Λύσεις ασκήσεων θεωρητικού μέρους κεφ. 5 (μπαλέτο, θέατρο, κινηματογράφος) (σελ. 119, 149-150, 178-179) – ΜΑΚΙΓΙΑΖ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ

ΜΑΚΙΓΙΑΖ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ ΜΑΚΙΓΙΑΖ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Λύσεις ασκήσεων θεωρητικού μέρους κεφ. 5 (μπαλέτο, θέατρο, κινηματογράφος) (σελ. 119, 149-150, 178-179) – ΜΑΚΙΓΙΑΖ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ασκήσεων θεωρητικού μέρους κεφ. 5 (μπαλέτο, θέατρο, κινηματογράφος)

Πλήρεις λύσεις των 19 θεωρητικών ασκήσεων του κεφαλαίου 5 — οι παράγοντες του μακιγιάζ ρόλου, τα χρώματα του κλασικού μπαλέτου και η σύγκρισή του με το σύγχρονο, η μάσκα-προσωπείο έναντι του θεατρικού μακιγιάζ, οι παράγοντες του ρεαλιστικού θεατρικού χαρακτήρα, οι αλλοιώσεις του χρωματικού φωτισμού, τα τρία βήματα δημιουργίας και οι συνεργασίες, το παιδικό και το σύγχρονο θέατρο, ο ορισμός του μακιγιέρ ειδικών εφέ, η θέση του στο πλατό, τα εξωτερικά γυρίσματα, τα κοντινά πλάνα, η χρωματική θερμοκρασία και η σύγκριση κινηματογράφου εποχής και σύγχρονου.

Ερώτηση 1 (Μπαλέτο) — Παράγοντες επιτυχημένου μακιγιάζ ρόλου

Ερώτηση: Να αναφέρετε τους παράγοντες που παίζουν σημαντικό ρόλο στη δημιουργία ενός επιτυχημένου μακιγιάζ ρόλου.

Απάντηση:

Προκειμένου να δημιουργήσουμε ένα επιτυχημένο μακιγιάζ ρόλου θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας τους παρακάτω παράγοντες (σελ. 113-114):

Παράγοντας	Τι σημαίνει
Φωτισμός	τα φώτα και οι προβολείς που υπάρχουν στη σκηνή παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του μακιγιάζ μας· όσο μεγαλύτερη είναι η ένταση τους τόσο περισσότερο απορροφούν το χρώμα με αποτέλεσμα να απαιτείται ένα έντονο μακιγιάζ
Απόσταση σκηνής	εάν η σκηνή είναι τοποθετημένη κοντά στους θεατές, η ένταση του μακιγιάζ μας μπορεί να περιοριστεί σε σχέση με αυτό μίας παράστασης που λαμβάνει χώρα σε ένα υπερβολικά μεγάλο θέατρο
Κατάλληλα προϊόντα και εργαλεία	το μακιγιάζ ρόλου απαιτεί προϊόντα πολύ καλυπτικά και σταθερά καθώς και τα κατάλληλα εργαλεία για την εφαρμογή τους· η αυξημένη θερμοκρασία λόγω του φωτισμού απαιτεί τα επαγγελματικά προϊόντα να έχουν διάρκεια και αντοχή αλλά παράλληλα να είναι ανεκτά από το δέρμα
Κατάλληλος χώρος εφαρμογής του μακιγιάζ	επειδή αρκετές φορές η απόδοση ενός ρόλου αποτελεί μία χρονοβόρα διαδικασία, απαιτείται η ύπαρξη ενός ειδικού χώρου μακιγιάζ· σε αυτόν συνήθως βρίσκουμε ένα πάγκο για την τοποθέτηση των προϊόντων και των εργαλείων μας, καρέκλες για τους ηθοποιούς και καθρέφτες με λάμπες που παρέχουν φωτισμό παρόμοιο με της σκηνής
Μελέτη του ρόλου	η σωστή αποτύπωση του ρόλου προϋποθέτει τόσο προσωπική έρευνα όσο και συνεργασία με τους υπόλοιπους συντελεστές της παράστασης

Η μελέτη του ρόλου αναλυτικά (σελ. 114): αν έχουμε μία παράσταση όπου πρέπει να αποδώσουμε σε ένα ηθοποιό τον ρόλο ενός υπαρκτού διάσημου προσώπου πρέπει να αναζητήσουμε φωτογραφίες αυτού, που θα μας υποδείξουν τις αλλαγές που θα πραγματοποιήσουμε στο πρόσωπο του ηθοποιού ώστε να μοιάζει στον ρόλο· ιδιαίτερα σημαντικό εργαλείο για τη σωστή απόδοση των χαρακτηριστικών, είναι το prochart ή αλλιώς το προσχέδιο του μακιγιάζ.

Και οι συνεργασίες (σελ. 114): απαραίτητη θεωρείται και η συνεργασία με τον σεναριογράφο, τον σκηνοθέτη, τον χορογράφο ή τον φωτογράφο· για παράδειγμα, εάν ο ρόλος αναφέρεται σε μία χαρούμενη και υγιή κοπέλα οι γραμμές του μακιγιάζ μας θα είναι ανοδικές και τα χρώματα ζωηρά· αντίθετα, αν προσδιορίζει μία φιλάσθενη και λυπημένη γυναίκα οι γραμμές του προσώπου θα είναι καθοδικές και τα χρώματα πιο μουντά· επίσης, συνεργασία αναπτύσσεται με τον ενδυματολόγο και τον κομμωτή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι παράγοντες είναι ο φωτισμός, αφού όσο μεγαλύτερη είναι η ένταση των φώτων και των προβολέων της σκηνής τόσο περισσότερο απορροφούν το χρώμα και τόσο πιο έντονο απαιτείται το μακιγιάζ· η απόσταση της σκηνής από τους θεατές, γιατί σε σκηνή κοντά στο κοινό η ένταση του μακιγιάζ περιορίζεται, ενώ σε μεγάλο θέατρο αυξάνεται· τα κατάλληλα προϊόντα και εργαλεία, που πρέπει να είναι πολύ καλυπτικά, σταθερά, με διάρκεια και αντοχή στην αυξημένη θερμοκρασία των φώτων, αλλά και ανεκτά από το δέρμα για καθημερινή χρήση· ο κατάλληλος χώρος εφαρμογής, δηλαδή ένας ειδικός χώρος μακιγιάζ με πάγκο, καρέκλες και καθρέφτες με λάμπες που δίνουν φωτισμό παρόμοιο με της σκηνής· και τέλος η μελέτη του ρόλου, που προϋποθέτει προσωπική έρευνα, αναζήτηση φωτογραφιών, χρήση του prochart και συνεργασία με τον σεναριογράφο, τον σκηνοθέτη, τον χορογράφο, τον φωτογράφο, τον ενδυματολόγο και τον κομμωτή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 (Μπαλέτο) — Χρώματα κλασικού μπαλέτου

Ερώτηση: Να περιγράψετε τα χρώματα που χρησιμοποιούμε για να εφαρμόσουμε ένα μακιγιάζ κλασσικού μπαλέτου.

Απάντηση:

Το ύφος (σελ. 115): το μακιγιάζ κλασικού μπαλέτου διακρίνεται από έντονες γραμμές και συγκεκριμένα χρώματα που προσθέτουν δραματικότητα και αυστηρότητα στο πρόσωπο του χορευτή· πρόκειται ουσιαστικά για ένα θεατρικό μακιγιάζ ρόλου με μεγάλη ένταση εξαιτίας τόσο του έντονου φωτός της σκηνής όσο και της μεγάλης απόστασης από τους θεατές.

Τα χρώματα ανά περιοχή (σελ. 115-116) | Περιοχή | Χρώμα | |---|---| | Make up | ιδιαίτερα ανοιχτόχρωμο έως και λευκό ανάλογα με τις ανάγκες της παράστασης· η εφαρμογή του δε γίνεται μόνο στο πρόσωπο αλλά και στο ντεκολτέ | | Πούδρα | ανοιχτόχρωμη σταθεροποιητική πούδρα στο πρόσωπο, το ντεκολτέ, τα χέρια και την πλάτη, ώστε να αποκτήσει ομοιοχρωμία το δέρμα που είναι ακάλυπτο | | Περίγραμμα ματιών | έντονη γραμμή μαύρου μολυβιού ή eye liner στο πάνω βλέφαρο και μία επίσης μαύρη παχιά γραμμή στο κάτω | | Σκιές | στο κινητό βλέφαρο έως και την οφθαλμική κόγχη τοποθετείται έντονη σκούρα σκιά συνήθως μπλε, γκρι ή καφέ χρώματος | | Βλεφαρίδες | πολλές στρώσεις μαύρης μάσκαρα ενώ μπορεί να χρησιμοποιηθούν και ψεύτικες βλεφαρίδες | | Φρύδια | σχεδιάζονται με μαύρο, γκρι ή καφέ μολύβι ώστε να είναι σχετικά λεπτά και με ανοδική φορά | | Ρουζ | τοποθετείται κάτω από τα ζυγωματικά οστά, σε έντονο καφέ-κόκκινο χρώμα και όχι σε μεγάλη ποσότητα, αφού με την έντονη κίνηση τα μάγουλα κοκκινίζουν από μόνα τους | | Χείλη | έντονο κόκκινο κραγιόν που μπορεί να συνδυαστεί με κάποιο lip gloss για λάμψη |

Η επιφύλαξη του βιβλίου (σελ. 116): είναι λογικό να υπάρχουν διαφοροποιήσεις στην επιλογή των παραπάνω χρωμάτων εξαιτίας του χρώματος των κοστουμιών ή και των σκηνικών της παράστασης όμως, το γενικότερο ύφος ενός μακιγιάζ κλασσικού μπαλέτου παραμένει αναλλοίωτο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το make up είναι ιδιαίτερα ανοιχτόχρωμο έως και λευκό, ανάλογα με τις ανάγκες της παράστασης, και εφαρμόζεται και στο ντεκολτέ, ενώ η σταθεροποιητική πούδρα είναι επίσης ανοιχτόχρωμη και καλύπτει πρόσωπο, ντεκολτέ, χέρια και πλάτη για ομοιοχρωμία. Τα μάτια περιγράφονται με έντονη μαύρη γραμμή μολυβιού ή eye liner πάνω και κάτω, ενώ στο κινητό βλέφαρο έως την οφθαλμική κόγχη μπαίνει έντονη σκούρα σκιά, συνήθως μπλε, γκρι ή καφέ, και οι βλεφαρίδες βάφονται με πολλές στρώσεις μαύρης μάσκαρα. Τα φρύδια σχεδιάζονται με μαύρο, γκρι ή καφέ μολύβι λεπτά και με ανοδική φορά, το ρουζ τοποθετείται κάτω από τα ζυγωματικά σε έντονο καφέ-κόκκινο χρώμα και όχι σε μεγάλη ποσότητα, αφού με την έντονη κίνηση τα μάγουλα κοκκινίζουν από μόνα τους, και στα χείλη μπαίνει έντονο κόκκινο κραγιόν, ενδεχομένως με lip gloss για λάμψη. Διαφοροποιήσεις μπορεί να υπάρξουν λόγω των κοστουμιών ή των σκηνικών, αλλά το γενικότερο ύφος παραμένει αναλλοίωτο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 (Μπαλέτο) — Κλασικό και σύγχρονο μπαλέτο

Ερώτηση: Να συγκρίνετε και να διακρίνετε τις διαφορές και τις ομοιότητες ενός μακιγιάζ κλασσικού και ενός μακιγιάζ σύγχρονου μπαλέτου.

