίσης οπτικές ίνες (fiber optic), ραδιοσυχνότητες (radio frequency) και υπέρυθρες συχνότητες (infra-red).

  Και η υπενθύμιση για το συνεστραμμένο: τα δεδομένα πληροφορίας που μεταφέρονται μεταξύ των συνδρομητών είναι σε μορφή AC τάσης… Το καλώδιο τροφοδοτεί επίσης και τους συνδρομητές με την απαραίτητη τάση λειτουργίας 24V DC, σε παράλληλη συνδεσμολογία (σελ. 171) — δηλαδή ένα καλώδιο κάνει δύο δουλειές.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σωστή απάντηση είναι η α, δηλαδή χίλια διακόσια μπιτ ανά δευτερόλεπτο. Το βιβλίο αναφέρει ότι υποστηρίζεται και η συνδεσμολογία του κυκλώματος επικοινωνίας με καλώδιο ισχύος, το λεγόμενο powerline, στα διακόσια τριάντα βολτ εναλλασσόμενου, με μέγιστη ταχύτητα επικοινωνίας ένα κόμμα δύο κιλομπίτ ανά δευτερόλεπτο, δηλαδή χίλια διακόσια μπιτ ανά δευτερόλεπτο. Η επιλογή δ, δηλαδή τα εννιά χιλιάδες εξακόσια μπιτ ανά δευτερόλεπτο, αντιστοιχεί στο συνεστραμμένο καλώδιο, του οποίου η μέγιστη ταχύτητα είναι εννέα κόμμα έξι κιλομπίτ. Το powerline είναι οκτώ φορές αργότερο, γιατί το δίκτυο ισχύος δεν σχεδιάστηκε για μετάδοση δεδομένων: φέρει θόρυβο από τα φορτία, έχει μεταβαλλόμενη σύνθετη αντίσταση και δεν είναι θωρακισμένο· γι' αυτό, όπως σημειώνει το βιβλίο, η λύση αυτή δεν είναι ευρέως διαδεδομένη. Το πλεονέκτημά της πάντως είναι ότι αξιοποιεί το υπάρχον δίκτυο, χωρίς νέα καλωδίωση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ομάδα Β, ερώτηση 2 — Ο μέγιστος αριθμός συνδρομητών ανά γραμμή

Ερώτηση: 2. Ο μέγιστος αριθμός συνδρομητών που μπορούν να συνδεθούν σε μία γραμμή bus (χωρίς επαναλήπτη) είναι: α) 32 β) 64 γ) 128 δ) 256

Απάντηση:

• Η σωστή απάντηση: β) 64.

  Η τεκμηρίωση (σελ. 173): η βασική δομική μονάδα μιας διάταξης ΕΙΒ είναι η γραμμή bus (bus line), στην οποία μπορούν να συνδεθούν μέχρι 64 συνδρομητές… (Με τη χρήση επαναληπτών (repeaters) μπορούν να συνδεθούν μέχρι 256 συνδρομητές σε κάθε γραμμή).

  Η παγίδα: η επιλογή δ) 256 είναι ο αριθμός με επαναλήπτες — το ερώτημα ρωτά ρητά χωρίς επαναλήπτη.

  Η ιεραρχία της διάταξης ΕΙΒ | Επίπεδο | Όριο | Τεκμηρίωση | |---|---|---| | γραμμή bus | 64 συνδρομητές (256 με επαναλήπτες) | σελ. 173 | | περιοχή bus | μέχρι 15 γραμμές, μέχρι 960 συνδρομητές ανά περιοχή | σελ. 173-174 | | σύνολο | μέχρι 15 περιοχές, συνολικά 14400 συνδρομητές | σελ. 174 | Ο έλεγχος: 15 γραμμές x 64 συνδρομητές = 960 ανά περιοχή· 15 περιοχές x 960 = 14400 συνολικά.

  Γιατί κάθε γραμμή έχει δικό της τροφοδοτικό (σελ. 173): κάθε γραμμή πρέπει να έχει δικό της ξεχωριστό τροφοδοτικό και πηνίο. Μ' αυτόν τον τρόπο, ακόμα και όταν βγει εκτός λειτουργίας μία γραμμή, ολόκληρο το υπόλοιπο σύστημα εξακολουθεί να λειτουργεί.

  Ο ρόλος του επαναλήπτη (σελ. 174-175): με τη βοήθεια επαναληπτών, μια γραμμή bus μπορεί να επεκταθεί και πέρα από τα 1000 m και τους 64 συνδρομητές· είναι όμως απλοί ενισχυτές και μεταδίδουν ενισχυμένα όλα τα πακέτα δεδομένων που καταλήγουν σε αυτούς — δηλαδή επεκτείνουν χωρίς να φιλτράρουν.

  Και η σχέση με τη διευθυνσιοδότηση (σελ. 175): το πεδίο D= 1-255 επιτρέπει έως 255 συνδρομητές ανά γραμμή — αριθμός που έχει νόημα μόνο όταν χρησιμοποιούνται επαναλήπτες· χωρίς αυτούς το πρακτικό όριο παραμένει το 64.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σωστή απάντηση είναι η β, δηλαδή εξήντα τέσσερις συνδρομητές. Το βιβλίο ορίζει ότι η βασική δομική μονάδα μιας διάταξης ΕΙΒ είναι η γραμμή bus, στην οποία μπορούν να συνδεθούν μέχρι εξήντα τέσσερις συνδρομητές, ενώ με τη χρήση επαναληπτών μπορούν να συνδεθούν μέχρι διακόσιοι πενήντα έξι. Η επιλογή δ είναι επομένως παγίδα, αφού αφορά την περίπτωση με επαναλήπτες, ενώ η ερώτηση ζητά ρητά τον αριθμό χωρίς επαναλήπτη. Η ιεραρχία της διάταξης είναι συνεπής: δεκαπέντε γραμμές επί εξήντα τέσσερις συνδρομητές δίνουν εννιακόσιους εξήντα συνδρομητές ανά περιοχή, και δεκαπέντε περιοχές επί εννιακόσιους εξήντα δίνουν τους δεκατέσσερις χιλιάδες τετρακόσιους συνολικά συνδρομητές που αναφέρει το βιβλίο. Σημειώνεται επίσης ότι κάθε γραμμή πρέπει να έχει δικό της ξεχωριστό τροφοδοτικό και πηνίο, ώστε, ακόμα και αν βγει εκτός λειτουργίας μία γραμμή, το υπόλοιπο σύστημα να εξακολουθεί να λειτουργεί.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ομάδα Β, ερώτηση 3 — Το μέγιστο μήκος καλωδίου ανά γραμμή

Ερώτηση: 3. Το μέγιστο συνολικό μήκος καλωδίου σε μία γραμμή bus (χωρίς επαναλήπτη) είναι: α) 350 m β) 750 m γ) 1000 m δ) 2000 m

Απάντηση:

• Η σωστή απάντηση: γ) 1000 m.

  Η τεκμηρίωση (σελ. 174): το συνολικό μήκος καλωδίου είναι περίπου 1000 m για κάθε γραμμή bus. Το μέγιστο επιτρεπτό μήκος καλωδίου μεταξύ συνδρομητών-bus είναι 700 m. Το μέγιστο επιτρεπτό μήκος μεταξύ συνδρομητή-bus και τροφοδοτικού είναι 350 m.

  Τα τρία διαφορετικά μήκη — η παγίδα της ερώτησης | Μέγεθος | Όριο | Επιλογή | |---|---|---| | συνολικό μήκος καλωδίου ανά γραμμή | 1000 m | γ — η ζητούμενη | | μεταξύ δύο συνδρομητών-bus | 700 m | — | | μεταξύ συνδρομητή-bus και τροφοδοτικού | 350 m | α — άλλο μέγεθος | Η επιλογή α) 350 m αντιστοιχεί στην απόσταση από το τροφοδοτικό, η β) 750 m σε καμία τιμή του βιβλίου (μοιάζει με τα 700 m) και η δ) 2000 m υπερβαίνει κάθε όριο.

