Λύσεις των ερωτήσεων του Κεφαλαίου 2 (σελ. 88-89) – ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΦΥΤΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις των ερωτήσεων του Κεφαλαίου 2
Αναλυτικές απαντήσεις και στις 17 ερωτήσεις του Κεφαλαίου 2 «Σχέδιο Φυτοτεχνικών Έργων», με αυτούσια τα χωρία του βιβλίου, σχηματικές αποδόσεις σε ASCII και επισήμανση των τυπογραφικών λαθών του βιβλίου.
Τι περιλαμβάνει ένα τοπογραφικό σχέδιο οικοπέδου
Ερώτηση: Τι περιλαμβάνει ένα τοπογραφικό σχέδιο οικοπέδου;
Απάντηση:
- Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ (§2.1.1, σελ. 58): «Η αποτύπωση ενός οικοπέδου εμφανίζεται στο τοπογραφικό σχέδιο, το οποίο περιλαμβάνει τα όρια, τις ισοϋψείς ή τα υψόμετρα, καθώς και τα στοιχεία (κτίσματα, δέντρα κ.ά.) που υπάρχουν στο οικόπεδο.» ⚠️ ΛΑΘΟΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: στο κείμενο τυπώνεται «τυπογραφικό σχέδιο». Ότι πρόκειται για τυπογραφικό λάθος το αποδεικνύει η ίδια η εκφώνηση της ερώτησης, που γράφει σωστά «τοπογραφικό».
-
ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ① ΤΑ ΟΡΙΑ του οικοπέδου ② ΤΙΣ ΙΣΟΫΨΕΙΣ Ή ΤΑ ΥΨΟΜΕΤΡΑ ③ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΤΟ ΟΙΚΟΠΕΔΟ — κτίσματα, δέντρα κ.ά.«Τα όρια του οικοπέδου συμβολίζονται σε κάτοψη συνήθως με τους εξής τρόπους» — και ακολουθούν τα σχεδιαστικά παραδείγματα του βιβλίου.
- ⚠️ ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΒΗΜΑ: το τοπογραφικό δίνει την υπάρχουσα κατάσταση — όρια, ανάγλυφο και ό,τι ήδη βρίσκεται στο οικόπεδο. Πάνω σε αυτό στηρίζονται όλα τα επόμενα σχέδια της μελέτης (κεφ. 3): ανάλυσης, σύνθεσης, γενικής διάταξης. Η αναφορά στα υπάρχοντα δέντρα συνδέεται άμεσα με τη συχνή απαίτηση των παραδειγμάτων του κεφ. 3 για διατήρηση των υπαρχόντων δέντρων.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η αποτύπωση ενός οικοπέδου εμφανίζεται στο τοπογραφικό σχέδιο, το οποίο περιλαμβάνει τα όρια του οικοπέδου, τις ισοϋψείς ή τα υψόμετρα, καθώς και τα στοιχεία που υπάρχουν σε αυτό, όπως κτίσματα και δέντρα. Τα όρια του οικοπέδου συμβολίζονται σε κάτοψη με ορισμένους τυποποιημένους τρόπους. Σημειώνεται ότι στο κείμενο του βιβλίου τυπώνεται εκ παραδρομής «τυπογραφικό» αντί «τοπογραφικό» σχέδιο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Πότε εμφανίζεται σκίαση στέγης και γιατί
Ερώτηση: Πότε εμφανίζεται σκίαση στέγης και γιατί;
Απάντηση:
- ΤΟ ΓΙΑΤΙ (§2.1.2, σελ. 57): «Η στέγη σκιάζεται, για να δειχθεί η κατεύθυνση του φωτός αλλά και να εκφρασθεί η αίσθηση των τριών διαστάσεων στην κάτοψη.»
- ΤΟ ΠΟΤΕ (σελ. 58): «Σκίαση της στέγης χρησιμοποιείται συνήθως σε κατόψεις μικρής κλίμακας, όπου οι λεπτομέρειες του εδάφους δεν είναι πολύ σημαντικές. Αντιθέτως, σε μεγάλης κλίμακας κατόψεις εμφανίζεται το κτίσμα με λεπτομέρειες όπως οι πόρτες και τα παράθυρα.»
ΜΙΚΡΗ ΚΛΙΜΑΚΑ → ΣΚΙΑΣΗ ΣΤΕΓΗΣ (οι λεπτομέρειες δεν χωρούν ούτε χρειάζονται) ΜΕΓΑΛΗ ΚΛΙΜΑΚΑ → ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ (πόρτες, παράθυρα) αντί για σκίαση - ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΚΤΙΡΙΟΥ ΜΕ ΣΚΙΑ (σελ. 58):
① «Σχεδιάζεται ΤΟ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ και ορίζεται Η ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ» ② «Χαράζονται ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ προς την κατεύθυνση του φωτός ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΚΟΡΥΦΗ» ③ «Για τις ΣΤΕΓΕΣ η γραμμή είναι ΜΑΚΡΥΤΕΡΗ. ΕΝΩΝΟΝΤΑΙ ΔΙΑΔΟΧΙΚΑ οι άκρες των γραμμών» ④ «ΜΑΥΡΙΖΕΤΑΙ το νέο σχήμα και ΓΡΑΜΜΟΣΚΙΑΖΕΤΑΙ η στέγη»⚠️ Προσέξτε τη διάκριση: το σώμα της σκιάς μαυρίζεται, ενώ η στέγη γραμμοσκιάζεται — δύο διαφορετικές γραφιστικές αποδόσεις στο ίδιο σχέδιο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σκίαση της στέγης χρησιμοποιείται συνήθως σε κατόψεις μικρής κλίμακας, όπου οι λεπτομέρειες του εδάφους δεν είναι πολύ σημαντικές· αντιθέτως, σε μεγάλης κλίμακας κατόψεις εμφανίζεται το κτίσμα με λεπτομέρειες, όπως οι πόρτες και τα παράθυρα. Η στέγη σκιάζεται για να δειχθεί η κατεύθυνση του φωτός, αλλά και για να εκφραστεί η αίσθηση των τριών διαστάσεων στην κάτοψη. Για να σχεδιαστεί κτίριο με σκιά, σχεδιάζεται πρώτα το περίγραμμα και ορίζεται η κατεύθυνση του φωτός, χαράζονται παράλληλες γραμμές προς την κατεύθυνση αυτή από κάθε κορυφή, με τη γραμμή για τις στέγες μακρύτερη, ενώνονται διαδοχικά οι άκρες των γραμμών, και τέλος μαυρίζεται το νέο σχήμα και γραμμοσκιάζεται η στέγη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Από τι εξαρτάται η έκταση που καταλαμβάνει ένα όχημα στον χώρο στάθμευσης
Ερώτηση: Η έκταση που καταλαμβάνει ένα όχημα στο χώρο στάθμευσης εξαρτάται από: α) τον τύπο του οχήματος, β) τη διάταξη των θέσεων στάθμευσης, γ) από τη χρήση του χώρου (ιδιωτικός ή δημόσιος), δ) από το γενικότερο σχεδιασμό. Υπογραμμίστε τη σωστή απάντηση.
Απάντηση:
- Η ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΙΝΑΙ Η (α): ΤΟΝ ΤΥΠΟ ΤΟΥ ΟΧΗΜΑΤΟΣ. Το βιβλίο είναι ρητό (§2.1.3, σελ. 59): «Η έκταση που καταλαμβάνει κάθε όχημα κατά τη στάθμευση εξαρτάται από τον τύπο του οχήματος. Για ένα ιδιωτικής χρήσης αυτοκίνητο απαιτείται κατά μέσο όρο έκταση 250 cm x 500 cm.»
- ΓΙΑΤΙ ΑΠΟΡΡΙΠΤΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΛΛΕΣ:
β) Η ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ → το βιβλίο τη συνδέει με ΑΛΛΟ παράγοντα: «Η διάταξη των θέσεων στάθμευσης εξαρτάται ΑΠΟ ΤΟ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ» → η διάταξη επηρεάζει ΤΟΝ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ PARKING, όχι ΤΗΝ ΕΚΤΑΣΗ ΠΟΥ ΚΑΤΑΛΑΜΒΑΝΕΙ ΕΝΑ ΟΧΗΜΑ γ) Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ (ιδιωτικός ή δημόσιος) → ΔΕΝ αναφέρεται πουθενά στην §2.1.3 ως παράγοντας της έκτασης δ) ΤΟ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ → αφορά ΤΗ ΔΙΑΤΑΞΗ, όχι την έκταση ανά όχημα - ⚠️ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ: ζητείται η σωστή απάντηση στον ενικό («Υπογραμμίστε τη σωστή απάντηση»), άρα μία επιλογή. Το ερώτημα αφορά ρητά την έκταση που καταλαμβάνει ένα όχημα, όχι τον συνολικό σχεδιασμό του χώρου στάθμευσης. ΤΙ ΑΛΛΟ ΛΕΕΙ Η §2.1.3: «Συνήθως απαντώνται οι εξής διατάξεις [των θέσεων]» και «Εάν ο χώρος στάθμευσης είναι στεγασμένος με συμπαγές στέγαστρο ή είναι κλειστός (garage), τότε σε κάτοψη αποδίδεται όπως ακριβώς και τα κτίσματα.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σωστή απάντηση είναι η α, δηλαδή ο τύπος του οχήματος. Το βιβλίο αναφέρει ρητά ότι η έκταση που καταλαμβάνει κάθε όχημα κατά τη στάθμευση εξαρτάται από τον τύπο του οχήματος, και ότι για ένα ιδιωτικής χρήσης αυτοκίνητο απαιτείται κατά μέσο όρο έκταση 250 επί 500 εκατοστά. Οι υπόλοιπες επιλογές δεν αφορούν την έκταση ανά όχημα: η διάταξη των θέσεων στάθμευσης εξαρτάται, κατά το βιβλίο, από το γενικότερο σχεδιασμό και επηρεάζει τον συνολικό χώρο του parking, ενώ η χρήση του χώρου, ιδιωτική ή δημόσια, δεν αναφέρεται καθόλου ως παράγοντας της έκτασης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα μέρη του δέντρου που αποτυπώνονται σε κάτοψη
Ερώτηση: Ποια από τα μέρη του δέντρου μπορεί να αποτυπωθούν σε κάτοψη;
Απάντηση:
-
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ (§2.2, σελ. 61): «Για την παρουσίαση των δέντρων σε κάτοψη, χαράσσεται κύκλος που αναπαριστά το ανάπτυγμα της κόμης, γύρω και εντός του οποίου απεικονίζονται γραφιστικά με διάφορους τρόπους το φύλλωμα, η κόμη και οι βραχίονες.»