Απάντηση:

Το πλαίσιο (σελ. 117): στην αρχή του 20ού αιώνα παρατηρείται μία επανάσταση στον χώρο της τέχνης με αποτέλεσμα ο χορός να απελευθερωθεί από την αυστηρή τεχνική και κίνηση του κλασσικού μπαλέτου· η ελευθερία που παρατηρείται στην κίνηση του σύγχρονου χορού μεταφέρεται και στα κοστούμια, το μακιγιάζ και τις κομμώσεις των χορευτών.

Οι ομοιότητες
- Και τα δύο ξεκινούν με το ίδιο πρώτο βήμα: καλύπτουμε τις δυσχρωμίες και γενικότερα τις ατέλειες του δέρματος με τα κατάλληλα εξουδετερωτικά προϊόντα, τα οποία πρέπει να είναι ιδιαίτερα καλυπτικά και σταθερά.
- Και στα δύο η εφαρμογή του make up δε γίνεται μόνο στο πρόσωπο αλλά και στο ντεκολτέ, και πουδράρουμε το πρόσωπο, το ντεκολτέ, τα χέρια και την πλάτη, ώστε να αποκτήσει ομοιοχρωμία το δέρμα που είναι ακάλυπτο.
- Και στα δύο το μακιγιάζ πρέπει να έχει ένταση χρωμάτων και γραμμών για τις ανάγκες της παράστασης, λόγω του έντονου φωτός της σκηνής και της μεγάλης απόστασης από τους θεατές.
- Και στα δύο τα μάτια τονίζονται με έντονο περίγραμμα ανοδικής φοράς και χρησιμοποιούνται ψεύτικες βλεφαρίδες.
Οι διαφορές | Στοιχείο | Κλασικό μπαλέτο | Σύγχρονο μπαλέτο | |---|---|---| | Φόρμα | διακρίνεται από έντονες γραμμές και συγκεκριμένα χρώματα που προσθέτουν δραματικότητα και αυστηρότητα | αν και πρέπει να έχει ένταση χρωμάτων και γραμμών για τις ανάγκες της παράστασης, δεν ακολουθεί κάποια συγκεκριμένη φόρμα | | Make up | ιδιαίτερα ανοιχτόχρωμο έως και λευκό | είτε στο φυσικό χρώμα είτε 1-2 τόνους πιο σκούρο ανάλογα με τις ανάγκες της παράστασης | | Φωτοσκιάσεις | δεν αναφέρονται | φωτοσκιάζουμε το πρόσωπο κάνοντας τις επιθυμητές διορθώσεις | | Πούδρα | ανοιχτόχρωμη σταθεροποιητική | φυσικού χρώματος σταθεροποιητική | | Περίγραμμα ματιών | μαύρο, παχύ, πάνω και κάτω | συνήθως μαύρο, χωρίς όμως να αποκλείεται και οποιοδήποτε άλλο χρώμα | | Σκιές | έντονη σκούρα σκιά συνήθως μπλε, γκρι ή καφέ | δεν έχουν χρωματικό περιορισμό αρκεί να συνδυάζονται αρμονικά με τα κοστούμια των χορευτών· πολύ συχνά χρησιμοποιούνται… glitter για λάμψη | | Ρουζ και κραγιόν | ρουζ καφέ-κόκκινο κάτω από τα ζυγωματικά, κραγιόν έντονο κόκκινο | έντονα και σε ελεύθερη απόχρωση, αρκεί να ταιριάζουν με το υπόλοιπο μακιγιάζ του προσώπου | | Φρύδια | λεπτά και με ανοδική φορά | ελεύθερα |

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ομοιότητες είναι ότι και στα δύο ξεκινάμε καλύπτοντας τις δυσχρωμίες και τις ατέλειες με ιδιαίτερα καλυπτικά και σταθερά εξουδετερωτικά, εφαρμόζουμε το make up και στο ντεκολτέ, πουδράρουμε πρόσωπο, ντεκολτέ, χέρια και πλάτη για ομοιοχρωμία, ενώ και τα δύο μακιγιάζ έχουν ένταση χρωμάτων και γραμμών λόγω του έντονου φωτός της σκηνής και της απόστασης από τους θεατές, με έντονο περίγραμμα ματιών ανοδικής φοράς και συχνή χρήση ψεύτικων βλεφαρίδων. Διαφέρουν στο ότι το κλασικό ακολουθεί συγκεκριμένη φόρμα με δραματικότητα και αυστηρότητα, με make up ιδιαίτερα ανοιχτόχρωμο έως λευκό, ανοιχτόχρωμη πούδρα, μαύρο περίγραμμα, σκούρες μπλε, γκρι ή καφέ σκιές, ρουζ καφέ-κόκκινο κάτω από τα ζυγωματικά και έντονο κόκκινο κραγιόν. Αντίθετα, το σύγχρονο μπαλέτο δεν ακολουθεί καμία συγκεκριμένη φόρμα: το make up είναι στο φυσικό χρώμα ή έναν με δύο τόνους σκουρότερο, γίνονται φωτοσκιάσεις, η πούδρα είναι φυσικού χρώματος, ενώ οι σκιές, το ρουζ και το κραγιόν δεν έχουν χρωματικό περιορισμό, αρκεί να συνδυάζονται αρμονικά με τα κοστούμια και το υπόλοιπο μακιγιάζ, με συχνή χρήση glitter για λάμψη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 1 (Μπαλέτο, αντικειμενικού τύπου) — Σωστό ή λάθος — μπαλέτο

Ερώτηση: Να απαντήσετε με Σωστό (Σ) ή Λάθος (Λ) στις παρακάτω προτάσεις:

Απάντηση:

Οι απαντήσεις | Πρόταση | Σ/Λ | Τεκμηρίωση | |---|---|---| | 1. Στο μακιγιάζ κλασσικού μπαλέτου το make up είναι ιδιαίτερα ανοιχτόχρωμο έως και λευκό. | Σ | εφαρμόζουμε το make up το οποίο είναι ιδιαίτερα ανοιχτόχρωμο έως και λευκό ανάλογα με τις ανάγκες της παράστασης (σελ. 115) | | 2. Το ρουζ τοποθετείται στο κέντρο των παρειών και σε πολύ μεγάλη ποσότητα στο κλασσικό μπαλέτο. | Λ | το ρουζ τοποθετείται κάτω από τα ζυγωματικά οστά, σε έντονο καφέ-κόκκινο χρώμα και όχι σε μεγάλη ποσότητα, αφού με την έντονη κίνηση τα μάγουλα κοκκινίζουν από μόνα τους (σελ. 116) | | 3. Στο μακιγιάζ σύγχρονου μπαλέτου χρησιμοποιούμε γκρι ή καφέ σκούρες σκιές ματιών. | Λ | οι σκιές, επίσης, δεν έχουν χρωματικό περιορισμό αρκεί να συνδυάζονται αρμονικά με τα κοστούμια των χορευτών (σελ. 118)· η έντονη σκούρα σκιά συνήθως μπλε, γκρι ή καφέ χρώματος αφορά το κλασικό μπαλέτο (σελ. 116) | | 4. Το έντονο φως της σκηνής απαιτεί έντονο μακιγιάζ, διότι απορροφά το χρώμα. | Σ | όσο μεγαλύτερη είναι η ένταση τους τόσο περισσότερο απορροφούν το χρώμα με αποτέλεσμα να απαιτείται ένα έντονο μακιγιάζ (σελ. 113) | | 5. Η απόσταση της σκηνής από τον θεατή δεν επηρεάζει την ένταση του μακιγιάζ. | Λ | εάν η σκηνή είναι τοποθετημένη κοντά στους θεατές, η ένταση του μακιγιάζ μας μπορεί να περιοριστεί σε σχέση με αυτό μίας παράστασης που λαμβάνει χώρα σε ένα υπερβολικά μεγάλο θέατρο (σελ. 113) |

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστές είναι οι προτάσεις 1 και 4: στο κλασικό μπαλέτο το make up είναι πράγματι ιδιαίτερα ανοιχτόχρωμο έως και λευκό, και το έντονο φως της σκηνής απαιτεί έντονο μακιγιάζ, γιατί όσο μεγαλύτερη είναι η ένταση των φώτων τόσο περισσότερο απορροφούν το χρώμα. Λανθασμένες είναι οι προτάσεις 2, 3 και 5: το ρουζ στο κλασικό μπαλέτο τοποθετείται κάτω από τα ζυγωματικά οστά και όχι σε μεγάλη ποσότητα, αφού με την έντονη κίνηση τα μάγουλα κοκκινίζουν από μόνα τους· στο σύγχρονο μπαλέτο οι σκιές δεν έχουν χρωματικό περιορισμό, αρκεί να συνδυάζονται αρμονικά με τα κοστούμια, ενώ οι σκούρες μπλε, γκρι ή καφέ σκιές χαρακτηρίζουν το κλασικό· και η απόσταση της σκηνής επηρεάζει άμεσα την ένταση, αφού σε σκηνή κοντά στους θεατές η ένταση περιορίζεται.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 1 (Θέατρο) — Μάσκα-προσωπείο και θεατρικό μακιγιάζ

Ερώτηση: Ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στη θεατρική μάσκα-προσωπείο και στο θεατρικό μακιγιάζ ως προς την λειτουργικότητά τους στη θεατρική παράσταση;

Απάντηση:

Η μάσκα-προσωπείο (σελ. 122-123)
- Τα προσωπεία-μάσκες κατασκευάζονταν από ύφασμα, ξύλο, γύψο ή δέρμα· κάλυπταν όλο το κεφάλι συνήθως και ήταν βαμμένες και διακοσμημένες έτσι ώστε να αποδίδουν τα χαρακτηριστικά του ρόλου που δραματοποιούσαν.
- Έδιναν έμφαση στα συναισθήματα του θεατρικού χαρακτήρα· προκαλούσαν συναισθήματα στους θεατές (φόβο, τρόμο κτλ) και λειτουργούσαν ως αντηχεία δίνοντας ένταση και χροιά στον λόγο.
- Έτσι ο ηθοποιός γίνεται ορατός από κάθε θέση μέσα στον χώρο του αρχαίου ελληνικού θεάτρου· μπορεί να ενσαρκώνει και να εναλλάσσει τους ρόλους του με την αλλαγή κάθε φορά του προσωπείου· να υποδύεται τους γυναικείους ρόλους με τις ανάλογες μάσκες μιας και οι ηθοποιοί ήταν μόνο άντρες.
- Ο περιορισμός: η στατική έκφραση του προσωπείου περιόριζε την απόδοση των συναισθημάτων του θεατρικού χαρακτήρα και έτσι δίνονταν εκφραστικά έμφαση στη κίνηση των χεριών, του σώματος και του λόγου.
Το θεατρικό μακιγιάζ (σελ. 123): τον 18ο αιώνα με τις μεγάλες κοινωνικές ανατροπές στην Ευρώπη η χρήση της μάσκας εγκαταλείπεται και στην θέση της εμφανίζεται το μακιγιάζ· το μακιγιάζ σε σχέση με το προσωπείο είναι, πρακτικά, πιο βολικό, δεν υπάρχει το βάρος της μάσκας, το πρόσωπο παύει να έχει μια περιορισμένη έκφραση, αποκτά ελευθερία στην έκφραση και αποδίδει καλύτερα την συναισθηματική κατάσταση του ηθοποιού· είναι, επίσης, ευδιάκριτο μέσα στις μικρές θεατρικές σκηνές εκείνης της εποχής.