  Γιατί υπάρχουν όρια μήκους | Όριο | Φυσική αιτία | |---|---| | 1000 m ανά γραμμή | η χωρητικότητα και η αντίσταση του καλωδίου παραμορφώνουν και εξασθενούν το σήμα δεδομένων | | 700 m μεταξύ συνδρομητών | η καθυστέρηση διάδοσης του σήματος πρέπει να παραμένει μέσα στα όρια του πρωτοκόλλου | | 350 m από το τροφοδοτικό | η πτώση τάσης στον αγωγό δεν πρέπει να ρίξει την τροφοδοσία κάτω από την ελάχιστη αποδεκτή τάση λειτουργίας των 21V DC (σελ. 179) |

  Πώς ξεπερνιούνται (σελ. 174): με τη βοήθεια επαναληπτών, μια γραμμή bus μπορεί να επεκταθεί και πέρα από τα 1000 m και τους 64 συνδρομητές. Εναλλακτικά, χρησιμοποιούνται περισσότερες γραμμές με προσαρμοστές γραμμής — λύση προτιμότερη, γιατί οι προσαρμοστές φιλτράρουν την κίνηση δεδομένων, ενώ οι επαναλήπτες όχι.

  Και η εφεδρεία τροφοδοσίας (σελ. 179): αν έχουμε πρόσθετες απαιτήσεις φορτίου, μπορούν να συνδεθούν 2 τροφοδοτικά παράλληλα με κοινό πηνίο. Σε κάθε γραμμή μπορούν να συνδεθούν το πολύ 2 τροφοδοτικά — κάτι που βοηθά και στην κάλυψη μεγάλων αποστάσεων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σωστή απάντηση είναι η γ, δηλαδή χίλια μέτρα. Το βιβλίο δίνει τρία διαφορετικά μήκη: το συνολικό μήκος καλωδίου είναι περίπου χίλια μέτρα για κάθε γραμμή bus, το μέγιστο επιτρεπτό μήκος μεταξύ συνδρομητών είναι επτακόσια μέτρα και το μέγιστο μήκος μεταξύ συνδρομητή και τροφοδοτικού τριακόσια πενήντα μέτρα. Η επιλογή α αντιστοιχεί επομένως στην απόσταση από το τροφοδοτικό και όχι στο συνολικό μήκος της γραμμής. Τα όρια αυτά υπάρχουν γιατί η χωρητικότητα και η αντίσταση του καλωδίου παραμορφώνουν και εξασθενούν το σήμα, η καθυστέρηση διάδοσης πρέπει να παραμένει εντός των ορίων του πρωτοκόλλου, και η πτώση τάσης δεν πρέπει να ρίξει την τροφοδοσία κάτω από την ελάχιστη αποδεκτή τάση λειτουργίας των είκοσι ενός βολτ. Τα όρια ξεπερνιούνται με επαναλήπτες ή, προτιμότερα, με περισσότερες γραμμές και προσαρμοστές γραμμής, οι οποίοι επιπλέον φιλτράρουν την κίνηση δεδομένων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ομάδα Β, ερώτηση 4 — Ερμηνεία φυσικής διεύθυνσης 02.03.000

Ερώτηση: 4. Ένας συνδρομητής έχει φυσική διεύθυνση 02.03.000. Ο συνδρομητής αυτός είναι: α) αναλογική είσοδος β) ψηφιακή είσοδος γ) προσαρμοστής γραμμής δ) προσαρμοστής περιοχής

Απάντηση:

• Η σωστή απάντηση: γ) προσαρμοστής γραμμής.

  Η δομή της φυσικής διεύθυνσης (σελ. 175): Α (Περιοχή) . L (Γραμμή) . D (Συνδρομητής) | Πεδίο | Τιμή εδώ | Ερμηνεία | |---|---|---| | Α = 02 | περιοχή 2 | Α= 1-15: αναφέρεται σε διευθύνσεις των περιοχών 1-15 | | L = 03 | γραμμή 3 | L = 1-15: αναφέρεται σε διευθύνσεις των γραμμών 1-15 εντός της περιοχής που ορίζεται από το Α | | D = 000 | στοιχείο ζεύξης | D=0: αναφέρεται σε διευθύνσεις των στοιχείων ζεύξης (προσαρμοστών γραμμής) |

  Ο συλλογισμός: το κρίσιμο πεδίο είναι το τρίτο. Επειδή D = 0, ο συνδρομητής δεν είναι κοινή συσκευή εφαρμογής αλλά στοιχείο ζεύξης — δηλαδή προσαρμοστής γραμμής. Και επειδή L = 3 ≠ 0, πρόκειται για τον προσαρμοστή της γραμμής 3 της περιοχής 2.

  Γιατί όχι προσαρμοστής περιοχής: ο προσαρμοστής περιοχής συνδέει την περιοχή με την κύρια γραμμή περιοχών, οπότε έχει L = 0: L= 0: αναφέρεται σε διευθύνσεις της κύριας γραμμής περιοχής (σελ. 175). Η διεύθυνσή του θα ήταν 02.00.000, όχι 02.03.000. | Διεύθυνση | Τι είναι | |---|---| | 02.00.000 | προσαρμοστής περιοχής της περιοχής 2 | | 02.03.000 | προσαρμοστής γραμμής της γραμμής 3 της περιοχής 2 | | 02.03.012 | κοινός συνδρομητής (π.χ. είσοδος ή έξοδος) της ίδιας γραμμής |

  Γιατί όχι αναλογική ή ψηφιακή είσοδος: αυτές είναι συνδρομητές εφαρμογής και θα είχαν D από 1 έως 255: D= 1-255: αναφέρεται σε διευθύνσεις των συνδρομητών εντός της γραμμής που ορίζεται από το L (σελ. 175).

  Και η υπενθύμιση (σελ. 175): οι προσαρμοστές γραμμής ή περιοχής είναι συνδρομητές και πρέπει κατά τη σχεδίαση της διάταξης να οριστούν φυσικές διευθύνσεις και για αυτούς — γι' αυτό ακριβώς εμφανίζονται στη διευθυνσιοδότηση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σωστή απάντηση είναι η γ, δηλαδή προσαρμοστής γραμμής. Η φυσική διεύθυνση έχει τη μορφή περιοχή, γραμμή, συνδρομητής. Εδώ η περιοχή είναι η δεύτερη και η γραμμή η τρίτη, ενώ το κρίσιμο στοιχείο είναι το τρίτο πεδίο, το οποίο είναι μηδέν. Σύμφωνα με το βιβλίο, όταν το τρίτο πεδίο είναι μηδέν, η διεύθυνση αναφέρεται σε στοιχεία ζεύξης, δηλαδή σε προσαρμοστές γραμμής. Δεν πρόκειται για προσαρμοστή περιοχής, γιατί εκείνος συνδέεται στην κύρια γραμμή περιοχής και θα είχε μηδέν και στο δεύτερο πεδίο, δηλαδή διεύθυνση μηδέν δύο, μηδέν μηδέν, μηδέν μηδέν μηδέν. Ούτε πρόκειται για αναλογική ή ψηφιακή είσοδο, γιατί οι κοινοί συνδρομητές εφαρμογής έχουν στο τρίτο πεδίο τιμές από ένα έως διακόσια πενήντα πέντε.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ομάδα Β, ερώτηση 5 — Ερμηνεία φυσικής διεύθυνσης 01.01.002

Ερώτηση: 5. Μία συσκευή έχει φυσική διεύθυνση 01.01.002. Η συσκευή αυτή είναι: α) πηνίο β) ψηφιακή είσοδος γ) προσαρμοστής γραμμής δ) προσαρμοστής περιοχής

Απάντηση:

• Η σωστή απάντηση: β) ψηφιακή είσοδος.