ΑΠΟΤΥΠΩΝΟΝΤΑΙ ① ΤΟ ΑΝΑΠΤΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΟΜΗΣ — ως ΚΥΚΛΟΣ (το βασικό περίγραμμα) ② ΤΟ ΦΥΛΛΩΜΑ ③ Η ΚΟΜΗ ④ ΟΙ ΒΡΑΧΙΟΝΕΣ (τα κεντρικά κλαδιά) -
ΠΟΥ ΑΠΕΙΚΟΝΙΖΟΝΤΑΙ: «γύρω και εντός του κύκλου» — δηλαδή το σύμβολο του δέντρου δεν είναι απλός κύκλος, αλλά σύνθεση γραμμών μέσα και έξω από αυτόν (Σχ. 2.1: «Απεικόνιση τρόπων παρουσίασης των δέντρων σε κάτοψη»).
-
ΣΧΗΜΑΤΙΚΑ, ΤΙ ΒΛΕΠΕΙ Ο ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΨΗΣ . - ~ ~ ~ - . ← ΦΥΛΛΩΜΑ: γραφιστική υφή γύρω . ' ' . από το περίγραμμα / \ | / \ | ------ + ------ | ← ΒΡΑΧΙΟΝΕΣ: ακτινωτές γραμμές \ / | \ / εντός του κύκλου ' . . ' ' - ~ ~ ~ - ' ← ΚΥΚΛΟΣ = ΤΟ ΑΝΑΠΤΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΟΜΗΣ⚠️ Σε κάτοψη δεν αποτυπώνεται ο κορμός ως ύψος ούτε το σχήμα της κόμης σε όψη (κιονοειδές, κωνικό κτλ.) — αυτά φαίνονται μόνο σε όψη ή σκίτσο. Η κάτοψη δίνει το ανάπτυγμα, δηλαδή την προβολή της κόμης στο έδαφος.
-
ΚΑΙ ΜΙΑ ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ (§2.7.5, πεζοδρόμιο, σελ. 80): «Τα δέντρα δείχνονται σε κάτοψη με την κόμη και το λάκκο φύτευσής τους.» Δηλαδή στα πλακόστρωτα αποτυπώνεται επιπλέον ο λάκκος φύτευσης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Για την παρουσίαση των δέντρων σε κάτοψη χαράσσεται κύκλος που αναπαριστά το ανάπτυγμα της κόμης, δηλαδή την προβολή της στο έδαφος, και γύρω και εντός του οποίου απεικονίζονται γραφιστικά, με διάφορους τρόπους, το φύλλωμα, η κόμη και οι βραχίονες. Σε ειδικές περιπτώσεις, όπως στα πεζοδρόμια, τα δέντρα δείχνονται σε κάτοψη με την κόμη και τον λάκκο φύτευσής τους.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα σχήματα της κόμης των δέντρων
Ερώτηση: Να αναφερθούν τα κυριότερα σχήματα που παίρνει η κόμη των δέντρων στην τελική τους ανάπτυξη.
Απάντηση:
-
ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ (§2.2, σελ. 61): «Η κατάταξη των δέντρων με βάση τα φυσικά τους σχήματα είναι πολύπλοκη. Στο κεφάλαιο αυτό επιχειρείται μια ομαδοποίηση των δέντρων με βάση τα κυριότερα σχήματα που παίρνει η κόμη τους στην τελική τους ανάπτυξη.»
-
ΤΑ ΕΠΤΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΟΡΙΣΜΟΥΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ:
① ΚΙΟΝΟΕΙΔΕΣ «Κόμη ΟΡΘΙΑ, ΣΤΕΝΗ που αρχίζει ΚΟΝΤΑ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ» ② ΚΩΝΙΚΟ «Κόμη ΟΡΘΙΑ που ξεκινά από το έδαφος ΠΛΑΤΙΑ και ΣΤΕΝΕΥΕΙ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ» ③ ΠΥΡΑΜΙΔΟΕΙΔΕΣ «Κόμη ΟΡΘΙΑ που ξεκινά από το έδαφος ΠΛΑΤΥΤΕΡΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ και ΣΤΕΝΕΥΕΙ» ④ ΕΛΛΕΙΨΟΕΙΔΕΣ «Κόμη σχήματος ΕΛΛΕΙΨΗΣ με το ΜΕΓΑΛΟ ΑΞΟΝΑ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΟ» ⑤ ΣΧΗΜΑ ΟΜΠΡΕΛΑΣ «Κόμη της οποίας τα ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΚΛΑΔΙΑ αναπτύσσονται ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ» ⑥ ΣΦΑΙΡΙΚΟ «Κόμη σχήματος ΣΦΑΙΡΑΣ» ⑦ ΚΡΕΜΟΚΛΑΔΕΣ «Κόμη της οποίας τα ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΚΛΑΔΙΑ ΓΕΡΝΟΥΝ ΠΡΟΣ ΤΑ ΚΑΤΩ» -
ΣΧΗΜΑΤΙΚΑ ΣΕ ΟΨΗ ΚΙΟΝΟΕΙΔΕΣ ΚΩΝΙΚΟ ΠΥΡΑΜΙΔΟ- ΕΛΛΕΙΨΟ- ΟΜΠΡΕΛΑ ΣΦΑΙΡΙΚΟ ΚΡΕΜΟ- ΕΙΔΕΣ ΕΙΔΕΣ ΚΛΑΔΕΣ /\ /\ /\ .--. _____ .--. .--. | | / \ / \ / \ / \ / \ /| |\ | | / \ / \ | | | | | | | | | | | / \ / \ \ / | \ / \| |/ |__| /________\ /________\ '--' | '--' || | | | | | | || -
ΤΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΙΔΩΝ ΑΝΑ ΣΧΗΜΑ (λατινικό και κοινό όνομα):
① ΚΙΟΝΟΕΙΔΕΣ Cupressus sempervirens (κυπαρίσσι ορθόκλαδο) · Juniperus virginiana «Skyrocket» · Populus nigra «Italica» (λεύκα Λομβαρδίας, καβάκι) ② ΚΩΝΙΚΟ Picea orientalis (ερυθρελάτη ανατολική) · Cupressus macrocarpa «Goldcrest» · Thuja occidentalis «Smaragd» · Cupressus arizonica (κυπαρίσσι γλαυκό) · Thuja plicata ③ ΠΥΡΑΜΙΔΟΕΙΔΕΣ Cedrus deodara · Cedrus libani (κέδρος Λιβάνου) · Abies alba (έλατο) · Abies cephalonica (έλατο Κεφαλονιάς) · Picea abies ④ ΕΛΛΕΙΨΟΕΙΔΕΣ Grevillea robusta · Populus alba (λεύκα αργυρόφυλλη) · Laurus nobilis (δάφνη Απόλλωνα) · Platanus occidentalis · Jacaranda mimosaefolia · Robinia pseudoacacia (ροβίνια) ⑤ ΟΜΠΡΕΛΑ Albizia julibrissin (ακακία Κωνσταντινουπόλεως) · Pinus pinea (κουκουναριά) · Eriobotrya japonica (μουσμουλιά) · Catalpa bignonioides (κατάλπα) ⑥ ΣΦΑΙΡΙΚΟ Platanus orientalis (πλάτανος ανατολικός) · Prunus cerasifera «Pissardii» · Elaeagnus angustifolia · Melia azedarach · Sophora japonica · Ceratonia siliqua (ξυλοκερατιά, χαρουπιά) · Cercis siliquastrum (κουτσουπιά, δέντρο του Ιούδα) · Juglans regia (καρυδιά) ⑦ ΚΡΕΜΟΚΛΑΔΕΣ Salix babylonica (ιτιά κλαίουσα) · Fagus sylvatica «Pendula» · Acer palmatum «Dissectum» · Sophora japonica «Pendula» · Morus alba «Pendula» · Cedrus deodara «Pendula»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η κατάταξη των δέντρων με βάση τα φυσικά τους σχήματα είναι πολύπλοκη, γι' αυτό το βιβλίο επιχειρεί ομαδοποίηση με βάση τα κυριότερα σχήματα που παίρνει η κόμη τους στην τελική τους ανάπτυξη. Αυτά είναι επτά. Πρώτον, το κιονοειδές, με κόμη όρθια και στενή που αρχίζει κοντά στο έδαφος, όπως το κυπαρίσσι ορθόκλαδο και η λεύκα Λομβαρδίας. Δεύτερον, το κωνικό, με κόμη όρθια που ξεκινά από το έδαφος πλατιά και στενεύει προς την κορυφή, όπως η ερυθρελάτη ανατολική και η τούγια. Τρίτον, το πυραμιδοειδές, με κόμη όρθια που ξεκινά πλατύτερη από την προηγούμενη και στενεύει, όπως ο κέδρος Λιβάνου και το έλατο. Τέταρτον, το ελλειψοειδές, με κόμη σχήματος έλλειψης και τον μεγάλο άξονα κατακόρυφο, όπως η λεύκα αργυρόφυλλη και η ροβίνια. Πέμπτον, το σχήμα ομπρέλας, όπου τα κεντρικά κλαδιά αναπτύσσονται οριζόντια, όπως στην κουκουναριά και την κατάλπα. Έκτον, το σφαιρικό, με κόμη σχήματος σφαίρας, όπως στον πλάτανο τον ανατολικό και την ξυλοκερατιά. Έβδομον, το κρεμοκλαδές, όπου τα κεντρικά κλαδιά γέρνουν προς τα κάτω, όπως στην ιτιά την κλαίουσα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι τρόποι εμφάνισης των θάμνων σε κάτοψη
Ερώτηση: Να αναφερθούν τρόποι εμφάνισης των θάμνων σε κάτοψη.