Συγκεντρωτικά | | Προσωπείο | Μακιγιάζ | |---|---|---| | Βάρος | υπάρχει το βάρος της μάσκας | δεν υπάρχει το βάρος της μάσκας | | Έκφραση | στατική, περιορισμένη | το πρόσωπο αποκτά ελευθερία στην έκφραση | | Συναισθήματα | έδιναν έμφαση στα συναισθήματα αλλά περιόριζαν την απόδοσή τους | αποδίδει καλύτερα την συναισθηματική κατάσταση του ηθοποιού | | Εναλλαγή ρόλων | με την αλλαγή κάθε φορά του προσωπείου | με αλλαγές στο μακιγιάζ | | Ήχος | λειτουργούσαν ως αντηχεία δίνοντας ένταση και χροιά στον λόγο | δεν επηρεάζει τον λόγο | | Ορατότητα | ο ηθοποιός γίνεται ορατός από κάθε θέση στο μεγάλο αρχαίο θέατρο | ευδιάκριτο μέσα στις θεατρικές αίθουσες |

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η μάσκα-προσωπείο κατασκευαζόταν από ύφασμα, ξύλο, γύψο ή δέρμα, κάλυπτε συνήθως όλο το κεφάλι και ήταν βαμμένη ώστε να αποδίδει τα χαρακτηριστικά του ρόλου. Έδινε έμφαση στα συναισθήματα του χαρακτήρα, προκαλούσε συναισθήματα στους θεατές, λειτουργούσε ως αντηχείο δίνοντας ένταση και χροιά στον λόγο, έκανε τον ηθοποιό ορατό από κάθε θέση του αρχαίου θεάτρου και επέτρεπε την εναλλαγή ρόλων, ακόμη και γυναικείων, με απλή αλλαγή προσωπείου. Ωστόσο η στατική της έκφραση περιόριζε την απόδοση των συναισθημάτων, γι' αυτό η έκφραση μεταφερόταν στην κίνηση των χεριών, του σώματος και στον λόγο. Το μακιγιάζ, που αντικατέστησε τη μάσκα τον 18ο αιώνα, είναι πρακτικά πιο βολικό, δεν έχει το βάρος της μάσκας, το πρόσωπο παύει να έχει περιορισμένη έκφραση, αποκτά ελευθερία και αποδίδει καλύτερα τη συναισθηματική κατάσταση του ηθοποιού, ενώ παραμένει ευδιάκριτο μέσα στις θεατρικές αίθουσες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 (Θέατρο) — Παράγοντες ρεαλιστικού θεατρικού χαρακτήρα

Ερώτηση: Αναφέρετε τους παράγοντες που καθορίζουν την δημιουργία μακιγιάζ ενός ρεαλιστικού θεατρικού χαρακτήρα δίνοντας από ένα παράδειγμα στον καθένα.

Απάντηση:

Η δημιουργία ενός μακιγιάζ ρεαλιστικού θεατρικού ρόλου είναι ιδιαίτερη διαδικασία και εξαρτάται από παράγοντες που πρέπει να συνυπολογίζονται έτσι ώστε η απόδοση του ρόλου να είναι αυθεντική και αληθοφανής (σελ. 128-129):

Παράγοντας	Περιγραφή	Παράδειγμα
Η κληρονομικότητα	τα φυσικά χαρακτηριστικά ή γενετικά χαρακτηριστικά που προσδιορίζουν το γένος ή τη φυλή του θεατρικού ρόλου	μια μεγάλη μύτη
Το περιβάλλον	το περιβάλλον στο οποίο ζει και εργάζεται ο θεατρικός χαρακτήρας έχει άμεση σχέση με το χρώμα και την υφή του δέρματός του	ένας άνθρωπος της υπαίθρου στον ίδιο γεωγραφικά τόπο θα έχει διαφορετική εικόνα από έναν άνθρωπο που ζει σε πόλη και εργάζεται σε γραφείο
Η υγεία	θεωρείται αρχικά καλή, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά από το κείμενο του έργου· η έλλειψη υγείας θα πρέπει να γίνεται αντιληπτή από τους θεατές άμεσα	με την χροιά του δέρματος του προσώπου, με το χρώμα του δέρματος κάτω από τα μάτια (μαύροι κύκλοι κτλ) ή τις ρυτίδες (γύρω από το στόμα ή ανάμεσα στα φρύδια) από τις συσπάσεις του πόνου
Οι παραμορφώσεις	μπορεί να υπάρχουν δυσμορφίες στο πρόσωπο, γενετικές ή επίκτητες (από ένα ατύχημα, εγχείρηση, αρρώστια), που μπορεί είτε να καταγράφονται στο έργο από τον συγγραφέα, είτε να είναι επιλογή του σκηνοθέτη	μια σπασμένη μύτη σε ένα πυγμάχο
Η μόδα	πρέπει να λαμβάνεται πάντα υπόψη… καθώς καθορίζει τα χρώματα του μακιγιάζ, την ένταση του μακιγιάζ, το στυλ των μαλλιών και τα κοστούμια	ανάλογα με την εποχή (ιστορικά) που διαδραματίζεται το θεατρικό έργο
Η ηλικία	ορίζεται από το έργο και πρέπει να αποδοθεί στον ηθοποιό με τις οδηγίες του σκηνοθέτη, άσχετα από την πραγματική του ηλικία	αν ο ηθοποιός είναι νεώτερος από τον χαρακτήρα του ρόλου του τότε εφαρμόζεται μακιγιάζ γήρανσης ή αντίθετα μακιγιάζ νεότερης ηλικίας σε ηθοποιό που η ηλικία του είναι μεγαλύτερη από την ηλικία του ρόλου του
Η προσωπικότητα	μπορεί να αποδοθεί με το ανάλογο μακιγιάζ, αναδεικνύοντας την συναισθηματική κατάστασή του	ένα ανασηκωμένο φρύδι στην εξωτερική γωνία δηλώνει θυμό, τα εξόφθαλμα μάτια δηλώνουν έναν αισθηματικό, ονειροπόλο χαρακτήρα ενώ τα λεπτά χείλη ένα σοβαρό, εσωστρεφή χαρακτήρα

Και η άλλη κατηγορία (σελ. 129): πέρα από τους ρεαλιστικούς ανθρώπινους χαρακτήρες υπάρχουν και φανταστικοί ή σουρεαλιστικοί θεατρικοί χαρακτήρες, όπως ζώα, άγγελοι, δαίμονες, μάγισσες, ξωτικά, κλόουν, πιερότοι, νεράιδες, λουλούδια.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι παράγοντες είναι επτά. Η κληρονομικότητα, δηλαδή τα φυσικά ή γενετικά χαρακτηριστικά που προσδιορίζουν το γένος ή τη φυλή του ρόλου, όπως μια μεγάλη μύτη. Το περιβάλλον στο οποίο ζει και εργάζεται ο χαρακτήρας, που επηρεάζει το χρώμα και την υφή του δέρματος — ένας άνθρωπος της υπαίθρου έχει διαφορετική εικόνα από κάποιον που ζει στην πόλη και εργάζεται σε γραφείο. Η υγεία, που θεωρείται καλή εκτός αν ορίζει αλλιώς το κείμενο, και η έλλειψή της δηλώνεται με τη χροιά του δέρματος, τους μαύρους κύκλους ή τις ρυτίδες από τις συσπάσεις του πόνου. Οι παραμορφώσεις, γενετικές ή επίκτητες, όπως μια σπασμένη μύτη σε πυγμάχο. Η μόδα, που καθορίζει τα χρώματα και την ένταση του μακιγιάζ, το στυλ των μαλλιών και τα κοστούμια ανάλογα με την ιστορική εποχή του έργου. Η ηλικία, που ορίζεται από το έργο ανεξάρτητα από την πραγματική ηλικία του ηθοποιού και αποδίδεται με μακιγιάζ γήρανσης ή νεότερης ηλικίας. Και η προσωπικότητα, όπου για παράδειγμα ένα ανασηκωμένο φρύδι στην εξωτερική γωνία δηλώνει θυμό, τα εξόφθαλμα μάτια αισθηματικό και ονειροπόλο χαρακτήρα και τα λεπτά χείλη σοβαρό, εσωστρεφή χαρακτήρα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 (Θέατρο) — Χρωματικός φωτισμός σκηνής

Ερώτηση: Ποιες αλλοιώσεις δημιουργεί ο χρωματικός φωτισμός της θεατρικής σκηνής με τη χρήση φίλτρων/ζελατίνων χρώματος: α) κόκκινου και β) πράσινου. Ποια φίλτρα αναδεικνύουν το μακιγιάζ της θεατρικής σκηνής;

Απάντηση:

Το πλαίσιο (σελ. 132): το θέατρο είναι χώρος με ελάχιστο ή καθόλου φυσικό φως· ο φωτισμός της σκηνής παίζει βασικό ρόλο στο ύφος του μακιγιάζ, το τονίζει, του δίνει απόχρωση ή το αλλοιώνει· στο θέατρο πέρα από το λευκό φως, οι φωτεινές χρωματικές ακτίνες των προβολέων δημιουργούνται από φίλτρα (ζελατίνες) που χρησιμοποιούνται σε διάφορες αποχρώσεις.

α) Το κόκκινο φως (σελ. 132)
- Καταστρέφει όλα σχεδόν τα μακιγιάζ γιατί εξαφανίζονται οι σκούροι τόνοι.
- Τα θερμά χρώματα γίνονται εντονότερα ενώ τα ψυχρά μετατρέπονται σε γκρι «σκιές».
β) Το πράσινο φως (σελ. 132)
- Το κόκκινο γίνεται καφέ.
- Τα καφέ γίνονται μαύρα.
Ποια φίλτρα αναδεικνύουν το μακιγιάζ (σελ. 132): το μακιγιάζ αναδεικνύεται με τις ζελατίνες σε απόχρωση του ροζ και στο χρώμα της λεβάντας (λιλά).