  Η ανάλυση της διεύθυνσης (σελ. 175) | Πεδίο | Τιμή | Ερμηνεία | |---|---|---| | Α = 01 | περιοχή 1 | κανονική περιοχή (1-15) | | L = 01 | γραμμή 1 | κανονική γραμμή (1-15) — όχι κύρια γραμμή περιοχής | | D = 002 | συνδρομητής 2 | D= 1-255: αναφέρεται σε διευθύνσεις των συνδρομητών εντός της γραμμής |

  Ο συλλογισμός | # | Βήμα | |---|---| | 1 | D = 2 ≠ 0, άρα δεν είναι στοιχείο ζεύξης — αποκλείονται ο προσαρμοστής γραμμής και ο προσαρμοστής περιοχής | | 2 | άρα πρόκειται για κοινό συνδρομητή εφαρμογής μέσα στη γραμμή 1 της περιοχής 1 | | 3 | από τις επιλογές, ο μόνος συνδρομητής-bus είναι η ψηφιακή είσοδος |

  Γιατί αποκλείεται το πηνίο: το πηνίο δεν είναι συνδρομητής αλλά συσκευή-bus. Το βιβλίο διακρίνει ρητά (σελ. 170) | Κατηγορία | Παραδείγματα | Έχουν διεύθυνση; | |---|---|---| | προγραμματιζόμενα εξαρτήματα — συνδρομητές-bus | αισθητήρες ή μονάδες εισόδου (διακόπτες, αισθητήρες φωτισμού, αισθητήρες θερμοκρασίας, ανιχνευτές κίνησης κ.ά.) και ενεργοποιητές ή μονάδες εξόδου (ψηφιακές έξοδοι, ρελέ, αναλογικοί ρυθμιστές κ.ά.) | ΝΑΙ — κάθε συνδρομητής αποκτά μία μοναδική φυσική διεύθυνση (σελ. 171) | | μη προγραμματιζόμενα εξαρτήματα — συσκευές-bus | τροφοδοτικά, πηνία, κλέμμες κ.α. | ΟΧΙ | Το πηνίο είναι βασική συσκευή-bus (σελ. 178-179) και δεν προγραμματίζεται, άρα δεν μπορεί να έχει φυσική διεύθυνση.

  Η σύγκριση με την προηγούμενη ερώτηση | Διεύθυνση | Τρίτο πεδίο | Τι είναι | |---|---|---| | 02.03.000 | 0 | προσαρμοστής γραμμής | | 01.01.002 | 2 | κοινός συνδρομητής — εδώ ψηφιακή είσοδος |

  Και η υπενθύμιση για τους νέους συνδρομητές (σελ. 175): κάθε καινούργιος ή αποφορτισμένος συνδρομητής έχει τη φυσική διεύθυνση 15.15.255. Μετά από τη σύνδεσή του στο κύκλωμα επικοινωνίας, αποκτά νέα φυσική διεύθυνση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σωστή απάντηση είναι η β, δηλαδή ψηφιακή είσοδος. Η διεύθυνση δηλώνει περιοχή ένα, γραμμή ένα και συνδρομητή δύο. Επειδή το τρίτο πεδίο δεν είναι μηδέν αλλά δύο, δεν πρόκειται για στοιχείο ζεύξης, οπότε αποκλείονται τόσο ο προσαρμοστής γραμμής όσο και ο προσαρμοστής περιοχής· άρα έχουμε κοινό συνδρομητή εφαρμογής μέσα στη γραμμή. Το πηνίο επίσης αποκλείεται, γιατί δεν είναι συνδρομητής αλλά συσκευή bus: το βιβλίο διακρίνει τα προγραμματιζόμενα εξαρτήματα, δηλαδή τους αισθητήρες και τους ενεργοποιητές που ονομάζονται συνδρομητές bus και αποκτούν μοναδική φυσική διεύθυνση, από τα μη προγραμματιζόμενα εξαρτήματα, όπως τα τροφοδοτικά, τα πηνία και οι κλέμμες, που ονομάζονται συσκευές bus και δεν έχουν διεύθυνση. Σημειώνεται ότι κάθε καινούργιος ή αποφορτισμένος συνδρομητής έχει τη φυσική διεύθυνση δεκαπέντε, δεκαπέντε, διακόσια πενήντα πέντε.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ομάδα Β, ερώτηση 6 — Δεύτερη περιοχή και πρώτη γραμμή

Ερώτηση: 6. Ο συνδρομητής που ανήκει στη δεύτερη περιοχή και πρώτη γραμμή είναι ο: α) 01.01.002 β) 01.02.003 γ) 02.01.004 δ) 02.02.001

Απάντηση:

• Η σωστή απάντηση: γ) 02.01.004.

  Ο κανόνας ανάγνωσης (σελ. 175): η φυσική διεύθυνση διαβάζεται Περιοχή . Γραμμή . Συνδρομητής | Επιλογή | Περιοχή | Γραμμή | Συνδρομητής | Ταιριάζει; | |---|---|---|---|---| | α) 01.01.002 | 1 | 1 | 2 | ΟΧΙ — πρώτη περιοχή | | β) 01.02.003 | 1 | 2 | 3 | ΟΧΙ — πρώτη περιοχή, δεύτερη γραμμή | | γ) 02.01.004 | 2 | 1 | 4 | ΝΑΙ | | δ) 02.02.001 | 2 | 2 | 1 | ΟΧΙ — δεύτερη γραμμή |

  Η κρίσιμη προσοχή: το τρίτο πεδίο (004) είναι ο αριθμός του συνδρομητή μέσα στη γραμμή και δεν επηρεάζει την απάντηση — η ερώτηση αφορά μόνο την περιοχή και τη γραμμή.

  Η σειρά των πεδίων (σελ. 175)

        A      .      L      .      D
     Περιοχή      Γραμμή      Συνδρομητής

  Πεδίο	Εύρος	Ειδική τιμή
  Α	1-15 για τις περιοχές	Α=0: συνδρομητές της κύριας γραμμής περιοχών
  L	1-15 για τις γραμμές εντός της περιοχής	L=0: κύρια γραμμή περιοχής
  D	1-255 για τους συνδρομητές	D=0: στοιχεία ζεύξης (προσαρμοστές γραμμής)

  Η αντιστοιχία με τη φυσική δομή του δικτύου (σελ. 173-174) | Επίπεδο | Συνδέεται μέσω | Όριο | |---|---|---| | συνδρομητές σε μια γραμμή | κοινό καλώδιο bus, τροφοδοτικό και πηνίο ανά γραμμή | 64 (256 με επαναλήπτες) | | γραμμές σε μια περιοχή | προσαρμοστές γραμμής (LC, Line Coupler) | 15 γραμμές, 960 συνδρομητές | | περιοχές στο σύνολο | προσαρμοστής περιοχής (area coupler) | 15 περιοχές, 14400 συνδρομητές |

  Και η χρησιμότητα της ιεραρχίας (σελ. 175): πακέτα δεδομένων που αφορούν κάποια γραμμή ή περιοχή μπορούν να μεταδίδονται μόνο στα όρια αυτών και δεν επιβαρύνουν την επικοινωνία σε άλλες γραμμές ή περιοχές — η διεύθυνση δηλαδή δεν είναι απλή ετικέτα, αλλά καθορίζει και τη ροή των δεδομένων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σωστή απάντηση είναι η γ, δηλαδή μηδέν δύο, μηδέν ένα, μηδέν μηδέν τέσσερα. Η φυσική διεύθυνση διαβάζεται ως περιοχή, γραμμή, συνδρομητής. Η επιλογή γ έχει στο πρώτο πεδίο το δύο, δηλαδή δεύτερη περιοχή, και στο δεύτερο το ένα, δηλαδή πρώτη γραμμή, που είναι ακριβώς το ζητούμενο. Οι επιλογές α και β ανήκουν στην πρώτη περιοχή, ενώ η δ ανήκει μεν στη δεύτερη περιοχή αλλά στη δεύτερη γραμμή. Το τρίτο πεδίο, δηλαδή ο αριθμός τέσσερα, είναι ο αριθμός του συνδρομητή μέσα στη γραμμή και δεν επηρεάζει την απάντηση. Η ιεραρχία αυτή αντιστοιχεί στη φυσική δομή του δικτύου: οι συνδρομητές συνδέονται σε γραμμές με κοινό καλώδιο, τροφοδοτικό και πηνίο, οι γραμμές συνενώνονται σε περιοχές μέσω προσαρμοστών γραμμής και οι περιοχές μέσω προσαρμοστή περιοχής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ομάδα Β, ερώτηση 7 — Ίδια κεντρική ομάδα, διαφορετική υποομάδα

Ερώτηση: 7. Ο συνδρομητής που ανήκει στην ίδια κεντρική ομάδα (π.χ. φωτισμό) αλλά σε διαφορετική υποομάδα (π.χ. όροφο) από τους υπόλοιπους είναι ο: α) 0/1/1 β) 0/1/2 γ) 0/1/4 δ) 0/2/1

Απάντηση:

• Η σωστή απάντηση: δ) 0/2/1.