Απάντηση:
- Ο ΒΑΣΙΚΟΣ ΤΡΟΠΟΣ (§2.3, σελ. 63): «Σε κάτοψη οι θάμνοι παριστώνται ομαδοποιημένοι.» ➜ Σε αντίθεση με τα δέντρα, που παριστάνονται ένα προς ένα με κύκλο (§2.2), οι θάμνοι αποδίδονται ως ομάδα.
- Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΤΡΟΠΟΣ — ΩΣ ΦΥΤΙΚΟΣ ΦΡΑΚΤΗΣ: «Όταν θάμνοι και δέντρα παίρνουν μέρος στη δημιουργία φυτικού φράκτη (hedge) εμφανίζονται σε κάτοψη» σε δύο μορφές:
ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΜΕΝΟΣ ΦΥΤΙΚΟΣ ΦΡΑΚΤΗΣ → ανώμαλο, ΚΥΜΑΤΟΕΙΔΕΣ περίγραμμα που ακολουθεί το φυσικό σχήμα ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΟΥ ΣΧΗΜΑΤΟΣ ΦΥΤΙΚΟΣ ΦΡΑΚΤΗΣ → ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΟ, ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΟ περίγραμμα (κουρεμένος φράκτης)ΤΑ ΕΙΔΗ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΟΥ ΣΧΗΜΑΤΟΣ ΦΡΑΚΤΗ (σελ. 64):
ΘΑΜΝΟΙ: βιβούρνο κοινό · δάφνη Απόλλωνα · μυρτιά · δαφνοκέρασο · βερβερίδα · ράμνος · πυράκανθα · λιγούστρο · πυξάρι ΔΕΝΤΡΑ: τούγια · λεϋλάντι · τάξος · οξιά - ΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΝ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΦ. 3:
· ΑΠΛΟΙ ΚΥΚΛΟΙ για τις ΘΕΣΕΙΣ μεμονωμένων θάμνων (Χολαργός, Αλική) · ΚΛΕΙΣΤΕΣ ΤΕΘΛΑΣΜΕΝΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ για ΠΕΡΙΟΧΕΣ χαμηλών θάμνων και ποών (Αλική) · ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ για ΟΜΑΔΕΣ ΟΜΟΕΙΔΩΝ ΘΑΜΝΩΝ (Hutchesontown) · ΕΛΕΥΘΕΡΑ Ή ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ περιοχών φύτευσης (Ωρωπός) - ⚠️ Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΣΧΗΜΑ: η γραφιστική απόδοση ακολουθεί το φυσικό σχήμα ανάπτυξης του θάμνου, που κατά την §2.3 είναι ελλειψοειδές, σφαιρικό, αψιδωτό, όρθιο ή πλαγιόκλαδο. Έτσι ένας πλαγιόκλαδος θάμνος εδαφοκάλυψης αποδίδεται ως επιφάνεια, ενώ ένας όρθιος ή σφαιρικός ως μεμονωμένο σύμβολο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σε κάτοψη οι θάμνοι παριστώνται κατά κανόνα ομαδοποιημένοι, σε αντίθεση με τα δέντρα που αποδίδονται ένα προς ένα με κύκλο. Όταν θάμνοι και δέντρα παίρνουν μέρος στη δημιουργία φυτικού φράκτη, εμφανίζονται σε κάτοψη με δύο μορφές: ως ελεύθερα διαμορφωμένος φυτικός φράκτης, με ανώμαλο κυματοειδές περίγραμμα, και ως φυτικός φράκτης ελεγχόμενου σχήματος, με ευθύγραμμο γεωμετρικό περίγραμμα. Από τα παραδείγματα του επόμενου κεφαλαίου προκύπτουν επιπλέον τρόποι: απλοί κύκλοι για τις θέσεις μεμονωμένων θάμνων, κλειστές τεθλασμένες γραμμές για τις περιοχές που καλύπτουν χαμηλοί θάμνοι και πόες, γεωμετρικά σχήματα για ομάδες ομοειδών θάμνων, και ελεύθερα ή γεωμετρικά σχήματα για περιοχές φύτευσης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα φυσικά σχήματα των θάμνων
Ερώτηση: Να αναφερθούν τα κυριότερα φυσικά σχήματα που παίρνουν οι θάμνοι κατά την ανάπτυξή τους.
Απάντηση:
-
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ (§2.3, σελ. 63): «Οι θάμνοι, ανάλογα με τα φυσικά σχήματα ανάπτυξής τους, κατατάσσονται στις πιο κάτω κατηγορίες σχημάτων»:
① ΕΛΛΕΙΨΟΕΙΔΕΣ ② ΣΦΑΙΡΙΚΟ ③ ΑΨΙΔΩΤΟ ④ ΟΡΘΙΟ ⑤ ΠΛΑΓΙΟΚΛΑΔΟ⚠️ Στο dump οι ετικέτες τυπώνονται μετατοπισμένες ως προς τους αριθμούς (το «ΕΛΛΕΙΨΟΕΙΔΕΣ» και το «ΣΦΑΙΡΙΚΟ» εμφανίζονται μαζί δίπλα στο «1.»).
-
ΣΧΗΜΑΤΙΚΑ ΣΕ ΟΨΗ ΕΛΛΕΙΨΟΕΙΔΕΣ ΣΦΑΙΡΙΚΟ ΑΨΙΔΩΤΟ ΟΡΘΙΟ ΠΛΑΓΙΟΚΛΑΔΟ .--. .--. \ | / ||| _____ / \ / \ \ | / ||||| / \ | | | | \|/ ||||| / \ \ / \ / | ||||| ~~~~~~~~~~~~~ '--' '--' | ||| -
ΤΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΙΔΩΝ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (λατινικό και κοινό όνομα):
ΕΛΛΕΙΨΟΕΙΔΕΣ / ΣΦΑΙΡΙΚΟ Abelia x grandiflora (αμπέλια) · Buddleia davidii (βουδλέια) · Callistemon citrinus (καλλιστήμων) · Cotoneaster franchetii (κυδωνίαστρο φρανκέτι) · Cotoneaster salicifolius (κυδωνίαστρο ιτεόφυλλο) · Cotoneaster lacteus (κυδωνίαστρο γαλακτώδες) ΑΨΙΔΩΤΟ / ΟΡΘΙΟ Chaenomeles japonica (τσιντόνια) · Forsythia x intermedia (φορσύθια) · Spartium junceum (σπάρτο) · Nerium oleander (πικροδάφνη) · Syringa vulgaris (πασχαλιά) · Phormium tenax (φόρμιο) ΠΛΑΓΙΟΚΛΑΔΟ Cotoneaster horizontalis (κυδωνίαστρο οριζοντιόκλαδο) · Juniperus horizontalis (γιουνίπερος οριζοντιόκλαδος) · Juniperus squamata «Blue Carpet» (γιουνίπερος μπλε) -
⚠️ Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΕΝΤΡΑ: τα δέντρα κατατάσσονται σε επτά σχήματα κόμης (κιονοειδές, κωνικό, πυραμιδοειδές, ελλειψοειδές, ομπρέλας, σφαιρικό, κρεμοκλαδές), οι θάμνοι σε πέντε σχήματα ανάπτυξης. Κοινά και στις δύο κατατάξεις είναι μόνο το ελλειψοειδές και το σφαιρικό. Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ: τα πλαγιόκλαδα είδη (κυδωνίαστρο οριζοντιόκλαδο, γιουνίπερος οριζοντιόκλαδος) εμφανίζονται και στον κατάλογο των φυτών εδαφοκάλυψης της §2.4 — το φυσικό σχήμα καθορίζει δηλαδή και τη λειτουργία του φυτού στο έργο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι θάμνοι, ανάλογα με τα φυσικά σχήματα ανάπτυξής τους, κατατάσσονται σε πέντε κατηγορίες σχημάτων: ελλειψοειδές, σφαιρικό, αψιδωτό, όρθιο και πλαγιόκλαδο. Αντιπροσωπευτικά είδη είναι, για τα ελλειψοειδή και σφαιρικά, η αμπέλια, η βουδλέια, ο καλλιστήμων και τα κυδωνίαστρα φρανκέτι, ιτεόφυλλο και γαλακτώδες· για τα αψιδωτά και όρθια, η τσιντόνια, η φορσύθια, το σπάρτο, η πικροδάφνη, η πασχαλιά και το φόρμιο· και για τα πλαγιόκλαδα, το κυδωνίαστρο το οριζοντιόκλαδο, ο γιουνίπερος ο οριζοντιόκλαδος και ο γιουνίπερος μπλε. Σημειώνεται ότι τα πλαγιόκλαδα είδη χρησιμοποιούνται και ως φυτά εδαφοκάλυψης, δηλαδή το φυσικό σχήμα καθορίζει και τη λειτουργία του φυτού στο έργο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι κατηγορίες φυτών της εδαφοκάλυψης
Ερώτηση: Ποιες κατηγορίες φυτών παίρνουν μέρος στην εδαφοκάλυψη;
Απάντηση:
- Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ (§2.4, σελ. 65): «Τα φυτά που χρησιμοποιούνται για την κάλυψη του εδάφους ανήκουν σε διάφορες ομάδες. Μπορεί να είναι χαμηλοί θάμνοι, πολυετείς πόες, παχύφυτα, αναρριχώμενα ή φυτά χλοοτάπητα.»