Και οι υπόλοιποι φωτισμοί, για σύγκριση (σελ. 132) | Φως | Αλλοίωση | |---|---| | Μπλε | γκριζάρει το χρώμα της βάσης του μακιγιάζ και δείχνει τα σκούρα χρώματα πιο σκούρα | | Κίτρινο | τονίζει τα κίτρινα, κιτρινίζει τα θερμά και γκριζάρει τα βιολέ· τα μπλε χρώματα, όπως σκιές ματιών, πρασινίζουν· τα πράσινα μετατρέπονται σε καφέ· η βάση γίνεται ωχρή |

Η πρακτική συνέπεια (σελ. 132): κατά την εξέλιξη της παράστασης ο φωτισμός αλλάζει, έτσι πρέπει τα χρώματα του μακιγιάζ να επιλέγονται με τρόπο που θα εξασφαλίσει το καλύτερο αποτέλεσμα σε σχέση με τον συνολικό φωτισμό της παράστασης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Με κόκκινο φίλτρο καταστρέφονται σχεδόν όλα τα μακιγιάζ, γιατί εξαφανίζονται οι σκούροι τόνοι, ενώ τα θερμά χρώματα γίνονται εντονότερα και τα ψυχρά μετατρέπονται σε γκρι σκιές. Με πράσινο φίλτρο το κόκκινο γίνεται καφέ και τα καφέ γίνονται μαύρα. Το μακιγιάζ της θεατρικής σκηνής αναδεικνύεται με τις ζελατίνες σε απόχρωση του ροζ και στο χρώμα της λεβάντας, δηλαδή το λιλά. Επειδή κατά την εξέλιξη της παράστασης ο φωτισμός αλλάζει, τα χρώματα του μακιγιάζ πρέπει να επιλέγονται έτσι ώστε να εξασφαλίζουν το καλύτερο αποτέλεσμα σε σχέση με τον συνολικό φωτισμό της παράστασης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 (Θέατρο) — Τα τρία βασικά βήματα

Ερώτηση: Αναλύστε τα τρία βασικά βήματα στη δημιουργία μακιγιάζ ρεαλιστικού ή φανταστικού θεατρικού χαρακτήρα.

Απάντηση:

Τα τρία βασικά βήματα για την δημιουργία μακιγιάζ ρεαλιστικού ή φανταστικού θεατρικού χαρακτήρα είναι (σελ. 136-137):

1. Να μάθει ο/η μακιγιέρ όσα περισσότερα μπορεί για τον χαρακτήρα/ρόλο που θα πρέπει να δημιουργήσει με το μακιγιάζ. Πηγή πληροφοριών είναι αρχικά το σενάριο/θεατρικό έργο, βίντεο, φωτογραφίες ή πληροφορίες από το ιντερνέτ για άλλες παραστάσεις του έργου που έχουν ανέβει ή άλλες θεατρικές δουλειές του σκηνοθέτη.

2. Να σχηματίσει μια εικόνα του χαρακτήρα από όσα έχει μάθει γι' αυτόν. Για να σχηματιστεί η εικόνα του θεατρικού χαρακτήρα, πρέπει να εξεταστούν οι παράγοντες που επηρεάζουν και καθορίζουν την εμφάνισή του γενικότερα και ειδικότερα την μορφή του προσώπου του — δηλαδή η κληρονομικότητα, το περιβάλλον, η υγεία, οι παραμορφώσεις, η μόδα, η ηλικία και η προσωπικότητα του θεατρικού χαρακτήρα.

3. Να προσαρμόσει το μακιγιάζ που έχει φανταστεί στο πρόσωπο του ηθοποιού που θα ενσαρκώσει τον ρόλο στην παράσταση. Εδώ ισχύει ο περιορισμός που θέτει η ίδια η φύση του ηθοποιού: ο μακιγιέρ πρέπει να γνωρίζει την ανατομία και την φυσιολογία του προσώπου και του δέρματος, αναγνωρίζοντας τα όρια που θέτουν τα φυσικά χαρακτηριστικά του ηθοποιού ώστε να αποδοθεί κατά το δυνατόν καλύτερα ο θεατρικός χαρακτήρας (σελ. 121-122).

Και η πηγή για τους φανταστικούς χαρακτήρες (σελ. 129): για ζώα, άγγελους, δαίμονες, μάγισσες, ξωτικά, κλόουν, πιερότους, νεράιδες, λουλούδια, ο μακιγιέρ για την δημιουργία του θεατρικού χαρακτήρα βασίζεται, είτε στην προσωπική του έμπνευση, την καθοδηγητική ματιά του σκηνοθέτη ή σε στερεότυπες μορφές φανταστικών ηρώων όπως έχουν αποδοθεί σε βιβλία, πίνακες ζωγραφικής κτλ.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το πρώτο βήμα είναι να μάθει ο μακιγιέρ όσα περισσότερα μπορεί για τον χαρακτήρα ή τον ρόλο που θα πρέπει να δημιουργήσει με το μακιγιάζ, με πηγές αρχικά το σενάριο ή το θεατρικό έργο, βίντεο, φωτογραφίες και πληροφορίες από το διαδίκτυο για άλλες παραστάσεις του έργου ή άλλες δουλειές του σκηνοθέτη. Το δεύτερο είναι να σχηματίσει μια εικόνα του χαρακτήρα από όσα έχει μάθει γι' αυτόν, εξετάζοντας τους παράγοντες που καθορίζουν την εμφάνισή του και ειδικότερα τη μορφή του προσώπου του, δηλαδή την κληρονομικότητα, το περιβάλλον, την υγεία, τις παραμορφώσεις, τη μόδα, την ηλικία και την προσωπικότητα. Το τρίτο είναι να προσαρμόσει το μακιγιάζ που έχει φανταστεί στο πρόσωπο του ηθοποιού που θα ενσαρκώσει τον ρόλο, αναγνωρίζοντας τα όρια που θέτουν τα φυσικά χαρακτηριστικά του. Για τους φανταστικούς χαρακτήρες ο μακιγιέρ βασίζεται στην προσωπική του έμπνευση, στην καθοδήγηση του σκηνοθέτη ή σε στερεότυπες μορφές φανταστικών ηρώων από βιβλία και πίνακες ζωγραφικής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 (Θέατρο) — Συνεργασία με τους συντελεστές

Ερώτηση: Στα πλαίσια της δημιουργίας μακιγιάζ θεάτρου με ποιους από τους συντελεστές της παράστασης θα πρέπει να συνεργαστεί ο/η μακιγιέρ και γιατί;

Απάντηση:

Η ιδανική διαδικασία για την υλοποίηση του μακιγιάζ μιας θεατρικής παράστασης (σελ. 137-139) ορίζει και τις συνεργασίες:

Συντελεστής	Γιατί
Διευθυντής παραγωγής	συνάντηση με τον διευθυντή παραγωγής, όπου καθορίζεται ο οικονομικός προϋπολογισμός για την αγορά των υλικών και των προϊόντων, καθώς και η αμοιβή του/της μακιγιέρ
Σκηνοθέτης	τον κύριο συντελεστή της δημιουργίας μιας θεατρικής παράστασης· δίνεται από τον σκηνοθέτη η εικαστική άποψη για τη παράσταση και οι κατευθυντήριες γραμμές για το μακιγιάζ των ηθοποιών
Ενδυματολόγος	σε σχέση με το μακιγιάζ, βασικό λόγο έχει και ο ενδυματολόγος στην καθοδήγηση του μακιγιέρ έτσι ώστε τα κοστούμια να ταιριάζουν χρωματικά με το μακιγιάζ για αποφυγή χρωματικών παραφωνιών
Ηθοποιοί	ανάγνωση του έργου παρουσία των ηθοποιών (πρόβα)· δοκιμαστικά μακιγιάζ στους ηθοποιούς· τελικές διορθώσεις και εκπαίδευση των ηθοποιών για την μελλοντική αναπαραγωγή του, μιας και συνήθως ο μακιγιέρ δεν πραγματοποιεί το μακιγιάζ σε κάθε παράσταση που δίνεται αλλά μόνο στη πρεμιέρα
Φωτιστής	πρώτες συζητήσεις με τον σκηνοθέτη, ηθοποιούς, φωτιστή, σκηνογράφο και ενδυματολόγο για τις λεπτομέρειες της οργάνωσης της παράστασης· και γιατί ο φωτισμός της σκηνής παίζει βασικό ρόλο στο ύφος του μακιγιάζ, το τονίζει, του δίνει απόχρωση ή το αλλοιώνει
Σκηνογράφος	για τη χρωματική αρμονία του μακιγιάζ με τα σκηνικά

Και ο έλεγχος του αποτελέσματος (σελ. 139): πρόβα, δεύτερο δοκιμαστικό μακιγιάζ για να καθοριστεί η απόδοσή του κάτω από τα φώτα της σκηνής.

Το τεκμήριο της συνεργασίας (σελ. 114, για το μακιγιάζ ρόλων γενικά): η σωστή αποτύπωση του ρόλου προϋποθέτει τόσο προσωπική έρευνα όσο και συνεργασία με τους υπόλοιπους συντελεστές της παράστασης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο μακιγιέρ συνεργάζεται πρώτα με τον διευθυντή παραγωγής, γιατί μαζί του καθορίζεται ο οικονομικός προϋπολογισμός για την αγορά υλικών και προϊόντων και η αμοιβή του. Έπειτα με τον σκηνοθέτη, τον κύριο συντελεστή της παράστασης, ο οποίος δίνει την εικαστική άποψη για την παράσταση και τις κατευθυντήριες γραμμές για το μακιγιάζ των ηθοποιών. Με τον ενδυματολόγο, ώστε τα κοστούμια να ταιριάζουν χρωματικά με το μακιγιάζ και να αποφευχθούν χρωματικές παραφωνίες. Με τον φωτιστή, επειδή ο φωτισμός της σκηνής τονίζει, χρωματίζει ή αλλοιώνει το μακιγιάζ, και με τον σκηνογράφο για τη χρωματική αρμονία με τα σκηνικά. Τέλος με τους ίδιους τους ηθοποιούς, στις πρόβες και στα δοκιμαστικά μακιγιάζ, αλλά και για την εκπαίδευσή τους στη μελλοντική αναπαραγωγή του μακιγιάζ, αφού συνήθως ο μακιγιέρ το εφαρμόζει μόνο στην πρεμιέρα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 1 (Θέατρο, αντικειμενικού τύπου) — Σωστό ή λάθος — θέατρο

Ερώτηση: Σημειώστε σωστό (Σ) ή λάθος (Λ) στις παρακάτω προτάσεις:

Απάντηση:

Οι απαντήσεις | Πρόταση | Σ/Λ | Τεκμηρίωση | |---|---|---| | Σε μια θεατρική παράσταση εκτός από το θεατρικό μακιγιάζ ρόλων εφαρμόζεται το τρισδιάστατο μακιγιάζ και τα ειδικά εφέ. | Σ | μία ακόμη κατηγορία θεατρικού ή κινηματογραφικού μακιγιάζ πέρα από το μακιγιάζ ρόλων είναι το τρισδιάστατο μακιγιάζ με την χρήση προσθετικών μερών (μύτη, σαγόνι, γένια, περούκες κτλ) και ειδικών εφέ όπως, πληγές, εγκαύματα, πυροβολισμούς κτλ (σελ. 129) | | Στις παιδικές παραστάσεις τα χρώματα του μακιγιάζ πρέπει να έχουν έντονα σκούρα χρώματα. | Λ | τα παιδιά προτιμούν τα φωτεινά χρώματα όπως γαλάζιο, κίτρινο, πράσινο ή ροζ, τα σκούρα χρώματα τα φοβίζουν ή τα αναστατώνουν· έτσι σε παιδικές παραστάσεις αποφεύγονται ακραία μακιγιάζ με σκούρα χρώματα και προτιμούνται χρώματα έντονα, φωτεινά με χρωματική αρμονία (σελ. 145) | | Το θέατρο για παιδιά σήμερα έχει σκοπό ηθοπλαστικό, παιδαγωγικό και εθνικό. | Λ | το θέατρο για παιδιά αρχικά είχε σκοπό ηθοπλαστικό, παιδαγωγικό και εθνικό, όμως ουσιαστικά το θέατρο για παιδιά αλλάζει ριζικά τρόπο θεώρησης μακριά από διδακτισμούς από την δεκαετία του 1970· αναγνωρίζεται η ανάγκη του παιδιού για ψυχαγωγία, επικοινωνία, δημιουργική έκφραση, ενεργοποίηση και συμμετοχή (σελ. 143-144) | | Στο σύγχρονο θέατρο επαναπροσδιορίζεται ο χώρος και το θεατρικό κείμενο, κυριαρχούν η ελευθερία και ο πειραματισμός ενώ το μακιγιάζ γίνεται ένα επουσιώδες κομμάτι της παράστασης. | Λ | ισχύει το πρώτο σκέλος — επαναπροσδιορίζεται ο χώρος, η δραματουργική προσέγγιση των κειμένων, η ελευθερία και ο πειραματισμός κυριαρχούν — αλλά το μακιγιάζ παραμένει εκφραστικό μέσο και εξελίσσεται παράλληλα δίνοντας θαυμάσια δείγματα δουλειάς (σελ. 141) | | Στο ελισαβετιανό θέατρο η πνευματικότητα του χαρακτήρα αποδίδεται με το μικρό μέτωπο και τα μικρά φρύδια. | Λ | βασίστηκε στις επιταγές της καθολικής εκκλησίας για έκδηλη πνευματικότητα… τα μάτια μικρά και χωρίς περιγράμματα, φρύδια και βλεφαρίδες ανύπαρκτες σχεδόν, χείλη μικρά και κυρίαρχο στοιχείο το μεγάλο μέτωπο σε ένα διάφανο λευκό, ωχρό δέρμα (σελ. 140) — μεγάλο και όχι μικρό μέτωπο | | Στο αρχαίο ελληνικό θέατρο τα μάτια τονίζονται με μαύρο χρώμα έξω από το περίγραμμά τους. | Σ | τα μάτια σε άντρες και γυναίκες θα πρέπει να τονιστούν με μαύρο περίγραμμα έξω από το φυσικό σχήμα (σελ. 140) | | Το μακιγιάζ του θεάτρου εποχής βασίζεται στη μελέτη του ιστορικού, κοινωνικού και πολιτικού πλαισίου της εποχής. | Σ | το μακιγιάζ για θεατρικούς ρόλους εποχής βασίζεται σε ιστορική μελέτη της εποχής, της προσωπολογίας/μορφολογίας των ανθρώπων της εποχής, στην κοινωνιολογική μελέτη της εποχής και στη συγκέντρωση στοιχείων για το μακιγιάζ, τη κόμμωση και το ντύσιμο της εποχής (σελ. 139) | | Το θεατρικό μακιγιάζ οφείλει να έχει ένταση λόγω του μεγέθους της αίθουσας, έτσι πρέπει να χρησιμοποιείται μικρότερη ποσότητα υλικών με πιο σκούρο χρώμα, παρά μεγαλύτερη ποσότητα υλικών πιο ανοιχτού χρώματος. | Σ | για να υπάρχει καλύτερο αποτέλεσμα, και να πετύχει την ιδανική ένταση χρησιμοποιείται μικρότερη ποσότητα υλικών με πιο σκούρο χρώμα, παρά μεγαλύτερη ποσότητα υλικών πιο ανοιχτού χρώματος (σελ. 130) |

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστές είναι η πρώτη πρόταση, γιατί εκτός από το μακιγιάζ ρόλων εφαρμόζεται και το τρισδιάστατο μακιγιάζ με προσθετικά μέρη και τα ειδικά εφέ· η έκτη, γιατί στο αρχαίο ελληνικό θέατρο τα μάτια τονίζονται με μαύρο περίγραμμα έξω από το φυσικό σχήμα τους· η έβδομη, γιατί το μακιγιάζ θεάτρου εποχής βασίζεται σε ιστορική και κοινωνιολογική μελέτη της εποχής και της μορφολογίας των ανθρώπων της· και η όγδοη, γιατί για την ιδανική ένταση χρησιμοποιείται μικρότερη ποσότητα υλικών με πιο σκούρο χρώμα, παρά μεγαλύτερη ποσότητα υλικών ανοιχτότερου χρώματος. Λανθασμένες είναι η δεύτερη, γιατί στις παιδικές παραστάσεις αποφεύγονται τα σκούρα χρώματα, που φοβίζουν ή αναστατώνουν τα παιδιά, και προτιμώνται έντονα, φωτεινά χρώματα με χρωματική αρμονία· η τρίτη, γιατί ο ηθοπλαστικός, παιδαγωγικός και εθνικός σκοπός ήταν ο αρχικός, ενώ από τη δεκαετία του 1970 το παιδικό θέατρο απομακρύνεται από τους διδακτισμούς και στρέφεται στην ψυχαγωγία, την επικοινωνία και τη συμμετοχή· η τέταρτη, γιατί στο σύγχρονο θέατρο το μακιγιάζ δεν είναι επουσιώδες αλλά παραμένει εκφραστικό μέσο που εξελίσσεται· και η πέμπτη, γιατί στο μεσαιωνικό-ελισαβετιανό μακιγιάζ κυρίαρχο στοιχείο είναι το μεγάλο και όχι το μικρό μέτωπο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 (Θέατρο, αντικειμενικού τύπου) — Συμπλήρωση κενών — θέατρο

Ερώτηση: Συμπληρώστε τα κενά στις παρακάτω προτάσεις:

Απάντηση:

Οι συμπληρωμένες προτάσεις
1. Η αντίθεση ανάμεσα στις σκιάσεις και τους φωτισμούς ορίζεται ως φωτοσκίαση — βάθος: η σωστή αντίθεση ανάμεσα στις σκιάσεις και τους φωτισμούς (φωτοσκίαση) βελτιώνει την αίσθηση του βάθους και ολοκληρώνει την εικόνα του θεατρικού χαρακτήρα (σελ. 131).
2. Το παιχνίδι της σκιάς και του φωτός με τις φωτοσκιάσεις δίνει όγκο στο πρόσωπο — το παιχνίδι της σκιάς και του φωτός με την εφαρμογή της φωτοσκίασης δίνει όγκο και πλαστικότητα και κατ' επέκταση έκφραση στο πρόσωπο (σελ. 131).
3. Η τοποθέτηση μεγάλης ποσότητας έγχρωμων υλικών στο πρόσωπο του ηθοποιού περιορίζει την εκφραστικότητα — όσο περισσότερα υλικά τοποθετούνται σε μια προσπάθεια πιο έντονου αποτελέσματος, τόσο περισσότερο τίθεται σε «ακινησία» το πρόσωπο περιορίζοντας κατά πολύ την εκφραστικότητα του ηθοποιού (σελ. 131).
4. Κάποιες φορές είναι αναγκαία η εξαφάνιση αλλιώς καμουφλάζ των φρυδιών του ηθοποιού — θα πρέπει να είναι αναγκαία η ολική ή μερική εξαφάνισή τους (καμουφλάζ) (σελ. 131).
5. Οι φανταστικοί ή σουρεαλιστικοί θεατρικοί χαρακτήρες μπορεί να είναι: ζώα, νεράιδες, μάγισσες, ξωτικά, κλόουν και άλλα — πέρα από τους ρεαλιστικούς ανθρώπινους χαρακτήρες υπάρχουν και φανταστικοί ή σουρεαλιστικοί θεατρικοί χαρακτήρες· τέτοιοι είναι ζώα, άγγελοι, δαίμονες, μάγισσες, ξωτικά, κλόουν, πιερότοι, νεράιδες, λουλούδια κ.ά. (σελ. 129).
6. Στο σκηνοθετικό είδος θεάτρου ανήκουν το ρεαλιστικό, νατουραλιστικό και το επικό θέατρο — σκηνοθετικά: ρεαλιστικό, νατουραλιστικό, επικό θέατρο… (σελ. 135).
Συγκεντρωτικά οι λέξεις: φωτοσκίαση, όγκο, εκφραστικότητα, καμουφλάζ, φανταστικοί – σουρεαλιστικοί, σκηνοθετικό.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η αντίθεση ανάμεσα στις σκιάσεις και τους φωτισμούς ορίζεται ως φωτοσκίαση. Το παιχνίδι της σκιάς και του φωτός με τις φωτοσκιάσεις δίνει όγκο στο πρόσωπο. Η τοποθέτηση μεγάλης ποσότητας έγχρωμων υλικών στο πρόσωπο του ηθοποιού περιορίζει την εκφραστικότητα. Κάποιες φορές είναι αναγκαία η εξαφάνιση, αλλιώς καμουφλάζ, των φρυδιών του ηθοποιού. Οι φανταστικοί ή σουρεαλιστικοί θεατρικοί χαρακτήρες μπορεί να είναι ζώα, νεράιδες, μάγισσες, ξωτικά, κλόουν και άλλα. Και στο σκηνοθετικό είδος θεάτρου ανήκουν το ρεαλιστικό, το νατουραλιστικό και το επικό θέατρο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 (Θέατρο, αντικειμενικού τύπου) — Παιδικό θέατρο και σύγχρονο θέατρο ενηλίκων

Ερώτηση: Σημειώστε στις τέσσερις πρώτες γραμμές βασικές αρχές του μακιγιάζ σε παιδικό πρόσωπο και στις επόμενες τέσσερις σημειώστε μερικές από τις καινοτομίες, που εφαρμόζονται σήμερα σε μια θεατρική παράσταση σύγχρονου θεάτρου.

Απάντηση:

Ο συμπληρωμένος πίνακας


Παιδικό θέατρο	1. Τα παιδιά προτιμούν τα φωτεινά χρώματα όπως γαλάζιο, κίτρινο, πράσινο ή ροζ, τα σκούρα χρώματα τα φοβίζουν ή τα αναστατώνουν· έτσι σε παιδικές παραστάσεις αποφεύγονται ακραία μακιγιάζ με σκούρα χρώματα και προτιμούνται χρώματα έντονα, φωτεινά με χρωματική αρμονία.
	2. Όταν μακιγιάρεται ένα παιδί-ηθοποιός η διαδικασία πρέπει να γίνεται με ταχύτητα μιας και ένα παιδί δύσκολα κάθεται ακίνητο για πολύ ώρα.
	3. Πριν το μακιγιάζ σε ένα παιδί πρέπει να γίνει συζήτηση μαζί του για την εικόνα που θα έχει μετά το πρόσωπό του για τις ανάγκες του ρόλου του στη παράσταση· γίνεται δοκιμαστικό μακιγιάζ και παίρνονται φωτογραφίες του αποτελέσματος έτσι ώστε και το παιδί να γνωρίζει πώς θα εμφανιστεί στην σκηνή.
	4. Τα χρώματα που χρησιμοποιούνται πρέπει να είναι κατάλληλα για το δέρμα του παιδιού, υδατοδιαλυτά και εύκολα στην αφαίρεσή τους· και ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται τέλος στον καθαρισμό του προσώπου του μετά το τέλος της παράστασης για αποφυγή μολύνσεων ή άλλων δερματολογικών προβλημάτων, καθώς και σχολαστική τήρηση κανόνων υγιεινής.
Σύγχρονο θέατρο ενηλίκων	1. Εξελίξεις στον τομέα των νέων τεχνολογικών μέσων που χρησιμοποιούνται παράλληλα με την θεατρική παράσταση, όπως προβολές διαφανειών και σλάιντς, χρήση βίντεο προβολής και βίντεο αρτ και πολυμέσα.
	2. Ο φωτισμός εξελίσσεται και βελτιώνεται.
	3. Η αναζήτηση νέων τρόπων σκηνικής απόδοσης και αισθητικής υλοποίησης του θεατρικού έργου γίνεται πρωτογενές αίτημα των σύγχρονων παραστάσεων· εφαρμόζονται νέες θεωρητικές πρακτικές, επαναπροσδιορίζεται ο χώρος, η δραματουργική προσέγγιση των κειμένων.
	4. Η ελευθερία και ο πειραματισμός κυριαρχούν, καταλύονται τα όρια ερμηνευτή, κοινού και σκηνής, ενώ το μακιγιάζ παραμένει εκφραστικό μέσο και εξελίσσεται παράλληλα δίνοντας θαυμάσια δείγματα δουλειάς.