  Η δομή της διεύθυνσης ομάδας (σελ. 176): η διεύθυνση ομάδας αποτελείται κυρίως από δύο τμήματα, αλλά με βάση το πρόγραμμα ETS μπορεί να αποτελείται και από τρία τμήματα. Το πρώτο τμήμα είναι το κύριο και ορίζει τις κύριες ομάδες συνδρομητών, όπως π.χ. θέρμανση, κλιματισμός, φωτισμός κ.ά. Οι τιμές του είναι από 0 έως 15. Το δεύτερο τμήμα ορίζει υποκατηγορίες των κυρίων ομάδων, όπως π.χ. φωτιστικά πρώτου ορόφου, κλιματιστικά ισογείου κ.ά. Οι τιμές του είναι από 0 έως 2047.

  Η ανάλυση των επιλογών | Επιλογή | Κύρια ομάδα | Υποομάδα | Τρίτο τμήμα | |---|---|---|---| | α) 0/1/1 | 0 | 1 | 1 | | β) 0/1/2 | 0 | 1 | 2 | | γ) 0/1/4 | 0 | 1 | 4 | | δ) 0/2/1 | 0 | 2 | 1 | Παρατήρηση: και οι τέσσερις έχουν την ίδια κύρια ομάδα (0), όπως ζητά η εκφώνηση. Τρεις από αυτές (α, β, γ) έχουν υποομάδα 1, ενώ μόνο η δ έχει υποομάδα 2 — άρα η δ είναι εκείνη που διαφέρει στην υποομάδα.

  Η ερμηνεία στο παράδειγμα της εκφώνησης | Στοιχείο | Σημασία | |---|---| | κύρια ομάδα 0 | π.χ. φωτισμός — κοινή σε όλους | | υποομάδα 1 | π.χ. πρώτος όροφος — για τους α, β, γ | | υποομάδα 2 | π.χ. δεύτερος όροφος — μόνο για τον δ |

  Γιατί χρησιμοποιούνται οι διευθύνσεις ομάδας (σελ. 176): είναι συνήθης περίπτωση ένα πακέτο δεδομένων να απευθύνεται σε πολλούς παραλήπτες (π.χ. ενεργοποίηση μιας σειράς φωτιστικών σημείων από ένα διακόπτη). Επομένως, μπορούμε να ορίσουμε κοινή διεύθυνση ομάδας σε μια ομάδα συνδρομητών-bus που ενεργοποιούνται από κοινό σημείο.

  Η διαφορά από τη φυσική διεύθυνση | | Φυσική διεύθυνση | Διεύθυνση ομάδας | |---|---|---| | γράφεται | Α.L.D (με τελείες) | κύρια/υπο/… (με καθέτους) | | αντιστοιχεί σε | φυσική θέση στο δίκτυο | λειτουργική ομαδοποίηση | | πλήθος ανά συνδρομητή | μία | μία ή περισσότερες | | χρήση | προγραμματισμός και αναγνώριση | διεύθυνση προορισμού στο πακέτο δεδομένων |

  Η πρακτική συνέπεια: δύο συνδρομητές που ανήκουν στην ίδια κύρια ομάδα αλλά σε διαφορετική υποομάδα ελέγχονται ανεξάρτητα — π.χ. ο διακόπτης του πρώτου ορόφου δεν ανάβει τα φώτα του δεύτερου.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σωστή απάντηση είναι η δ, δηλαδή μηδέν κάθετος δύο κάθετος ένα. Η διεύθυνση ομάδας αποτελείται κυρίως από δύο τμήματα, αλλά με το πρόγραμμα ETS μπορεί να έχει και τρία: το πρώτο τμήμα ορίζει τις κύριες ομάδες συνδρομητών, όπως θέρμανση, κλιματισμός και φωτισμός, με τιμές από μηδέν έως δεκαπέντε, ενώ το δεύτερο ορίζει υποκατηγορίες, όπως φωτιστικά πρώτου ορόφου ή κλιματιστικά ισογείου, με τιμές από μηδέν έως δύο χιλιάδες σαράντα επτά. Και οι τέσσερις επιλογές έχουν την ίδια κύρια ομάδα, δηλαδή το μηδέν, όπως ζητά η εκφώνηση. Οι τρεις πρώτες έχουν υποομάδα ένα, ενώ μόνο η τέταρτη έχει υποομάδα δύο, οπότε αυτή είναι που διαφέρει στην υποομάδα. Στο παράδειγμα της εκφώνησης, η κύρια ομάδα θα ήταν ο φωτισμός και η υποομάδα ο όροφος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ομάδα Β, ερώτηση 8 — Διαφορετική κεντρική ομάδα

Ερώτηση: 8. Ο συνδρομητής που ανήκει σε διαφορετική κεντρική ομάδα (π.χ. στο φωτισμό αντί του κλιματισμού) από τους υπόλοιπους είναι ο: α) 0/1/1 β) 2/1/1 γ) 2/1/2 δ) 2/2/4

Απάντηση:

• Η σωστή απάντηση: α) 0/1/1.

  Η ανάλυση των επιλογών | Επιλογή | Κύρια ομάδα | Υποομάδα | Τρίτο τμήμα | |---|---|---|---| | α) 0/1/1 | 0 | 1 | 1 | | β) 2/1/1 | 2 | 1 | 1 | | γ) 2/1/2 | 2 | 1 | 2 | | δ) 2/2/4 | 2 | 2 | 4 | Παρατήρηση: τρεις από τις τέσσερις (β, γ, δ) έχουν κύρια ομάδα 2, ενώ μόνο η α έχει κύρια ομάδα 0 — άρα η α είναι εκείνη που ανήκει σε διαφορετική κεντρική ομάδα.

  Ο κανόνας (σελ. 176): το πρώτο τμήμα είναι το κύριο και ορίζει τις κύριες ομάδες συνδρομητών, όπως π.χ. θέρμανση, κλιματισμός, φωτισμός κ.ά. Οι τιμές του είναι από 0 έως 15.

  Η ερμηνεία στο παράδειγμα της εκφώνησης | Στοιχείο | Σημασία | |---|---| | κύρια ομάδα 2 | π.χ. κλιματισμός — για τους β, γ, δ | | κύρια ομάδα 0 | π.χ. φωτισμός — μόνο για τον α |

  Η σύγκριση με την προηγούμενη ερώτηση | Ερώτηση | Τι αλλάζει | Ποιο τμήμα διαφέρει | |---|---|---| | 7 | ίδια κύρια ομάδα, διαφορετική υποομάδα | το δεύτερο τμήμα | | 8 | διαφορετική κύρια ομάδα | το πρώτο τμήμα | Συνεπώς η ανάγνωση γίνεται από αριστερά προς τα δεξιά: πρώτα η λειτουργία (φωτισμός, κλιματισμός, θέρμανση), έπειτα η περιοχή του κτιρίου (όροφος, ζώνη) και τέλος το συγκεκριμένο σημείο.

  Γιατί έχει σημασία η σωστή ομαδοποίηση: η διεύθυνση ομάδας χρησιμοποιείται κυρίως σαν διεύθυνση προορισμού στο πακέτο δεδομένων και κατ' αυτόν τον τρόπο μπορούν να ενεργοποιηθούν ένας ή περισσότεροι συνδρομητές σε μία ή περισσότερες γραμμές ή περιοχές (σελ. 176). Λανθασμένη κύρια ομάδα θα σήμαινε ότι μια εντολή φωτισμού θα έφτανε σε κλιματιστικά.