- ΤΑ ΕΙΔΗ ΑΝΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ:
ΘΑΜΝΟΙ Cotoneaster dammeri (κυδωνίαστρο δαμμέρι) · Cotoneaster horizontalis (κυδωνίαστρο οριζοντιόκλαδο) · Juniperus horizontalis (γιουνίπερος οριζοντιόκλαδος) · Juniperus squamata · Juniperus x media «Pfitzeriana» · Hypericum calycinum (υπέρικο έρπον) · Santolina chamaecyparissus (λεβαντίνη) · Lavandula spica (λεβάντα) ΑΝΑΡΡΙΧΩΜΕΝΑ Hedera helix (κισσός) ΠΟΛΥΕΤΕΙΣ ΠΟΕΣ Stachys lanata (στάχις) · Ophiopogon japonicus (οφιοπόγκον) · Vinca minor (βίνκα μικρή) · Vinca major (βίνκα μεγάλη) · Potentilla aurea (ποτεντίλα κίτρινη) · Verbena x hybrida (βερμπένα) · Gazania x hybrida (γκαζάνια) ΠΑΧΥΦΥΤΑ Mesembryanthemum sp. (μπούζι) ΦΥΤΑ ΧΛΟΟΤΑΠΗΤΑ Agrostis tenuis (αγρόστις) · Lolium perenne (λόλιουμ) · Festuca rubra-rubra και Festuca ovina (φεστούκα) · Poa pratensis και Poa nemoralis (πόα) · Cynodon dactylon (αγριάδα) · Dichondra repens (διχόντρα) - ⚠️ ΠΡΟΣΟΧΗ: η εδαφοκάλυψη δεν είναι βοτανική κατηγορία αλλά λειτουργία — γι' αυτό «ανήκουν σε διάφορες ομάδες». Τα ίδια είδη εμφανίζονται και αλλού στο κεφάλαιο: το κυδωνίαστρο οριζοντιόκλαδο και ο γιουνίπερος οριζοντιόκλαδος είναι πλαγιόκλαδοι θάμνοι της §2.3, ο κισσός είναι αναρριχώμενο. Η ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ δίνεται στο Σχ. 2.2 («Γραφιστική απεικόνιση εδαφοκάλυψης σε κάτοψη»), δηλαδή ως επιφάνεια, όχι ως μεμονωμένα σύμβολα.
- Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ (§2.8.2, σελ. 85): «Η άρδευση δέντρων, θάμνων και ψηλών φυτών εδαφοκάλυψης γίνεται με σταλακτοφόρους σωλήνες, ενώ το πότισμα πολύ χαμηλής εδαφοκάλυψης (φυτών χλοοτάπητα, αναρριχώμενων κ.λπ.) γίνεται με εκτοξευτήρες.» ➜ Η ίδια η κατηγορία εδαφοκάλυψης διασπάται στη μελέτη άρδευσης ανάλογα με το ύψος του φυτού.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα φυτά που χρησιμοποιούνται για την κάλυψη του εδάφους ανήκουν σε διάφορες ομάδες: μπορεί να είναι χαμηλοί θάμνοι, πολυετείς πόες, παχύφυτα, αναρριχώμενα ή φυτά χλοοτάπητα. Χαρακτηριστικά είδη είναι, από τους θάμνους, το κυδωνίαστρο δαμμέρι και το οριζοντιόκλαδο, ο γιουνίπερος οριζοντιόκλαδος, το υπέρικο έρπον, η λεβαντίνη και η λεβάντα· από τα αναρριχώμενα, ο κισσός· από τις πολυετείς πόες, ο στάχις, το οφιοπόγκον, η βίνκα μικρή και μεγάλη, η ποτεντίλα κίτρινη, η βερμπένα και η γκαζάνια· από τα παχύφυτα, το μπούζι· και από τα φυτά χλοοτάπητα, η αγρόστις, το λόλιουμ, η φεστούκα, η πόα, η αγριάδα και η διχόντρα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι τρόποι εμφάνισης των βράχων στην κάτοψη
Ερώτηση: Με πόσους τρόπους εμφανίζονται τα βράχια στην κάτοψη;
Απάντηση:
- ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ (§2.5.1, σελ. 66): «Τα βράχια εμφανίζονται στην κάτοψη είτε μόνα τους, είτε ως μέρος ενός βραχόκηπου, ή στις όχθες μιας κατασκευής φυσικού χαρακτήρα όπως λίμνης ή ποταμού.»
- ΟΙ ΔΥΟ ΜΟΡΦΕΣ ΤΩΝ ΙΔΙΩΝ ΤΩΝ ΒΡΑΧΩΝ: «Τα γωνιώδη και τα στρογγυλεμένα βράχια σχεδιάζονται με λεπτές και παχιές γραμμές» (Σχ. 2.3: «Βράχια γωνιώδη και στρογγυλεμένα»).
ΓΩΝΙΩΔΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΕΜΕΝΑ /\___ .---. / \ / \ | /\ | | | |__/ \_| \ / '---' ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΕΣ ΑΚΜΕΣ ΚΑΜΠΥΛΑ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑΤΑ (λεπτές και παχιές γραμμές και στις δύο περιπτώσεις) - Η ΕΙΔΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΒΡΑΧΟΚΗΠΟΥ: «Στην κατασκευή ενός βραχόκηπου χρησιμοποιούνται βράχια που έχουν εκτεταμένες επίπεδες επιφάνειες και τοποθετούνται σε στρώσεις. Για να δειχθεί η στρωμάτωση, πρέπει οι γραμμές στρώσεων να έχουν κατεύθυνση κατά τις ισοϋψείς καμπύλες. Για τη σχεδίαση του βραχόκηπου χρησιμοποιούνται λεπτές και παχιές γραμμές» (Σχ. 2.4).
- ⚠️ ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΓΡΑΜΜΕΣ ΣΤΡΩΣΕΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΤΙΣ ΙΣΟΫΨΕΙΣ: η στρωμάτωση των βράχων είναι οριζόντια· σε κάτοψη, μια οριζόντια στάθμη προβάλλεται ακριβώς ως ισοϋψής καμπύλη. Έτσι το σχέδιο δηλώνει ταυτόχρονα και τη γεωλογική στρώση και το ανάγλυφο. (Οι ισοϋψείς ή χωροσταθμικές καμπύλες εισάγονται στο κεφ. 1, §1.5.4.)
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα βράχια εμφανίζονται στην κάτοψη με τρεις τρόπους ως προς τη θέση τους: είτε μόνα τους, είτε ως μέρος ενός βραχόκηπου, είτε στις όχθες μιας κατασκευής φυσικού χαρακτήρα, όπως λίμνης ή ποταμού. Ως προς τη μορφή τους διακρίνονται σε γωνιώδη και σε στρογγυλεμένα, και σχεδιάζονται με λεπτές και παχιές γραμμές. Στην κατασκευή ενός βραχόκηπου χρησιμοποιούνται βράχια με εκτεταμένες επίπεδες επιφάνειες, που τοποθετούνται σε στρώσεις· για να δειχθεί η στρωμάτωση, οι γραμμές στρώσεων πρέπει να έχουν κατεύθυνση κατά τις ισοϋψείς καμπύλες, ενώ και εδώ χρησιμοποιούνται λεπτές και παχιές γραμμές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι ιδιότητες του νερού που αποδίδονται γραφιστικά
Ερώτηση: Ποιες ιδιότητες του νερού αποδίδονται γραφιστικά και πώς;
Απάντηση:
- ① Η ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΣΕ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΥΣ (§2.5.2, σελ. 66-67): «Οι επιφάνειες νερού σε φυσικούς σχηματισμούς όπως λίμνες ή ποτάμια αφήνονται λευκές.» «Η περιοχή με τους καταρράκτες αφήνεται λευκή ή ελαφρώς διάστικτη.» ② Η ΚΙΝΗΣΗ ΣΕ ΠΟΤΑΜΙ: «Για να αποδοθεί η αίσθηση της κίνησης του νερού, προστίθενται λεπτές κυματοειδείς γραμμές κατά μήκος των άκρων του σχηματισμού» (Σχ. 2.5).
- ③ Η ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ (ΛΙΜΝΗ): «Για να δοθεί έμφαση στην παρουσίαση της επιφάνειας του νερού, σχεδιάζεται με τη βοήθεια παραλληλογράφου πυκνή γραμμοσκίαση με λεπτές γραμμές που κατά θέσεις διακόπτονται» (Σχ. 2.6).
④ ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΕ ΠΙΣΙΝΕΣ ΚΑΙ ΣΙΝΤΡΙΒΑΝΙΑ — «συνήθως συμβολίζεται με δυο τρόπους»:
· ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΟΥ — «παράλληλες γραμμές που ΙΣΑΠΕΧΟΥΝ» · ΜΕ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΧΕΡΙ — παράλληλες γραμμές· «σε αυτή την περίπτωση ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ στη μεταξύ τους απόσταση» - ⑤ Η ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ — «αποδίδεται με τους εξής τρόπους»:
· «Με ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΤΥΧΑΙΕΣ ΣΠΑΣΤΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ» · «Με ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΟΡΙΖΟΝΤΙΕΣ ΚΑΙ ΚΑΘΕΤΕΣ ΛΕΠΤΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ, περισσότερο ή λιγότερο τονισμένες, ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ»⑥ Η ΚΙΝΗΣΗ ΣΕ ΣΙΝΤΡΙΒΑΝΙ: «αποδίδεται με ομόκεντρους κύκλους οι οποίοι προς το κέντρο πυκνώνουν. Πολλές φορές χρησιμοποιείται σκιά.»