Και μια ακόμη αρχή για το παιδικό (σελ. 144-145): ο μακιγιέρ πρέπει να γνωρίζει στοιχεία της παιδικής ψυχολογίας και της συμπεριφοράς των παιδιών σε σχέση με τον χώρο και τον χρόνο· ένα παιδί κουράζεται, βαριέται ή αποσπάται η προσοχή του εύκολα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Για το μακιγιάζ σε παιδικό πρόσωπο οι βασικές αρχές είναι: πρώτον, να προτιμώνται έντονα, φωτεινά χρώματα με χρωματική αρμονία, όπως γαλάζιο, κίτρινο, πράσινο ή ροζ, και να αποφεύγονται τα σκούρα, που φοβίζουν ή αναστατώνουν τα παιδιά· δεύτερον, η διαδικασία να γίνεται με ταχύτητα, γιατί ένα παιδί δύσκολα κάθεται ακίνητο για πολλή ώρα· τρίτον, να προηγείται συζήτηση με το παιδί για την εικόνα που θα έχει το πρόσωπό του, με δοκιμαστικό μακιγιάζ και φωτογραφίες, ώστε να ξέρει πώς θα εμφανιστεί στη σκηνή· και τέταρτον, τα χρώματα να είναι κατάλληλα για το δέρμα του, υδατοδιαλυτά και εύκολα στην αφαίρεση, με προσεκτικό καθαρισμό μετά την παράσταση. Στο σύγχρονο θέατρο ενηλίκων οι καινοτομίες είναι: η χρήση νέων τεχνολογικών μέσων παράλληλα με την παράσταση, όπως προβολές διαφανειών και σλάιντς, βίντεο προβολή, βίντεο αρτ και πολυμέσα· η εξέλιξη και βελτίωση του φωτισμού· η αναζήτηση νέων τρόπων σκηνικής απόδοσης με νέες θεωρητικές πρακτικές και επαναπροσδιορισμό του χώρου και της δραματουργικής προσέγγισης των κειμένων· και η κυριαρχία της ελευθερίας και του πειραματισμού, με κατάλυση των ορίων ανάμεσα σε ερμηνευτή, κοινό και σκηνή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 1 (Κινηματογράφος) — Ορισμός μακιγιέρ ειδικών εφέ

Ερώτηση: Ποιος είναι ο ορισμός του/της μακιγιέρ/μακιγιέζ ειδικών εφέ;

Απάντηση:

Ο ορισμός (σελ. 168): Μακιγιέρ / Μακιγιέζ Ειδικών Εφέ (Special FX Make-up) είναι ο/η υπεύθυνος/η για το άρτιο αισθητικό αποτέλεσμα οποιασδήποτε ειδικής επέμβασης που αφορά στον καλλωπισμό ή τη διαμόρφωση ειδικών χαρακτηριστικών των ηθοποιών σύμφωνα με τις ανάγκες της κινηματογραφικής ταινίας, σε συνεργασία με τον Σκηνοθέτη και τον Διευθυντή Φωτογραφίας.

Τι περιλαμβάνει η δουλειά του (σελ. 168): τα Ειδικά Μεϊκ Απ Εφέ (Special make up Effects) περιλαμβάνουν, εκτός από γνωστά, τυπικά μακιγιάζ και:
- την κατασκευή τραυμάτων, πληγών·
- δημιουργία χαρακτήρων με έμμεσα υλικά μακιγιάζ (κεριά, σιλικόνες κτλ)·
- εργαστηριακή εργασία, δηλαδή την κατασκευή εκμαγείων του προσώπου του ηθοποιού, αντικειμένων κτλ. και την επεξεργασία αυτών με διάφορα μέσα (λάστιχα, σιλικόνες, ρητίνες κτλ.) παράγοντας τα λεγόμενα προσθετικά που χρησιμοποιούνται για αλλοιώσεις και αλλαγές εφαρμοσμένα κατ' ευθείαν πάνω στα πρόσωπα και τα σώματα των ηθοποιών (τραύματα, γηρατειά, τερατομορφίες κτλ.)·
- κάλυψη ολοκλήρου του σώματος του ηθοποιού με ειδική «στολή» που ονομάζεται “Body Suit”.
Η διάκριση από τον απλό μακιγιέρ (σελ. 168): Μακιγιέρ / Μακιγιέζ (Make-up Artist) είναι ο/η υπεύθυνος/η για το άρτιο αισθητικό αποτέλεσμα στον καλλωπισμό ή τη διαμόρφωση των χαρακτηριστικών των ηθοποιών σύμφωνα με τις ανάγκες της κινηματογραφικής ταινίας ή τηλεοπτικής παραγωγής, σε συνεργασία με τον Σκηνοθέτη και τον Διευθυντή Φωτογραφίας, τον Καλλιτεχνικό Σχεδιαστή και τον Ενδυματολόγο.

Η αναγνώριση του ρόλου (σελ. 167): η συμβολή του δε ως συντελεστή στην ταινία αναγνωρίζεται πια με την απονομή βραβείων Όσκαρ μακιγιάζ και σπέσιαλ εφέ· και στον σύγχρονο κινηματογράφο εκτός από το μακιγιάζ στη διάρκεια των γυρισμάτων εφαρμόζεται και το ηλεκτρονικό μακιγιάζ μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μακιγιέρ ή μακιγιέζ ειδικών εφέ είναι ο υπεύθυνος για το άρτιο αισθητικό αποτέλεσμα οποιασδήποτε ειδικής επέμβασης που αφορά στον καλλωπισμό ή στη διαμόρφωση ειδικών χαρακτηριστικών των ηθοποιών, σύμφωνα με τις ανάγκες της κινηματογραφικής ταινίας και σε συνεργασία με τον σκηνοθέτη και τον διευθυντή φωτογραφίας. Τα ειδικά εφέ περιλαμβάνουν, πέρα από τα γνωστά τυπικά μακιγιάζ, την κατασκευή τραυμάτων και πληγών, τη δημιουργία χαρακτήρων με έμμεσα υλικά όπως κεριά και σιλικόνες, καθώς και εργαστηριακή εργασία: την κατασκευή εκμαγείων του προσώπου του ηθοποιού και την επεξεργασία τους με λάστιχα, σιλικόνες και ρητίνες, ώστε να παραχθούν τα προσθετικά που εφαρμόζονται απευθείας στα πρόσωπα και τα σώματα για τραύματα, γηρατειά ή τερατομορφίες, αλλά και την κάλυψη ολόκληρου του σώματος με την ειδική στολή που ονομάζεται Body Suit.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 (Κινηματογράφος) — Ο μακιγιέρ στο πλατό

Ερώτηση: Προσδιορίστε την θέση του/της μακιγιέρ/μακιγιέζ σε ένα κινηματογραφικό πλατό.

Απάντηση:

Η θέση του (σελ. 172): δουλεύοντας στα γυρίσματα μιας ταινίας αρχικά πρέπει να υπάρχει το πνεύμα της ομάδας.

Η παρουσία και η δράση
- Ο/η Make-up Artist βρίσκεται στον χώρο σε όλη την διάρκεια των γυρισμάτων και εκτός από το μακιγιάζ που εφαρμόζει αρχικά, στη συνέχεια παρακολουθεί, βελτιώνει, αλλάζει, διορθώνει ό,τι κρίνεται απαραίτητο από την καλλιτεχνική ομάδα και τον σκηνοθέτη.
- Συνεργάζεται στενά με τον σκηνοθέτη, τον διευθυντή φωτογραφίας, τον υπεύθυνο του φωτισμού, τον ενδυματολόγο.
- Κρατάει σημειώσεις και φωτογραφίες έτσι ώστε στα επόμενα γυρίσματα να εφαρμόζει το μακιγιάζ στους ηθοποιούς ακριβώς όμοιο σε σκηνές ή πλάνα που η μία είναι συνέχεια της άλλης.
- Φροντίζει να έχει πάντα οργανωμένο τον χώρο της δουλειάς του και να είναι έτοιμος για οποιαδήποτε επείγουσα διόρθωση ή αλλαγή στο μακιγιάζ.
Τι έχει μελετήσει πριν φτάσει στο πλατό (σελ. 171): το μέγεθος της ταινίας, ο συνολικός αριθμός των ηθοποιών που θα πάρουν μέρος σε αυτή, ο αριθμός των σκηνών/γυρισμάτων, τα κοντινά ή μακρινά πλάνα, τα σκηνικά και τα εξωτερικά ή εσωτερικά γυρίσματα και ο τόπος που θα γίνουν· ο φωτισμός στην διάρκεια των γυρισμάτων· ο αριθμός των ατόμων που θα αποτελέσει την ομάδα του μακιγιάζ… ο χρόνος που θα χρειάζεται για την εφαρμογή του μακιγιάζ σε όλους τους ηθοποιούς που θα πρέπει να εμφανίζονται ταυτόχρονα σε κάθε γύρισμα· οι ιδιαιτερότητες όπως προσθετικά, παραμορφώσεις, ειδικά εφέ, που μπορεί να χρειαστούν· οι οδηγίες του σκηνοθέτη και του υπεύθυνου φωτογραφίας.

Και μια σταθερή απαίτηση (σελ. 173): άρα πάντα ελέγχεται η χρωματική θερμοκρασία που θα εκτεθεί το μακιγιαρισμένο πρόσωπο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο μακιγιέρ βρίσκεται στον χώρο σε όλη τη διάρκεια των γυρισμάτων με πνεύμα ομάδας. Εκτός από το μακιγιάζ που εφαρμόζει αρχικά, στη συνέχεια παρακολουθεί, βελτιώνει, αλλάζει και διορθώνει ό,τι κρίνεται απαραίτητο από την καλλιτεχνική ομάδα και τον σκηνοθέτη. Συνεργάζεται στενά με τον σκηνοθέτη, τον διευθυντή φωτογραφίας, τον υπεύθυνο του φωτισμού και τον ενδυματολόγο. Κρατάει σημειώσεις και φωτογραφίες, ώστε στα επόμενα γυρίσματα να εφαρμόζει το μακιγιάζ ακριβώς όμοιο σε σκηνές ή πλάνα που το ένα είναι συνέχεια του άλλου, και φροντίζει να έχει πάντα οργανωμένο τον χώρο εργασίας του και να είναι έτοιμος για οποιαδήποτε επείγουσα διόρθωση ή αλλαγή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 (Κινηματογράφος) — Μακιγιάζ εξωτερικών γυρισμάτων

Ερώτηση: Περιγράψτε τα γενικά χαρακτηριστικά στοιχεία του μακιγιάζ σε εξωτερικό χώρο (εξωτερικά γυρίσματα).