  Και η ανεξαρτησία από τη φυσική δομή: η διεύθυνση ομάδας μπορεί να περιλαμβάνει συνδρομητές σε μία ή περισσότερες γραμμές ή περιοχές (σελ. 176) — δηλαδή η λειτουργική ομαδοποίηση είναι ανεξάρτητη από το πού βρίσκεται φυσικά ο κάθε συνδρομητής, κάτι που αποτελεί βασικό πλεονέκτημα της τεχνικής ΕΙΒ.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σωστή απάντηση είναι η α, δηλαδή μηδέν κάθετος ένα κάθετος ένα. Το πρώτο τμήμα της διεύθυνσης ομάδας είναι το κύριο και ορίζει τις κύριες ομάδες συνδρομητών, όπως θέρμανση, κλιματισμός και φωτισμός, με τιμές από μηδέν έως δεκαπέντε. Τρεις από τις τέσσερις επιλογές έχουν κύρια ομάδα δύο, ενώ μόνο η πρώτη έχει κύρια ομάδα μηδέν, οπότε αυτή είναι που ανήκει σε διαφορετική κεντρική ομάδα. Στο παράδειγμα της εκφώνησης, η κύρια ομάδα δύο θα αντιστοιχούσε στον κλιματισμό και η μηδέν στον φωτισμό. Σε σύγκριση με την προηγούμενη ερώτηση, εκεί διέφερε το δεύτερο τμήμα, δηλαδή η υποομάδα, ενώ εδώ διαφέρει το πρώτο. Η σωστή ομαδοποίηση είναι κρίσιμη, γιατί η διεύθυνση ομάδας χρησιμοποιείται ως διεύθυνση προορισμού στο πακέτο δεδομένων, και μάλιστα μπορεί να περιλαμβάνει συνδρομητές σε μία ή περισσότερες γραμμές ή περιοχές, δηλαδή είναι ανεξάρτητη από τη φυσική θέση τους.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ομάδα Β, ερώτηση 9 — Αντιστοίχιση — συνδρομητές και φυσικές διευθύνσεις

Ερώτηση: 9. Δίπλα στον κάθε αριθμό του συνδρομητή bus της πρώτης στήλης να προστεθεί το γράμμα από την ένδειξη της φυσικής διεύθυνσης της δεύτερης στήλης που αντιστοιχεί σ' αυτόν: Στήλη A: 1. Προσαρμοστής 2ης περιοχής 2. Προσαρμοστής 2ης γραμμής της 1ης περιοχής 3. Ψηφιακή είσοδος 1ης περιοχής και 2ης γραμμής 4. Αναλογική είσοδος 3ης περιοχής και 4ης γραμμής με επαναλήπτη. Στήλη Β: α. 01.11.001 β. 02.00.000 γ. 01.02.000 δ. 02.01.012 ε. 01.02.017 ζ. 03.04.100 η. 03.04.044

Απάντηση:

• Η σωστή αντιστοίχιση | Στήλη Α | → | Στήλη Β | Τεκμηρίωση | |---|---|---|---| | 1. Προσαρμοστής 2ης περιοχής | → | β. 02.00.000 | Α = 2 (2η περιοχή), L = 0 (αναφέρεται σε διευθύνσεις της κύριας γραμμής περιοχής), D = 0 (στοιχεία ζεύξης) | | 2. Προσαρμοστής 2ης γραμμής της 1ης περιοχής | → | γ. 01.02.000 | Α = 1, L = 2, D = 0 — προσαρμοστής γραμμής | | 3. Ψηφιακή είσοδος 1ης περιοχής και 2ης γραμμής | → | ε. 01.02.017 | Α = 1, L = 2, D = 17 (D= 1-255: διευθύνσεις των συνδρομητών εντός της γραμμής) | | 4. Αναλογική είσοδος 3ης περιοχής και 4ης γραμμής με επαναλήπτη | → | ζ. 03.04.100 | Α = 3, L = 4, D = 100 — αριθμός πάνω από 64, άρα απαιτείται επαναλήπτης |

  Η κρίσιμη διάκριση 4 ↔ η: και το ζ (03.04.100) και το η (03.04.044) ανήκουν στην 3η περιοχή και 4η γραμμή — η διαφορά είναι ο αριθμός συνδρομητή | Διεύθυνση | D | Χρειάζεται επαναλήπτη; | |---|---|---| | η. 03.04.044 | 44 | ΟΧΙ — μέσα στους 64 που επιτρέπει η απλή γραμμή | | ζ. 03.04.100 | 100 | ΝΑΙ — πάνω από 64 | Ο κανόνας (σελ. 173): στη γραμμή bus… μπορούν να συνδεθούν μέχρι 64 συνδρομητές… (Με τη χρήση επαναληπτών (repeaters) μπορούν να συνδεθούν μέχρι 256 συνδρομητές σε κάθε γραμμή) — αριθμός συνδρομητή μεγαλύτερος του 64 προϋποθέτει επομένως επαναλήπτη.

  Οι επιλογές που περισσεύουν και γιατί | Επιλογή | Τι θα ήταν | |---|---| | α. 01.11.001 | συνδρομητής της 1ης περιοχής και 11ης γραμμής — καμία έννοια της στήλης Α δεν αναφέρεται σε 11η γραμμή | | δ. 02.01.012 | συνδρομητής της 2ης περιοχής και 1ης γραμμής — δεν ταιριάζει σε καμία περιγραφή | | η. 03.04.044 | αναλογική είσοδος της ίδιας γραμμής, αλλά χωρίς ανάγκη επαναλήπτη |

  Ο συγκεντρωτικός κανόνας ανάγνωσης (σελ. 175) | Πεδίο | 0 | 1-15 | 16-255 | |---|---|---|---| | Α (περιοχή) | κύρια γραμμή περιοχών | περιοχές 1-15 | — | | L (γραμμή) | κύρια γραμμή περιοχής → προσαρμοστής περιοχής | γραμμές 1-15 | — | | D (συνδρομητής) | στοιχεία ζεύξης → προσαρμοστής γραμμής | συνδρομητές | συνδρομητές (>64 μόνο με επαναλήπτη) |

  Και η υπενθύμιση (σελ. 175): οι προσαρμοστές γραμμής ή περιοχής είναι συνδρομητές και πρέπει κατά τη σχεδίαση της διάταξης να οριστούν φυσικές διευθύνσεις και για αυτούς.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σωστή αντιστοίχιση είναι η εξής. Ο προσαρμοστής της δεύτερης περιοχής αντιστοιχεί στο β, δηλαδή μηδέν δύο, μηδέν μηδέν, μηδέν μηδέν μηδέν, αφού έχει δεύτερη περιοχή, μηδέν στη γραμμή, που δηλώνει την κύρια γραμμή περιοχής, και μηδέν στον συνδρομητή, που δηλώνει στοιχείο ζεύξης. Ο προσαρμοστής της δεύτερης γραμμής της πρώτης περιοχής αντιστοιχεί στο γ, δηλαδή μηδέν ένα, μηδέν δύο, μηδέν μηδέν μηδέν. Η ψηφιακή είσοδος της πρώτης περιοχής και δεύτερης γραμμής αντιστοιχεί στο ε, δηλαδή μηδέν ένα, μηδέν δύο, μηδέν δεκαεπτά. Και η αναλογική είσοδος της τρίτης περιοχής και τέταρτης γραμμής με επαναλήπτη αντιστοιχεί στο ζ, δηλαδή μηδέν τρία, μηδέν τέσσερα, εκατό. Η κρίσιμη διάκριση είναι ανάμεσα στο ζ και στο η, τα οποία ανήκουν στην ίδια περιοχή και γραμμή: ο αριθμός συνδρομητή εκατό ξεπερνά τους εξήντα τέσσερις που επιτρέπει η απλή γραμμή, άρα προϋποθέτει επαναλήπτη, ενώ ο αριθμός σαράντα τέσσερα όχι. Περισσεύουν οι επιλογές α, δ και η.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ομάδα Γ, ερώτηση 1 — Συμβατική εγκατάσταση και εγκατάσταση ΕΙΒ

Ερώτηση: Ομάδα Γ: 1. Ποιες είναι οι βασικές διαφορές μεταξύ μιας συμβατικής ηλεκτρολογικής εγκατάστασης και μιας εγκατάστασης ΕΙΒ;

Απάντηση:

• Η αφετηρία (σελ. 170): το κύριο χαρακτηριστικό μιας συμβατικής ηλεκτρολογικής εγκατάστασης σ' ένα κτίριο είναι η διανομή και ο έλεγχος της τάσης των 230/400 V AC σε σημεία τροφοδοσίας όπου συνδέονται διάφορες ηλεκτρικές συσκευές. Αντίθετα, με βάση την τεχνική ΕΙΒ, διαμορφώνονται δύο ξεχωριστά κυκλώματα καλωδιώσεων.