ΜΕ ΤΟ ΧΕΡΙ «Απαιτείται ΠΟΛΥΣ ΧΡΟΝΟΣ για το σχεδιασμό τους» ΜΕ ΟΔΗΓΟ (stencil) «Απαιτείται ΛΙΓΟΣ ΧΡΟΝΟΣ για το σχεδιασμό τους» -
ΣΥΝΟΨΗ — ΙΔΙΟΤΗΤΑ → ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ┌──────────────────────┬──────────────────────────────────────────┐ │ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ (φυσική) │ ΛΕΥΚΗ │ │ ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗΣ │ ΛΕΥΚΗ ή ΕΛΑΦΡΩΣ ΔΙΑΣΤΙΚΤΗ │ │ ΚΙΝΗΣΗ (ποτάμι) │ ΛΕΠΤΕΣ ΚΥΜΑΤΟΕΙΔΕΙΣ ΓΡΑΜΜΕΣ στα άκρα │ │ ΕΜΦΑΣΗ (λίμνη) │ ΠΥΚΝΗ ΓΡΑΜΜΟΣΚΙΑΣΗ με παραλληλογράφο, │ │ │ λεπτές γραμμές που ΚΑΤΑ ΘΕΣΕΙΣ ΔΙΑΚΟΠΤΟΝΤΑΙ│ │ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ (τεχνητή) │ ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ — με παραλληλογράφο │ │ │ (ισαπέχουσες) ή με ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΧΕΡΙ │ │ ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ │ ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΤΥΧΑΙΕΣ ΣΠΑΣΤΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ή │ │ │ ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΟΡΙΖΟΝΤΙΕΣ ΚΑΙ ΚΑΘΕΤΕΣ │ │ ΚΙΝΗΣΗ (σιντριβάνι) │ ΟΜΟΚΕΝΤΡΟΙ ΚΥΚΛΟΙ που ΠΥΚΝΩΝΟΥΝ προς το │ │ │ κέντρο, συχνά με ΣΚΙΑ │ └──────────────────────┴──────────────────────────────────────────┘
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι ιδιότητες του νερού που αποδίδονται γραφιστικά είναι η επιφάνεια, η κίνηση και η αντανάκλαση. Οι επιφάνειες νερού σε φυσικούς σχηματισμούς, όπως λίμνες ή ποτάμια, αφήνονται λευκές, ενώ η περιοχή με τους καταρράκτες αφήνεται λευκή ή ελαφρώς διάστικτη. Για να αποδοθεί η αίσθηση της κίνησης του νερού σε ποτάμι, προστίθενται λεπτές κυματοειδείς γραμμές κατά μήκος των άκρων του σχηματισμού. Για να δοθεί έμφαση στην παρουσίαση της επιφάνειας, σχεδιάζεται με τη βοήθεια παραλληλογράφου πυκνή γραμμοσκίαση με λεπτές γραμμές που κατά θέσεις διακόπτονται. Το νερό στις πισίνες και τα σιντριβάνια συμβολίζεται συνήθως με δύο τρόπους, είτε με τη βοήθεια παραλληλογράφου, με παράλληλες γραμμές που ισαπέχουν, είτε με ελεύθερο χέρι, οπότε δικαιολογείται μικρή διαφοροποίηση στις αποστάσεις. Η αντανάκλαση αποδίδεται με ελεύθερες τυχαίες σπαστές γραμμές ή με παράλληλες οριζόντιες και κάθετες λεπτές γραμμές, περισσότερο ή λιγότερο τονισμένες και διαφορετικών μεταξύ τους αποστάσεων. Τέλος, η κίνηση του νερού αποδίδεται με ομόκεντρους κύκλους οι οποίοι προς το κέντρο πυκνώνουν, ενώ πολλές φορές χρησιμοποιείται και σκιά· όταν σχεδιάζονται με το χέρι απαιτείται πολύς χρόνος, ενώ με οδηγό λίγος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Σ/Λ: οι διαστάσεις της δεξαμενής ενός σιντριβανιού
Ερώτηση: Ποιες από τις επόμενες προτάσεις είναι σωστές και ποιες λάθος; Οι διαστάσεις της δεξαμενής νερού ενός σιντριβανιού εξαρτώνται: α) από το γενικότερο σχεδιασμό, β) από το ύψος και το σχήμα του πίδακα, γ) από το υλικό κατασκευής της δεξαμενής.
Απάντηση:
-
ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (§2.5.2, σελ. 68): «Το σιντριβάνι είναι ο τεχνητός πίδακας του οποίου το υδραυλικό σύστημα εκτοξεύει νερό σε διάφορα ύψη και σχήματα. Το σιντριβάνι τοποθετείται είτε μέσα σε δεξαμενή νερού της οποίας το σχήμα και οι διαστάσεις εξαρτώνται από το γενικότερο σχεδιασμό, είτε απευθείας στο πλακόστρωτο.»
-
α) ΑΠΟ ΤΟ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ .................... ΣΩΣΤΟ ΑΥΤΟΛΕΞΕΙ ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ: «το σχήμα και οι διαστάσεις εξαρτώνται ΑΠΟ ΤΟ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ» β) ΑΠΟ ΤΟ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΧΗΜΑ ΤΟΥ ΠΙΔΑΚΑ ............ ΣΩΣΤΟ Προκύπτει από τον ίδιο τον ορισμό: το υδραυλικό σύστημα «ΕΚΤΟΞΕΥΕΙ ΝΕΡΟ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΑ ΥΨΗ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΑ». Όσο ΨΗΛΟΤΕΡΟΣ και ΕΥΡΥΤΕΡΟΣ ο πίδακας, τόσο ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ πρέπει να είναι η δεξαμενή, ώστε το νερό να ΠΕΦΤΕΙ ΜΕΣΑ ΣΕ ΑΥΤΗΝ και να μη διαφεύγει έξω. γ) ΑΠΟ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΤΗΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗΣ ........... ΛΑΘΟΣ Το βιβλίο ΔΕΝ αναφέρει πουθενά το υλικό ως παράγοντα των διαστάσεων. Το υλικό αφορά την ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ και την ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ, όχι το ΜΕΓΕΘΟΣ. -
⚠️ ΠΑΡΑΛΛΗΛΙΣΜΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΙΣΙΝΑ: για την πισίνα το βιβλίο δίνει ελάχιστες διαστάσεις (5 m x 10 m για σχήμα παραλληλογράμμου) και λέει ότι «οι διαστάσεις ποικίλλουν ανάλογα με τη χρήση» — δηλαδή και εκεί ο καθοριστικός παράγοντας είναι η λειτουργία, όχι το υλικό. ΚΑΙ Η ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ: το σιντριβάνι μπορεί να τοποθετηθεί και απευθείας στο πλακόστρωτο, οπότε δεν υπάρχει καθόλου δεξαμενή (Σχ. 2.7: «Σχηματική απεικόνιση τεχνητού πίδακα μέσα σε δεξαμενή νερού»).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι προτάσεις α και β είναι σωστές, ενώ η πρόταση γ είναι λάθος. Συγκεκριμένα, το βιβλίο αναφέρει ρητά ότι το σιντριβάνι τοποθετείται είτε μέσα σε δεξαμενή νερού της οποίας το σχήμα και οι διαστάσεις εξαρτώνται από το γενικότερο σχεδιασμό, είτε απευθείας στο πλακόστρωτο, οπότε η πρόταση α είναι σωστή. Η πρόταση β είναι επίσης σωστή, γιατί το σιντριβάνι ορίζεται ως ο τεχνητός πίδακας του οποίου το υδραυλικό σύστημα εκτοξεύει νερό σε διάφορα ύψη και σχήματα, και επομένως η δεξαμενή πρέπει να έχει διαστάσεις τέτοιες ώστε το εκτοξευόμενο νερό να πέφτει μέσα σε αυτήν. Αντίθετα, η πρόταση γ είναι λάθος, γιατί το υλικό κατασκευής της δεξαμενής αφορά την κατασκευή και την αισθητική της και δεν αναφέρεται πουθενά ως παράγοντας που καθορίζει τις διαστάσεις της.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η διαφορά εξέδρας και ξύλινου γεφυριού σε κάτοψη
Ερώτηση: Ποια είναι η διαφορά μιας εξέδρας από ένα ξύλινο γεφυράκι κατά την εμφάνισή τους σε κάτοψη;
Απάντηση:
- Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ (§2.6.3, σελ. 71): για την εξέδρα, «Σε κάτοψη εμφανίζεται όπως το ξύλινο γεφυράκι, αλλά σε μεγαλύτερες διαστάσεις.» ➜ Δηλαδή η διαφορά είναι μόνο το μέγεθος — η γραφιστική απόδοση είναι η ίδια.
- ΓΙΑΤΙ ΜΟΙΑΖΟΥΝ: και οι δύο κατασκευές έχουν οριζόντιο ξύλινο δάπεδο από σανίδες, που σε κάτοψη αποδίδεται με παράλληλες γραμμές (Σχ. 2.11: «Απεικόνιση ξύλινης γέφυρας με μονή κουπαστή σε κάτοψη»· Σχ. 2.12: «Σκίτσο εξέδρας»).