Απάντηση:

Η αφετηρία (σελ. 174): τα εσωτερικά ή εξωτερικά γυρίσματα έχουν άμεση σχέση με τον φωτισμό της κινηματογραφικής σκηνής, άρα και του μακιγιάζ.

Στα εξωτερικά γυρίσματα θα πρέπει (σελ. 174): | Στοιχείο | Οδηγία | |---|---| | Βάση | το χρώμα της βάσης (make-up) να ταιριάζει απόλυτα με το χρώμα της επιδερμίδας (λόγω της χρωματικής θερμοκρασίας του φυσικού φωτός) | | Φωτοσκιάσεις | γίνονται με καλυπτικά σε ένα τόνο πιο σκούρο ή ένα τόνο πιο ανοιχτό από το χρώμα της βάσης που έχει απλωθεί στο πρόσωπο και τον λαιμό | | Διορθωτικά | είναι πάντα απαραίτητη η εφαρμογή διορθωτικών πριν το make-up για την κάλυψη ατελειών ή δυσχρωμιών μιας και το πρόσωπο μεγεθύνεται αρκετές φορές περισσότερο από το φυσικό μέγεθος στην κινηματογραφική οθόνη· έτσι κάθε ατέλεια –έστω και ελάχιστη– στο δέρμα φαίνεται τεράστια | | Φρύδια | τονίζονται με γκρι ή καφέ μολύβι | | Μάτια | μακιγιάρονται ανάλογα με την ώρα της ημέρας, τις οδηγίες του σκηνοθέτη και σε σχέση με τα χρώματα των κοστουμιών, με σκιές, μολύβι στο περίγραμμα και μαύρη μάσκαρα | | Ρουζ | τοποθετείται ανάλογα με το σχήμα του προσώπου σε αποχρώσεις καφέ-ροζ | | Χείλη | περιγράφονται με μολύβι χειλιών και κραγιόν που ταιριάζει στην απόχρωση του ρουζ | | Πούδρα | και στα εσωτερικά και στα εξωτερικά γυρίσματα επιλέγεται άχρωμη, διάφανη και σε μορφή ελεύθερης σκόνης |

Γιατί η βάση μένει στο φυσικό χρώμα (σελ. 173): η καλύτερη ποιότητα φωτός εμφανίζεται στη φύση τις μεσημεριανές ώρες με ηλιοφάνεια και θεωρείται λευκό φως· ο εξωτερικός φωτισμός θεωρείται πιο γαλαζωπός και έχει χρωματική θερμοκρασία 5600° Κ.

Η αντίθεση με τα εσωτερικά (σελ. 174): εκεί η βάση που θα χρησιμοποιηθεί στο πρόσωπο, να είναι σκουρότερη κατά ένα τόνο τουλάχιστον από την φυσική απόχρωση της επιδερμίδας· γιατί ο φωτισμός είναι πιο θερμός (χαμηλή θερμοκρασία χρώματος), έχει όμως μεγάλη ένταση λόγω των προβολέων (το δυνατό φως απορροφά το χρώμα).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στα εξωτερικά γυρίσματα το χρώμα της βάσης πρέπει να ταιριάζει απόλυτα με το χρώμα της επιδερμίδας, λόγω της χρωματικής θερμοκρασίας του φυσικού φωτός, ενώ οι φωτοσκιάσεις γίνονται με καλυπτικά έναν τόνο πιο σκούρα ή έναν τόνο πιο ανοιχτά από τη βάση που έχει απλωθεί στο πρόσωπο και τον λαιμό. Είναι πάντα απαραίτητη η εφαρμογή διορθωτικών πριν από το make-up για την κάλυψη ατελειών ή δυσχρωμιών, γιατί το πρόσωπο μεγεθύνεται πολλές φορές στην κινηματογραφική οθόνη και κάθε ατέλεια φαίνεται τεράστια. Τα φρύδια τονίζονται με γκρι ή καφέ μολύβι, τα μάτια μακιγιάρονται ανάλογα με την ώρα της ημέρας, τις οδηγίες του σκηνοθέτη και τα χρώματα των κοστουμιών, με σκιές, μολύβι στο περίγραμμα και μαύρη μάσκαρα, το ρουζ τοποθετείται ανάλογα με το σχήμα του προσώπου σε αποχρώσεις καφέ-ροζ και τα χείλη περιγράφονται με μολύβι και κραγιόν στην απόχρωση του ρουζ. Η πούδρα, όπως και στα εσωτερικά γυρίσματα, επιλέγεται άχρωμη, διάφανη και σε μορφή ελεύθερης σκόνης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 (Κινηματογράφος) — Ιδιαιτερότητες κοντινών πλάνων

Ερώτηση: Ποιες ιδιαιτερότητες παρουσιάζει το μακιγιάζ στα κοντινά πλάνα και γιατί;

Απάντηση:

Η ιδιαιτερότητα (σελ. 175): ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στα κοντινά πλάνα, όπου το πρόσωπο και τα χαρακτηριστικά του φαίνονται μεγεθυμένα και κάθε λεπτομέρεια ή μικρό λάθος στο μακιγιάζ υπερτονισμένο.

Τι απαιτείται λοιπόν (σελ. 175): άρα, απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή:
- στις μεταβάσεις από φωτεινότερα σε σκουρότερα σημεία (φωτοσκιάσεις),
- στις τονικές διαβαθμίσεις και την καθαρότητα των χρωμάτων,
- στις καθαρές γραμμές στα περιγράμματα.
Και γιατί συμβαίνει αυτό (σελ. 174): το πρόσωπο μεγεθύνεται αρκετές φορές περισσότερο από το φυσικό μέγεθος στην κινηματογραφική οθόνη· έτσι κάθε ατέλεια –έστω και ελάχιστη– στο δέρμα φαίνεται τεράστια — γι' αυτό είναι πάντα απαραίτητη η εφαρμογή διορθωτικών πριν το make-up για την κάλυψη ατελειών ή δυσχρωμιών.

Η γενική απαίτηση του σύγχρονου κινηματογράφου (σελ. 176): στον σύγχρονο έγχρωμο κινηματογράφο τα χρώματα αποδίδονται με μεγάλη ευκρίνεια και ανάλυση (HD)· τα πρόσωπα πρέπει να δείχνουν φυσικά μακιγιαρισμένα στην μεγάλη οθόνη, χωρίς παράταιρους τονισμούς ή σκιάσεις, αψεγάδιαστο δέρμα και χαρακτηριστικά τονισμένα χωρίς υπερβολές.

Και το αντίστοιχο στο θέατρο, για σύγκριση (σελ. 130): εκεί το μέτρο είναι η απόσταση — για ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα το μακιγιάζ πρέπει να φαίνεται σωστό όταν το κοιτά κάποιος από απόσταση περίπου 1,50 – 2,00 μέτρων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στα κοντινά πλάνα το πρόσωπο και τα χαρακτηριστικά του φαίνονται μεγεθυμένα και κάθε λεπτομέρεια ή μικρό λάθος στο μακιγιάζ εμφανίζεται υπερτονισμένο. Γι' αυτό απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στις μεταβάσεις από τα φωτεινότερα στα σκουρότερα σημεία, δηλαδή στις φωτοσκιάσεις, στις τονικές διαβαθμίσεις και στην καθαρότητα των χρωμάτων, καθώς και στις καθαρές γραμμές των περιγραμμάτων. Ο λόγος είναι ότι το πρόσωπο μεγεθύνεται αρκετές φορές περισσότερο από το φυσικό του μέγεθος στην κινηματογραφική οθόνη, οπότε κάθε ατέλεια, έστω και ελάχιστη, φαίνεται τεράστια — γι' αυτό είναι πάντα απαραίτητη και η εφαρμογή διορθωτικών πριν από το make-up. Στον σύγχρονο έγχρωμο κινηματογράφο, όπου τα χρώματα αποδίδονται με μεγάλη ευκρίνεια και ανάλυση, τα πρόσωπα πρέπει να δείχνουν φυσικά μακιγιαρισμένα, χωρίς παράταιρους τονισμούς ή σκιάσεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 1 (Κινηματογράφος, αντικειμενικού τύπου) — Σωστό ή λάθος — κινηματογράφος

Ερώτηση: Σημειώστε σωστό (Σ) ή λάθος (Λ) στις παρακάτω προτάσεις:

Απάντηση:

Οι απαντήσεις | Πρόταση | Σ/Λ | Τεκμηρίωση | |---|---|---| | Λευκό φως είναι η καλύτερη ποιότητα φωτός που εμφανίζεται στη φύση τις μεσημεριανές ώρες με ηλιοφάνεια. | Σ | η καλύτερη ποιότητα φωτός εμφανίζεται στη φύση τις μεσημεριανές ώρες με ηλιοφάνεια και θεωρείται λευκό φως (σελ. 173) | | Οι λαμπτήρες πυράκτωσης παράγουν φως σε αποχρώσεις πορτοκαλοκόκκινες. | Σ | οι λαμπτήρες πυράκτωσης παράγουν πορτοκαλοκίτρινες αποχρώσεις (σελ. 173) — θερμές πορτοκαλί αποχρώσεις, σε αντίθεση με τους λαμπτήρες φθορισμού που παράγουν κυανό-ιώδεις αποχρώσεις φωτός | | Το φως ενός προβολέα με χρωματική θερμοκρασία 5600° Κ, είναι γαλαζωπό και θεωρείται ιδανικό για εσωτερικό φωτισμό. | Λ | μια φωτεινή πηγή (προβολέας) που ακτινοβολεί λευκό φως σε 3200° Κ θεωρείται τυπικό λευκό φως εσωτερικού φωτισμού· ο εξωτερικός φωτισμός θεωρείται πιο γαλαζωπός και έχει χρωματική θερμοκρασία 5600° Κ (σελ. 173) — τα 5600° Κ είναι εξωτερικός, όχι εσωτερικός φωτισμός | | Στα εσωτερικά γυρίσματα η βάση (make-up) ταιριάζει απόλυτα με το φυσικό χρώμα της επιδερμίδας του ηθοποιού. | Λ | στα εσωτερικά γυρίσματα η βάση που θα χρησιμοποιηθεί στο πρόσωπο, να είναι σκουρότερη κατά ένα τόνο τουλάχιστον από την φυσική απόχρωση της επιδερμίδας (σελ. 174)· η απόλυτη ταύτιση με το φυσικό χρώμα αφορά τα εξωτερικά γυρίσματα | | Στα εσωτερικά γυρίσματα η φωτεινότητα αποδίδεται με καλυπτικό στο φυσικό χρώμα της επιδερμίδας του ηθοποιού. | Σ | η σκίαση γίνεται με καλυπτικό σκουρότερο από το χρώμα της βάσης ενώ η φωτεινότητα αποδίδεται με καλυπτικό στο φυσικό χρώμα του δέρματος του ηθοποιού (σελ. 174) |

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστές είναι η πρώτη πρόταση, γιατί η καλύτερη ποιότητα φωτός εμφανίζεται στη φύση τις μεσημεριανές ώρες με ηλιοφάνεια και θεωρείται λευκό φως· η δεύτερη, γιατί οι λαμπτήρες πυράκτωσης παράγουν θερμές πορτοκαλοκίτρινες αποχρώσεις, σε αντίθεση με τους λαμπτήρες φθορισμού που παράγουν κυανό-ιώδεις· και η πέμπτη, γιατί στα εσωτερικά γυρίσματα η φωτεινότητα αποδίδεται πράγματι με καλυπτικό στο φυσικό χρώμα του δέρματος, ενώ η σκίαση με καλυπτικό σκουρότερο από τη βάση. Λανθασμένες είναι η τρίτη, γιατί τα 5600 βαθμών Κelvin αντιστοιχούν στον εξωτερικό και όχι στον εσωτερικό φωτισμό, ο οποίος θεωρείται τυπικά στους 3200 βαθμούς· και η τέταρτη, γιατί στα εσωτερικά γυρίσματα η βάση πρέπει να είναι σκουρότερη κατά έναν τόνο τουλάχιστον από τη φυσική απόχρωση, ενώ η απόλυτη ταύτιση με το φυσικό χρώμα ισχύει στα εξωτερικά γυρίσματα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 (Κινηματογράφος, αντικειμενικού τύπου) — Συμπλήρωση κενών — φως και φιλμ

Ερώτηση: Συμπληρώστε τα κενά στις παρακάτω προτάσεις:

Απάντηση:

Οι συμπληρωμένες προτάσεις (σελ. 173, 165-166)
1. Η σχετική γλαυκότητα ή ερυθρότητα του λευκού φωτός ονομάζεται χρωματική θερμοκρασία ή θερμοκρασία χρώματος του φωτός και μετριέται στην κλίμακα των βαθμών Kelvin (Κ).
2. Η σχέση της χρωματικής θερμοκρασίας με το μακιγιάζ συνίσταται στο γεγονός ότι το ίδιο χρώμα το αντιλαμβανόμαστε διαφορετικά ανάλογα με την χρωματική θερμοκρασία που έχει το φως εκείνη τη στιγμή.
3. Όσο αυξάνει η χρωματική θερμοκρασία μιας φωτεινής πηγής, τόσο γίνεται μεγαλύτερη η αναλογία του μπλε σε σχέση με το κόκκινο.
4. Το ορθοχρωματικό φιλμ είναι ευαίσθητο στο μπλε και το πράσινο αλλά δεν φιλτράρει το κόκκινο και το κίτρινο που αποτυπώνονται στις ασπρόμαυρες ταινίες ως μαύρα.
5. Το παγχρωματικό φιλμ είναι ευαίσθητο σε όλα τα χρώματα και καταγράφει στις ασπρόμαυρες ταινίες την τονική κλίμακα του γκρι.
Συγκεντρωτικά οι λέξεις: χρωματική θερμοκρασία / θερμοκρασία χρώματος· χρώμα – χρωματική – φως· αυξάνει – μεγαλύτερη· ορθοχρωματικό – πράσινο – κίτρινο· παγχρωματικό – όλα – τονική – γκρι.

Το παράδειγμα του βιβλίου για τη χρωματική θερμοκρασία (σελ. 173): μια γυναίκα για παράδειγμα μακιγιάρεται μπροστά στον καθρέφτη του μπάνιου, όπου ο φωτισμός έχει μικρή χρωματική θερμοκρασία (ερυθρό φως) το make-up ταιριάζει με την φυσική απόχρωση του δέρματός της… στην συνέχεια βγαίνει στο φως της μέρας και βλέπει ότι το make-up που χρησιμοποίησε διαφέρει αρκετά έως πολύ από το φυσικό χρώμα της επιδερμίδας της· στα κινηματογραφικά γυρίσματα κάτι τέτοιο είναι καταστροφικό για το μακιγιάζ.

Και η συνέπεια του ορθοχρωματικού φιλμ (σελ. 165): έτσι δεν έχουμε τις τονικές διαφορές της κλίμακας του γκρι αλλά έντονες αντιθέσεις· γι' αυτό στην θέση του κόκκινου μπαίνει το πράσινο ως χρώμα για το make up, το ρουζ και το κραγιόν· ως λευκό φαίνεται το ανοιχτό γαλάζιο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σχετική γλαυκότητα ή ερυθρότητα του λευκού φωτός ονομάζεται χρωματική θερμοκρασία ή θερμοκρασία χρώματος του φωτός και μετριέται στην κλίμακα των βαθμών Kelvin. Η σχέση της με το μακιγιάζ συνίσταται στο γεγονός ότι το ίδιο χρώμα το αντιλαμβανόμαστε διαφορετικά ανάλογα με τη χρωματική θερμοκρασία που έχει το φως εκείνη τη στιγμή. Όσο αυξάνει η χρωματική θερμοκρασία μιας φωτεινής πηγής, τόσο γίνεται μεγαλύτερη η αναλογία του μπλε σε σχέση με το κόκκινο. Το ορθοχρωματικό φιλμ είναι ευαίσθητο στο μπλε και το πράσινο, αλλά δεν φιλτράρει το κόκκινο και το κίτρινο, που αποτυπώνονται στις ασπρόμαυρες ταινίες ως μαύρα. Και το παγχρωματικό φιλμ είναι ευαίσθητο σε όλα τα χρώματα και καταγράφει στις ασπρόμαυρες ταινίες την τονική κλίμακα του γκρι.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 (Κινηματογράφος, αντικειμενικού τύπου) — Κινηματογράφος εποχής και σύγχρονος

Ερώτηση: Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα με τις διαφορές που παρουσιάζει ο σύγχρονος κινηματογράφος σε σχέση με τον κινηματογράφο εποχής.

Απάντηση:

Ο συμπληρωμένος πίνακας (σελ. 165-166, 176)

Κινηματογραφικά στοιχεία	Κινηματογράφος εποχής	Σύγχρονος κινηματογράφος
Φωτισμός	φώτα-προβολείς που κάνουν τους ηθοποιούς να ιδρώνουν και να γυαλίζουν· λαμπτήρες ατμών υδραργύρου και, από τη δεκαετία του '30, λαμπτήρες πυρακτώσεως (που αντικαθιστούν τους λαμπτήρες ατμών υδραργύρου)· ο φωτισμός παραμένει περίπου σταθερός, γι' αυτό η επιλογή χρωμάτων στο μακιγιάζ δεν σχετίζεται με το αν πρόκειται για εσωτερικά ή εξωτερικά γυρίσματα	προβολείς, ηλεκτρονικοί υπολογιστές και σύγχρονα τεχνολογικά μέσα· η βάση και τα χρώματα στο μακιγιάζ καθορίζονται στα εξωτερικά και εσωτερικά γυρίσματα από τον φωτισμό και την χρωματική θερμοκρασία
Φιλμ	ασπρόμαυρο — το ορθοχρωματικό φιλμ της εποχής εκείνης είναι ευαίσθητο στο μπλε και το πράσινο αλλά δεν φιλτράρει το κόκκινο και το κίτρινο που αποτυπώνονται στις ασπρόμαυρες ταινίες ως μαύρα· έπειτα το παγχρωματικό φιλμ είναι ευαίσθητο σε όλα τα χρώματα, καταγράφει τις πραγματικές αρμονικές σχέσεις (τονική κλίμακα του γκρι) και περιορίζει τις έντονες αντιθέσεις	έγχρωμο φιλμ με τις έγχρωμες πια κινηματογραφικές ταινίες καθώς και η εμφάνιση της κάμερας· ψηφιακή επεξεργασία και τεχνολογία 3D
Μακιγιάζ (αποτύπωση των αποχρώσεων του χρώματος)	αφύσικο, βαρύ· χρησιμοποιούνται προϊόντα σε μη φυσικές αποχρώσεις για το πρόσωπο που όμως γράφουν ικανοποιητικά στο ορθοχρωματικό φιλμ· έτσι, στην θέση του κόκκινου μπαίνει το πράσινο ως χρώμα για το make up, το ρουζ και το κραγιόν· ως λευκό φαίνεται το ανοιχτό γαλάζιο· όλα τα χρώματα αποδίδονται στην κλίμακα του γκρι… το πρόσωπο είναι έντονα μακιγιαρισμένο λόγω της ανάγκης να φαίνεται λευκό το δέρμα με τονισμένα τα χαρακτηριστικά του	τα χρώματα αποδίδονται με μεγάλη ευκρίνεια και ανάλυση (HD)· τα πρόσωπα πρέπει να δείχνουν φυσικά μακιγιαρισμένα στην μεγάλη οθόνη, χωρίς παράταιρους τονισμούς ή σκιάσεις, αψεγάδιαστο δέρμα και χαρακτηριστικά τονισμένα χωρίς υπερβολές· το μακιγιάζ συνεπικουρεί με τα ειδικά εφέ, ενώ εφαρμόζεται και το ηλεκτρονικό μακιγιάζ μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή

Η λύση που έδωσε ο Max Factor (σελ. 166): με το έγχρωμο φιλμ το πρόσωπο δείχνει κιτρινωπό και με γυαλάδα· το cake make up που απλώνεται με βρεγμένο σφουγγάρι (καινοτομία του Max Factor) έδωσε τη λύση στην ορθή απόδοση της απόχρωσης της επιδερμίδας.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ως προς τον φωτισμό, στον κινηματογράφο εποχής χρησιμοποιούνταν φώτα-προβολείς που έκαναν τους ηθοποιούς να ιδρώνουν και να γυαλίζουν, με λαμπτήρες ατμών υδραργύρου και αργότερα πυρακτώσεως, ενώ ο φωτισμός παρέμενε περίπου σταθερός, οπότε η επιλογή χρωμάτων δεν σχετιζόταν με το αν το γύρισμα ήταν εσωτερικό ή εξωτερικό· στον σύγχρονο κινηματογράφο η βάση και τα χρώματα καθορίζονται από τον φωτισμό και τη χρωματική θερμοκρασία, με σύγχρονους προβολείς και τεχνολογικά μέσα. Ως προς το φιλμ, ο κινηματογράφος εποχής χρησιμοποιούσε ασπρόμαυρο φιλμ, αρχικά ορθοχρωματικό, ευαίσθητο στο μπλε και το πράσινο αλλά αποδίδοντας το κόκκινο και το κίτρινο ως μαύρα, και έπειτα παγχρωματικό, ευαίσθητο σε όλα τα χρώματα με την τονική κλίμακα του γκρι· ο σύγχρονος χρησιμοποιεί έγχρωμο φιλμ και κάμερα, με ψηφιακή επεξεργασία και τεχνολογία 3D. Ως προς το μακιγιάζ, στον κινηματογράφο εποχής ήταν αφύσικο και βαρύ, με μη φυσικές αποχρώσεις — πράσινο στη θέση του κόκκινου για make up, ρουζ και κραγιόν και ανοιχτό γαλάζιο εκεί που έπρεπε να φανεί λευκό — και το πρόσωπο έντονα μακιγιαρισμένο ώστε το δέρμα να φαίνεται λευκό με τονισμένα χαρακτηριστικά· στον σύγχρονο τα χρώματα αποδίδονται με μεγάλη ευκρίνεια και ανάλυση και τα πρόσωπα πρέπει να δείχνουν φυσικά μακιγιαρισμένα, χωρίς παράταιρους τονισμούς ή σκιάσεις, ενώ το μακιγιάζ συνεπικουρείται από τα ειδικά εφέ και το ηλεκτρονικό μακιγιάζ μέσω υπολογιστή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Προηγούμενο Στοιχείο

Επιστροφή στην Ενότητα

Επόμενο Στοιχείο