  Η συγκριτική εικόνα | | Συμβατική εγκατάσταση | Εγκατάσταση ΕΙΒ | |---|---|---| | κυκλώματα | ένα — ισχύος και ελέγχου μαζί | δύο ξεχωριστά: κύκλωμα ισχύος και κύκλωμα επικοινωνίας | | τι μεταφέρουν τα καλώδια ελέγχου | 230/400 V AC | 24 V DC τροφοδοσία και χαμηλή AC πληροφορίας (σελ. 171) | | λογική λειτουργίας | καθορίζεται από την καλωδίωση | καθορίζεται από το λογισμικό — με το σύστημα ΕΙΒ, η ηλεκτρική εγκατάσταση αποκτά λογισμικό (σελ. 201) | | αλλαγή λειτουργίας | απαιτεί νέα καλωδίωση | εύκολη προσαρμογή των λειτουργικών συνθηκών με αλλαγές προγραμμάτων χωρίς πρόσθετες καλωδιώσεις (σελ. 201) | | έκταση καλωδιώσεων | μεγάλη | ελαττώνονται οι καλωδιώσεις και δημιουργούνται απλούστερες εγκαταστάσεις (σελ. 201) | | δυνατότητες | περιορισμένες | ένα σύστημα που μας δίνει πολύ περισσότερες δυνατότητες ελέγχου και απεικόνισης της κατάστασης των ηλεκτρικών συσκευών (σελ. 170) | | επικοινωνία μεταξύ συσκευών | καμία | σειριακή, με πρωτόκολλο επικοινωνίας ΕΙΒ | | επεκτασιμότητα | δύσκολη | αφαίρεση ή πρόσθεση συνδρομητή δε διακόπτει τη συνέχεια του κυκλώματος επικοινωνίας (σελ. 174) |

  Η νέα λογική αισθητήρα-ενεργοποιητή (σελ. 170): τυπικό παράδειγμα αποτελεί η εντολή ενεργοποίησης που πρέπει να δοθεί από έναν αισθητήρα (μπουτόν, ανιχνευτής κίνησης κ.λπ.) σε έναν ενεργοποιητή (κύκλωμα ενεργοποίησης φωτισμού, διακόπτης φορτίου κ.λπ.). Άλλο παράδειγμα είναι η απεικόνιση της κατανάλωσης ενέργειας ενός ηλεκτρικού καταναλωτή σε ψηφιακή οθόνη ένδειξης. Σε συμβατική εγκατάσταση ο διακόπτης διακόπτει ο ίδιος το ρεύμα του φωτιστικού· σε ΕΙΒ ο διακόπτης στέλνει μήνυμα και ο ενεργοποιητής — που μπορεί να βρίσκεται οπουδήποτε — εκτελεί.

  Τα πλεονεκτήματα που προκύπτουν (σελ. 201): η χρησιμοποίηση συνηθισμένων πινάκων και κουτιών διακλαδώσεων· ο κοινός τρόπος προγραμματισμού για όλους τους κατασκευαστές συνδρομητών-Bus· οι αυξημένες δυνατότητες υλοποίησης πολύπλοκων λειτουργικών σεναρίων, με τηλεχειρισμό και επικοινωνία με άλλα συστήματα εγκαταστάσεων· η δυνατότητα επιτήρησης και ελέγχου, κυρίως μεγάλων εγκαταστάσεων, με συστήματα κεντρικών υπολογιστών· η σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας σε μεγάλα κτίρια αλλά και σε σπίτια.

  Και η αλλαγή στο επάγγελμα (σελ. 201): οι σύγχρονοι εγκαταστάτες προσφέρουν πλέον όχι μόνο μελέτη και εργασία αλλά και την «εξυπνάδα» και «λογική» της εγκατάστασης σε δισκέτες ή CD-ROM.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η βασική διαφορά είναι ότι στη συμβατική εγκατάσταση υπάρχει ένα μόνο κύκλωμα, με τη διανομή και τον έλεγχο της τάσης των διακοσίων τριάντα και τετρακοσίων βολτ να γίνονται μαζί, ενώ με την τεχνική ΕΙΒ διαμορφώνονται δύο ξεχωριστά κυκλώματα καλωδιώσεων: το κύκλωμα ισχύος, όπου οι αγωγοί χρησιμοποιούνται μόνο για την τροφοδοσία των καταναλωτών, και το κύκλωμα επικοινωνίας, που βασίζεται στην τεχνολογία bus και στη σειριακή επικοινωνία δεδομένων, με είκοσι τέσσερα βολτ συνεχούς και χαμηλή εναλλασσόμενη τάση πληροφορίας. Δεύτερη διαφορά είναι ότι στη συμβατική εγκατάσταση η λογική λειτουργίας καθορίζεται από την ίδια την καλωδίωση, ενώ στο ΕΙΒ η εγκατάσταση αποκτά λογισμικό, οπότε οι λειτουργικές συνθήκες προσαρμόζονται εύκολα με αλλαγές προγραμμάτων και χωρίς πρόσθετες καλωδιώσεις. Τρίτη διαφορά είναι η λογική αισθητήρα και ενεργοποιητή: ο διακόπτης δεν διακόπτει ο ίδιος το ρεύμα, αλλά στέλνει εντολή σε έναν ενεργοποιητή που μπορεί να βρίσκεται οπουδήποτε. Τέταρτη είναι ότι ελαττώνονται οι καλωδιώσεις και δημιουργούνται απλούστερες εγκαταστάσεις, ενώ πέμπτη ότι προκύπτουν πολύ περισσότερες δυνατότητες ελέγχου και απεικόνισης, τηλεχειρισμού, επικοινωνίας με άλλα συστήματα και εξοικονόμησης ενέργειας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ομάδα Γ, ερώτηση 2 — Μετατροπή συμβατικής εγκατάστασης σε ΕΙΒ

Ερώτηση: 2. Είναι δυνατή η μετατροπή μιας συμβατικής ηλεκτρολογικής εγκατάστασης σε εγκατάσταση ΕΙΒ και ποιες οι δυσκολίες της;

Απάντηση:

• Η απάντηση: ΝΑΙ, είναι δυνατή, αλλά με σημαντικές δυσκολίες σε υφιστάμενο κτίριο.

  Τι διευκολύνει τη μετατροπή | # | Στοιχείο | Τεκμηρίωση | |---|---|---| | 1 | το κύκλωμα ισχύος παραμένει ως έχει | το κύκλωμα ισχύος ακολουθεί τους γνωστούς κανόνες των εσωτερικών ηλεκτρικών εγκαταστάσεων (σελ. 170) | | 2 | δεν χρειάζεται ειδικός πίνακας | δε χρειάζεται ειδικός πίνακας για τα αντίστοιχα εξαρτήματα ΕΙΒ. Χρησιμοποιούνται οι υπάρχοντες κοινοί πίνακες διανομής, όπου στην ίδια ράγα μπορούν να τοποθετούνται συμβατικά υλικά πίνακα και συσκευές ράγας ΕΙΒ, αρκεί αυτά να είναι εγκεκριμένα κατά VDE (σελ. 179) | | 3 | η χρησιμοποίηση συνηθισμένων πινάκων και κουτιών διακλαδώσεων | σελ. 201 | | 4 | υπάρχει λύση χωρίς νέο καλώδιο | υποστηρίζεται και η συνδεσμολογία του κυκλώματος επικοινωνίας με καλώδιο ισχύος (powerline, 230V AC…)· επίσης ραδιοσυχνότητες (radio frequency) και υπέρυθρες συχνότητες (infra-red) (σελ. 172) |

  Οι δυσκολίες | # | Δυσκολία | Τεκμηρίωση | |---|---|---| | 1 | απαιτείται νέα καλωδίωση για το κύκλωμα επικοινωνίας — σε υπάρχον κτίριο σημαίνει σπασίματα τοίχων ή ορατά κανάλια | το ΕΙΒ απαιτεί δύο ξεχωριστά κυκλώματα (σελ. 170) | | 2 | αυστηροί κανόνες όδευσης των καλωδίων bus | δεν πρέπει να τοποθετούνται στον ίδιο σωλήνα με αγωγούς ισχύος 230/400V απλής μόνωσης (π.χ. ΝΥΑ)· δεν πρέπει να τοποθετούνται στον ίδιο σωλήνα με τηλεφωνικές γραμμές· πρέπει να απέχουν τουλάχιστον 10 mm από το πλακέ καλώδιο (NYIF) (σελ. 171) | | 3 | αντικατάσταση όλων των διακοπτών και σημείων ελέγχου με εξαρτήματα ΕΙΒ — η εντοιχισμένη τοποθέτηση απαιτεί ο προσαρμοστής-bus να τοποθετείται μέσα στον τοίχο (σελ. 179) | | 4 | κόστος εξαρτημάτων και μελέτης | | 5 | απαιτείται εξειδίκευση: μελέτη, προγραμματισμός με το ETS, βάση δεδομένων του κατασκευαστή (Produktdatenbank) (σελ. 172) και δοκιμές | | 6 | αναδιάταξη των κυκλωμάτων ισχύος — τα φορτία πρέπει να ομαδοποιηθούν ώστε να ελέγχονται από ενεργοποιητές στον πίνακα | | 7 | περιορισμοί μηκών: 1000 m ανά γραμμή, 700 m μεταξύ συνδρομητών, 350 m από το τροφοδοτικό (σελ. 174) | | 8 | αν επιλεγεί powerline, η ταχύτητα πέφτει στα 1,2 kb/s έναντι 9,6 kb/s και η λύση δεν είναι ευρέως διαδεδομένη (σελ. 172) |