ΞΥΛΙΝΟ ΓΕΦΥΡΑΚΙ ΕΞΕΔΡΑ ┌──────────────────┐ ┌────────────────────────────────┐ │ ═══════════════ │ │ ══════════════════════════════ │ │ ═══════════════ │ │ ══════════════════════════════ │ │ ═══════════════ │ │ ══════════════════════════════ │ └──────────────────┘ │ ══════════════════════════════ │ ΣΤΕΝΟ, ΕΠΙΜΗΚΕΣ │ ══════════════════════════════ │ └────────────────────────────────┘ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ - ΟΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ (πέρα από την κάτοψη):
ΞΥΛΙΝΟ ΓΕΦΥΡΑΚΙ ΕΞΕΔΡΑ ΣΚΟΠΟΣ «ΣΥΝΔΕΣΗ ΔΥΟ ΤΜΗΜΑΤΩΝ «κατασκευή ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ Ή ΣΕ μεταξύ των οποίων ΑΜΕΣΗ ΕΠΑΦΗ με το κτίσμα και ΠΑΡΕΜΒΑΛΛΕΤΑΙ ΚΕΝΟ ΣΕ ΑΠΟΣΤΑΣΗ από την επιφάνεια Ή ΝΕΡΟ» επικλινούς ή επίπεδου εδάφους» ΥΛΙΚΑ ΜΠΕΤΟΝ · ΞΥΛΟ · ΣΙΔΕΡΟ οριζόντιο ΞΥΛΙΝΟ επίπεδο + ΚΑΘΕΤΑ ΣΤΗΡΙΓΜΑΤΑ από ξύλο ή μέταλλο ΜΕΓΕΘΟΣ περιορισμένο από το «εξαρτάται από ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΗΣ άνοιγμα που γεφυρώνει ΧΡΗΣΗΣ, ΤΟ ΑΝΑΓΛΥΦΟ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ, ΤΟΝ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟ και ΤΙΣ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ» ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ κουπαστή (μονή ή διπλή) κάγκελα · σκαλοπάτια · ελαφρά στέγαστρα · καθιστικά
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η διαφορά τους στην κάτοψη είναι μόνο το μέγεθος: το βιβλίο αναφέρει ρητά ότι η εξέδρα σε κάτοψη εμφανίζεται όπως το ξύλινο γεφυράκι, αλλά σε μεγαλύτερες διαστάσεις. Και οι δύο κατασκευές έχουν οριζόντιο ξύλινο δάπεδο από σανίδες, που αποδίδεται σε κάτοψη με παράλληλες γραμμές. Κατά τα άλλα διαφέρουν ως προς τον σκοπό: το γεφυράκι χρησιμοποιείται για τη σύνδεση δύο τμημάτων μεταξύ των οποίων παρεμβάλλεται κενό ή νερό, ενώ η εξέδρα αποτελεί κατασκευή ανεξάρτητη ή σε άμεση επαφή με το κτίσμα και σε απόσταση από την επιφάνεια επικλινούς ή επίπεδου εδάφους, με μέγεθος και σχήμα που εξαρτώνται από το είδος της χρήσης, το ανάγλυφο του εδάφους, τον προσανατολισμό και τις κλιματολογικές συνθήκες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Σ/Λ: περίπτερο, πέργολα, αψίδες, εξέδρα
Ερώτηση: Ποιες από τις επόμενες προτάσεις είναι σωστές (Σ) και ποιες λάθος (Λ) α) Το μέγεθος ενός περιπτέρου εξαρτάται αποκλειστικά από τη χρήση του. β) Σε μικρής κλίμακας χώρους ταιριάζουν πέργολες με κάθετα στοιχεία από μπετόν. γ) Οι αψίδες λειτουργούν κυρίως ως σημεία εστίασης και στοιχεία εισόδου στο χώρο. δ) Το μέγεθος μιας εξέδρας, εκτός των άλλων, εξαρτάται και από το ανάγλυφο του εδάφους.
Απάντηση:
- α) ΛΑΘΟΣ — το βιβλίο (§2.6.4, σελ. 72) λέει: «Το σχέδιο και το μέγεθος ενός περιπτέρου εξαρτάται από τη χρήση του ΚΑΙ ακολουθεί το γενικότερο σχεδιασμό του χώρου.» Το «αποκλειστικά» της πρότασης είναι που την καθιστά λανθασμένη — υπάρχει και δεύτερος παράγοντας.
- β) ΛΑΘΟΣ — §2.6.5 (σελ. 73): «Οριζόντια και κάθετα στοιχεία ξύλινα ή μεταλλικά συνιστούν ελαφριά κατασκευή και ταιριάζουν περισσότερο σε μικρής κλίμακας χώρους. Κάθετα στοιχεία από μπετόν, πέτρα ή τούβλο και οριζόντια από ξύλο ή μέταλλο συνιστούν ογκώδη κατασκευή και ταιριάζουν περισσότερο σε μεγάλης κλίμακας χώρους.»
ΞΥΛΙΝΑ / ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ κάθετα → ΕΛΑΦΡΙΑ → ΜΙΚΡΗΣ κλίμακας χώροι ΜΠΕΤΟΝ / ΠΕΤΡΑ / ΤΟΥΒΛΟ → ΟΓΚΩΔΗ → ΜΕΓΑΛΗΣ κλίμακας χώροι➜ Η πρόταση αντιστρέφει τον κανόνα.
- γ) ΣΩΣΤΟ — §2.6.6 (σελ. 74): οι αψίδες «Χρησιμοποιούνται ως σημεία εστίασης και ως στοιχεία εισόδου στο χώρο.» δ) ΣΩΣΤΟ — §2.6.3 (σελ. 71): «Το μέγεθος και το σχήμα της [εξέδρας] κυρίως εξαρτώνται από το είδος της χρήσης, το ανάγλυφο του εδάφους, τον προσανατολισμό της και τις κλιματολογικές συνθήκες.» Το «εκτός των άλλων» της πρότασης αποδίδει σωστά ότι πρόκειται για έναν από πολλούς παράγοντες.
-
ΣΥΝΟΨΗ α) Το μέγεθος περιπτέρου ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ από τη χρήση ......... Λ β) Μικρής κλίμακας χώροι → πέργολες με κάθετα από μπετόν ... Λ γ) Αψίδες = σημεία εστίασης και στοιχεία εισόδου ........... Σ δ) Μέγεθος εξέδρας και από το ανάγλυφο του εδάφους ......... Σ⚠️ Στο βιβλίο η εκφώνηση τυπώνεται χωρίς ερωτηματικό στο τέλος, και το στοιχείο «β)» φέρει περιττή τελεία μπροστά («.β)»).
Σύνοψη: (ενδεικτική) α) Λάθος. Το βιβλίο αναφέρει ότι το σχέδιο και το μέγεθος ενός περιπτέρου εξαρτάται από τη χρήση του και ακολουθεί το γενικότερο σχεδιασμό του χώρου· επομένως η χρήση δεν είναι ο αποκλειστικός παράγοντας. β) Λάθος. Οριζόντια και κάθετα στοιχεία ξύλινα ή μεταλλικά συνιστούν ελαφριά κατασκευή και ταιριάζουν περισσότερο σε μικρής κλίμακας χώρους, ενώ κάθετα στοιχεία από μπετόν, πέτρα ή τούβλο συνιστούν ογκώδη κατασκευή και ταιριάζουν σε μεγάλης κλίμακας χώρους· η πρόταση αντιστρέφει τον κανόνα. γ) Σωστό. Οι αψίδες χρησιμοποιούνται ως σημεία εστίασης και ως στοιχεία εισόδου στον χώρο. δ) Σωστό. Το μέγεθος και το σχήμα μιας εξέδρας εξαρτώνται κυρίως από το είδος της χρήσης, το ανάγλυφο του εδάφους, τον προσανατολισμό της και τις κλιματολογικές συνθήκες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ελεύθερος τοίχος και τοίχος αντιστήριξης
Ερώτηση: Μεταξύ τοίχων του ίδιου πάχους, ποια είναι η διαφορά του ελεύθερου από τον τοίχο αντιστήριξης και πώς εμφανίζεται αυτή;
Απάντηση:
-
Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ (§2.7.1, σελ. 74-75):
ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΟΙΧΟΣ (ΜΑΝΤΡΟΤΟΙΧΟΣ) «ΟΡΙΖΟΥΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΩΡΙΖΟΥΝ ΤΟ ΧΩΡΟ» → έχει ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΥΟ ΟΨΕΙΣ, το έδαφος είναι ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΣΤΑΘΜΗ εκατέρωθεν ΤΟΙΧΟΣ ΑΝΤΙΣΤΗΡΙΞΗΣ «σε περιοχές όπου ΟΙ ΚΛΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΕΣ, απαιτείται η δημιουργία τοίχων αντιστήριξης ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ» → ΣΥΓΚΡΑΤΕΙ ΕΔΑΦΟΣ ΣΤΗ ΜΙΑ ΟΨΗ· το έδαφος είναι ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΣΤΑΘΜΗ εκατέρωθεν ΠΟΥ ΑΠΑΝΤΑΤΑΙ: «παίρνουν μέρος στη δημιουργία ΑΝΑΒΑΘΜΙΔΩΝ ή στην κατασκευή ΥΠΕΡΥΨΩΜΕΝΩΝ ΠΑΡΤΕΡΙΩΝ ΦΥΤΕΥΣΗΣ» -
ΠΩΣ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ — και οι δύο συμβολίζονται σε κάτοψη με τον ίδιο τρόπο: «με δυο παράλληλες γραμμές, η απόσταση των οποίων αντιστοιχεί στο πάχος του τοίχου». Αφού λοιπόν το πάχος είναι το ίδιο, το σχέδιο των γραμμών δεν τους ξεχωρίζει. ➜ Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΜΟΝΟ ΣΤΑ ΑΝΑΓΡΑΦΟΜΕΝΑ ΥΨΟΜΕΤΡΑ:
ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ: «Απαραίτητη είναι η αναγραφή των υψομέτρων ΣΤΗ ΒΑΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΑΝΩ ΜΕΡΟΣ του τοίχου» → ΔΥΟ υψόμετρα ΑΝΤΙΣΤΗΡΙΞΗΣ: «…τα ίδια ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΥΨΟΜΕΤΡΟΥ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΠΟΥ ΑΥΤΟΣ ΣΥΓΚΡΑΤΕΙ» → ΤΡΙΑ υψόμετρα -
ΣΕ ΤΟΜΗ — Η ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΟΙΧΟΣ ΤΟΙΧΟΣ ΑΝΤΙΣΤΗΡΙΞΗΣ ┌─┐ ← +1,00 ┌─┐ ← +0,70 │ │ │ │▒▒▒▒▒▒▒ ← ΕΔΑΦΟΣ ΠΟΥ │ │ │ │▒▒▒▒▒▒▒ ΣΥΓΚΡΑΤΕΙΤΑΙ ─────────┴─┴───────── ← ±0,00 ──────┴─┴▒▒▒▒▒▒▒ ΙΔΙΑ ΣΤΑΘΜΗ ΕΚΑΤΕΡΩΘΕΝ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΣΤΑΘΜΕΣ ΣΕ ΚΑΤΟΨΗ και οι δύο: ═══════════ (δύο παράλληλες γραμμές) ΤΟΥΣ ΞΕΧΩΡΙΖΟΥΝ ΜΟΝΟ ΤΑ ΥΨΟΜΕΤΡΑΤΑ ΥΛΙΚΑ ΕΙΝΑΙ ΚΟΙΝΑ: «Τα υλικά κατασκευής τοίχων αντιστήριξης είναι τα ίδια με αυτά των ελεύθερων» — δηλαδή τούβλο, πέτρα, μπετόν ή συνδυασμός αυτών. Παραδείγματα του βιβλίου: «Ελεύθερος τοίχος πάχους 20 cm και ύψους 1 m» και «Τοίχος αντιστήριξης πάχους 20 cm και ύψους 70 cm».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η διαφορά τους είναι λειτουργική: οι ελεύθεροι τοίχοι, δηλαδή οι μαντρότοιχοι, ορίζουν και διαχωρίζουν τον χώρο, ενώ οι τοίχοι αντιστήριξης κατασκευάζονται σε περιοχές όπου οι κλίσεις του εδάφους είναι μεγάλες, για τη συγκράτηση του εδάφους, και παίρνουν μέρος στη δημιουργία αναβαθμίδων ή στην κατασκευή υπερυψωμένων παρτεριών φύτευσης. Στην κάτοψη και οι δύο συμβολίζονται με δύο παράλληλες γραμμές, η απόσταση των οποίων αντιστοιχεί στο πάχος του τοίχου· επομένως, όταν το πάχος είναι το ίδιο, το σχέδιο των γραμμών δεν τους ξεχωρίζει. Η διαφορά εμφανίζεται μόνο στα αναγραφόμενα υψόμετρα: και στους δύο είναι απαραίτητη η αναγραφή των υψομέτρων στη βάση και στο πάνω μέρος του τοίχου, αλλά στον τοίχο αντιστήριξης αναγράφεται επιπλέον και το υψόμετρο του εδάφους που αυτός συγκρατεί. Τα υλικά κατασκευής είναι τα ίδια και για τα δύο είδη, δηλαδή τούβλο, πέτρα, μπετόν ή συνδυασμός τους.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι λειτουργίες και τα υλικά ενός φράκτη
Ερώτηση: Ποιες είναι οι κυριότερες λειτουργίες ενός φράκτη και ποια τα συνήθη υλικά κατασκευής του;
Απάντηση:
- ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ (§2.7.1, σελ. 75), αυτούσια: «Οι φράκτες καθορίζουν τα όρια της ιδιοκτησίας, εμποδίζουν την κυκλοφορία ανθρώπων και ζώων, δημιουργούν απομόνωση (όταν είναι συμπαγείς) και προστατεύουν από τον άνεμο.»
① ΚΑΘΟΡΙΖΟΥΝ ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ (νομική/οριοθετική) ② ΕΜΠΟΔΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΚΑΙ ΖΩΩΝ (φυσικό εμπόδιο) ③ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ — ⚠️ ΜΟΝΟ «ΟΤΑΝ ΕΙΝΑΙ ΣΥΜΠΑΓΕΙΣ» (οπτική) ④ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΥΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΕΜΟ (ανεμοφράκτης) - ΤΑ ΥΛΙΚΑ: «Τα συνηθέστερα υλικά κατασκευής τους είναι το μέταλλο και το ξύλο.» ⚠️ Προσέξτε τη διαφορά από τους τοίχους, των οποίων τα υλικά είναι τούβλο, πέτρα, μπετόν — ο φράκτης είναι ελαφρότερη και συνήθως διάτρητη κατασκευή.
- Η ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ (Σχ. 2.18): «Τυπική κάτοψη διπλού και σκίτσο κλειστού φράκτη» — δηλαδή το βιβλίο διακρίνει διπλό (διάτρητο) και κλειστό (συμπαγή) φράκτη, διάκριση που αντιστοιχεί ακριβώς στη λειτουργία ③ της απομόνωσης.
- ⚠️ ΚΑΙ Ο ΦΥΤΙΚΟΣ ΦΡΑΚΤΗΣ: η §2.3 (σελ. 63-64) παρουσιάζει τον φυτικό φράκτη (hedge), «ελεύθερα διαμορφωμένο» ή «ελεγχόμενου σχήματος», με θάμνους (βιβούρνο, δάφνη, μυρτιά, δαφνοκέρασο, βερβερίδα, ράμνος, πυράκανθα, λιγούστρο, πυξάρι) και δέντρα (τούγια, λεϋλάντι, τάξος, οξιά). ➜ Οι ίδιες λειτουργίες επιτελούνται έτσι και με φυτικά μέσα — όπως φαίνεται και στα παραδείγματα του κεφ. 3 (ψηλός φυτικός φράκτης «για να απομονωθεί ο χώρος» από τον δρόμο ταχείας κυκλοφορίας στον Ωρωπό, θάμνοι ως φράκτης «ορίζουν τις περιοχές στάθμευσης» στο Petersburn).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι κυριότερες λειτουργίες ενός φράκτη είναι τέσσερις: καθορίζουν τα όρια της ιδιοκτησίας, εμποδίζουν την κυκλοφορία ανθρώπων και ζώων, δημιουργούν απομόνωση όταν είναι συμπαγείς, και προστατεύουν από τον άνεμο. Τα συνηθέστερα υλικά κατασκευής τους είναι το μέταλλο και το ξύλο. Το βιβλίο διακρίνει γραφιστικά τον διπλό, δηλαδή διάτρητο, από τον κλειστό, δηλαδή συμπαγή, φράκτη, διάκριση που αντιστοιχεί ακριβώς στη λειτουργία της απομόνωσης. Σημειώνεται ότι οι ίδιες λειτουργίες μπορούν να επιτελεστούν και με φυτικό φράκτη, ελεύθερα διαμορφωμένο ή ελεγχόμενου σχήματος, από θάμνους και δέντρα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Σ/Λ: ράμπες, σκάλες, ρίχτι-πάτημα, κλίση ράμπας
Ερώτηση: Ποιες από τις επόμενες προτάσεις είναι σωστές (Σ) ή λάθος (Λ); α) Για την ίδια υψομετρική διαφορά οι ράμπες καλύπτουν μικρότερη απόσταση στο οριζόντιο επίπεδο από ό,τι οι σκάλες. β) Οι σκάλες μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο ως κατασκευές ανεξάρτητες από τοίχους. γ) Το πιο απότομο σκαλί για εξωτερικό χώρο είναι αυτό που έχει ρίχτι 18 cm και πάτημα 30 cm. δ) Ιδανική κλίση ράμπας για χρήση πεζών είναι 10%.
Απάντηση:
-
α) ΛΑΘΟΣ — το βιβλίο (§2.7.2, σελ. 76) λέει ακριβώς το αντίθετο: «Η μετάβαση πεζών από το ένα οριζόντιο επίπεδο στο ψηλότερο ή στο χαμηλότερο γίνεται με τις σκάλες ή τις ράμπες. Για την ίδια υψομετρική διαφορά, οι ράμπες καλύπτουν ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ απόσταση στο οριζόντιο επίπεδο από ό,τι οι σκάλες.»
ΙΔΙΑ ΥΨΟΜΕΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΑ h — ΠΟΙΑ ΘΕΛΕΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΜΗΚΟΣ; ΣΚΑΛΑ ΡΑΜΠΑ (ιδανική κλίση 10%) ▁▁┌─┐ ╱ ▁▁┌─┘ │ h ╱╱╱╱╱ h ┌─┘ │ ╱╱╱╱ │ └────────┘ ╱─────────────────┘ ΜΙΚΡΟ ΜΗΚΟΣ ΜΕΓΑΛΟ ΜΗΚΟΣ Παράδειγμα: h = 1 m ΣΚΑΛΑ (ρίχτι 18, πάτημα 30) → 6 σκαλιά x 30 cm = 1,80 m ΡΑΜΠΑ (κλίση 10% = 1:10) → 1 m / 0,10 = 10 m➜ Η ράμπα χρειάζεται πολύ μεγαλύτερη απόσταση στο οριζόντιο επίπεδο (Σχ. 2.19: «Σχηματική παρουσίαση ανάβασης με σκάλα και ράμπα»).
-
β) ΛΑΘΟΣ — το βιβλίο (§2.7.2) δίνει δύο δυνατότητες: «Οι σκάλες μπορούν να χρησιμοποιηθούν: - ως κατασκευές ανεξάρτητες από τοίχους, - ως μέρος κατασκευών με τοίχους αντιστήριξης.»