  Το συμπέρασμα: η μετατροπή είναι τεχνικά εφικτή και ευκολότερη όσο νωρίτερα αποφασιστεί — ιδανικά κατά την ανέγερση ή σε ριζική ανακαίνιση, όταν οι σωληνώσεις είναι ανοιχτές. Σε κατοικούμενο κτίριο χωρίς εργασίες, προτιμώνται οι ασύρματες λύσεις ή το powerline.

  Και το πλαίσιο (σελ. 185): το ΕΙΒ είναι κατάλληλο τόσο για απλές και τυποποιημένες εγκαταστάσεις σπιτιών όσο και για τις πλέον πολύπλοκες σε λειτουργικές απαιτήσεις εγκαταστάσεις μεγάλων κτιριακών συγκροτημάτων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ναι, η μετατροπή είναι δυνατή, αλλά συνοδεύεται από σημαντικές δυσκολίες σε ένα υφιστάμενο κτίριο. Τη διευκολύνουν τρία στοιχεία: το κύκλωμα ισχύος παραμένει ως έχει, αφού ακολουθεί τους γνωστούς κανόνες των εσωτερικών ηλεκτρικών εγκαταστάσεων· δεν χρειάζεται ειδικός πίνακας, αφού χρησιμοποιούνται οι υπάρχοντες κοινοί πίνακες διανομής, όπου στην ίδια ράγα μπορούν να τοποθετούνται συμβατικά υλικά και συσκευές ράγας ΕΙΒ εγκεκριμένες κατά VDE· και υπάρχουν λύσεις χωρίς νέο καλώδιο, δηλαδή το powerline, οι ραδιοσυχνότητες και οι υπέρυθρες συχνότητες. Οι δυσκολίες είναι κυρίως ότι απαιτείται νέα καλωδίωση για το κύκλωμα επικοινωνίας, με σπασίματα ή ορατά κανάλια, ότι ισχύουν αυστηροί κανόνες όδευσης, αφού τα καλώδια bus δεν πρέπει να τοποθετούνται στον ίδιο σωλήνα με αγωγούς ισχύος απλής μόνωσης ή με τηλεφωνικές γραμμές και πρέπει να απέχουν τουλάχιστον δέκα χιλιοστά από το πλακέ καλώδιο, ότι πρέπει να αντικατασταθούν όλα τα σημεία ελέγχου με εξαρτήματα ΕΙΒ, ότι απαιτούνται κόστος και εξειδίκευση σε μελέτη και προγραμματισμό με το ETS, και ότι υπάρχουν περιορισμοί μηκών. Αν επιλεγεί το powerline, η ταχύτητα πέφτει στο ένα κόμμα δύο κιλομπίτ έναντι εννέα κόμμα έξι.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ομάδα Γ, ερώτηση 3 — Διακοπή τάσης σε εγκατάσταση ΕΙΒ

Ερώτηση: 3. Τι θα συμβεί και γιατί σε περίπτωση διακοπής τάσης σε μια εγκατάσταση ΕΙΒ;

Απάντηση:

• Η απάντηση: η εγκατάσταση σταματά να λειτουργεί όσο διαρκεί η διακοπή, αλλά ο προγραμματισμός δεν χάνεται και με την επαναφορά της τάσης όλα επανέρχονται κανονικά.

  Γιατί δεν χάνεται ο προγραμματισμός (σελ. 173): ο κάθε συνδρομητής-bus έχει το δικό του μικροεπεξεργαστή και μνήμες. Έτσι, παράμετροι και προγράμματα δε χάνονται μετά από μακροχρόνια διακοπή της τάσης τροφοδοσίας.

  Τι ακριβώς συμβαίνει | # | Στάδιο | Τι γίνεται | |---|---|---| | 1 | διακοπή | χάνεται η τάση τροφοδοσίας των 24 V DC του κυκλώματος επικοινωνίας — οι συνδρομητές δεν επικοινωνούν | | 2 | κατά τη διακοπή | δεν εκτελούνται εντολές· επιπλέον, το κύκλωμα ισχύος των 230/400 V AC έχει επίσης διακοπεί, οπότε τα φορτία δεν λειτουργούν έτσι κι αλλιώς | | 3 | στη μνήμη | παράμετροι και προγράμματα δε χάνονται — κάθε συνδρομητής διατηρεί τη φυσική του διεύθυνση, τις διευθύνσεις ομάδας και τη λογική του | | 4 | επαναφορά | οι συνδρομητές επανέρχονται αυτόματα σε λειτουργία, χωρίς ανάγκη νέου προγραμματισμού και χωρίς υπολογιστή |

  Γιατί δεν χρειάζεται υπολογιστής στην επαναφορά (σελ. 172-173): στη συνέχεια, το PC δεν είναι αναγκαίο για τη λειτουργία της εγκατάστασης· και κάθε συνδρομητής-bus, αφού προγραμματιστεί, μπορεί να λειτουργήσει αυτόνομα, εφόσον πλέον διαθέτει τη δική του «λογική».

  Η διαφορά από ένα κεντρικό σύστημα: σε σύστημα με κεντρικό υπολογιστή, μια διακοπή θα σήμαινε απώλεια του ελέγχου όλης της εγκατάστασης και ενδεχομένως επανεκκίνηση και αποκατάσταση δεδομένων. Στο ΕΙΒ η «εξυπνάδα» είναι κατανεμημένη στους ίδιους τους συνδρομητές — γι' αυτό δεν είναι αναγκαία… η ύπαρξη κεντρικού υπολογιστή για τη λειτουργία του συνολικού συστήματος (σελ. 173).

  Η αντίστοιχη ανθεκτικότητα σε βλάβη γραμμής (σελ. 173): κάθε γραμμή πρέπει να έχει δικό της ξεχωριστό τροφοδοτικό και πηνίο. Μ' αυτόν τον τρόπο, ακόμα και όταν βγει εκτός λειτουργίας μία γραμμή, ολόκληρο το υπόλοιπο σύστημα εξακολουθεί να λειτουργεί. Δηλαδή μια τοπική διακοπή τροφοδοσίας bus δεν παραλύει όλη την εγκατάσταση.

  Και η προστασία του τροφοδοτικού (σελ. 179): διαθέτει κυκλώματα προστασίας από υπερφόρτιση και βραχυκύκλωμα· η ελάχιστη αποδεκτή τάση λειτουργίας των διαφόρων συσκευών είναι 21V DC — κάτω από αυτήν οι συνδρομητές παύουν να λειτουργούν, χωρίς όμως να χάνουν τα δεδομένα τους.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σε περίπτωση διακοπής τάσης η εγκατάσταση σταματά να λειτουργεί όσο διαρκεί η διακοπή, όμως ο προγραμματισμός δεν χάνεται και με την επαναφορά της τάσης όλα επανέρχονται κανονικά. Ο λόγος δίνεται ρητά από το βιβλίο: κάθε συνδρομητής bus έχει τον δικό του μικροεπεξεργαστή και μνήμες, έτσι ώστε παράμετροι και προγράμματα να μη χάνονται ούτε μετά από μακροχρόνια διακοπή της τάσης τροφοδοσίας. Κατά τη διακοπή χάνεται η τάση των είκοσι τεσσάρων βολτ του κυκλώματος επικοινωνίας, οπότε οι συνδρομητές δεν επικοινωνούν, ενώ ούτως ή άλλως έχει διακοπεί και το κύκλωμα ισχύος. Με την επαναφορά όμως κάθε συνδρομητής διατηρεί τη φυσική του διεύθυνση, τις διευθύνσεις ομάδας και τη λογική του και επανέρχεται αυτόματα, χωρίς νέο προγραμματισμό και χωρίς υπολογιστή, αφού μπορεί να λειτουργήσει αυτόνομα. Αυτό αποτελεί βασική διαφορά από τα συστήματα με κεντρικό υπολογιστή, στα οποία η εξυπνάδα είναι συγκεντρωμένη σε ένα σημείο. Σημειώνεται επίσης ότι, επειδή κάθε γραμμή έχει δικό της τροφοδοτικό και πηνίο, ακόμα και αν βγει εκτός λειτουργίας μία γραμμή, το υπόλοιπο σύστημα εξακολουθεί να λειτουργεί.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ομάδα Γ, ερώτηση 4 — Η συζήτηση με τον πελάτη

Ερώτηση: 4. Περιγράψτε τα κύρια σημεία τα οποία πρέπει να αποσαφηνιστούν σε μια συζήτηση με τον πελάτη, ώστε να προκύψει μια σωστή εγκατάσταση ΕΙΒ.