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΣΚΑΛΑ ΣΚΑΛΑ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΟΙΧΟ ΑΝΤΙΣΤΗΡΙΞΗΣ (Σχ. 2.20) (Σχ. 2.21) — ΔΥΟ ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ: · ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΟΙΧΟ · ΜΠΡΟΣΤΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΟΙΧΟ➜ Το «μόνο» της πρότασης είναι που την καθιστά λανθασμένη.
-
γ) ΣΩΣΤΟ — το βιβλίο (§2.7.2, σελ. 78) δίνει πίνακα με τους τρεις συνήθεις συνδυασμούς και σημειώνει δίπλα στον πρώτο ακριβώς αυτό:
ΡΙΧΤΙ/cm ΠΑΤΗΜΑ/cm 18 30 ← «Είναι ΤΟ ΠΙΟ ΑΠΟΤΟΜΟ για εξωτερικό χώρο.» 15 35 12 37Ορολογία: «Το πλάτος (π) του σκαλοπατιού λέγεται και πάτημα, το δε ύψος του (υ) λέγεται και ρίχτι» (Σχ. 2.22). «Οι διαστάσεις των σκαλοπατιών ποικίλλουν ανάλογα με την κλίση του εδάφους.» ➜ Πράγματι, ο λόγος ρίχτι/πάτημα φθίνει: 18/30 = 0,60 > 15/35 ≈ 0,43 > 12/37 ≈ 0,32.
-
δ) ΣΩΣΤΟ — το Σχ. 2.24 (σελ. 79) δίνει και τις τρεις κλίσεις με σκίτσα ορθογωνίων τριγώνων:
ΑΝΩΤΑΤΗ ΚΛΙΣΗ ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΠΕΖΩΝ ................ 20% (κλίση 1:5) ΙΔΑΝΙΚΗ ΚΛΙΣΗ ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΠΕΖΩΝ ................ 10% (κλίση 1:10) ΑΝΩΤΑΤΗ ΚΛΙΣΗ ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΣΕ ΑΝΑΠΗΡΙΚΟ ΚΑΡΟΤΣΑΚΙ .................... 8,3% (κλίση 1:12)«Η κλίση της ράμπας ποικίλλει ανάλογα με τη χρήση της.» Άρα το 10% είναι πράγματι η ιδανική κλίση για χρήση πεζών. ⚠️ Προσοχή στη διάκριση ανώτατη ≠ ιδανική: για τους πεζούς η ανώτατη είναι 20%, ενώ για τα άτομα σε αναπηρικό καροτσάκι η ανώτατη είναι 8,3% — δηλαδή μικρότερη και από την ιδανική των πεζών.
ΣΥΝΟΨΗ α) Ράμπες → ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ απόσταση από σκάλες ............. Λ β) Σκάλες ΜΟΝΟ ανεξάρτητες από τοίχους ................ Λ γ) Πιο απότομο σκαλί: ρίχτι 18 / πάτημα 30 ............ Σ δ) Ιδανική κλίση ράμπας για πεζούς 10% ................ Σ⚠️ Τα υλικά της ράμπας «είναι τα ίδια με αυτά των γύρω επιφανειών. Αποφεύγονται τα υλικά που έχουν λείες επιφάνειες και γλιστρούν, όταν βραχούν.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) α) Λάθος. Το βιβλίο αναφέρει ρητά ότι για την ίδια υψομετρική διαφορά οι ράμπες καλύπτουν μεγαλύτερη, και όχι μικρότερη, απόσταση στο οριζόντιο επίπεδο από ό,τι οι σκάλες. β) Λάθος. Οι σκάλες μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε ως κατασκευές ανεξάρτητες από τοίχους είτε ως μέρος κατασκευών με τοίχους αντιστήριξης, πίσω ή μπροστά από τον τοίχο. γ) Σωστό. Στον πίνακα των συνήθων συνδυασμών ρίχτι και πατήματος το βιβλίο σημειώνει δίπλα στον συνδυασμό ρίχτι 18 εκατοστά και πάτημα 30 εκατοστά ότι είναι το πιο απότομο για εξωτερικό χώρο· οι άλλοι δύο συνδυασμοί είναι 15 με 35 και 12 με 37. δ) Σωστό. Σύμφωνα με το σχήμα του βιβλίου, η ανώτατη κλίση για χρήση πεζών είναι 20%, δηλαδή κλίση ένα προς πέντε, η ιδανική κλίση για χρήση πεζών είναι 10%, δηλαδή ένα προς δέκα, και η ανώτατη κλίση για χρήση ατόμων σε αναπηρικό καροτσάκι είναι 8,3%, δηλαδή ένα προς δώδεκα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Πεζοδρόμιο και πεζόδρομος — διαφορές και ομοιότητες
Ερώτηση: α) Τι είναι πεζοδρόμιο; β) Τι είναι πεζόδρομος; Αναφέρετε διαφορές και ομοιότητες.
Απάντηση:
-
α) ΠΕΖΟΔΡΟΜΙΟ (§2.7.4, σελ. 77): «Το πεζοδρόμιο είναι ο υπερυψωμένος διάδρομος κυκλοφορίας των πεζών, που βρίσκεται εκατέρωθεν του δρόμου και διαχωρίζεται από αυτόν με κράσπεδο.» β) ΠΕΖΟΔΡΟΜΟΣ: «Ο πεζόδρομος είναι δρόμος αποκλειστικής κυκλοφορίας πεζών, στον οποίο απαγορεύεται η κίνηση των οχημάτων.»
-
ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΠΕΖΟΔΡΟΜΙΟ ΠΕΖΟΔΡΟΜΟΣ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΤΜΗΜΑ του δρόμου — ΕΙΝΑΙ ο ίδιος ο δρόμος «εκατέρωθεν του δρόμου» ΟΧΗΜΑΤΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ δίπλα, ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η κίνησή τους στο οδόστρωμα ΥΨΟΜΕΤΡΟ ΥΠΕΡΥΨΩΜΕΝΟ σε σχέση ΕΝΙΑΙΑ ΣΤΑΘΜΗ, χωρίς με το οδόστρωμα υπερύψωση ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΚΡΑΣΠΕΔΟ δεν χρειάζεται κράσπεδο διαχωρισμού ΠΛΑΤΟΣ συνήθως περιορισμένο όσο ολόκληρος ο δρόμος -
ΣΕ ΤΟΜΗ — Η ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΔΡΟΜΟΣ ΜΕ ΠΕΖΟΔΡΟΜΙΑ ΠΕΖΟΔΡΟΜΟΣ ▒▒▒▒┐ ┌▒▒▒▒ ▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒▒ ════╧════════════╧════ ════════════════════ πεζ. ΟΔΟΣΤΡΩΜΑ πεζ. ΜΟΝΟ ΠΕΖΟΙ — ΕΝΙΑΙΑ ΣΤΑΘΜΗ (ΟΧΗΜΑΤΑ) ▲ κράσπεδο = υπερύψωση -
ΟΙ ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ
① ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ ΠΡΟΟΡΙΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΠΕΖΩΝ ② ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΔΡΟΜΟΙ ΚΙΝΗΣΗΣ — έχουν ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ③ ΚΟΙΝΑ ΥΛΙΚΑ ΕΠΙΣΤΡΩΣΗΣ: πλάκες, κυβόλιθοι, σκυρόδεμα, άσφαλτος ④ ΣΕ ΚΑΤΟΨΗ αποδίδονται με τον ΙΔΙΟ ΤΡΟΠΟ: δύο γραμμές που ορίζουν το πλάτος + το ΣΧΕΔΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΡΩΣΗΣ στο εσωτερικό ⑤ ΚΑΙ ΣΤΑ ΔΥΟ ΑΝΑΓΡΑΦΟΝΤΑΙ ΠΛΑΤΟΣ ΚΑΙ ΥΨΟΜΕΤΡΑ στο σχέδιο⚠️ ΣΤΟ ΦΥΤΟΤΕΧΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ: και τα δύο συνοδεύονται συχνά από δενδροστοιχίες ή παρτέρια· ο πεζόδρομος όμως, επειδή είναι ελεύθερος από οχήματα, επιτρέπει πλούσια φύτευση, καθιστικά, σιντριβάνια και αστικό εξοπλισμό στο μέσον του.
Σύνοψη: (ενδεικτική) α) Πεζοδρόμιο είναι ο υπερυψωμένος διάδρομος κυκλοφορίας των πεζών, που βρίσκεται εκατέρωθεν του δρόμου και διαχωρίζεται από αυτόν με κράσπεδο. β) Πεζόδρομος είναι δρόμος αποκλειστικής κυκλοφορίας πεζών, στον οποίο απαγορεύεται η κίνηση των οχημάτων. Οι κυριότερες διαφορές τους είναι ότι το πεζοδρόμιο αποτελεί τμήμα ενός δρόμου στον οποίο κυκλοφορούν οχήματα, είναι υπερυψωμένο σε σχέση με το οδόστρωμα και οριοθετείται από κράσπεδο, ενώ ο πεζόδρομος είναι ο ίδιος ο δρόμος, βρίσκεται σε ενιαία στάθμη και δεν χρειάζεται κράσπεδο διαχωρισμού, αφού τα οχήματα απαγορεύονται. Ως ομοιότητες, και τα δύο προορίζονται αποκλειστικά για την κυκλοφορία των πεζών, έχουν γραμμική ανάπτυξη ως διάδρομοι κίνησης, κατασκευάζονται από κοινά υλικά επίστρωσης όπως πλάκες, κυβόλιθοι ή σκυρόδεμα, και σε κάτοψη αποδίδονται με τον ίδιο τρόπο, δηλαδή με δύο γραμμές που ορίζουν το πλάτος και με το σχέδιο της επίστρωσης στο εσωτερικό τους, συνοδευόμενα από αναγραφή πλάτους και υψομέτρων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