Απάντηση:

• Η αφετηρία (σελ. 191-192, «Σχεδιασμός εφαρμογής»): η μελέτη ξεκινά με τον καθορισμό της δομής και των λειτουργικών απαιτήσεων | # | Βήμα του βιβλίου | |---|---| | 1 | καθορίζεται η δομή του κτιρίου και των διαφόρων λειτουργικών υποσυστημάτων από τα οποία αποτελείται | | 2 | καθορίζονται οι λειτουργικές απαιτήσεις των συσκευών και οι πιθανές αλληλεξαρτήσεις λειτουργιών | | 3 | καθορίζονται οι ενδείξεις λειτουργίας διαφόρων σημείων οι οποίες είναι απαραίτητες για καθημερινή εποπτεία |

  Τα κύρια σημεία της συζήτησης με τον πελάτη | # | Σημείο | Γιατί είναι κρίσιμο | |---|---|---| | 1 | η δομή του κτιρίου — όροφοι, χώροι, ζώνες, λειτουργικά υποσυστήματα | καθορίζει τη διάταξη σε γραμμές και περιοχές και τις διευθύνσεις ομάδας | | 2 | ποιες συσκευές και φορτία θα ελέγχονται — φωτισμός, θέρμανση, κλιματισμός, ρολά, ύδρευση | ορίζει τους ενεργοποιητές που απαιτούνται | | 3 | από πού και πώς θα δίνονται οι εντολές — μπουτόν, ανιχνευτές κίνησης, αισθητήρες φωτισμού και θερμοκρασίας, οθόνες, τηλεχειρισμός | ορίζει τους αισθητήρες και τα σημεία ελέγχου | | 4 | τα λειτουργικά σενάρια και οι αλληλεξαρτήσεις — π.χ. «όλα σβηστά» κατά την έξοδο, αυτόματο σβήσιμο με ανιχνευτή κίνησης, συνδυασμός φωτισμού και σκίασης | είναι το βασικό πλεονέκτημα του ΕΙΒ: αυξημένες δυνατότητες υλοποίησης πολύπλοκων λειτουργικών σεναρίων (σελ. 201) | | 5 | ποιες ενδείξεις και εποπτεία θέλει ο χρήστης | καθορίζονται οι ενδείξεις λειτουργίας διαφόρων σημείων οι οποίες είναι απαραίτητες για καθημερινή εποπτεία | | 6 | οι στόχοι εξοικονόμησης ενέργειας | το ΕΙΒ προσφέρει σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας σε μεγάλα κτίρια αλλά και σε σπίτια (σελ. 201) | | 7 | οι μελλοντικές επεκτάσεις | το ETS έχει ως χαρακτηριστικό τις δυνατότητες εύκολων μελλοντικών επεκτάσεων με νέα λειτουργικά εξαρτήματα ΕΙΒ (σελ. 185)· πρέπει να προβλεφθούν ελεύθερες θέσεις και περιθώριο στις γραμμές | | 8 | η σύνδεση με άλλα συστήματα — συναγερμός, πυρανίχνευση, τηλεφωνία | επικοινωνία με άλλα συστήματα εγκαταστάσεων (σελ. 201), μέσω προσαρμογέων (gateways) (σελ. 174) | | 9 | ο προϋπολογισμός και ο χρόνος υλοποίησης | καθορίζει την έκταση των αυτοματισμών | | 10 | η αισθητική και οι θέσεις των εξαρτημάτων | επιλογή ανάμεσα σε τοποθέτηση ράγας, εντοιχισμένη, εξωτερική, επί συσκευής ή σε ψευδοροφή (σελ. 179) | | 11 | η εκπαίδευση του χρήστη και η συντήρηση | ο χρήστης πρέπει να μπορεί να χειρίζεται το σύστημα και να γνωρίζει ποιος θα το υποστηρίζει |

  Γιατί η φάση αυτή είναι καθοριστική: το ΕΙΒ προσαρμόζεται εύκολα στις επιθυμίες του εγκαταστάτη, συντηρητή και σχεδιαστή ηλεκτρολόγου και κυρίως στις αυξημένες απαιτήσεις του τελικού χρήστη (σελ. 201) — αλλά μόνο αν αυτές οι απαιτήσεις έχουν καταγραφεί με ακρίβεια. Λάθος στη σύλληψη των σεναρίων κοστίζει πολύ περισσότερο από λάθος στην καλωδίωση, γιατί επηρεάζει τη δομή των διευθύνσεων ομάδας και την επιλογή των εξαρτημάτων.

  Και το πλεονέκτημα που μετριάζει τον κίνδυνο (σελ. 201): η εύκολη προσαρμογή των λειτουργικών συνθηκών με αλλαγές προγραμμάτων χωρίς πρόσθετες καλωδιώσεις, για εγκαταστάσεις κάθε μεγέθους — δηλαδή αλλαγές στη λογική γίνονται εκ των υστέρων, αρκεί να υπάρχουν τα σωστά εξαρτήματα και η σωστή καλωδίωση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η συζήτηση με τον πελάτη πρέπει να καλύψει, πρώτον, τη δομή του κτιρίου και των λειτουργικών υποσυστημάτων από τα οποία αποτελείται, αφού αυτή καθορίζει τη διάταξη σε γραμμές και περιοχές και τις διευθύνσεις ομάδας. Δεύτερον, ποιες συσκευές και φορτία θα ελέγχονται, δηλαδή φωτισμός, θέρμανση, κλιματισμός, ρολά και άλλα. Τρίτον, από πού και πώς θα δίνονται οι εντολές, δηλαδή με μπουτόν, ανιχνευτές κίνησης, αισθητήρες φωτισμού και θερμοκρασίας, οθόνες ή τηλεχειρισμό. Τέταρτον, τα λειτουργικά σενάρια και οι αλληλεξαρτήσεις των λειτουργιών, που αποτελούν και το βασικό πλεονέκτημα του συστήματος. Πέμπτον, οι ενδείξεις λειτουργίας που είναι απαραίτητες για την καθημερινή εποπτεία. Έκτον, οι στόχοι εξοικονόμησης ενέργειας. Έβδομον, οι μελλοντικές επεκτάσεις, ώστε να προβλεφθεί περιθώριο στις γραμμές. Όγδοον, η σύνδεση με άλλα συστήματα, όπως ο συναγερμός ή η πυρανίχνευση, μέσω κατάλληλων προσαρμογέων. Ένατον, ο προϋπολογισμός και ο χρόνος υλοποίησης. Δέκατον, η αισθητική και οι θέσεις των εξαρτημάτων, δηλαδή η επιλογή ανάμεσα σε τοποθέτηση ράγας, εντοιχισμένη, εξωτερική, επί συσκευής ή σε ψευδοροφή. Και ενδέκατον, η εκπαίδευση του χρήστη και η συντήρηση. Η φάση αυτή είναι καθοριστική, γιατί το ΕΙΒ προσαρμόζεται στις αυξημένες απαιτήσεις του τελικού χρήστη μόνο αν αυτές έχουν καταγραφεί με ακρίβεια.

Κριτήρια αξιολόγησης: