Πλήρεις απαντήσεις στις 24 ερωτήσεις (σελ. 137-138) και αναλυτικοί υπολογισμοί για τις 9 ασκήσεις αποζημίωσης (σελ. 138-140) του κεφαλαίου ΣΤ΄ του Πρώτου Μέρους.
Ερώτηση: Πώς λύνεται η σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου;
Απάντηση:
| # | Τρόπος | Το κείμενο |
|---|---|---|
| ① | ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΜΙΣΘΩΤΟΥ | «Η σύμβαση εργασίας, ορισμένου και αορίστου χρόνου, λύεται ΑΥΤΟΔΙΚΑΙΩΣ με τον θάνατο του μισθωτού» ⚠️ «Αν πεθάνει όμως ο ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ, η σύμβαση … ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ» |
| ② | ΠΑΡΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ / ΠΕΡΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ | «λήγει ΑΥΤΟΔΙΚΑΙΩΣ, μόλις συμπληρωθεί ο χρόνος … ή μόλις τελειώσει το έργο … ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ και ΧΩΡΙΣ ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΟΠΟΙΑΣΔΗΠΟΤΕ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ» |
| ③ | ΠΡΟΩΡΗ ΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΛΟΓΟ | «Πριν παρέλθει ο χρόνος … η σύμβαση αυτή λύεται από τους συμβαλλομένους … ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΛΟΓΟ, δηλ. για αθέτηση των υποχρεώσεών τους» |
«Το μόνο που υποχρεούται ο εργοδότης είναι να ΑΝΑΓΓΕΙΛΕΙ ΑΥΤΟ ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ στον Οργανισμό Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ).»
⚠️⚠️ ΚΑΜΙΑ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ. Αυτή είναι η μεγάλη διαφορά από τη σύμβαση αορίστου χρόνου.
| ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ χρόνου | ΑΟΡΙΣΤΟΥ χρόνου | |
|---|---|---|
| Λήξη | αυτοδικαίως, χωρίς διατύπωση | με ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ |
| Αποζημίωση στη λήξη | ⚠️ ΚΑΜΙΑ | νόμιμη αποζημίωση |
| Πρόωρη λύση | ΜΟΝΟ για ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΛΟΓΟ | ελεύθερα, με αποζημίωση |
| Διατύπωση | αναγγελία στον ΟΑΕΔ | έγγραφο + ασφάλιση + αποζημίωση |
💡 ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΓΡΑΨΕΙΣ: η σύμβαση ορισμένου χρόνου προστατεύει ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ τον μισθωτό ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ της (δεν μπορεί να απολυθεί χωρίς σπουδαίο λόγο), αλλά ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ της (καμία αποζημίωση).
⚠️ Και θυμήσου από το κεφ. 2 ότι ακριβώς γι' αυτό ο νόμος ελέγχει τις διαδοχικές συμβάσεις ορισμένου χρόνου: αν χρησιμοποιούνται καταχρηστικά, ο εργοδότης απαλλάσσεται μονίμως από την αποζημίωση.
Σύνοψη: Η σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου λύνεται:
① ΑΥΤΟΔΙΚΑΙΩΣ με τον ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΜΙΣΘΩΤΟΥ (αν πεθάνει ο εργοδότης, «η σύμβαση εργασίας εξακολουθεί να υπάρχει»)·
② ΑΥΤΟΔΙΚΑΙΩΣ, «μόλις συμπληρωθεί ο χρόνος για τον οποίο έχει συμφωνηθεί ή μόλις τελειώσει το έργο για το οποίο έγινε η πρόσληψη, ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ και ΧΩΡΙΣ ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΟΠΟΙΑΣΔΗΠΟΤΕ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ από μέρους του εργοδότη». «Το μόνο που υποχρεούται ο εργοδότης είναι να αναγγείλει αυτό το γεγονός στον Ο.Α.Ε.Δ.»·
③ ΠΡΟΩΡΑ, ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΛΟΓΟ: «Πριν παρέλθει ο χρόνος για τον οποίο έχει συμφωνηθεί, η σύμβαση αυτή λύεται από τους συμβαλλομένους εργοδότη και μισθωτό ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΛΟΓΟ, δηλ. για αθέτηση των υποχρεώσεών τους από την εργασιακή σύμβαση.»
⚠️ Η κρίσιμη διαφορά από την αορίστου χρόνου: στη λήξη της δεν οφείλεται καμία αποζημίωση — αλλά δεν μπορεί να λυθεί πρόωρα χωρίς σπουδαίο λόγο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πώς λύνεται η σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου;
Απάντηση:
Ο ΚΑΝΟΝΑΣ: «Η αορίστου χρόνου σύμβαση εργασίας ΛΥΕΤΑΙ ΜΕ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ. Με ορισμένες διατάξεις επιβάλλονται ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ Ή ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ στο δικαίωμα του εργοδότη για καταγγελία.»
| # | Τρόπος |
|---|---|
| ① | ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΜΙΣΘΩΤΟΥ — «λύεται αυτοδικαίως» (ο θάνατος του εργοδότη ΟΧΙ) |
| ② | ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΡΓΟΔΟΤΗ — απόλυση, με αποζημίωση |
| ③ | ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΙΣΘΩΤΟ — παραίτηση |
| ④ | Αποχώρηση λόγω ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗΣ (με 40% ή 50% της αποζημίωσης) |
| ⑤ | ΣΙΩΠΗΡΗ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ από τον μισθωτό — μακρά αδικαιολόγητη απουσία ή ασθένεια πέραν των ορίων |
| # | Όρος |
|---|---|
| α | «Να γίνει ΕΓΓΡΑΦΩΣ» |
| β | «Να έχει καταχωρηθεί η απασχόληση του απολυόμενου στα τηρούμενα για το ΙΚΑ μισθολόγια ή να έχει ασφαλιστεί» |
| γ | «Να καταβληθεί η ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ» |
⚠️ Η παράλειψη ενός και μόνο → ΑΚΥΡΟΤΗΤΑ, «με συνέπεια να οφείλει ο εργοδότης ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΜΙΣΘΟΥΣ … από την ημέρα της άκυρης απόλυσης μέχρι την ημέρα που θα τον απολύσει ΕΓΚΥΡΑ».
«ο νόμος καθορίζει ΔΙΠΛΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: είτε ΜΕ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ, είτε ΜΕ ΑΜΕΣΗ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ. Η εφαρμογή του ενός ή του άλλου εξαρτάται ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ.»
| Σύστημα | Αποζημίωση |
|---|---|
| άμεση καταγγελία | ΠΛΗΡΗΣ (κατά τον πίνακα) |
| με προειδοποίηση | ΤΟ ΜΙΣΟ — αλλά ο μισθωτός εργάζεται και πληρώνεται στο μεταξύ |
⚠️ Οι εργατοτεχνίτες και υπηρέτες δεν έχουν διπλό σύστημα — μόνο άμεση καταγγελία με τον δικό τους πίνακα (σε ημερομίσθια).
💡 Το βασικό συμπέρασμα: η σύμβαση αορίστου χρόνου μπορεί να λυθεί οποτεδήποτε, χωρίς αιτιολογία — αλλά ΜΕ ΚΟΣΤΟΣ (αποζημίωση) και ΜΕ ΤΥΠΟ (έγγραφο, ασφάλιση). Η προστασία δεν είναι απαγόρευση, αλλά οικονομικό αντιστάθμισμα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου «λύεται με ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ» — από τον εργοδότη (απόλυση) ή από τον μισθωτό (παραίτηση). Λύεται επίσης αυτοδικαίως με τον θάνατο του μισθωτού (όχι όμως του εργοδότη).
Η καταγγελία του εργοδότη είναι ΕΓΚΥΡΗ μόνο αν συντρέχουν και οι ΤΡΕΙΣ όροι: α) να γίνει ΕΓΓΡΑΦΩΣ· β) να έχει καταχωρηθεί η απασχόληση του απολυόμενου «στα τηρούμενα για το ΙΚΑ μισθολόγια» ή να έχει ασφαλιστεί· γ) να καταβληθεί η νόμιμη ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ.
⚠️ Η παράλειψη έστω και ενός επιφέρει ακυρότητα, «με συνέπεια να οφείλει ο εργοδότης όλους τους μισθούς … μέχρι την ημέρα που θα τον απολύσει έγκυρα».
Για τους ΥΠΑΛΛΗΛΟΥΣ ο νόμος καθορίζει «διπλό σύστημα: είτε με προειδοποίηση, είτε με άμεση καταγγελία», και η επιλογή «εξαρτάται αποκλειστικά από τη θέληση του εργοδότη». Στην άμεση καταγγελία λαμβάνουν πλήρη αποζημίωση, στην καταγγελία με προειδοποίηση το μισό της.
📌 Επίσης «με ορισμένες διατάξεις επιβάλλονται ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ ή ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ» στο δικαίωμα καταγγελίας του εργοδότη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πότε απαγορεύεται η καταγγελία από τον εργοδότη της σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου;
Απάντηση:
Η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΝΑΙ ΚΡΙΣΙΜΗ: «Έτσι π.χ. απαγορεύεται η καταγγελία ΚΑΙ ΕΑΝ ΕΓΙΝΕ ΕΙΝΑΙ ΑΚΥΡΗ:»
💡 Δηλαδή η συνέπεια δηλώνεται μαζί με την απαγόρευση. Δεν πρόκειται για «παράνομη αλλά ισχυρή» απόλυση — είναι ΑΚΥΡΗ.
| Περίπτωση | Το κείμενο | |
|---|---|---|
| α | ΕΤΗΣΙΑ ΑΔΕΙΑ ΑΝΑΨΥΧΗΣ | «Κατά τη διάρκεια της ΕΤΗΣΙΑΣ ΑΔΕΙΑΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ του μισθωτού» |
| β | ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ / ΜΗΤΡΟΤΗΤΑ | «Κατά τη διάρκεια της ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ μισθωτού-γυναίκας και για ΕΝΑ ΕΤΟΣ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ ή για ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΧΡΟΝΟ λόγω ασθένειας που οφείλεται στην κύηση ή στον τοκετό, εκτός εάν υπάρχει ΣΠΟΥΔΑΙΟΣ ΛΟΓΟΣ» |
| γ | ΑΡΝΗΣΗ ΜΕΡΙΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ | «Όταν οφείλεται στην ΑΡΝΗΣΗ ΤΟΥ ΜΙΣΘΩΤΟΥ ΝΑ ΑΠΟΔΕΧΘΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΤΟΥ ΓΙΑ ΜΕΡΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ» |
| δ | ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ | «Επίσης για ΝΟΜΙΜΗ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ» |
| Περίπτωση | Το προστατευόμενο αγαθό |
|---|---|
| α (άδεια) | η πραγματική ανάπαυση — αλλιώς η άδεια θα ήταν δηλητηριασμένη από την αγωνία της απόλυσης |
| β (εγκυμοσύνη) | η ΜΗΤΡΟΤΗΤΑ, που είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη |
| γ (μερική) | η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΑΡΝΗΣΗΣ — η μερική απασχόληση απαιτεί «έγγραφη ΣΥΜΦΩΝΙΑ», όχι επιβολή |
| δ (συνδικαλισμός) | η ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ — αλλιώς κάθε συνδικαλιστική δράση θα ήταν αυτοκτονική |
«εκτός εάν υπάρχει σπουδαίος λόγος (όπως π.χ. η μη συμμόρφωση του μισθωτού με τους όρους της σύμβασης εργασίας). Πάντως η ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΗΣ λόγω της κύησης ΔΕ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΣΠΟΥΔΑΙΟΣ ΛΟΓΟΣ.»
Είναι η ίδια ρύθμιση που το κεφ. 5 διατυπώνει ακόμη πιο κατηγορηματικά: «σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ως σπουδαίος λόγος».
💡 Μην τις μπερδέψεις με τους ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥΣ (ερώτηση 4): εδώ η καταγγελία ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ και είναι ΑΚΥΡΗ· εκεί επιτρέπεται αλλά με πρόσθετες προϋποθέσεις.
📌 Και θυμήσου ότι υπάρχουν και ΑΛΛΕΣ ακυρότητες, από άλλες διατάξεις: οι ΚΑΤΑΧΡΗΣΤΙΚΕΣ απολύσεις (άρθρο 281 ΑΚ) και οι ΟΜΑΔΙΚΕΣ απολύσεις που δεν εγκρίθηκαν.
Σύνοψη: «Απαγορεύεται η καταγγελία και, εάν έγινε, είναι ΑΚΥΡΗ:
α) «Κατά τη διάρκεια της ΕΤΗΣΙΑΣ ΑΔΕΙΑΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ του μισθωτού.» β) «Κατά τη διάρκεια της ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ μισθωτού-γυναίκας και για το χρονικό διάστημα ΕΝΟΣ ΕΤΟΥΣ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ ή για μεγαλύτερο χρόνο λόγω ασθένειας που οφείλεται στην κύηση ή στον τοκετό, εκτός εάν υπάρχει ΣΠΟΥΔΑΙΟΣ ΛΟΓΟΣ» (⚠️ «η μειωμένη απόδοσή της λόγω της κύησης δε θεωρείται σπουδαίος λόγος»). γ) «Όταν οφείλεται στην ΑΡΝΗΣΗ ΤΟΥ ΜΙΣΘΩΤΟΥ να αποδεχθεί την πρόταση του εργοδότη του για ΜΕΡΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ.» δ) «Επίσης για νόμιμη ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ.»»
⚠️ Πρόσεξε τη διαφορά από τους ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥΣ: στις περιπτώσεις αυτές η καταγγελία δεν επιτρέπεται καθόλου και είναι άκυρη· στους περιορισμούς (ερώτηση 4) επιτρέπεται, αλλά με πρόσθετες προϋποθέσεις.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιοι περιορισμοί έχουν θεσπιστεί για την καταγγελία από τον εργοδότη της σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου;
Απάντηση:
Το κείμενο: «Περιορισμοί της καταγγελίας έχουν θεσπιστεί π.χ.:»
| Κατηγορία | Γιατί προστατεύεται | |
|---|---|---|
| α | ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ | εκθέτουν τον εαυτό τους υπερασπιζόμενοι τους άλλους — χωρίς προστασία, καμία εκπροσώπηση δεν θα λειτουργούσε |
| β | ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ σε ασφαλιστικούς οργανισμούς | ίδια λογική — θεσμικός ρόλος που φέρνει σε αντιπαράθεση με τον εργοδότη |
| γ | ΣΤΡΑΤΕΥΟΜΕΝΟΙ ΜΙΣΘΩΤΟΙ | (κεφ. 5) «να εκτελέσουν απερίσπαστοι το χρέος τους προς την πατρίδα» · δικαίωμα επαναπρόσληψης και παραμονής 1 έτους |
| δ | ΕΦΕΔΡΟΙ ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ και ΘΥΜΑΤΑ ΠΟΛΕΜΟΥ | κοινωνική οφειλή της Πολιτείας |
| ε | ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΕΧΝΙΤΕΣ | η σχέση είναι κατά κύριο λόγο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ — η απόλυση διακόπτει τη μαθητεία, όχι απλώς την εργασία |
| στ | ΟΜΑΔΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΣΕΙΣ | δεν προστατεύεται πρόσωπο αλλά σύνολο — απαιτείται ειδική διαδικασία (πληροφόρηση, διαβουλεύσεις, έγκριση) |
| ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ (ερώτηση 3) | ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ (ερώτηση 4) | |
|---|---|---|
| Επιτρέπεται; | ⚠️ ΟΧΙ | ✅ ΝΑΙ, υπό όρους |
| Συνέπεια παράβασης | «εάν έγινε είναι ΑΚΥΡΗ» | εξαρτάται από τη διαδικασία |
| Παραδείγματα | άδεια · εγκυμοσύνη · άρνηση μερικής · συνδικαλιστική δράση | συνδικαλιστικά στελέχη · στρατευόμενοι · μαθητές τεχνίτες · ομαδικές |
💡 Πρόσεξε ότι ο συνδικαλισμός εμφανίζεται και στις ΔΥΟ λίστες — αλλά με άλλη μορφή:
| Λίστα | Τι καλύπτει |
|---|---|
| ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ | η καταγγελία ΓΙΑ νόμιμη συνδικαλιστική ΔΡΑΣΗ (η αιτία της απόλυσης) |
| ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ | τα συνδικαλιστικά ΣΤΕΛΕΧΗ (η ιδιότητα του απολυόμενου) |
Ο συνδυασμός καλύπτει και τις δύο πλευρές: ούτε η πράξη ούτε το πρόσωπο μπορούν να γίνουν αφορμή απόλυσης.
📌 Και θυμήσου ότι το «π.χ.» του βιβλίου σημαίνει ότι ο κατάλογος ΔΕΝ είναι εξαντλητικός — υπάρχουν και άλλες ειδικές διατάξεις.
Σύνοψη: «Περιορισμοί της καταγγελίας έχουν θεσπιστεί π.χ.:
α) Για τα ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ· β) για τους ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΥΣ ΤΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΩΝ σε ασφαλιστικούς οργανισμούς· γ) για τους ΣΤΡΑΤΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΜΙΣΘΩΤΟΥΣ· δ) για τους ΕΦΕΔΡΟΥΣ ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ και τα ΘΥΜΑΤΑ ΠΟΛΕΜΟΥ· ε) για τους ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΕΧΝΙΤΕΣ· στ) για τις ΟΜΑΔΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΣΕΙΣ.»
⚠️ Η διάκριση από τις ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ: στις απαγορεύσεις η καταγγελία δεν επιτρέπεται καθόλου και «εάν έγινε είναι ΑΚΥΡΗ»· στους περιορισμούς η καταγγελία επιτρέπεται, αλλά υπόκειται σε πρόσθετες προϋποθέσεις ή διαδικασία (π.χ. στις ομαδικές απολύσεις απαιτούνται πληροφόρηση των εκπροσώπων, διαβουλεύσεις και ενδεχομένως έγκριση του νομάρχη ή του Υπουργού Εργασίας).
💡 Ο συνδικαλισμός εμφανίζεται και στις δύο λίστες: ως αιτία (απαγορεύεται η απόλυση για νόμιμη συνδικαλιστική δράση) και ως ιδιότητα (περιορισμός για τα συνδικαλιστικά στελέχη).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι απαιτούνται για να είναι έγκυρη η καταγγελία από τον εργοδότη της σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου;
Απάντηση:
Η ΔΙΑΤΑΞΗ: «Κατά τον νόμο, η καταγγελία της εργασιακής σχέσης θεωρείται ΕΓΚΥΡΗ, εφόσον έχει γίνει ΕΓΓΡΑΦΩΣ, έχει καταβληθεί η ΟΦΕΙΛΟΜΕΝΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ και έχει καταχωρηθεί η απασχόληση του απολυόμενου στα τηρούμενα για το ΙΚΑ ΜΙΣΘΟΛΟΓΙΑ ή έχει ΑΣΦΑΛΙΣΤΕΙ αυτός που απολύεται.»
«πρέπει ο εργοδότης να συντάξει εγγράφως την καταγγελία (απόλυση) και να ΠΑΡΑΔΩΣΕΙ ΤΟ ΕΓΓΡΑΦΟ στον απολυόμενο, ο οποίος και θα υπογράψει τη σχετική ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΠΑΡΑΛΑΒΗΣ … Αν ο απολυόμενος ΑΡΝΗΘΕΙ ΝΑ ΥΠΟΓΡΑΨΕΙ, αυτό θα του ΕΠΙΔΟΘΕΙ ΜΕ ΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗ.»
💡 Ο μισθωτός ΔΕΝ μπορεί να ματαιώσει την απόλυση αρνούμενος να υπογράψει — υπάρχει ο δικαστικός επιμελητής.
«Να έχει καταχωρηθεί η απασχόληση του απολυόμενου στα τηρούμενα για το ΙΚΑ μισθολόγια ή να έχει ΑΣΦΑΛΙΣΤΕΙ ο απολυόμενος.»
Είναι ο πιο «κρυφός» όρος — και ακριβώς αυτόν παραβιάζει ο εργοδότης στην Άσκηση 5. Ο νόμος δεν επιτρέπει στον εργοδότη να επωφεληθεί από τη δική του παρανομία (αδήλωτη εργασία).
«Αν ο μισθωτός ΑΡΝΗΘΕΙ ΝΑ ΕΙΣΠΡΑΞΕΙ το ποσό της αποζημίωσης, για να είναι έγκυρη η καταγγελία, πρέπει ο εργοδότης να το ΚΑΤΑΘΕΣΕΙ ΣΤΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ μέσα σε ΕΥΛΟΓΟ ΧΡΟΝΟ.»
⚠️ Και για τους εργατοτεχνίτες: «επιβάλλεται, με την κοινοποίηση του εγγράφου της απόλυσης, να τους καταβάλλεται και η οφειλόμενη νόμιμη αποζημίωση, ΑΛΛΙΩΣ Η ΑΠΟΛΥΣΗ ΕΙΝΑΙ ΑΚΥΡΗ.»
«η μη έγγραφη καταγγελία ή η μη καταβολή της οφειλόμενης αποζημίωσης ή η μη καταχώρηση … ή η μη ασφάλιση του μισθωτού, ΚΑΘΙΣΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΑΚΥΡΗ, με συνέπεια να οφείλει ο εργοδότης ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΜΙΣΘΟΥΣ … από την ημέρα της ΑΚΥΡΗΣ απόλυσης ΜΕΧΡΙ την ημέρα που θα τον απολύσει ΕΓΚΥΡΑ.»
| Συνέπεια | Το κείμενο |
|---|---|
| μισθοί υπερημερίας | ως την έγκυρη απόλυση |
| ο χρόνος μετράει | «θεωρείται ως χρόνος ΣΥΝΕΧΙΣΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ» |
| εργοδοτικές εισφορές | «το ΣΥΝΟΛΟ … ΧΩΡΙΣ να έχει δικαίωμα να ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΙ την αποζημίωση που κατέβαλε» |
| ΣΥΜΨΗΦΙΣΜΟΣ | «Η αποζημίωση που έχει καταβληθεί συμψηφίζεται με τις τακτικές που οφείλονται» |
⚠️ ΚΑΙ Η ΤΕΤΑΡΤΗ, «ΚΡΥΦΗ» ΑΙΤΙΑ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑΣ: «Το ίδιο αποτέλεσμα … επιφέρει και η ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΜΙΑΣ από τις ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΕΣ ΔΟΣΕΙΣ της αποζημίωσης των υπαλλήλων».
📌 Μία εξαίρεση: «Στις ΑΚΥΡΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ εργασίας … ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλλει ΜΟΝΟ την αποζημίωση, όχι δε και τις αποδοχές μετά την απόλυση — «γιατί από τον νόμο δεν του επιτρέπεται να απασχολεί μισθωτό παράνομα με άκυρη σύμβαση εργασίας».
Σύνοψη: «η καταγγελία … θεωρείται ΕΓΚΥΡΗ» εφόσον συντρέχουν σωρευτικά τρεις όροι:
α) Να γίνει ΕΓΓΡΑΦΩΣ — ο εργοδότης «να συντάξει εγγράφως την καταγγελία και να παραδώσει το έγγραφο στον απολυόμενο», ο οποίος υπογράφει απόδειξη παραλαβής. «Αν ο απολυόμενος αρνηθεί να υπογράψει, αυτό θα του επιδοθεί με δικαστικό επιμελητή.»
β) Να έχει καταχωρηθεί η απασχόληση του απολυόμενου «στα τηρούμενα για το ΙΚΑ μισθολόγια» ή να έχει ασφαλιστεί.
γ) Να καταβληθεί η ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ. Αν ο μισθωτός αρνηθεί να την εισπράξει, ο εργοδότης πρέπει να την καταθέσει στο ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ μέσα σε εύλογο χρόνο.
⚠️ Η παράλειψη έστω και ενός «καθιστά την καταγγελία ΑΚΥΡΗ, με συνέπεια να οφείλει ο εργοδότης ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΜΙΣΘΟΥΣ … από την ημέρα της άκυρης απόλυσης μέχρι την ημέρα που θα τον απολύσει έγκυρα». Επιπλέον «ο χρόνος που διανύθηκε θεωρείται ως χρόνος συνέχισης της εργασίας», ο εργοδότης καταβάλλει «το σύνολο των εργοδοτικών εισφορών» χωρίς να μπορεί να αναζητήσει την αποζημίωση, η οποία απλώς συμψηφίζεται.
⚠️ Ακυρότητα επιφέρει και «η καθυστέρηση μίας από τις τριμηνιαίες δόσεις» της αποζημίωσης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πόσα είδη καταγγελίας της σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου υπαλλήλου από τον εργοδότη υπάρχουν;
Απάντηση:
Η ΔΙΑΤΑΞΗ: «Ως προς τους υπαλλήλους ο νόμος καθορίζει ΔΙΠΛΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΠΟΛΥΣΗΣ, δηλ. είτε ΜΕ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ, είτε ΜΕ ΑΜΕΣΗ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ (λύση) της σύμβασης εργασίας. Η εφαρμογή του ενός ή του άλλου συστήματος ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ.»
ΔΥΟ ΕΙΔΗ. Και η επιλογή ανήκει ΜΟΝΟ στον εργοδότη — ο μισθωτός δεν έχει λόγο.
| ΑΜΕΣΗ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ | ΜΕ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ | |
|---|---|---|
| Πότε λύεται | ΑΜΕΣΩΣ | μετά την παρέλευση των μηνών προειδοποίησης |
| Αποζημίωση | ΠΛΗΡΗΣ (κατά τον πίνακα) | ΤΟ ΜΙΣΟ |
| Πληρώνεται στο μεταξύ; | — | ΝΑΙ — εργάζεται και αμείβεται κανονικά |
| Τύπος | έγγραφο | «ΠΑΝΤΟΤΕ ΕΓΓΡΑΦΩΣ» |
«επιβάλλεται, με την κοινοποίηση του εγγράφου της απόλυσης, να καταβάλλεται στον εργαζόμενο και η οφειλόμενη ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ, η οποία, ανάλογα με τα έτη υπηρεσίας του στον ίδιο εργοδότη, είναι …» (ο πίνακας: 1 μήνας στα 2 μηνών-1 έτους έως 24 μήνες στα 28 έτη και πάνω).
«ο εργοδότης υποχρεούται να προειδοποιήσει (ΠΑΝΤΟΤΕ ΕΓΓΡΑΦΩΣ) τον υπάλληλο ΤΟΣΟΥΣ ΜΗΝΕΣ ΝΩΡΙΤΕΡΑ, ΟΣΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ … ΜΗΝΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ τους οποίους δικαιούται ο μισθωτός, και ΜΟΝΟ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΛΕΥΣΗ των μηνών αυτών θα θεωρείται ότι λύθηκε η σύμβαση … ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει στον υπάλληλο ΤΟ ΜΙΣΟ ΤΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ που θα έπαιρνε αν δε γινόταν η προειδοποίηση.»
💡 Το παράδειγμα του βιβλίου: «Υπάλληλος που εργάστηκε σε μια επιχείρηση έναν χρόνο, για να απολυθεί με το σύστημα αυτό, πρέπει να προειδοποιηθεί … πριν έναν μήνα, και μετά την παρέλευση αυτού θα λάβει αποζημίωση μισού μήνα.»
| Πλευρά | Τι κερδίζει από την προειδοποίηση |
|---|---|
| ΜΙΣΘΩΤΟΣ | χρόνο για να βρει νέα εργασία — ενώ ακόμη πληρώνεται |
| ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ | μισή αποζημίωση — και παίρνει εργασία στο μεταξύ |
💡 Το συνολικό κόστος για τον εργοδότη είναι περίπου ΤΟ ΙΔΙΟ: στην προειδοποίηση πληρώνει τον μισό χρόνο σε μισθούς (και παίρνει εργασία) και τον άλλον μισό σε αποζημίωση. ⚠️ Στην άμεση καταγγελία πληρώνει όλο το ποσό χωρίς να πάρει τίποτε.
⚠️ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΤΟΤΕΧΝΙΤΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΤΕΣ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΠΛΟ ΣΥΣΤΗΜΑ — μόνο άμεση καταγγελία, με τον δικό τους πίνακα (σε ημερομίσθια).
📌 Και τα δύο υποδείγματα που παραθέτει το βιβλίο (§1.3.1 και §1.3.2) διαφέρουν ακριβώς σε αυτό: το πρώτο λέει «καταγγέλλω … ΑΠΟ ΣΗΜΕΡΑ», το δεύτερο «σας ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΩ ότι την … η σύμβασή σας ΘΑ ΛΥΘΕΙ, λαμβάνοντας το 1/2 της νόμιμης αποζημίωσής σας».
Σύνοψη: Υπάρχουν ΔΥΟ είδη: «Ως προς τους υπαλλήλους ο νόμος καθορίζει ΔΙΠΛΟ ΣΥΣΤΗΜΑ απόλυσης, δηλ. είτε ΜΕ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ, είτε ΜΕ ΑΜΕΣΗ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ.» «Η εφαρμογή του ενός ή του άλλου συστήματος εξαρτάται ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ.»
① ΜΕ ΑΜΕΣΗ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ: «με την κοινοποίηση του εγγράφου της απόλυσης» καταβάλλεται ολόκληρη η νόμιμη αποζημίωση, «ανάλογα με τα έτη υπηρεσίας του στον ίδιο εργοδότη» (από 1 μήνα έως 24 μήνες).
② ΜΕ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: ο εργοδότης «υποχρεούται να προειδοποιήσει (πάντοτε εγγράφως) τον υπάλληλο τόσους μήνες νωρίτερα, όσοι είναι οι … μήνες αποζημίωσης τους οποίους δικαιούται», και μόνο μετά την παρέλευσή τους λύεται η σύμβαση· τότε «υποχρεούται να καταβάλει … ΤΟ ΜΙΣΟ ΤΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ που θα έπαιρνε αν δε γινόταν η προειδοποίηση».
💡 Παράδειγμα του βιβλίου: υπάλληλος με έναν χρόνο υπηρεσίας «πρέπει να προειδοποιηθεί … πριν έναν μήνα, και μετά την παρέλευση αυτού θα λάβει αποζημίωση μισού μήνα».
⚠️ Για τους εργατοτεχνίτες και υπηρέτες δεν υπάρχει διπλό σύστημα — μόνο άμεση καταγγελία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για τον υπολογισμό της αποζημίωσης των εργατών;
Απάντηση:
Ο ΚΑΝΟΝΑΣ ΚΑΤΑΒΟΛΗΣ: «Σε αυτούς επιβάλλεται, ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ, να τους καταβάλλεται και η οφειλόμενη νόμιμη αποζημίωση, ΑΛΛΙΩΣ Η ΑΠΟΛΥΣΗ ΕΙΝΑΙ ΑΚΥΡΗ.»
⚠️ Καμία τμηματική καταβολή για τους εργατοτεχνίτες — ολόκληρη, την ημέρα της απόλυσης.
| Χρόνος υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη | Αποζημίωση ίση με τις αποδοχές |
|---|---|
| ⚠️ κάτω από 2 μήνες | ⚠️ ΚΑΜΙΑ |
| 2 μηνών έως 1 έτους | 5 ημερομισθίων |
| 1 έτους έως 2 ετών | 7 ημερομισθίων |
| 2 ετών έως 5 ετών | 15 ημερομισθίων |
| 5 ετών έως 10 ετών | 30 ημερομισθίων |
| 10 ετών έως 15 ετών | 60 ημερομισθίων |
| 15 ετών έως 20 ετών | 90 ημερομισθίων |
| 20 ετών και άνω | 105 ημερομισθίων |
💡 Πρόσεξε την κλιμάκωση: 5 → 7 → 15 → 30 → 60 → 90 → 105. Ουσιαστικά διπλασιάζεται σε κάθε βαθμίδα ως τα 15 έτη, και μετά επιβραδύνεται.
«Η προσαύξηση κατά την αναλογία των επιδομάτων εορτών Χριστουγέννων και Πάσχα και του επιδόματος άδειας είναι ΙΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΝΑ ΕΚΤΟ (1/6) ΤΗΣ ΟΛΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ και γι' αυτόν τον λόγο … η αποζημίωση … ΠΡΟΣΑΥΞΑΝΕΤΑΙ ΚΑΤΑ 1/6.»
Ο ΤΥΠΟΣ: ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ = (ημερομίσθια πίνακα) × (ημερομίσθιο) × 7/6
💡 Παράδειγμα (η Άσκηση 3): εργάτης με 10 μήνες υπηρεσίας και ημερομίσθιο 10.000 → 5 ημερομίσθια → 5 × 10.000 = 50.000 × 7/6 = 58.333,33 δρχ.
«υπολογίζεται με βάση τις ΤΑΚΤΙΚΕΣ ΑΠΟΔΟΧΕΣ ΤΟΥ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΥ ΜΗΝΑ με καθεστώς ΠΛΗΡΟΥΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ» — δηλαδή το ημερομίσθιο και κάθε άλλη παροχή που δίνεται «σταθερά και μόνιμα»: νυκτερινή, Κυριακές/εξαιρέσιμες, νόμιμες υπερωρίες, υπερεργασία, ανθυγιεινό, φιλοδωρήματα.
«λαμβάνεται υπόψη η ιδιότητα του μισθωτού ως υπαλλήλου ή εργατοτεχνίτη ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ. Στην τελευταία αυτή ιδιότητα ΠΡΟΣΜΕΤΡΑΤΑΙ ΚΑΙ ΟΛΟΣ Ο ΧΡΟΝΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΔΙΑΝΥΘΕΙ ΣΤΟΝ ΙΔΙΟ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΜΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΙΔΙΟΤΗΤΑ.»
Δηλαδή αν κάποιος ήταν 5 χρόνια εργάτης και μετά 3 χρόνια υπάλληλος, απολύεται ως ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ με 8 χρόνια υπηρεσίας.
| ΕΡΓΑΤΟΤΕΧΝΙΤΕΣ | ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ | |
|---|---|---|
| Μονάδα | ημερομίσθια | ΜΗΝΕΣ |
| Στα 20 έτη | 105 ημερομίσθια (≈ 4,2 μήνες) | 16 ΜΗΝΕΣ |
| Ανώτατο | 105 ημερομίσθια | 24 μήνες |
| Διπλό σύστημα | ⚠️ ΟΧΙ | ✅ ΝΑΙ |
⚠️ Η διαφορά είναι τεράστια — και είναι μία από τις μεγαλύτερες ανισότητες του παλαιού εργατικού δικαίου.
Σύνοψη: Ο τρόπος καταβολής: «Σε αυτούς επιβάλλεται, με την κοινοποίηση του εγγράφου της απόλυσης, να τους καταβάλλεται και η οφειλόμενη νόμιμη αποζημίωση, ΑΛΛΙΩΣ Η ΑΠΟΛΥΣΗ ΕΙΝΑΙ ΑΚΥΡΗ» — δηλαδή ολόκληρη και αμέσως, χωρίς δυνατότητα δόσεων.
Ο πίνακας (ανάλογα με τα έτη υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη):
| Χρόνος υπηρεσίας | Αποζημίωση |
|---|---|
| 2 μηνών έως 1 έτους | 5 ημερομισθίων |
| 1 έτους έως 2 ετών | 7 ημερομισθίων |
| 2 ετών έως 5 ετών | 15 ημερομισθίων |
| 5 ετών έως 10 ετών | 30 ημερομισθίων |
| 10 ετών έως 15 ετών | 60 ημερομισθίων |
| 15 ετών έως 20 ετών | 90 ημερομισθίων |
| 20 ετών και άνω | 105 ημερομισθίων |
⚠️ Κάτω από 2 μήνες δεν οφείλεται καμία αποζημίωση.
Και πάντοτε προσαύξηση 1/6: «η προσαύξηση κατά την αναλογία των επιδομάτων εορτών και του επιδόματος άδειας είναι ίση προς το ένα έκτο (1/6) της όλης αποζημίωσης». Άρα:
ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ = (ημερομίσθια πίνακα) × (ημερομίσθιο) × 7/6
📌 Υπολογίζεται «με βάση τις τακτικές αποδοχές του τελευταίου μήνα με καθεστώς πλήρους απασχόλησης», και η ιδιότητα κρίνεται «κατά τον χρόνο της καταγγελίας», προσμετρώντας «όλο τον χρόνο υπηρεσίας που έχει διανυθεί στον ίδιο εργοδότη με ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ιδιότητα».
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για τον υπολογισμό της αποζημίωσης των υπαλλήλων στην άμεση καταγγελία;
Απάντηση:
«Σε αυτή επιβάλλεται, με την κοινοποίηση του εγγράφου της απόλυσης, να καταβάλλεται στον εργαζόμενο και η οφειλόμενη νόμιμη αποζημίωση, η οποία, ανάλογα με τα ΕΤΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ του στον ΙΔΙΟ ΕΡΓΟΔΟΤΗ, είναι η εξής:»
| Χρόνος Υπηρεσίας | Αποζημίωση | Χρόνος Υπηρεσίας | Αποζημίωση |
|---|---|---|---|
| ⚠️ μέχρι 2 μήνες | ⚠️ χωρίς αποζ/ση | 17 έτη | 13 μήνες |
| 2 μήνες – 1 έτος | 1 μήνα | 18 έτη | 14 μήνες |
| 1 έτος – 4 έτη | 2 μήνες | 19 έτη | 15 μήνες |
| 4 έτη – 6 έτη | 3 μήνες | 20 έτη | 16 μήνες |
| 6 έτη – 8 έτη | 4 μήνες | 21 έτη | 17 μήνες |
| 8 έτη – 10 έτη | 5 μήνες | 22 έτη | 18 μήνες |
| 10 έτη συμπληρωμένα | 6 μήνες | 23 έτη | 19 μήνες |
| 11 έτη | 7 μήνες | 24 έτη | 20 μήνες |
| 12 έτη | 8 μήνες | 25 έτη | 21 μήνες |
| 13 έτη | 9 μήνες | 26 έτη | 22 μήνες |
| 14 έτη | 10 μήνες | 27 έτη | 23 μήνες |
| 15 έτη | 11 μήνες | 28 και πάνω | 24 μήνες |
| 16 έτη | 12 μήνες |
Ο ΜΝΗΜΟΝΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ: στα 10 έτη → 6 μήνες· από εκεί και πέρα +1 μήνας για κάθε επιπλέον έτος, με ανώτατο 24 μήνες στα 28 έτη.
⚠️ «Τα παραπάνω έτη υπολογίζονται ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΕΝΑ.» — δηλαδή 21 έτη και 9 μήνες μετρούν ως 21 έτη.
ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ = (μήνες πίνακα) × (τακτικές αποδοχές) × 7/6
💡 Παράδειγμα (η Άσκηση 1): 21 έτη → 17 μήνες, μισθός 300.000 → 17 × 300.000 = 5.100.000 × 7/6 = 5.950.000 δρχ.
| Ύψος | Τρόπος |
|---|---|
| ≤ αποδοχές 6 μηνών | «καταβάλλεται … ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ» |
| > αποδοχές 6 μηνών | «την ημέρα της καταγγελίας … μέρος ΙΣΟ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΜΙΣΘΟΥΣ ΕΞΙ ΜΗΝΩΝ, και το υπόλοιπο … αν το επιθυμεί, σε ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΕΣ ΔΟΣΕΙΣ, η πρώτη των οποίων … την επομένη της συμπλήρωσης ΤΡΙΜΗΝΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΛΥΣΗ» |
⚠️ «Κάθε δόση ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΠΟΔΟΧΕΣ ΤΡΙΩΝ ΜΗΝΩΝ, ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ δόση η οποία πιθανόν να είναι μικρότερη.»
⚠️⚠️ ΚΑΙ Η ΚΥΡΩΣΗ: «η ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΜΙΑΣ από τις τριμηνιαίες δόσεις» επιφέρει ΑΚΥΡΟΤΗΤΑ της καταγγελίας.
💡 Πρόσεξε το «ΑΝ ΤΟ ΕΠΙΘΥΜΕΙ»: οι δόσεις είναι δικαίωμα του εργοδότη, όχι υποχρέωση. Μπορεί πάντα να πληρώσει ολόκληρη την αποζημίωση αμέσως.
📌 Και αν ο μισθωτός αρνηθεί να εισπράξει: ο εργοδότης πρέπει να καταθέσει το ποσό στο ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ μέσα σε εύλογο χρόνο, αλλιώς η καταγγελία δεν είναι έγκυρη.
Σύνοψη: Στην άμεση καταγγελία, «με την κοινοποίηση του εγγράφου της απόλυσης» καταβάλλεται ολόκληρη η νόμιμη αποζημίωση, «ανάλογα με τα έτη υπηρεσίας του στον ίδιο εργοδότη»:
| Χρόνος υπηρεσίας | Αποζημίωση | Χρόνος υπηρεσίας | Αποζημίωση |
|---|---|---|---|
| μέχρι 2 μήνες | χωρίς | 17 έτη | 13 μήνες |
| 2 μήνες – 1 έτος | 1 μήνα | 18 έτη | 14 μήνες |
| 1 – 4 έτη | 2 μήνες | 19 έτη | 15 μήνες |
| 4 – 6 έτη | 3 μήνες | 20 έτη | 16 μήνες |
| 6 – 8 έτη | 4 μήνες | 21 έτη | 17 μήνες |
| 8 – 10 έτη | 5 μήνες | 22 έτη | 18 μήνες |
| 10 έτη | 6 μήνες | 23 έτη | 19 μήνες |
| 11 – 16 έτη | 7 – 12 μήνες | 24 – 27 έτη | 20 – 23 μήνες |
| 28 και πάνω | 24 μήνες |
Μνημονικός κανόνας: στα 10 έτη → 6 μήνες, και +1 μήνας ανά έτος μέχρι το ανώτατο των 24 μηνών. ⚠️ «Τα παραπάνω έτη υπολογίζονται ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΕΝΑ.»
Και πάντοτε προσαύξηση 1/6: ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ = (μήνες) × (τακτικές αποδοχές) × 7/6
Ο τρόπος καταβολής: αν είναι ίση ή μικρότερη από τις αποδοχές 6 μηνών, «καταβάλλεται … ολόκληρη κατά την ημέρα της καταγγελίας». Αν είναι μεγαλύτερη, ο εργοδότης καταβάλλει αμέσως μέρος ίσο προς τους μισθούς 6 μηνών και το υπόλοιπο, «αν το επιθυμεί, σε ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΕΣ ΔΟΣΕΙΣ», η πρώτη «την επομένη της συμπλήρωσης τριμήνου από την απόλυση»· ⚠️ «κάθε δόση δεν μπορεί να είναι μικρότερη από τις αποδοχές τριών μηνών, εκτός από την τελευταία».
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για τον υπολογισμό της αποζημίωσης των υπαλλήλων στην καταγγελία με προειδοποίηση;
Απάντηση:
Η ΔΙΑΤΑΞΗ: «Κατά το σύστημα αυτό, ο εργοδότης υποχρεούται να ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΙ (ΠΑΝΤΟΤΕ ΕΓΓΡΑΦΩΣ) τον υπάλληλο ΤΟΣΟΥΣ ΜΗΝΕΣ ΝΩΡΙΤΕΡΑ, ΟΣΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ … ΜΗΝΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ ΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΥΤΑΙ Ο ΜΙΣΘΩΤΟΣ και ΜΟΝΟ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΗΝΩΝ ΑΥΤΩΝ ΘΑ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΟΤΙ ΛΥΘΗΚΕ Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ.»
ΚΑΙ Η ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ: «Όταν εκπνεύσει η προθεσμία της προειδοποίησης, όταν δηλ. έλθει η ημέρα που ορίστηκε για τη λύση της σύμβασης, ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει στον υπάλληλο ΤΟ ΜΙΣΟ ΤΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ ΠΟΥ ΘΑ ΕΠΑΙΡΝΕ ΑΝ ΔΕ ΓΙΝΟΤΑΝ Η ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ, αλλά τον απέλυε ΑΜΕΣΩΣ.»
| # | Βήμα |
|---|---|
| ① | Βρίσκεις από τον πίνακα τους μήνες αποζημίωσης (π.χ. 11 έτη → 7 μήνες) |
| ② | Ο ΙΔΙΟΣ αριθμός είναι και οι μήνες ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗΣ (7 μήνες νωρίτερα) |
| ③ | Στη λήξη καταβάλλεται ΤΟ ΜΙΣΟ της αποζημίωσης (7 ÷ 2 = 3,5 μήνες × αποδοχές × 7/6) |
💡 ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: «Υπάλληλος που εργάστηκε σε μια επιχείρηση ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ, για να απολυθεί με το σύστημα αυτό, πρέπει να προειδοποιηθεί από τον εργοδότη του ΠΡΙΝ ΕΝΑ ΜΗΝΑ, και μετά την παρέλευση αυτού θα λάβει αποζημίωση ΜΙΣΟΥ ΜΗΝΑ.»
Η σύμβαση ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΝΑ ΙΣΧΥΕΙ — «μόνο μετά την παρέλευση των μηνών αυτών θα θεωρείται ότι λύθηκε». Άρα:
| Ο κανόνας | |
|---|---|
| ο μισθωτός | εργάζεται κανονικά και αμείβεται κανονικά |
| ο χρόνος | μετράει ως χρόνος υπηρεσίας |
| η προστασία | ισχύουν ακόμη οι απαγορεύσεις (άδεια, εγκυμοσύνη κτλ.) |
| Πλευρά | Κερδίζει | Χάνει |
|---|---|---|
| ΜΙΣΘΩΤΟΣ | χρόνο να βρει εργασία ενώ ακόμη πληρώνεται | ⚠️ τη μισή αποζημίωση |
| ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ | μισή αποζημίωση και εργασία στο μεταξύ | ⚠️ δεσμεύεται για τους μήνες αυτούς |
💡 Το συνολικό κόστος για τον εργοδότη είναι περίπου το ίδιο — απλώς μεταφέρεται: τον μισό χρόνο τον πληρώνει σε μισθούς (και παίρνει εργασία) και τον άλλον μισό σε αποζημίωση. ⚠️ Στην άμεση καταγγελία πληρώνει όλο το ποσό χωρίς αντάλλαγμα.
«Με την παρούσα σας ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΩ ότι την … (θα τεθεί η ακριβής ημέρα λύσης) η εργασιακή σύμβασή σας ΘΑ ΛΥΘΕΙ και θα απόσχετε από την εργασία σας, λαμβάνοντας ΤΟ 1/2 ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ σας. Αν αρνηθείτε να την παραλάβετε τότε, η αποζημίωσή σας αυτή θα κατατεθεί στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.»
⚠️ Πρόσεξε τη διαφορά με το πρώτο υπόδειγμα (άμεση καταγγελία): εκεί «καταγγέλλω … ΑΠΟ ΣΗΜΕΡΑ … σας προσφέρω δε και τη νόμιμη αποζημίωσή σας». Εδώ προειδοποιεί για μελλοντική ημερομηνία και δίνει το μισό.
Σύνοψη: Στο σύστημα αυτό «ο εργοδότης υποχρεούται να προειδοποιήσει (ΠΑΝΤΟΤΕ ΕΓΓΡΑΦΩΣ) τον υπάλληλο τόσους μήνες νωρίτερα, ΟΣΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ … ΜΗΝΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ τους οποίους δικαιούται ο μισθωτός, και μόνο μετά την παρέλευση των μηνών αυτών θα θεωρείται ότι λύθηκε η σύμβαση εργασίας».
«Όταν εκπνεύσει η προθεσμία της προειδοποίησης … ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει στον υπάλληλο ΤΟ ΜΙΣΟ ΤΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ που θα έπαιρνε αν δε γινόταν η προειδοποίηση, αλλά τον απέλυε αμέσως.»
Ο υπολογισμός σε τρία βήματα: ① από τον πίνακα βρίσκεις τους μήνες αποζημίωσης· ② ο ίδιος αριθμός είναι και οι μήνες προειδοποίησης· ③ καταβάλλεται το μισό (με την προσαύξηση 1/6 πάντοτε).
💡 Το παράδειγμα του βιβλίου: «Υπάλληλος που εργάστηκε … έναν χρόνο … πρέπει να προειδοποιηθεί … πριν έναν μήνα, και μετά την παρέλευση αυτού θα λάβει αποζημίωση ΜΙΣΟΥ ΜΗΝΑ.»
Κατά την περίοδο της προειδοποίησης η σύμβαση ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΝΑ ΙΣΧΥΕΙ: ο μισθωτός εργάζεται και αμείβεται κανονικά, και ο χρόνος αυτός μετράει ως υπηρεσία. Γι' αυτό το συνολικό κόστος για τον εργοδότη είναι περίπου το ίδιο — τον μισό χρόνο τον πληρώνει σε μισθούς (παίρνοντας εργασία) και τον άλλον μισό σε αποζημίωση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Με ποιες αποδοχές υπολογίζεται το ποσό της αποζημίωσης; Τι περιλαμβάνεται σε αυτές;
Απάντηση:
Ο ΚΑΝΟΝΑΣ: «Η αποζημίωση τόσο των εργατοτεχνιτών και υπηρετών, όσο και των υπαλλήλων, υπολογίζεται με βάση τις ΤΑΚΤΙΚΕΣ ΑΠΟΔΟΧΕΣ ΤΟΥ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΥ ΜΗΝΑ ΜΕ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΛΗΡΟΥΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΙΣΘΩΤΟΥ.»
💡 Τρία στοιχεία στη φράση:
| Στοιχείο | Σημασία |
|---|---|
| ΤΑΚΤΙΚΕΣ αποδοχές | όχι έκτακτες ή ευκαιριακές παροχές |
| ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΥ ΜΗΝΑ | όχι μέσος όρος καριέρας — οι τελευταίες, δηλαδή συνήθως οι υψηλότερες |
| ΠΛΗΡΟΥΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ | αν ο μισθωτός είχε μειωμένο ωράριο στο τέλος, ανάγεται σε πλήρες |
Ο ορισμός: «ως ΤΑΚΤΙΚΕΣ ΑΠΟΔΟΧΕΣ θεωρούνται ο μισθός ή το ημερομίσθιο και ΚΑΘΕ ΑΛΛΗ ΠΑΡΟΧΗ που δίνεται ΣΤΑΘΕΡΑ ΚΑΙ ΜΟΝΙΜΑ από τον εργοδότη ως ΑΝΤΑΛΛΑΓΜΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ που συμφωνήθηκε και παρασχέθηκε.»
«Ειδικότερα θεωρούνται ως τακτικές αποδοχές και συνυπολογίζονται για τον καθορισμό της αποζημίωσης:»
| # | Στοιχείο |
|---|---|
| 1 | Τα επιδόματα εορτών ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ και ΠΑΣΧΑ |
| 2 | Το επίδομα ΑΔΕΙΑΣ |
| 3 | Η προσαύξηση για ΝΥΚΤΕΡΙΝΗ εργασία και για νόμιμη εργασία κατά τις ΚΥΡΙΑΚΕΣ και τις ΕΞΑΙΡΕΣΙΜΕΣ ΕΟΡΤΕΣ |
| 4 | Η αμοιβή για νόμιμη ΥΠΕΡΩΡΙΑΚΗ εργασία |
| 5 | Η αμοιβή για ΥΠΕΡΕΡΓΑΣΙΑ |
| 6 | Το επίδομα ΑΝΘΥΓΙΕΙΝΗΣ εργασίας |
| 7 | Τα ΦΙΛΟΔΩΡΗΜΑΤΑ κτλ. |
«Σημείωση: Η προσαύξηση κατά την αναλογία των επιδομάτων εορτών Χριστουγέννων και Πάσχα και του επιδόματος άδειας είναι ΙΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΝΑ ΕΚΤΟ (1/6) ΤΗΣ ΟΛΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ και γι' αυτόν τον λόγο η αποζημίωση που οφείλεται στους απολυόμενους μισθωτούς ΠΡΟΣΑΥΞΑΝΕΤΑΙ ΚΑΤΑ 1/6.»
💡 Από πού βγαίνει το 1/6; Ένας εργαζόμενος λαμβάνει τον χρόνο 12 μηνιαίους μισθούς + 1 (Χριστούγεννα) + ½ (Πάσχα) + ½ (επίδομα άδειας) = 14 μισθούς. Τα 2 «επιπλέον» προς τους 12 δίνουν 2/12 = 1/6. Το κλάσμα δεν είναι αυθαίρετο — είναι ο πραγματικός λόγος των ετήσιων προς τους μηνιαίους μισθούς.
Ο ΤΥΠΟΣ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΑΣΚΗΣΗ: ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ = (μήνες ή ημερομίσθια πίνακα) × (τακτικές αποδοχές) × 7/6
💡 Παράδειγμα (η Άσκηση 2): μισθός 250.000 + 50.000 (νυκτερινή, Κυριακές, υπερεργασία, ανθυγιεινό — όλα στον κατάλογο) = 300.000 τακτικές αποδοχές. 11 έτη → 7 μήνες: 7 × 300.000 × 7/6 = 2.450.000 δρχ.
«λαμβάνεται υπόψη η ιδιότητα … ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ. Στην τελευταία αυτή ιδιότητα προσμετράται ΚΑΙ ΟΛΟΣ Ο ΧΡΟΝΟΣ υπηρεσίας … ΜΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΙΔΙΟΤΗΤΑ.»
📌 Και η Υπόμνηση: «μαζί με την αποζημίωση ο μισθωτός δικαιούται να λάβει τις τρέχουσες αποδοχές του, την ετήσια άδεια και το επίδομα άδειας … αναλογία δώρων Χριστουγέννων και Πάσχα, τυχόν άλλες καθυστερούμενες αποδοχές» ⚠️ «Πάντως η μη καταβολή αυτών … ΔΕ ΣΥΝΕΠΑΓΕΤΑΙ ΤΗΝ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑ της καταγγελίας.»
Σύνοψη: «Η αποζημίωση τόσο των εργατοτεχνιτών και υπηρετών, όσο και των υπαλλήλων, υπολογίζεται με βάση τις ΤΑΚΤΙΚΕΣ ΑΠΟΔΟΧΕΣ ΤΟΥ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΥ ΜΗΝΑ με καθεστώς ΠΛΗΡΟΥΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ του μισθωτού.»
Τακτικές αποδοχές είναι «ο μισθός ή το ημερομίσθιο και κάθε άλλη παροχή που δίνεται ΣΤΑΘΕΡΑ ΚΑΙ ΜΟΝΙΜΑ από τον εργοδότη ως αντάλλαγμα της εργασίας».
Ειδικότερα συνυπολογίζονται: 1) τα επιδόματα εορτών Χριστουγέννων και Πάσχα· 2) το επίδομα άδειας· 3) η προσαύξηση για ΝΥΚΤΕΡΙΝΗ εργασία και για νόμιμη εργασία Κυριακών και εξαιρέσιμων εορτών· 4) η αμοιβή για νόμιμη ΥΠΕΡΩΡΙΑΚΗ εργασία· 5) η αμοιβή για ΥΠΕΡΕΡΓΑΣΙΑ· 6) το επίδομα ΑΝΘΥΓΙΕΙΝΗΣ εργασίας· 7) τα φιλοδωρήματα κτλ.
Η κρίσιμη σημείωση: «Η προσαύξηση κατά την αναλογία των επιδομάτων εορτών … και του επιδόματος άδειας είναι ΙΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΝΑ ΕΚΤΟ (1/6) ΤΗΣ ΟΛΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ και γι' αυτόν τον λόγο … η αποζημίωση … ΠΡΟΣΑΥΞΑΝΕΤΑΙ ΚΑΤΑ 1/6.»
ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ = (μήνες ή ημερομίσθια πίνακα) × (τακτικές αποδοχές) × 7/6
💡 Το 1/6 δεν είναι αυθαίρετο: τον χρόνο ο μισθωτός λαμβάνει 14 μισθούς (12 + 1 Χριστουγέννων + ½ Πάσχα + ½ άδειας)· τα 2 επιπλέον προς τους 12 δίνουν 2/12 = 1/6.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιες κρατήσεις γίνονται στην αποζημίωση που παίρνει ο απολυόμενος;
Απάντηση:
Η ΔΙΑΤΑΞΗ: «Η αποζημίωση ΔΕΝ ΥΠΟΚΕΙΤΑΙ ΣΕ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ υπέρ του ΙΚΑ ή άλλου Ασφαλιστικού Οργανισμού, ΠΑΡΑ ΜΟΝΟ:»
| Κράτηση | Ποσοστό / βάση | |
|---|---|---|
| α | Τέλη ΧΑΡΤΟΣΗΜΟΥ και ΟΓΑ | «με ποσοστό 0,6% υπολογιζόμενο στο ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΠΟΣΟ της αποζημίωσης» |
| β | ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ | «με την καταβολή του οποίου ΕΞΑΝΤΛΕΙΤΑΙ Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ για το καθαρό ποσό της, που καταβάλλεται στον δικαιούχο» |
Η αποζημίωση ΔΕΝ ΥΠΟΚΕΙΤΑΙ ΣΕ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ. Και αυτό είναι ουσιώδης διαφορά από τις υπόλοιπες παροχές:
| Παροχή | Ασφαλιστικές εισφορές | Φόρος |
|---|---|---|
| μισθός | ✅ ΝΑΙ | ✅ ΝΑΙ |
| δώρα Χριστουγέννων / Πάσχα | ✅ ΝΑΙ («παρακρατούνται όλες οι εισφορές») | ✅ ΝΑΙ |
| αποδοχές και επίδομα άδειας | ✅ ΝΑΙ | ✅ ΝΑΙ |
| ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΣΗΣ | ⚠️ ΟΧΙ | ✅ ΝΑΙ |
💡 Γιατί: η αποζημίωση ΔΕΝ είναι αμοιβή για εργασία — είναι αποκατάσταση της ζημιάς που προκαλεί η απώλεια της θέσης. Δεν αντιστοιχεί δηλαδή σε παρασχεθείσα εργασία, άρα δεν γεννά ασφαλιστική υποχρέωση.
⚠️ Το 0,6% υπολογίζεται στο ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ποσό — δηλαδή πριν από οποιαδήποτε άλλη κράτηση.
💡 Παράδειγμα: αποζημίωση 2.450.000 δρχ. → χαρτόσημο και ΟΓΑ 2.450.000 × 0,6% = 14.700 δρχ.
Η φράση σημαίνει ΑΥΤΟΤΕΛΗ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ: ο φόρος παρακρατείται στην πηγή και η αποζημίωση δεν προστίθεται στο υπόλοιπο εισόδημα του μισθωτού για τη φορολογική δήλωση.
💡 Είναι ευνοϊκή ρύθμιση: αλλιώς ένα εφάπαξ ποσό δύο ετήσιων μισθών θα εκτόξευε τον φορολογικό συντελεστή της χρονιάς.
«μαζί με την αποζημίωση ο μισθωτός δικαιούται να λάβει τις ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΑΠΟΔΟΧΕΣ του, την ΕΤΗΣΙΑ ΑΔΕΙΑ και το ΕΠΙΔΟΜΑ ΑΔΕΙΑΣ, εφόσον δεν τα έχει λάβει προηγουμένως, ΑΝΑΛΟΓΙΑ ΔΩΡΩΝ Χριστουγέννων και Πάσχα, τυχόν άλλες καθυστερούμενες αποδοχές κτλ.»
⚠️ «Πάντως η ΜΗ ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΑΥΤΩΝ από τον εργοδότη ΔΕ ΣΥΝΕΠΑΓΕΤΑΙ ΤΗΝ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ.» Μόνο η αποζημίωση επηρεάζει την εγκυρότητα.
⚠️ ΣΗΜΕΡΑ το χαρτόσημο της αποζημίωσης (0,6%) ΕΧΕΙ ΚΑΤΑΡΓΗΘΕΙ και η φορολόγηση γίνεται με αυτοτελή κλίμακα ανάλογα με τα έτη υπηρεσίας. Η αρχή όμως — ότι η αποζημίωση ΔΕΝ υπόκειται σε ασφαλιστικές εισφορές — ΙΣΧΥΕΙ ΑΚΟΜΗ. Στις εξετάσεις γράψε τα στοιχεία του βιβλίου.
Σύνοψη: «Η αποζημίωση ΔΕΝ ΥΠΟΚΕΙΤΑΙ ΣΕ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ υπέρ του ΙΚΑ ή άλλου Ασφαλιστικού Οργανισμού, παρά μόνο:
α) σε τέλη ΧΑΡΤΟΣΗΜΟΥ και ΟΓΑ με ποσοστό 0,6%, «υπολογιζόμενο στο ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΠΟΣΟ της αποζημίωσης», και β) σε ΦΟΡΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ, «με την καταβολή του οποίου εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση για το καθαρό ποσό της, που καταβάλλεται στον δικαιούχο».»
Το σημαντικότερο είναι το αρνητικό σκέλος: η αποζημίωση απόλυσης ΔΕΝ έχει ασφαλιστικές εισφορές — σε αντίθεση με τον μισθό, τα δώρα και τις αποδοχές άδειας, από τα οποία «παρακρατούνται όλες οι εισφορές».
💡 Ο λόγος: η αποζημίωση δεν είναι αμοιβή για παρασχεθείσα εργασία, αλλά αποκατάσταση της ζημιάς από την απώλεια της θέσης.
💡 «Εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση» σημαίνει αυτοτελής φορολόγηση: ο φόρος παρακρατείται στην πηγή και το ποσό δεν προστίθεται στο υπόλοιπο εισόδημα.
(Σήμερα το χαρτόσημο 0,6% έχει καταργηθεί· η αρχή της απαλλαγής από ασφαλιστικές εισφορές ισχύει ακόμη.)
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πότε είναι άκυρη η καταγγελία της σύμβασης εργασίας;
Απάντηση:
«η μη έγγραφη καταγγελία … ή η μη καταβολή της οφειλόμενης αποζημίωσης ή η μη καταχώρηση της απασχόλησης … στα τηρούμενα για το ΙΚΑ μισθολόγια ή η μη ασφάλιση του μισθωτού, ΚΑΘΙΣΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΑΚΥΡΗ.»
| Παράβαση | |
|---|---|
| α | δεν έγινε ΕΓΓΡΑΦΩΣ |
| β | δεν καταβλήθηκε η οφειλόμενη ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ |
| γ | δεν καταχωρήθηκε / δεν ασφαλίστηκε ο μισθωτός |
| δ | ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΜΙΑΣ ΔΟΣΗΣ — «Το ίδιο αποτέλεσμα, δηλ. ακυρότητα, επιφέρει και η καθυστέρηση μίας από τις τριμηνιαίες δόσεις» |
«απαγορεύεται η καταγγελία και εάν έγινε είναι ΑΚΥΡΗ:»
| Περίπτωση | |
|---|---|
| α | κατά την ΕΤΗΣΙΑ ΑΔΕΙΑ ΑΝΑΨΥΧΗΣ |
| β | κατά την ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ και ένα έτος μετά τον τοκετό (εκτός σπουδαίου λόγου — και η μειωμένη απόδοση ΔΕΝ είναι) |
| γ | για ΑΡΝΗΣΗ ΜΕΡΙΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ |
| δ | για νόμιμη ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ |
«Το δικαίωμα του εργοδότη … δεν είναι ανεξέλεγκτο και απεριόριστο, αλλά πρέπει να ασκείται μέσα στα όρια που επιβάλλουν η ΚΑΛΗ ΠΙΣΤΗ ή τα ΧΡΗΣΤΑ ΗΘΗ ή ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ Ή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ του δικαιώματος. Απολύσεις που γίνονται καταχρηστικά είναι ΑΚΥΡΕΣ.»
Παραδείγματα από τη νομολογία: ο μισθωτός επιδίωξε δικαστικά τις νόμιμες αποδοχές του · έκανε παράπονα στην Επιθεώρηση Εργασίας · εξετάστηκε ως μάρτυρας υπέρ συναδέλφου · για λόγους εκδίκησης.
«αυτές είναι ΑΚΥΡΕΣ αν ΔΕΝ ΕΓΚΡΙΘΟΥΝ από τον Νομάρχη ή τον Υπουργό Εργασίας μέσα στις προθεσμίες και κατά τη διαδικασία που καθορίζει ο νόμος.»
| Συνέπεια | Το κείμενο |
|---|---|
| μισθοί υπερημερίας | «οφείλει ο εργοδότης ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΜΙΣΘΟΥΣ … από την ημέρα της άκυρης απόλυσης μέχρι την ημέρα που θα τον απολύσει ΕΓΚΥΡΑ» |
| ο χρόνος μετράει | «θεωρείται ως χρόνος ΣΥΝΕΧΙΣΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ του» |
| εργοδοτικές εισφορές | «το ΣΥΝΟΛΟ … ΧΩΡΙΣ να έχει δικαίωμα να αναζητήσει την αποζημίωση» |
| ΣΥΜΨΗΦΙΣΜΟΣ | «η αποζημίωση που έχει καταβληθεί ΣΥΜΨΗΦΙΖΕΤΑΙ με τις τακτικές που οφείλονται» |
| εργατικές εισφορές | ο μισθωτός τις καταβάλλει |
⚠️⚠️ ΚΑΙ Η ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΠΟΥ ΤΑ ΚΡΙΝΕΙ ΟΛΑ: «η αξίωση του μισθωτού να επιδιώξει δικαστικά την αναγνώριση αυτής της ακυρότητας ΠΑΡΑΓΡΑΦΕΤΑΙ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΜΗΝΕΣ από την ημέρα λύσης της σχέσης εργασίας.»
📌 Μία εξαίρεση: «Στις ΑΚΥΡΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ εργασίας … ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλλει ΜΟΝΟ την αποζημίωση, όχι δε και τις αποδοχές μετά την απόλυση, «γιατί από τον νόμο δεν του επιτρέπεται να απασχολεί μισθωτό παράνομα με άκυρη σύμβαση εργασίας».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η καταγγελία είναι ΑΚΥΡΗ σε τέσσερις ομάδες περιπτώσεων:
① Παράβαση των όρων εγκυρότητας: «η μη έγγραφη καταγγελία ή η μη καταβολή της οφειλόμενης αποζημίωσης ή η μη καταχώρηση … στα τηρούμενα για το ΙΚΑ μισθολόγια ή η μη ασφάλιση του μισθωτού, καθιστά την καταγγελία άκυρη». ⚠️ Το ίδιο και η «καθυστέρηση μίας από τις τριμηνιαίες δόσεις».
② Οι απαγορεύσεις — «απαγορεύεται η καταγγελία και εάν έγινε είναι ΑΚΥΡΗ»: κατά την ετήσια άδεια αναψυχής· κατά την εγκυμοσύνη και ένα έτος μετά τον τοκετό (εκτός σπουδαίου λόγου)· όταν οφείλεται στην άρνηση μερικής απασχόλησης· για νόμιμη συνδικαλιστική δράση.
③ Οι ΚΑΤΑΧΡΗΣΤΙΚΕΣ απολύσεις (άρθρο 281 Α.Κ.) — το δικαίωμα «πρέπει να ασκείται μέσα στα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος. Απολύσεις που γίνονται καταχρηστικά είναι ΑΚΥΡΕΣ.»
④ Οι ΟΜΑΔΙΚΕΣ απολύσεις «αν δεν εγκριθούν από τον Νομάρχη ή τον Υπουργό Εργασίας μέσα στις προθεσμίες και κατά τη διαδικασία που καθορίζει ο νόμος».
Η συνέπεια: ο εργοδότης «οφείλει … όλους τους μισθούς … από την ημέρα της άκυρης απόλυσης μέχρι την ημέρα που θα τον απολύσει έγκυρα», ο χρόνος «θεωρείται ως χρόνος συνέχισης της εργασίας», η αποζημίωση που καταβλήθηκε συμψηφίζεται και ο εργοδότης καταβάλλει το σύνολο των εργοδοτικών εισφορών.
⚠️ Η αξίωση αναγνώρισης της ακυρότητας παραγράφεται σε ΤΡΕΙΣ (3) ΜΗΝΕΣ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιες παραγραφές ισχύουν στην καταγγελία της σύμβασης εργασίας;
Απάντηση:
Η ΔΙΑΤΑΞΗ: «Ο νόμος ορίζει ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΗ ΠΑΡΑΓΡΑΦΗ για τις αξιώσεις του μισθωτού κατά του εργοδότη του που σχετίζονται με την καταγγελία της σύμβασης εργασίας.»
| Αξίωση | Παραγραφή | Αφετηρία |
|---|---|---|
| ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑΣ της καταγγελίας | ΤΡΕΙΣ (3) ΜΗΝΕΣ | «από την ημέρα ΛΥΣΗΣ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ» |
| ΚΑΤΑΒΟΛΗ ή ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ | ΕΞΙ (6) ΜΗΝΕΣ | «από τότε που ΕΓΙΝΕ ΑΠΑΙΤΗΤΗ» |
Κατά λέξη: «Σε περίπτωση ακυρότητας της καταγγελίας η αξίωση του μισθωτού να επιδιώξει δικαστικά την αναγνώριση αυτής της ακυρότητας παραγράφεται σε ΤΡΕΙΣ ΜΗΝΕΣ από την ημέρα λύσης της σχέσης εργασίας. Η αξίωσή του για καταβολή ή συμπλήρωση της αποζημίωσής του παραγράφεται σε ΕΞΙ ΜΗΝΕΣ από τότε που έγινε απαιτητή.»
| Αξίωση | Τι διακυβεύεται | Γιατί σύντομη/μακρότερη |
|---|---|---|
| ακυρότητα (3 μήνες) | η ΤΥΧΗ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ — αν συνεχίζεται ή όχι | ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΥΝΤΟΜΗ, γιατί το κενό δεν μπορεί να διαρκεί: ο εργοδότης πρέπει να ξέρει αν έχει προσωπικό, ο μισθωτός αν έχει δουλειά |
| αποζημίωση (6 μήνες) | ΧΡΗΜΑΤΙΚΟ ποσό | δεν επηρεάζει τη λειτουργία της επιχείρησης — γι' αυτό δίνεται διπλάσιος χρόνος |
⚠️⚠️ Η ΤΡΙΜΗΝΗ ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΕΙΝΑΙ ΠΑΓΙΔΑ. Είναι πολύ σύντομη και αποκλειστική — αν περάσει, ο μισθωτός δεν μπορεί πια να ζητήσει μισθούς υπερημερίας, όσο κραυγαλέα κι αν ήταν η παρανομία. Μπορεί όμως ακόμη να ζητήσει τη ΔΙΑΦΟΡΑ της αποζημίωσης για άλλους τρεις μήνες.
«Τέλος με ρητή διάταξη του νόμου ορίστηκε ότι ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΠΑΡΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ ΜΙΣΘΩΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΤΥΧΟΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟΥ ΝΑ ΑΞΙΩΣΕΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ, Η ΕΙΣΠΡΑΞΗ ΑΠΟ ΑΥΤΟΝ, ΕΣΤΩ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗ, ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΤΕΡΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ ΠΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΕ Ο ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ ΤΟΥ.»
💡 Είναι κρίσιμη — και λύνει την Άσκηση 8. Ο μισθωτός μπορεί να παραλάβει το ελλιπές ποσό, να υπογράψει την απόδειξη χωρίς καμία επιφύλαξη, και παρ' όλα αυτά να διεκδικήσει τη διαφορά.
Ο νόμος αναγνωρίζει την πραγματικότητα: ο απολυόμενος συνήθως χρειάζεται τα χρήματα αμέσως και δεν είναι σε θέση να διαπραγματευτεί. Θα ήταν άδικο η ανάγκη του να λειτουργεί ως παραίτηση.
| Αξίωση | Παραγραφή |
|---|---|
| μισθοί και λοιπές αποδοχές (κεφ. 4) | 5 χρόνια (άρθρο 250 ΑΚ) |
| ακυρότητα καταγγελίας | 3 ΜΗΝΕΣ |
| αποζημίωση απόλυσης | 6 ΜΗΝΕΣ |
⚠️ Η διαφορά είναι τεράστια — και γι' αυτό ο απολυόμενος πρέπει να κινηθεί αμέσως.
Σύνοψη: «Ο νόμος ορίζει ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΗ ΠΑΡΑΓΡΑΦΗ για τις αξιώσεις του μισθωτού … που σχετίζονται με την καταγγελία»:
① «Σε περίπτωση ΑΚΥΡΟΤΗΤΑΣ της καταγγελίας, η αξίωση του μισθωτού να επιδιώξει δικαστικά την ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ αυτής της ακυρότητας παραγράφεται σε ΤΡΕΙΣ (3) ΜΗΝΕΣ από την ημέρα ΛΥΣΗΣ της σχέσης εργασίας.»
② «Η αξίωσή του για ΚΑΤΑΒΟΛΗ Ή ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ του παραγράφεται σε ΕΞΙ (6) ΜΗΝΕΣ από τότε που ΕΓΙΝΕ ΑΠΑΙΤΗΤΗ.»
💡 Γιατί διαφέρουν: η τρίμηνη αφορά την τύχη της ίδιας της σχέσης (αν συνεχίζεται) — και μια τέτοια εκκρεμότητα δεν μπορεί να διαρκεί. Η εξάμηνη αφορά χρηματικό ποσό, που δεν επηρεάζει τη λειτουργία της επιχείρησης.
Και η προστατευτική διάταξη που τις συνοδεύει: «με ρητή διάταξη του νόμου ορίστηκε ότι ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΠΑΡΑΙΤΗΣΗ του μισθωτού από το τυχόν δικαίωμά του να αξιώσει μεγαλύτερη αποζημίωση, η είσπραξη από αυτόν, ΕΣΤΩ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗ, της ΜΙΚΡΟΤΕΡΗΣ αποζημίωσης που του πρόσφερε ο εργοδότης του.»
⚠️ Σύγκρινε: οι μισθοί παραγράφονται σε 5 χρόνια (άρθρο 250 ΑΚ)· οι αξιώσεις της καταγγελίας σε 3 και 6 μήνες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Εντός ποιας προθεσμίας και πού αναγγέλλεται η απόλυση του μισθωτού;
Απάντηση:
Η ΔΙΑΤΑΞΗ: «Εντός ΟΚΤΩ (8) ΗΜΕΡΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΛΥΣΗ, ο εργοδότης υποχρεούται να την ΑΝΑΓΓΕΙΛΕΙ (ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΕΙ) ΣΕ ΔΥΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΑ στην ΑΡΜΟΔΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ (ΟΑΕΔ).»
| Στοιχείο | Ο κανόνας |
|---|---|
| Προθεσμία | ΟΚΤΩ (8) ΗΜΕΡΕΣ από την απόλυση |
| Πού | στην αρμόδια υπηρεσία του ΟΑΕΔ |
| Πώς | σε ΔΥΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΑ |
«Η αναγγελία πρέπει να περιλαμβάνει ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΤΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ με τα στοιχεία της επιχείρησης και του εργοδότη που καθορίζει ο νόμος.»
| Στοιχεία ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΣ | Στοιχεία ΑΠΟΛΥΟΜΕΝΟΥ |
|---|---|
| 1. Επωνυμία | 1. Ονοματεπώνυμο · 2. Όνομα πατέρα |
| 2. Αντικείμενο | 3. Ειδικότητα |
| 3. Διεύθυνση | 4. Αποδοχές κατά την απόλυση |
| 4. Αριθ. Βιβλίου αγοράς ενσήμων ΙΚΑ | 5. Χρονολογία πρόσληψης · 6. Χρονολογία απόλυσης |
| 7. Χρονολογία καταβολής αποζημίωσης · 8. Ποσό αποζημίωσης | |
| 9. Ηλικία |
💡 Πρόσεξε γιατί ζητούνται αυτά τα στοιχεία: ο ΟΑΕΔ πρέπει να ελέγξει αν καταβλήθηκε η αποζημίωση (όροι εγκυρότητας) και να προετοιμάσει τυχόν επιδότηση ανεργίας (ημερομηνίες, αποδοχές, ηλικία).
Μην την μπερδέψεις με τους τρεις όρους (έγγραφο, ασφάλιση, αποζημίωση). Η αναγγελία είναι μεταγενέστερη διοικητική υποχρέωση:
| Οι ΤΡΕΙΣ ΟΡΟΙ | Η ΑΝΑΓΓΕΛΙΑ | |
|---|---|---|
| Πότε | κατά την καταγγελία | εντός 8 ημερών ΜΕΤΑ |
| Προς ποιον | προς τον μισθωτό | προς τον ΟΑΕΔ |
| Παράβαση | ⚠️ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑ | διοικητική κύρωση |
📌 Και θυμήσου ότι υποχρέωση αναγγελίας στον ΟΑΕΔ υπάρχει και για τη λήξη της σύμβασης ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ χρόνου: «Το μόνο που υποχρεούται ο εργοδότης είναι να αναγγείλει αυτό το γεγονός στον ΟΑΕΔ.»
⚠️ ΣΗΜΕΡΑ η αναγγελία γίνεται ηλεκτρονικά στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ και ο ΟΑΕΔ λέγεται ΔΥΠΑ. Η λογική — υποχρεωτική δήλωση της απόλυσης στην αρμόδια αρχή εντός σύντομης προθεσμίας — ισχύει ακέραιη.
Σύνοψη: «Εντός ΟΚΤΩ (8) ΗΜΕΡΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΛΥΣΗ, ο εργοδότης υποχρεούται να την αναγγείλει (κοινοποιήσει) ΣΕ ΔΥΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΑ στην αρμόδια υπηρεσία του Οργανισμού Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.).»
«Η αναγγελία πρέπει να περιλαμβάνει ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΤΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ με τα στοιχεία της επιχείρησης και του εργοδότη που καθορίζει ο νόμος» — δηλαδή:
Στοιχεία επιχειρήσεως: επωνυμία, αντικείμενο, διεύθυνση, αριθ. βιβλίου αγοράς ενσήμων ΙΚΑ. Στοιχεία απολυομένου: ονοματεπώνυμο, όνομα πατέρα, ειδικότητα, αποδοχές κατά την απόλυση, χρονολογία πρόσληψης, χρονολογία απόλυσης, χρονολογία καταβολής αποζημίωσης, ποσό αποζημίωσης, ηλικία.
⚠️ Προσοχή: η αναγγελία ΔΕΝ είναι όρος εγκυρότητας της καταγγελίας — οι όροι είναι τρεις (έγγραφο, ασφάλιση/καταχώρηση, αποζημίωση). Η αναγγελία είναι μεταγενέστερη διοικητική υποχρέωση προς τον ΟΑΕΔ.
📌 Αντίστοιχη υποχρέωση αναγγελίας υπάρχει και για τη λήξη της σύμβασης ορισμένου χρόνου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για τις ομαδικές απολύσεις;
Απάντηση:
| Όψη | Το κείμενο |
|---|---|
| ⚠️ Ο κίνδυνος | «Η απόλυση πολλών μισθωτών ταυτόχρονα ή μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα δημιουργεί σοβαρά προβλήματα ΑΝΕΡΓΙΑΣ … τόσο σε αυτούς που απολύθηκαν, όσο και στο ΕΥΡΥΤΕΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» |
| Η αναγκαιότητα | «ορισμένες φορές αυτές οι απολύσεις επιβάλλονται από την οικονομική πρόοδο, όταν η επιχείρηση είναι υποχρεωμένη, για τεχνικούς, οικονομικούς και οργανωτικούς λόγους, να μειώσει το προσωπικό της, τόσο για την ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΔΙΑΣ, όσο και για τη ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΘΕΣΕΩΝ των μισθωτών που δε συμπεριλαμβάνονται στους απολυόμενους» |
«Για τους λόγους αυτούς η πολιτεία αναγκάστηκε να επέμβει νομοθετικά, για να ΕΛΕΓΞΕΙ ΜΕ ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ αυτών των απολύσεων.» 💡 Ο νόμος δεν απαγορεύει — ΕΛΕΓΧΕΙ.
«ΟΜΑΔΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΣΕΙΣ θεωρούνται όσες γίνονται από επιχειρήσεις … του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, που απασχολούν ΠΑΝΩ ΑΠΟ 20 ΜΙΣΘΩΤΟΥΣ, για λόγους που ΔΕΝ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΩΝ ΑΠΟΛΥΟΜΕΝΩΝ και υπερβαίνουν ΚΑΘΕ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑΚΟ ΜΗΝΑ ορισμένα ΟΡΙΑ.»
| # | Προϋπόθεση |
|---|---|
| ① | επιχείρηση με ΠΑΝΩ ΑΠΟ 20 ΜΙΣΘΩΤΟΥΣ |
| ② | λόγοι που ΔΕΝ αφορούν στο ΠΡΟΣΩΠΟ των απολυομένων |
| ③ | υπέρβαση των ορίων κάθε ημερολογιακό μήνα |
| Μέγεθος επιχείρησης | Όριο |
|---|---|
| 21 – 50 μισθωτοί | 5 μισθωτοί |
| πολυπληθέστερο προσωπικό | ποσοστό 2-3% του προσωπικού και ως 30 άτομα |
📌 «Η διακύμανση του ποσοστού αυτού καθορίζεται ΚΑΘΕ ΕΞΑΜΗΝΟ με απόφαση του Υπουργού Εργασίας.»
| # | Βήμα | Το κείμενο |
|---|---|---|
| ① | ΓΡΑΠΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ | «οφείλει να πληροφορήσει ΓΡΑΠΤΑ τους ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΥΣ ΤΩΝ ΜΙΣΘΩΤΩΝ για τις σχεδιαζόμενες απολύσεις, τους λόγους τους, τον αριθμό των μισθωτών που απασχολεί, τον αριθμό που θα απολυθεί ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ, ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ» |
| ② | ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΙΣ | «να προχωρήσει σε διαβουλεύσεις μαζί τους μήπως υπάρχει δυνατότητα να ΑΠΟΦΕΥΧΘΟΥΝ Ή ΝΑ ΕΛΑΤΤΩΘΟΥΝ» |
| ③ | ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ | αντίγραφα στον νομάρχη και τον επιθεωρητή εργασίας (ή στον Υπουργό Εργασίας αν υπάρχουν υποκαταστήματα σε περισσότερους νομούς) |
| ④ | ΣΥΜΦΩΝΙΑ | «οι απολύσεις γίνονται κατά το περιεχόμενο της συμφωνίας» |
| ⑤ | ΔΙΑΦΩΝΙΑ | ο νομάρχης ή ο Υπουργός, με αιτιολογημένη απόφαση εντός 10 ΗΜΕΡΩΝ: παράταση 20 ημερών · μη έγκριση · έγκριση μέρους · έγκριση όλων |
| ⑥ | ⚠️ ΣΙΩΠΗ | «Αν δεν εκδοθεί απόφαση μέσα στις προθεσμίες, οι ομαδικές απολύσεις πραγματοποιούνται στην ΕΚΤΑΣΗ ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΔΕΧΘΕΙ Ο ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ κατά τις συζητήσεις» |
⚠️⚠️ Η ΚΥΡΩΣΗ: «Ομαδικές απολύσεις ΚΑΤΑ ΠΑΡΑΒΑΣΗ των παραπάνω διατάξεων του νόμου είναι ΑΚΥΡΕΣ.»
💡 Δύο σημεία που ξεχωρίζουν:
① Η προϋπόθεση «λόγοι που δεν αφορούν στο πρόσωπο» είναι το κλειδί. Αν ο εργοδότης απολύει 10 άτομα για ατομικά παραπτώματα, δεν πρόκειται για ομαδικές απολύσεις. Ο νόμος στοχεύει στις οικονομικές/οργανωτικές απολύσεις.
② Η σιωπή της διοίκησης λειτουργεί ΥΠΕΡ του εργοδότη — αλλά μόνο ως προς την έκταση που ο ίδιος δέχθηκε στις διαβουλεύσεις. Άρα έχει κίνητρο να διαπραγματευθεί καλόπιστα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Γιατί ρυθμίζονται: η απόλυση πολλών μισθωτών ταυτόχρονα «δημιουργεί σοβαρά προβλήματα ανεργίας … τόσο σε αυτούς που απολύθηκαν, όσο και στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον»· από την άλλη, «ορισμένες φορές … επιβάλλονται από την οικονομική πρόοδο», για τεχνικούς, οικονομικούς και οργανωτικούς λόγους. Γι' αυτό η Πολιτεία επενέβη «για να ελέγξει με ειδική διαδικασία την αναγκαιότητα αυτών των απολύσεων».
Ο ορισμός: «όσες γίνονται από επιχειρήσεις … του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, που απασχολούν πάνω από 20 μισθωτούς, για λόγους που ΔΕΝ αφορούν στο πρόσωπο των απολυομένων και υπερβαίνουν κάθε ημερολογιακό μήνα ορισμένα όρια»:
| Μέγεθος | Όριο |
|---|---|
| 21 – 50 μισθωτοί | 5 μισθωτοί |
| πολυπληθέστερο προσωπικό | 2-3% του προσωπικού και ως 30 άτομα |
(«Η διακύμανση του ποσοστού … καθορίζεται κάθε εξάμηνο με απόφαση του Υπουργού Εργασίας.»)
Η διαδικασία: γραπτή πληροφόρηση των εκπροσώπων των μισθωτών (λόγοι, αριθμός απασχολουμένων, αριθμός απολυομένων κατά φύλο, ηλικία και ειδικότητα) → διαβουλεύσεις «μήπως υπάρχει δυνατότητα να αποφευχθούν ή να ελαττωθούν» → αντίγραφα στον νομάρχη και τον επιθεωρητή εργασίας. Αν υπάρξει συμφωνία, οι απολύσεις γίνονται κατά το περιεχόμενό της· αν υπάρξει διαφωνία, ο νομάρχης ή ο Υπουργός Εργασίας αποφασίζει αιτιολογημένα εντός 10 ημερών (παράταση 20 ημερών, μη έγκριση, μερική ή πλήρης έγκριση). ⚠️ Αν δεν εκδοθεί απόφαση, «οι απολύσεις πραγματοποιούνται στην έκταση που είχε δεχθεί ο εργοδότης κατά τις συζητήσεις».
⚠️ «Ομαδικές απολύσεις κατά παράβαση των παραπάνω διατάξεων … είναι ΑΚΥΡΕΣ.»
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για τη μονομερή βλαπτική μεταβολή της σχέσης εργασίας του μισθωτού από τον εργοδότη;
Απάντηση:
«Ο εργοδότης, μέσα στα όρια της νόμιμης άσκησης του ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΟΥ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ, ΕΧΕΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑ να προβαίνει σε ΜΟΝΟΜΕΡΕΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ της σχέσης εργασίας.»
💡 Το παράδειγμα του βιβλίου: «τον διευθυντή του τμήματος πώλησης ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ενδυμάτων ενός καταστήματος να τον μεταθέτει ως διευθυντή στο τμήμα πώλησης ΑΝΔΡΙΚΩΝ ενδυμάτων του ίδιου καταστήματος.»
Γιατί επιτρέπεται: ο βαθμός παραμένει ίδιος (διευθυντής → διευθυντής), οι αποδοχές ίδιες, το κύρος ίδιο. Καμία μείωση.
«ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΟΜΩΣ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ, όταν η μονομερής μεταβολή που επιχειρεί είναι ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟ, γιατί ΤΟΝ ΜΕΙΩΝΕΙ ΗΘΙΚΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ κτλ. Τέτοια μονομερής βλαπτική μεταβολή … ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΝΟΜΟ ΩΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ.»
💡 Το αντιπαράδειγμα του βιβλίου: «δεν μπορεί ο εργοδότης τον μέχρι σήμερα ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ του να τον βάλει να ΤΑΚΤΟΠΟΙΕΙ ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ της επιχείρησης, βάζοντας ως προϊστάμενο ΑΛΛΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟ στη θέση του.»
⚠️ Αυτό ακριβώς είναι το σενάριο της Άσκησης 9.
| ΕΠΙΤΡΕΠΤΗ μεταβολή | ΒΛΑΠΤΙΚΗ μεταβολή | |
|---|---|---|
| Βαθμός | ίδιος | ⚠️ υποβιβασμός |
| Κύρος | ίδιο | ⚠️ ηθική μείωση |
| Αποδοχές | ίδιες | ⚠️ οικονομική μείωση |
| Παράδειγμα | γυναικεία → ανδρικά ενδύματα | προϊστάμενος λογιστηρίου → αρχείο |
| Χαρακτηρισμός | διευθυντικό δικαίωμα | ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ της σύμβασης |
| # | Δυνατότητα | Το κείμενο |
|---|---|---|
| 1 | ΑΠΟΧΩΡΗΣΗ ΜΕ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ | «Να θεωρήσει τη βλαπτική μεταβολή ως ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ από μέρους του εργοδότη … να ΑΠΟΧΩΡΗΣΕΙ από την εργασία και να απαιτήσει την καταβολή της ΝΟΜΙΜΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ του» |
| 2 | ΕΠΙΜΟΝΗ | «Να ΕΠΙΜΕΙΝΕΙ στους όρους της σύμβασής του, συνεχίζοντας να προσφέρει την εργασία του σύμφωνα με αυτούς» («να συνεχίζει να εργάζεται ως προϊστάμενος του λογιστηρίου») |
| 3 | ΑΠΟΔΟΧΗ | «Να ΔΕΧΘΕΙ τη μεταβολή, ΡΗΤΑ Ή ΣΙΩΠΗΡΑ» («να πάει να δουλέψει στη νέα του εργασία ΧΩΡΙΣ ΚΑΜΙΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ») |
⚠️⚠️ Η ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ: η ΣΙΩΠΗΡΗ ΑΠΟΔΟΧΗ. Αν ο μισθωτός πάει και δουλέψει στη νέα θέση χωρίς αντίδραση, θεωρείται ότι αποδέχθηκε τη μεταβολή — και χάνει τις δυνατότητες 1 και 2. Πρέπει να αντιδράσει ΑΜΕΣΩΣ.
💡 Ο εργοδότης δεν μπορεί να του επιβάλει καμία από τις τρεις. ⚠️ Και προσοχή στην προθεσμία: αν επιλέξει την (1), η αξίωση για την αποζημίωση παραγράφεται σε ΕΞΙ (6) ΜΗΝΕΣ.
📌 Και μια τέταρτη, υπόρρητη δυνατότητα: αν η μεταβολή έγινε καταχρηστικά (π.χ. «για να τον μειώσει ηθικά και να τον εξαναγκάσει να αποχωρήσει»), εμπίπτει και στο άρθρο 281 Α.Κ. — και το βιβλίο σημειώνει ότι απολύσεις «για λόγους εκδίκησης κατά του μισθωτού» έχουν κριθεί ΑΚΥΡΕΣ.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το επιτρεπτό: ο εργοδότης, «μέσα στα όρια της νόμιμης άσκησης του ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΟΥ του ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ, έχει δικαίωμα να προβαίνει σε μονομερείς μεταβολές της σχέσης εργασίας» (π.χ. τον διευθυντή του τμήματος γυναικείων ενδυμάτων να τον μεταθέτει ως διευθυντή στο τμήμα ανδρικών ενδυμάτων του ίδιου καταστήματος).
⚠️ Το απαγορευμένο: «Δεν έχει όμως το δικαίωμα, όταν η μονομερής μεταβολή που επιχειρεί είναι ΒΛΑΠΤΙΚΗ για τον εργαζόμενο, γιατί τον ΜΕΙΩΝΕΙ ΗΘΙΚΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ κτλ.» «Τέτοια μονομερής βλαπτική μεταβολή … θεωρείται από τον νόμο ως ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ» (π.χ. τον προϊστάμενο του λογιστηρίου να τον βάλει «να τακτοποιεί το αρχείο», τοποθετώντας άλλον στη θέση του).
Ο μισθωτός έχει ΤΡΕΙΣ δυνατότητες: 1) «Να θεωρήσει τη βλαπτική μεταβολή ως ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ … να αποχωρήσει από την εργασία και να απαιτήσει την καταβολή της νόμιμης αποζημίωσής του»· 2) «Να ΕΠΙΜΕΙΝΕΙ στους όρους της σύμβασής του, συνεχίζοντας να προσφέρει την εργασία του σύμφωνα με αυτούς»· 3) «Να ΔΕΧΘΕΙ τη μεταβολή, ρητά ή σιωπηρά» (π.χ. «να πάει να δουλέψει στη νέα του εργασία χωρίς καμιά αντίδραση»).
⚠️ Προσοχή στη σιωπηρή αποδοχή: αν ο μισθωτός εργαστεί στη νέα θέση χωρίς αντίδραση, θεωρείται ότι αποδέχθηκε — και χάνει τις δύο πρώτες δυνατότητες. Η επιλογή ανήκει στον ίδιο, αλλά πρέπει να εκδηλωθεί αμέσως.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για την καταγγελία της σύμβασης εργασίας ύστερα από μήνυση που υπέβαλε ο εργοδότης κατά του μισθωτού;
Απάντηση:
Η ΔΙΑΤΑΞΗ: «Ο εργοδότης μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση εργασίας του μισθωτού του ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΤΗΡΗΣΕΙ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ και ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΒΑΛΕΙ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ, εάν εναντίον του μισθωτού ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΕ ΜΗΝΥΣΗ ΓΙΑ ΑΞΙΟΠΟΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΠΟΥ ΔΙΑΠΡΑΧΘΗΚΕ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ή απαγγέλθηκε εναντίον του ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΓΙΑ ΑΔΙΚΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ, ΠΟΥ ΦΕΡΕΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΠΛΗΜΜΕΛΗΜΑΤΟΣ.»
| # | Απαλλαγή |
|---|---|
| ① | ΚΑΜΙΑ ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ — καμία προειδοποίηση |
| ② | ΚΑΜΙΑ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ |
Είναι από τις λίγες περιπτώσεις όπου ο εργοδότης απολύει ΧΩΡΙΣ ΚΟΣΤΟΣ.
| Βάση | Απαίτηση |
|---|---|
| α. ΜΗΝΥΣΗ | «για αξιόποινη πράξη που διαπράχθηκε ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ» |
| β. ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ | «για αδίκημα ΓΕΝΙΚΑ, που φέρει χαρακτήρα ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΠΛΗΜΜΕΛΗΜΑΤΟΣ» |
💡 Πρόσεξε τη διαφορά:
| ΜΗΝΥΣΗ | ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ | |
|---|---|---|
| Πού | στην εργασία | οπουδήποτε («γενικά») |
| Βαρύτητα | οποιαδήποτε αξιόποινη πράξη | τουλάχιστον πλημμέλημα (όχι πταίσμα) |
Η λογική: αν το αδίκημα διαπράχθηκε στην εργασία, αρκεί η μήνυση — ο δεσμός εμπιστοσύνης έχει ήδη κλονιστεί. Αν διαπράχθηκε εκτός, απαιτείται επίσημη κατηγορία και σοβαρότερο αδίκημα.
«Η ΜΗΝΥΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΗΓΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ, οφείλει δε ο εργοδότης να ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙ ΣΤΟΝ ΜΙΣΘΩΤΟ ΟΤΙ Η ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΛΟΓΩ ΤΗΣ ΜΗΝΥΣΗΣ.»
| # | Προϋπόθεση | Γιατί |
|---|---|---|
| ① | Η ΜΗΝΥΣΗ ΠΡΟΗΓΕΙΤΑΙ | ⚠️ αλλιώς ο εργοδότης θα απέλυε και μετά θα «έβρισκε» δικαιολογία |
| ② | ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ | ο μισθωτός πρέπει να γνωρίζει γιατί απολύεται, για να μπορεί να αμυνθεί |
«Αν ο μισθωτός που μηνύθηκε και απολύθηκε ΑΠΑΛΛΑΓΕΙ ΜΕ ΒΟΥΛΕΥΜΑ Ή ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ και ΤΑ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΕΙ ΣΤΟΝ ΕΡΓΟΔΟΤΗ του, τότε ΑΠΟ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΔΙΚΑΙΟΥΤΑΙ ΝΑ ΖΗΤΗΣΕΙ ΤΗ ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΤΟΥ.»
💡 Τρία σημεία στη διάταξη αυτή:
| Σημείο | Ανάλυση |
|---|---|
| η απόλυση παραμένει ΕΓΚΥΡΗ | δεν «αναβιώνει» η σχέση εργασίας — ⚠️ ο μισθωτός δεν επιστρέφει στη δουλειά |
| οφείλεται μόνο η ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ | όχι μισθοί υπερημερίας |
| απαιτείται ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ | το δικαίωμα γεννιέται από την ημέρα της κοινοποίησης — ⚠️ ο μισθωτός πρέπει να ενεργήσει, δεν αρκεί η απαλλαγή |
⚠️ Και η προθεσμία: από την κοινοποίηση τρέχει η εξάμηνη παραγραφή της αξίωσης για την αποζημίωση.
💡 Η συνολική ισορροπία: ο εργοδότης μπορεί να αντιδράσει άμεσα σε σοβαρή υπόνοια — αλλά αν η υπόνοια αποδειχθεί αβάσιμη, πληρώνει. Το οικονομικό βάρος επιστρέφει τελικά σε αυτόν που έκανε το λάθος.
Σύνοψη: «Ο εργοδότης μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση εργασίας του μισθωτού του ΧΩΡΙΣ να τηρήσει οποιαδήποτε ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ και ΧΩΡΙΣ να του καταβάλει ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ, εάν: α) «εναντίον του μισθωτού υποβλήθηκε ΜΗΝΥΣΗ για αξιόποινη πράξη που διαπράχθηκε ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ», ή β) «απαγγέλθηκε εναντίον του ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ για αδίκημα ΓΕΝΙΚΑ, που φέρει χαρακτήρα ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΠΛΗΜΜΕΛΗΜΑΤΟΣ».
⚠️ Δύο τυπικές προϋποθέσεις: «Η μήνυση πρέπει να ΠΡΟΗΓΕΙΤΑΙ από την καταγγελία, οφείλει δε ο εργοδότης να γνωστοποιήσει στον μισθωτό ότι η καταγγελία γίνεται ΛΟΓΩ ΤΗΣ ΜΗΝΥΣΗΣ.»
Η αναστροφή αν απαλλαγεί: «Αν ο μισθωτός που μηνύθηκε και απολύθηκε ΑΠΑΛΛΑΓΕΙ με βούλευμα ή δικαστική απόφαση και τα κοινοποιήσει στον εργοδότη του, τότε από την ημέρα της κοινοποίησης δικαιούται να ζητήσει τη ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ του.»
💡 Η απόλυση παραμένει έγκυρη — ο μισθωτός δεν επιστρέφει στην εργασία και δεν δικαιούται μισθούς υπερημερίας· δικαιούται μόνο την αποζημίωση, και μάλιστα εφόσον κοινοποιήσει την απαλλακτική απόφαση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για την καταγγελία της σύμβασης εργασίας για δόλια αντισυμβατική συμπεριφορά του μισθωτού;
Απάντηση:
Η ΔΙΑΤΑΞΗ: «Όταν ο μισθωτός ΥΠΑΙΤΙΑ ΑΘΕΤΕΙ τις συμβατικές του υποχρεώσεις με συνέπεια την ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ για την οποία προσλήφθηκε και ΤΟ ΚΑΝΕΙ ΑΥΤΟ ΕΠΙΤΗΔΕΣ, ΓΙΑ ΝΑ ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΕΙ ΤΟΝ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΤΟΥ ΝΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΓΕΙΛΕΙ ΤΗΝ ΑΟΡΙΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΝΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΒΑΛΕΙ ΤΗ ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΤΟΥ, τότε Η ΑΞΙΩΣΗ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΑΥΤΗ ΑΠΟΚΡΟΥΕΤΑΙ ΩΣ ΚΑΤΑΧΡΗΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 281 ΑΣΤΙΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ και ΔΕ ΔΙΚΑΙΟΥΤΑΙ ΝΑ ΤΗ ΛΑΒΕΙ.»
💡 Το πρόβλημα που λύνει η διάταξη:
| Αν ο μισθωτός… | Παίρνει αποζημίωση; |
|---|---|
| παραιτηθεί μόνος του | ⚠️ ΟΧΙ |
| απολυθεί | ✅ ΝΑΙ |
Το τέχνασμα: ο μισθωτός που θέλει να φύγει αλλά και να πληρωθεί αρχίζει να δουλεύει επίτηδες άσχημα, ώσπου ο εργοδότης αναγκάζεται να τον απολύσει.
Ο νόμος το βλέπει και το αποκρούει: το δικαίωμα υπάρχει τυπικά, αλλά ασκείται καταχρηστικά.
| # | Προϋπόθεση | Το κείμενο |
|---|---|---|
| ① | ΥΠΑΙΤΙΑ αθέτηση | «υπαίτια αθετεί τις συμβατικές του υποχρεώσεις» — ⚠️ όχι αδυναμία, όχι ασθένεια |
| ② | ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑ | «με συνέπεια την ακαταλληλότητά του για την εργασία για την οποία προσλήφθηκε» |
| ③ | ΔΟΛΟΣ / ΣΚΟΠΟΣ | «το κάνει αυτό ΕΠΙΤΗΔΕΣ, ΓΙΑ ΝΑ ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΕΙ τον εργοδότη … να του καταβάλει τη νόμιμη αποζημίωση» |
⚠️⚠️ Η ΤΡΙΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΚΡΙΣΙΜΗ — ΚΑΙ Η ΔΥΣΚΟΛΟΤΕΡΗ. Δεν αρκεί ο μισθωτός να δουλεύει άσχημα· πρέπει να το κάνει ΣΚΟΠΙΜΑ, ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ. Και το βάρος απόδειξης βαρύνει τον εργοδότη.
| Στοιχείο | Ο κανόνας |
|---|---|
| η καταγγελία | παραμένει ΕΓΚΥΡΗ — η σχέση λύεται |
| η αποζημίωση | ΔΕΝ ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ — «αποκρούεται ως ΚΑΤΑΧΡΗΣΤΙΚΗ» |
| η νομική βάση | ΑΡΘΡΟ 281 Α.Κ. |
💡 Το ίδιο άρθρο εφαρμόζεται και προς τις ΔΥΟ κατευθύνσεις:
| Ποιος καταχράται | Πώς | Συνέπεια |
|---|---|---|
| Ο ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ | καταχρηστική απόλυση (εκδίκηση, τιμωρία για προσφυγή στα δικαστήρια) | η απόλυση είναι ΑΚΥΡΗ |
| Ο ΜΙΣΘΩΤΟΣ | δόλια αντισυμβατική συμπεριφορά | η αξίωση αποζημίωσης αποκρούεται |
Το άρθρο 281 ΑΚ είναι ΟΥΔΕΤΕΡΟ: το εργατικό δίκαιο προστατεύει τον μισθωτό ως ασθενέστερο, αλλά δεν ανέχεται την κακή πίστη από καμία πλευρά.
📌 Το άρθρο 281 ΑΚ ορίζει ότι η άσκηση δικαιώματος απαγορεύεται αν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη, τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος.
Σύνοψη: «Όταν ο μισθωτός ΥΠΑΙΤΙΑ αθετεί τις συμβατικές του υποχρεώσεις με συνέπεια την ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ για την οποία προσλήφθηκε, και το κάνει αυτό ΕΠΙΤΗΔΕΣ, ΓΙΑ ΝΑ ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΕΙ τον εργοδότη του να του καταγγείλει την αορίστου χρόνου σύμβαση εργασίας και να του καταβάλει τη νόμιμη αποζημίωσή του, τότε η αξίωσή του για την αποζημίωση αυτή ΑΠΟΚΡΟΥΕΤΑΙ ΩΣ ΚΑΤΑΧΡΗΣΤΙΚΗ κατά το ΑΡΘΡΟ 281 ΑΣΤΙΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ και ΔΕ ΔΙΚΑΙΟΥΤΑΙ ΝΑ ΤΗ ΛΑΒΕΙ.»
Οι τρεις σωρευτικές προϋποθέσεις: ① υπαίτια αθέτηση των υποχρεώσεων· ② ακαταλληλότητα για την εργασία· ③ δόλος — το κάνει «επίτηδες», με σκοπό να εξαναγκάσει την απόλυση και να εισπράξει την αποζημίωση.
💡 Η λογική: όποιος παραιτείται δεν παίρνει αποζημίωση, ενώ όποιος απολύεται παίρνει. Ο μισθωτός που θέλει να φύγει και να πληρωθεί δουλεύει σκόπιμα άσχημα ώσπου ο εργοδότης να αναγκαστεί να τον απολύσει. Ο νόμος αποκρούει το τέχνασμα.
⚠️ Η καταγγελία παραμένει έγκυρη — απλώς δεν οφείλεται αποζημίωση. Και το βάρος απόδειξης του δόλου βαρύνει τον εργοδότη.
Το άρθρο 281 ΑΚ εφαρμόζεται και προς τις δύο κατευθύνσεις: αποκρούει τόσο την καταχρηστική απόλυση του εργοδότη (που είναι άκυρη), όσο και την καταχρηστική αξίωση του μισθωτού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για την καταγγελία της σύμβασης εργασίας, όταν διαλυθεί η επιχείρηση από ανώτερη βία;
Απάντηση:
Η ΔΙΑΤΑΞΗ: «Σε περίπτωση κατά την οποία, ΑΠΟ ΑΝΩΤΕΡΗ ΒΙΑ, ΔΙΑΚΟΠΟΥΝ ΟΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ, εφόσον ο εργοδότης ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΣ για τα περιστατικά αυτά της ανώτερης βίας, ΑΠΑΛΛΑΣΣΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΓΙΑ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ Ή ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ στους μισθωτούς του.»
ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΘΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ: «Αν όμως ο εργοδότης ΕΙΝΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΣ κατά των περιστατικών αυτών (ΠΥΡΚΑΓΙΑΣ, ΣΕΙΣΜΟΥ κτλ.), τότε οφείλει να καταβάλει στον απολυόμενο υπάλληλό του ΤΑ 2/3 ΤΗΣ … ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ.»
| Ο εργοδότης | Οφείλει |
|---|---|
| ΔΕΝ είναι ασφαλισμένος | ΤΙΠΟΤΕ — «απαλλάσσεται από την υποχρέωση για προειδοποίηση Ή καταβολή αποζημίωσης» |
| ΕΙΝΑΙ ασφαλισμένος | ΤΑ 2/3 της αποζημίωσης |
| Περίπτωση | Η θέση του εργοδότη | Το δίκαιο |
|---|---|---|
| ΑΝΑΣΦΑΛΙΣΤΟΣ | έχασε και ο ίδιος τα πάντα — η επιχείρησή του καταστράφηκε και δεν αποζημιώνεται από πουθενά | ⚠️ δεν έχει από πού να πληρώσει — και η ζημιά δεν οφείλεται σε δική του πράξη |
| ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΣ | ΕΙΣΠΡΑΤΤΕΙ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ από την ασφαλιστική εταιρεία | έχει πόρους — και θα ήταν άδικο να αποζημιώνεται ο ίδιος και να μένουν ακάλυπτοι οι εργαζόμενοι |
💡 Ο κανόνας δεν τιμωρεί την ασφάλιση — μοιράζει τον ΚΙΝΔΥΝΟ. Η ανώτερη βία είναι γεγονός για το οποίο κανείς δεν φταίει· γι' αυτό η ζημιά κατανέμεται ανάλογα με το ποιος διαθέτει κάλυψη.
⚠️ Και πρόσεξε το «2/3», όχι «ολόκληρη»: ακόμη και ο ασφαλισμένος εργοδότης έχει υποστεί πλήγμα. Ο νόμος μοιράζει τη ζημιά: τα 2/3 στον εργοδότη, το 1/3 ως θυσία στον μισθωτό.
📌 Το βιβλίο δίνει δύο παραδείγματα: ΠΥΡΚΑΓΙΑ και ΣΕΙΣΜΟΣ — δηλαδή γεγονότα απρόβλεπτα, αναπόφευκτα και ξένα προς τη σφαίρα επιρροής του εργοδότη.
⚠️ ΠΡΟΣΟΧΗ: η οικονομική δυσπραγία, η πτώση των πωλήσεων ή η κακή διαχείριση ΔΕΝ είναι ανώτερη βία — είναι επιχειρηματικός κίνδυνος που βαρύνει τον εργοδότη. Σε αυτές τις περιπτώσεις οφείλεται ολόκληρη η αποζημίωση (και ενδεχομένως εφαρμόζεται η διαδικασία των ομαδικών απολύσεων).
💡 Πρόσεξε επίσης ότι το βιβλίο λέει «στον απολυόμενο ΥΠΑΛΛΗΛΟ του» — η διάταξη διατυπώνεται με αναφορά στους υπαλλήλους, για τους οποίους υπάρχει και η εναλλακτική της προειδοποίησης.
Σύνοψη: «Σε περίπτωση κατά την οποία, από ΑΝΩΤΕΡΗ ΒΙΑ, διακοπούν οι εργασίες της επιχείρησης:
① Αν ο εργοδότης ΔΕΝ είναι ασφαλισμένος για τα περιστατικά αυτά, «ΑΠΑΛΛΑΣΣΕΤΑΙ από την υποχρέωση για ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ή ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ στους μισθωτούς του».
② Αν ο εργοδότης ΕΙΝΑΙ ασφαλισμένος «κατά των περιστατικών αυτών (πυρκαγιάς, σεισμού κτλ.), τότε οφείλει να καταβάλει στον απολυόμενο υπάλληλό του ΤΑ 2/3 ΤΗΣ … ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ».»
Η λογική της διάκρισης: ο ανασφάλιστος εργοδότης έχασε και ο ίδιος τα πάντα και δεν αποζημιώνεται από πουθενά — δεν έχει από πού να πληρώσει, και η καταστροφή δεν οφείλεται σε δική του πράξη. Ο ασφαλισμένος όμως εισπράττει αποζημίωση από την ασφαλιστική εταιρεία· θα ήταν άδικο να καλύπτεται ο ίδιος και να μένουν ακάλυπτοι οι εργαζόμενοι.
💡 Το ότι οφείλονται τα 2/3 και όχι ολόκληρη η αποζημίωση δείχνει ότι ο νόμος μοιράζει τη ζημιά: ακόμη και ο ασφαλισμένος εργοδότης έχει υποστεί πλήγμα.
⚠️ Ανώτερη βία είναι γεγονός απρόβλεπτο και αναπόφευκτο (πυρκαγιά, σεισμός) — όχι η οικονομική δυσπραγία ή η κακή διαχείριση, που αποτελούν επιχειρηματικό κίνδυνο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για την καταγγελία της σύμβασης εργασίας από το μισθωτό;
Απάντηση:
Η ΔΙΑΤΑΞΗ: «Υπάλληλος που προτίθεται να λύσει τη σύμβαση εργασίας με τον εργοδότη του οφείλει να την ΚΑΤΑΓΓΕΙΛΕΙ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΙΣΟ ΜΕ ΤΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΟΡΙΣΤΕΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΡΓΟΔΟΤΗ. Ο χρόνος αυτός ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΥΠΕΡΒΕΙ ΤΟΥΣ ΤΡΕΙΣ ΜΗΝΕΣ, η δε αποζημίωση που οφείλει ο υπάλληλος ΣΤΟΝ ΕΡΓΟΔΟΤΗ του σε περίπτωση παράβασης της υποχρέωσής του αυτής ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΥΠΕΡΒΕΙ ΤΟ ΠΟΣΟ ΤΩΝ ΤΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΟΔΟΧΩΝ ΤΟΥ ΤΡΙΩΝ ΜΗΝΩΝ. Την αυτή υποχρέωση έχουν ΚΑΙ ΟΙ ΕΡΓΑΤΟΤΕΧΝΙΤΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΤΕΣ.»
| Στοιχείο | Ο κανόνας |
|---|---|
| Προθεσμία | ΤΟ ΜΙΣΟ του χρόνου προειδοποίησης του εργοδότη |
| Ανώτατο όριο | ΤΡΕΙΣ (3) ΜΗΝΕΣ |
| Ποινή παράβασης | αποζημίωση ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΕΡΓΟΔΟΤΗ, ⚠️ έως τακτικές αποδοχές 3 ΜΗΝΩΝ |
| Ποιους αφορά | υπαλλήλους ΚΑΙ εργατοτεχνίτες/υπηρέτες |
💡 Παράδειγμα υπολογισμού: υπάλληλος με 11 έτη υπηρεσίας. Ο εργοδότης θα τον προειδοποιούσε 7 μήνες νωρίτερα. Άρα ο μισθωτός οφείλει προειδοποίηση 7 ÷ 2 = 3,5 μήνες — ⚠️ αλλά ισχύει το ανώτατο των 3 μηνών, οπότε 3 μήνες.
| ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ (απόλυση) | ΜΙΣΘΩΤΟΣ (παραίτηση) | |
|---|---|---|
| Προειδοποίηση | όσοι οι μήνες αποζημίωσης | το ΜΙΣΟ, έως 3 μήνες |
| Οφείλει αποζημίωση; | ΝΑΙ, στον μισθωτό | ⚠️ ΟΧΙ — μόνο αν παραβεί την προθεσμία |
| Ανώτατο | 24 μήνες αποδοχών | 3 μήνες αποδοχών |
Η ασυμμετρία είναι σκόπιμη: η απόλυση στερεί από τον μισθωτό το βιοποριστικό του μέσο· η παραίτηση στερεί από τον εργοδότη έναν εργαζόμενο, που μπορεί να αντικατασταθεί.
«ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΑΥΤΕΣ ΟΙ ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ ΔΕΝ ΤΗΡΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΙΣΘΩΤΟΥΣ ΟΥΤΕ ΖΗΤΕΙΤΑΙ Ή ΚΑΤΑΒΑΛΛΕΤΑΙ ΑΠΟ ΑΥΤΟΥΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ.»
💡 Είναι μια σπάνια στιγμή ειλικρίνειας σε σχολικό βιβλίο — παραδέχεται ότι ο κανόνας δικαίου και η πράξη αποκλίνουν.
Γιατί συμβαίνει: ο εργοδότης που θα ήθελε αποζημίωση θα έπρεπε να προσφύγει στα δικαστήρια εναντίον ενός εργαζομένου που ήδη έφυγε — διαδικασία χρονοβόρα, δαπανηρή και συνήθως ασύμφορη.
| Συνέπεια | Ο κανόνας |
|---|---|
| αποζημίωση απόλυσης | ⚠️ ΚΑΜΙΑ |
| επιδότηση ανεργίας (κεφ. 5) | ⚠️ «Ο άνεργος ο οποίος αποχωρεί ΕΚΟΥΣΙΑ … ΔΕ ΘΕΜΕΛΙΩΝΕΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΕΠΙΔΟΤΗΣΗΣ» |
| δεδουλευμένα | ✅ ΝΑΙ — μισθοί, άδεια, επίδομα άδειας, αναλογία δώρων |
Το διπλό κόστος της παραίτησης (καμία αποζημίωση και καμία επιδότηση ανεργίας) είναι ακριβώς αυτό που κάνει ελκυστικό το τέχνασμα της δόλιας αντισυμβατικής συμπεριφοράς — και γι' αυτό ο νόμος το αποκρούει.
Σύνοψη: «Υπάλληλος που προτίθεται να λύσει τη σύμβαση εργασίας με τον εργοδότη του οφείλει να την ΚΑΤΑΓΓΕΙΛΕΙ πριν από χρονικό διάστημα ΙΣΟ ΜΕ ΤΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΟΡΙΣΤΕΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΡΓΟΔΟΤΗ. Ο χρόνος αυτός δεν μπορεί να υπερβεί τους ΤΡΕΙΣ ΜΗΝΕΣ, η δε αποζημίωση που οφείλει ο υπάλληλος στον εργοδότη του σε περίπτωση παράβασης … δεν μπορεί να υπερβεί το ποσό των τακτικών αποδοχών του ΤΡΙΩΝ ΜΗΝΩΝ. Την αυτή υποχρέωση έχουν και οι εργατοτεχνίτες και υπηρέτες.»
💡 Παράδειγμα: υπάλληλος με 11 έτη υπηρεσίας — ο εργοδότης θα τον προειδοποιούσε 7 μήνες νωρίτερα, άρα ο μισθωτός οφείλει 3,5 μήνες· ⚠️ ισχύει όμως το ανώτατο των 3 μηνών.
Η ασυμμετρία με τον εργοδότη είναι σκόπιμη: ο εργοδότης οφείλει πάντοτε αποζημίωση (έως 24 μήνες)· ο μισθωτός μόνο αν παραβεί την προθεσμία, και έως 3 μήνες. Η απόλυση στερεί βιοποριστικό μέσο· η παραίτηση στερεί έναν εργαζόμενο που μπορεί να αντικατασταθεί.
⚠️ Και η ειλικρινής παρατήρηση του βιβλίου: «Στην πράξη αυτές οι προθεσμίες ΔΕΝ ΤΗΡΟΥΝΤΑΙ από τους μισθωτούς ούτε ζητείται ή καταβάλλεται από αυτούς αποζημίωση.»
📌 Ο παραιτούμενος δεν δικαιούται αποζημίωση απόλυσης, ούτε επιδότηση ανεργίας («ο άνεργος ο οποίος αποχωρεί εκούσια … δε θεμελιώνει δικαίωμα επιδότησης»)· δικαιούται όμως τα δεδουλευμένα (μισθούς, άδεια, επίδομα άδειας, αναλογία δώρων).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για την αποχώρηση, με τη συγκατάθεση του εργοδότη, λόγω συνταξιοδότησης του μισθωτού;
Απάντηση:
Η ΔΙΑΤΑΞΗ: «Κατά τον νόμο, μισθωτοί που υπάγονται στην ασφάλιση ΟΠΟΙΟΥΔΗΠΟΤΕ ασφαλιστικού οργανισμού για τη χορήγηση σύνταξης, αν έχουν συμπληρώσει ή αν συμπληρώνουν τις προϋποθέσεις για τη λήψη ΠΛΗΡΟΥΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΓΗΡΑΤΟΣ, μπορούν:»
| Ιδιότητα | Τι μπορεί να συμβεί |
|---|---|
| ΕΡΓΑΤΟΤΕΧΝΙΤΗΣ | μόνο να ΑΠΟΧΩΡΕΙ |
| ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ | «είτε να ΑΠΟΧΩΡΕΙ, είτε να ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΕΤΑΙ από την εργασία του από τον εργοδότη του» |
⚠️ Η διαφορά είναι ουσιώδης: ο υπάλληλος μπορεί και να απομακρυνθεί (με πρωτοβουλία του εργοδότη)· ο εργατοτεχνίτης μόνο να αποχωρήσει ο ίδιος.
«Στις παραπάνω περιπτώσεις λαμβάνουν οι ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΑ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΙ ΤΟ 40% και οι ΜΗ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΑ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΙ ΤΟ 50% ΤΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ, την οποία δικαιούνται για την περίπτωση ΑΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ της σύμβασης εργασίας από τον εργοδότη.»
| Κατηγορία | Ποσοστό |
|---|---|
| ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΑ ασφαλισμένοι | 40% |
| ΜΗ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΑ ασφαλισμένοι | 50% |
💡 Γιατί ΛΙΓΟΤΕΡΑ σε αυτόν που έχει επικουρική; Επειδή ο επικουρικά ασφαλισμένος θα λάβει ΔΥΟ συντάξεις (κύρια + επικουρική), άρα έχει μεγαλύτερη εισοδηματική κάλυψη και μικρότερη ανάγκη αντιστάθμισης.
⚠️⚠️ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗ ΒΑΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: τα ποσοστά υπολογίζονται στην αποζημίωση της ΑΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΤΗΣ (άμεσης) ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ — δηλαδή στην ΠΛΗΡΗ, όχι στη μισή της προειδοποίησης.
💡 Παράδειγμα: υπάλληλος με 21 έτη (17 μήνες) και μισθό 400.000. Πλήρης αποζημίωση: 17 × 400.000 × 7/6 = 7.933.333,33. Αν αποχωρήσει για σύνταξη χωρίς επικουρική: × 50% = 3.966.666,67 δρχ. Με επικουρική: × 40% = 3.173.333,33 δρχ.
«Παρόμοια ρύθμιση προβλέπεται ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΠΟΧΩΡΗΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΟΥ ΜΕ ΤΗ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΤΟΥ.»
Δηλαδή τα ίδια ποσοστά (40% / 50%) ισχύουν και όταν οι δύο πλευρές ΣΥΜΦΩΝΟΥΝ στην αποχώρηση, ακόμη και εκτός συνταξιοδότησης.
| Τρόπος λύσης | Αποζημίωση |
|---|---|
| ΠΑΡΑΙΤΗΣΗ | ⚠️ 0% |
| αποχώρηση για ΣΥΝΤΑΞΗ (επικουρικά ασφαλισμένος) | 40% |
| αποχώρηση για ΣΥΝΤΑΞΗ (μη επικουρικά) | 50% |
| ΑΠΟΛΥΣΗ με προειδοποίηση | 50% |
| ΑΠΟΛΥΣΗ με άμεση καταγγελία | 100% |
💡 Η αποχώρηση για σύνταξη είναι ένας ΕΝΔΙΑΜΕΣΟΣ θεσμός: δεν είναι παραίτηση (ο μισθωτός δεν φεύγει για δικούς του λόγους — συνταξιοδοτείται), ούτε απόλυση (δεν τον διώχνει ο εργοδότης). Ο νόμος αναγνωρίζει ότι η μακρά προσφορά αξίζει κάποια αναγνώριση, αλλά όχι πλήρη αποζημίωση, αφού ο μισθωτός δεν μένει χωρίς εισόδημα — αποκτά σύνταξη.
📌 Οι προϋποθέσεις: υπαγωγή σε ασφάλιση οποιουδήποτε οργανισμού και πλήρης σύνταξη ΓΗΡΑΤΟΣ (όχι αναπηρίας), ήδη συμπληρωμένη ή συμπληρούμενη.
Σύνοψη: Οι μισθωτοί «που υπάγονται στην ασφάλιση οποιουδήποτε ασφαλιστικού οργανισμού για τη χορήγηση σύνταξης», εφόσον «έχουν συμπληρώσει ή συμπληρώνουν τις προϋποθέσεις για τη λήψη ΠΛΗΡΟΥΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΓΗΡΑΤΟΣ», μπορούν: • αν είναι ΕΡΓΑΤΟΤΕΧΝΙΤΕΣ, «να αποχωρούν από την εργασία»· • αν είναι ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ, «είτε να αποχωρούν, είτε να ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΟΝΤΑΙ από την εργασία τους από τον εργοδότη τους».
Τα ποσοστά: «λαμβάνουν οι ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΑ ασφαλισμένοι ΤΟ 40% και οι ΜΗ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΑ ασφαλισμένοι ΤΟ 50% της αποζημίωσης, την οποία δικαιούνται για την περίπτωση ΑΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ της σύμβασης εργασίας από τον εργοδότη.»
⚠️ Η βάση υπολογισμού είναι η ΠΛΗΡΗΣ αποζημίωση (της άμεσης καταγγελίας), όχι η μισή της προειδοποίησης.
💡 Γιατί λιγότερα σε όποιον έχει επικουρική: θα λάβει δύο συντάξεις, άρα έχει μεγαλύτερη κάλυψη και μικρότερη ανάγκη αντιστάθμισης.
«Παρόμοια ρύθμιση προβλέπεται και στην περίπτωση ΑΠΟΧΩΡΗΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΟΥ ΜΕ ΤΗ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΤΟΥ.»
💡 Ο θεσμός είναι ενδιάμεσος ανάμεσα στην παραίτηση (0%) και την απόλυση (100%): ο μισθωτός δεν μένει χωρίς εισόδημα — αποκτά σύνταξη — αλλά η μακρά προσφορά του αναγνωρίζεται.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για τις καταχρηστικές (άκυρες) απολύσεις;
Απάντηση:
Η ΑΡΧΗ: «Το δικαίωμα του εργοδότη για απόλυση των μισθωτών του ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΝΕΞΕΛΕΓΚΤΟ ΚΑΙ ΑΠΕΡΙΟΡΙΣΤΟ, αλλά πρέπει να ΑΣΚΕΙΤΑΙ ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΟΡΙΑ ΠΟΥ ΕΠΙΒΑΛΛΟΥΝ Η ΚΑΛΗ ΠΙΣΤΗ ή ΤΑ ΧΡΗΣΤΑ ΗΘΗ ή Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ Ή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ (ΑΡΘΡΟ 281 ΑΣΤΙΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ), δηλ. πρέπει να ΜΗΝ ΑΣΚΕΙΤΑΙ ΚΑΤΑΧΡΗΣΤΙΚΑ.»
Η ΚΥΡΩΣΗ: «Απολύσεις που γίνονται καταχρηστικά είναι ΑΚΥΡΕΣ.»
| # | Κριτήριο | Τι σημαίνει |
|---|---|---|
| ① | ΚΑΛΗ ΠΙΣΤΗ | η εντιμότητα στις συναλλαγές — δεν επιτρέπεται δόλια ή ύπουλη άσκηση δικαιώματος |
| ② | ΧΡΗΣΤΑ ΗΘΗ | οι κρατούσες ηθικές αντιλήψεις |
| ③ | ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ Ή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ του δικαιώματος | το δικαίωμα απόλυσης δόθηκε για επιχειρηματικές ανάγκες — όχι για εκδίκηση ή τιμωρία |
«Έχουν κριθεί με δικαστικές αποφάσεις ότι είναι ΑΚΥΡΕΣ, ως καταχρηστικές, απολύσεις που έγιναν επειδή:»
| Λόγος | Γιατί είναι κατάχρηση | |
|---|---|---|
| α | «ο μισθωτός ΕΠΙΔΙΩΞΕ ΔΙΚΑΣΤΙΚΑ ΤΙΣ ΝΟΜΙΜΕΣ ΑΠΟΔΟΧΕΣ του» | τιμωρείται επειδή άσκησε ΔΙΚΑΙΩΜΑ |
| β | «ΕΚΑΝΕ ΠΑΡΑΠΟΝΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ για τον ίδιο λόγο» | αν επιτρεπόταν, ο έλεγχος της Επιθεώρησης θα ήταν ΚΕΝΟΣ |
| γ | «ΕΞΕΤΑΣΤΗΚΕ ΩΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΥΠΕΡ ΑΛΛΟΥ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΥ του μισθωτού ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ του» | πλήττεται η ΑΠΟΝΟΜΗ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ — κανείς δεν θα κατέθετε |
| δ | «ΓΙΑ ΛΟΓΟΥΣ ΕΚΔΙΚΗΣΗΣ κατά του μισθωτού κτλ.» | ξένος προς τον σκοπό του δικαιώματος |
💡 Πρόσεξε το κοινό νήμα: και στις τέσσερις περιπτώσεις ο μισθωτός άσκησε ένα ΝΟΜΙΜΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ και ο εργοδότης τον τιμώρησε γι' αυτό. Η απόλυση χρησιμοποιείται ως ΜΕΣΟ ΑΝΤΕΚΔΙΚΗΣΗΣ — και ακριβώς αυτό απαγορεύει το άρθρο 281 ΑΚ.
💡 Η καταγγελία της σύμβασης αορίστου χρόνου είναι ΑΝΑΙΤΙΩΔΗΣ — ο εργοδότης δεν υποχρεούται (κατά το βιβλίο) να αιτιολογήσει την απόλυση. ⚠️ Χωρίς το 281 ΑΚ, θα μπορούσε να απολύει για οποιονδήποτε λόγο, ακόμη και τον πιο ανάρμοστο.
Το άρθρο 281 ΑΚ είναι λοιπόν η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΓΡΑΜΜΗ ΑΜΥΝΑΣ — ο γενικός έλεγχος που πιάνει όσα δεν καλύπτουν οι ειδικές απαγορεύσεις.
| Στοιχείο | Ο κανόνας |
|---|---|
| η απόλυση | ΑΚΥΡΗ — η σχέση δεν λύεται |
| ο εργοδότης | οφείλει μισθούς υπερημερίας ως την έγκυρη απόλυση |
| ⚠️⚠️ προθεσμία | ΤΡΕΙΣ (3) ΜΗΝΕΣ για την αναγνώριση της ακυρότητας |
📌 Και η άλλη όψη του ίδιου άρθρου: το 281 ΑΚ αποκρούει και την αξίωση του ΜΙΣΘΩΤΟΥ για αποζημίωση, όταν αυτός επιδίωξε την απόλυσή του με δόλια αντισυμβατική συμπεριφορά (ερώτηση 18). Η αρχή είναι ΟΥΔΕΤΕΡΗ και ισχύει και για τις δύο πλευρές.
Σύνοψη: «Το δικαίωμα του εργοδότη για απόλυση των μισθωτών του ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΝΕΞΕΛΕΓΚΤΟ ΚΑΙ ΑΠΕΡΙΟΡΙΣΤΟ, αλλά πρέπει να ασκείται μέσα στα όρια που επιβάλλουν η ΚΑΛΗ ΠΙΣΤΗ ή τα ΧΡΗΣΤΑ ΗΘΗ ή ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ Ή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ του δικαιώματος (ΑΡΘΡΟ 281 ΑΣΤΙΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ), δηλ. πρέπει να μην ασκείται καταχρηστικά.»
«Απολύσεις που γίνονται καταχρηστικά είναι ΑΚΥΡΕΣ.»
Τα παραδείγματα της νομολογίας — «έχουν κριθεί με δικαστικές αποφάσεις ότι είναι άκυρες, ως καταχρηστικές, απολύσεις που έγιναν επειδή ο μισθωτός: α) «επιδίωξε δικαστικά τις νόμιμες αποδοχές του»· β) «έκανε παράπονα στην ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ για τον ίδιο λόγο»· γ) «εξετάστηκε ως ΜΑΡΤΥΡΑΣ στο δικαστήριο ΥΠΕΡ ΑΛΛΟΥ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΥ του … κατά του εργοδότη του»· δ) «για λόγους ΕΚΔΙΚΗΣΗΣ κατά του μισθωτού κτλ.»
💡 Το κοινό στοιχείο: σε όλες τις περιπτώσεις ο μισθωτός άσκησε νόμιμο δικαίωμα και η απόλυση χρησιμοποιήθηκε ως μέσο αντεκδίκησης.
Η σημασία του θεσμού: η καταγγελία της σύμβασης αορίστου χρόνου είναι κατά βάση αναιτιώδης· χωρίς το άρθρο 281 ΑΚ ο εργοδότης θα μπορούσε να απολύει για οποιονδήποτε λόγο. Είναι δηλαδή ο γενικός έλεγχος που καλύπτει όσα δεν πιάνουν οι ειδικές απαγορεύσεις.
⚠️ Η αξίωση αναγνώρισης της ακυρότητας παραγράφεται σε ΤΡΕΙΣ (3) ΜΗΝΕΣ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιες οι συνέπειες της αποχής του μισθωτού από την εργασία;
Απάντηση:
«Ο μισθωτός που ΑΠΟΥΣΙΑΖΕΙ ΑΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΑ από την εργασία του, ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΝΑ ΖΗΤΗΣΕΙ ΜΙΣΘΟ για τον χρόνο της απουσίας του, ΑΛΛΑ ΕΙΝΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΝΑ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙ ΤΟΝ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΗΜΙΕΣ τις οποίες αυτός έχει τυχόν υποστεί από την απουσία του.»
| # | Συνέπεια |
|---|---|
| ① | ⚠️ ΔΕΝ δικαιούται μισθό για τον χρόνο της απουσίας |
| ② | ⚠️ ΑΠΟΖΗΜΙΩΝΕΙ ΤΟΝ ΕΡΓΟΔΟΤΗ για τις ζημιές |
💡 Η δεύτερη είναι σημαντική: ο μισθωτός δεν χάνει απλώς τον μισθό — γίνεται και οφειλέτης (π.χ. αν σταμάτησε η παραγωγή, αν χάθηκε παραγγελία).
«Όταν η απουσία του μισθωτού είναι ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΜΕΝΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ, ΔΕΝ ΕΠΙΦΕΡΕΙ ΤΗ ΛΥΣΗ της σύμβασης εργασίας, διότι … δεν μπορεί να συναχθεί τέτοια πρόθεσή του. Αν όμως η απουσία ΔΙΑΡΚΕΣΕΙ ΠΟΛΥ, η εργασιακή σύμβαση θεωρείται, ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΠΕΡΙΣΤΑΣΕΙΣ, ΟΤΙ ΛΥΘΗΚΕ ΜΕ ΣΙΩΠΗΡΗ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΟΥ ΜΙΣΘΩΤΟΥ που απουσίασε.»
| Διάρκεια | Συνέπεια |
|---|---|
| ΜΙΚΡΗ | η σύμβαση ΔΕΝ ΛΥΕΤΑΙ |
| ΜΕΓΑΛΗ | ΣΙΩΠΗΡΗ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΙΣΘΩΤΟ |
⚠️⚠️ Η ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΡΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΒΑΡΙΑ: αν η σύμβαση θεωρηθεί ότι λύθηκε από τον μισθωτό, τότε αυτός:
| Χάνει | |
|---|---|
| αποζημίωση απόλυσης | ⚠️ ΚΑΜΙΑ — δεν απολύθηκε, παραιτήθηκε |
| επιδότηση ανεργίας | ⚠️ «ο άνεργος ο οποίος αποχωρεί ΕΚΟΥΣΙΑ … δε θεμελιώνει δικαίωμα επιδότησης» |
«Πότε θεωρείται μικρή και πότε μεγάλη μία απουσία είναι ΖΗΤΗΜΑ ΚΡΙΣΗΣ ΣΕ ΚΑΘΕ ΜΙΑ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ. Από τα δικαστήρια έχει κριθεί ότι απουσία 1 ΕΩΣ 2 ΗΜΕΡΩΝ αποτελεί απουσία ΜΙΚΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ.»
💡 Δεν υπάρχει απόλυτο όριο — «ζήτημα κρίσης». Οι 1-2 ημέρες είναι ο νομολογιακός κανόνας.
«Ειδικά από τον νόμο προβλέπονται ορισμένες περιπτώσεις κατά τις οποίες ο μισθωτός ΔΙΚΑΙΟΥΤΑΙ ΝΑ ΑΠΟΥΣΙΑΣΕΙ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΘΕΩΡΗΘΕΙ ΟΤΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΕΙ ΣΙΩΠΗΡΑ τη σύμβαση. Από αυτές ΣΠΟΥΔΑΙΟΤΕΡΗ είναι η αποχή λόγω ΒΡΑΧΕΙΑΣ σχετικά ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ.»
| Χρόνος υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη | Όριο |
|---|---|
| μέχρι 4 χρόνια | 1 ΜΗΝΑΣ |
| > 4 έως 10 χρόνια | 3 ΜΗΝΕΣ |
| > 10 έως 15 χρόνια | 4 ΜΗΝΕΣ |
| > 15 χρόνια | 6 ΜΗΝΕΣ |
Πρόσεξε τη λογική: όσο μεγαλύτερη η προϋπηρεσία, τόσο μεγαλύτερη η ανοχή — ο δεσμός με την επιχείρηση είναι ισχυρότερος.
📌 Και οι άλλες προστατευόμενες απουσίες: στράτευση, άδεια μητρότητας, γονική άδεια, ετήσια άδεια, άδειες γονέων.
Σύνοψη: (ενδεικτική) ① Η ΑΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΗ απουσία: «Ο μισθωτός που απουσιάζει αδικαιολόγητα από την εργασία του, όχι μόνο ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΝΑ ΖΗΤΗΣΕΙ ΜΙΣΘΟ για τον χρόνο της απουσίας του, αλλά είναι υποχρεωμένος ΚΑΙ ΝΑ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙ ΤΟΝ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΗΜΙΕΣ τις οποίες αυτός έχει τυχόν υποστεί.»
② Η ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΜΕΝΗ και ΜΙΚΡΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ απουσία «δεν επιφέρει τη λύση της σύμβασης εργασίας, διότι … δεν μπορεί να συναχθεί τέτοια πρόθεσή του».
③ Η ΜΕΓΑΛΗΣ διάρκειας απουσία: «Αν όμως η απουσία διαρκέσει πολύ, η εργασιακή σύμβαση θεωρείται, κατά τις περιστάσεις, ότι λύθηκε με ΣΙΩΠΗΡΗ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΟΥ ΜΙΣΘΩΤΟΥ που απουσίασε.»
⚠️ Η συνέπεια είναι βαριά: αν η λύση καταλογιστεί στον μισθωτό, αυτός δεν δικαιούται αποζημίωση ούτε επιδότηση ανεργίας.
Το κριτήριο: «Πότε θεωρείται μικρή και πότε μεγάλη μία απουσία είναι ΖΗΤΗΜΑ ΚΡΙΣΗΣ σε κάθε μία συγκεκριμένη περίπτωση. Από τα δικαστήρια έχει κριθεί ότι απουσία 1 έως 2 ημερών αποτελεί απουσία μικρής διάρκειας.»
📌 Οι ειδικές εξαιρέσεις: «ορισμένες περιπτώσεις κατά τις οποίες ο μισθωτός δικαιούται να απουσιάσει χωρίς να θεωρηθεί ότι καταγγέλλει σιωπηρά τη σύμβαση» — σπουδαιότερη η «βραχείας διάρκειας ασθένεια» (1 / 3 / 4 / 6 μήνες, ανάλογα με τα έτη υπηρεσίας).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποια θεωρείται από το νόμο «βραχείας διάρκειας ασθένεια» που δεν επιφέρει τη λύση της σύμβασης εργασίας;
Απάντηση:
Το πλαίσιο: «Ειδικά από τον νόμο προβλέπονται ορισμένες περιπτώσεις κατά τις οποίες ο μισθωτός ΔΙΚΑΙΟΥΤΑΙ ΝΑ ΑΠΟΥΣΙΑΣΕΙ … ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΘΕΩΡΗΘΕΙ ΟΤΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΕΙ ΣΙΩΠΗΡΑ ΤΗ ΣΥΜΒΑΣΗ εργασίας. Από αυτές ΣΠΟΥΔΑΙΟΤΕΡΗ είναι η αποχή λόγω ΒΡΑΧΕΙΑΣ σχετικά ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ.»
«Κατά τον νόμο «ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑ», που ΔΕΝ ΕΠΙΦΕΡΕΙ ΤΗ ΛΥΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, θεωρείται αυτή που διαρκεί:»
| Χρόνος υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη | Διάρκεια ασθένειας | |
|---|---|---|
| α | «για μισθωτούς που υπηρετούν … ΜΕΧΡΙ 4 ΧΡΟΝΙΑ» | «Μέχρι ΕΝΑ (1) ΜΗΝΑ» |
| β | «για μισθωτούς που υπηρετούν ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠΟ 4 ΚΑΙ ΜΕΧΡΙ 10 ΧΡΟΝΙΑ» | «Μέχρι ΤΡΕΙΣ (3) ΜΗΝΕΣ» |
| γ | «για μισθωτούς που υπηρετούν ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠΟ 10 ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 15 ΧΡΟΝΙΑ» | «Μέχρι ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΜΗΝΕΣ» |
| δ | «για μισθωτούς που υπηρετούν ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠΟ 15 ΧΡΟΝΙΑ» | «Μέχρι ΕΞΙ (6) ΜΗΝΕΣ» |
«Ο μισθωτός, του οποίου η ασθένεια (και η αποχή από την εργασία) ΔΙΗΡΚΕΣΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΧΡΟΝΙΚΑ ΟΡΙΑ, ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΟΤΙ ΚΑΤΑΓΓΕΙΛΕ Ο ΙΔΙΟΣ ΤΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΕΚΤΟΣ ΑΝ ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ ΑΛΛΟ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΕΡΙΣΤΑΣΕΙΣ, οπότε δεν συμβαίνει αυτό.»
Η φράση «ΕΚΤΟΣ ΑΝ ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ ΑΛΛΟ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΕΡΙΣΤΑΣΕΙΣ» είναι κρίσιμη — πρόκειται για ΜΑΧΗΤΟ ΤΕΚΜΗΡΙΟ, όχι για αυτόματο κανόνα.
💡 Παραδείγματα ανατροπής: ο μισθωτός ενημέρωνε τακτικά τον εργοδότη · προσκόμιζε ιατρικές γνωματεύσεις · δήλωσε ρητά ότι θα επιστρέψει.
| Λόγος | Ανάλυση |
|---|---|
| ισχυρότερος δεσμός | όσο μακρύτερη η σχέση, τόσο λιγότερο πιθανό να θέλει ο μισθωτός να την εγκαταλείψει |
| ανταπόδοση | η μακρά προσφορά δικαιολογεί μεγαλύτερη ανοχή |
| πρακτικά | ο παλαιός εργαζόμενος είναι δυσκολότερα αντικαταστάσιμος — ο εργοδότης έχει και δικό του συμφέρον να τον περιμένει |
| Ερώτημα | Κεφάλαιο | Απάντηση |
|---|---|---|
| Πόσο μπορεί να ΑΠΟΥΣΙΑΣΕΙ χωρίς να λυθεί η σύμβαση; | κεφ. 6 | 1 / 3 / 4 / 6 μήνες (ανάλογα με τα έτη υπηρεσίας) |
| Πόσο ΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ κατά την ασθένεια; | κεφ. 5 | 15 ημέρες (>10 ημέρες, <1 έτος) ή 1 μήνας (≥1 έτος) |
⚠️⚠️ Είναι ΔΥΟ ΕΝΤΕΛΩΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ. Ο μισθωτός με 12 έτη υπηρεσίας μπορεί να απουσιάσει έως 4 μήνες χωρίς να λυθεί η σύμβαση — αλλά πληρώνεται μόνο για έναν μήνα (και για τον υπόλοιπο χρόνο λαμβάνει επίδομα ασθένειας από το ΙΚΑ).
💡 Η συνολική εικόνα: ο νόμος δεν αφήνει τον άρρωστο εργαζόμενο ούτε χωρίς εισόδημα (αποδοχές + επίδομα ΙΚΑ) ούτε χωρίς δουλειά (η σύμβαση διατηρείται). Αλλά ούτε και τον εργοδότη δεσμευμένο επ' αόριστον — τα όρια είναι σαφή.
Σύνοψη: «Κατά τον νόμο «βραχείας διάρκειας ασθένεια», που ΔΕΝ ΕΠΙΦΕΡΕΙ ΤΗ ΛΥΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, θεωρείται αυτή που διαρκεί:
α) «Μέχρι ΕΝΑ (1) ΜΗΝΑ, για μισθωτούς που υπηρετούν στον ίδιο εργοδότη μέχρι 4 χρόνια.» β) «Μέχρι ΤΡΕΙΣ (3) ΜΗΝΕΣ, για μισθωτούς που υπηρετούν περισσότερα από 4 και μέχρι 10 χρόνια.» γ) «Μέχρι ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΜΗΝΕΣ, για μισθωτούς που υπηρετούν περισσότερα από 10 μέχρι και 15 χρόνια.» δ) «Μέχρι ΕΞΙ (6) ΜΗΝΕΣ, για μισθωτούς που υπηρετούν περισσότερα από 15 χρόνια.»»
⚠️ Η συνέπεια της υπέρβασης: «Ο μισθωτός, του οποίου η ασθένεια (και η αποχή από την εργασία) διήρκεσε περισσότερο από τα παραπάνω χρονικά όρια, θεωρείται ότι ΚΑΤΑΓΓΕΙΛΕ Ο ΙΔΙΟΣ τη σύμβαση εργασίας, ΕΚΤΟΣ ΑΝ ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ ΑΛΛΟ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΕΡΙΣΤΑΣΕΙΣ, οπότε δεν συμβαίνει αυτό.»
Πρόκειται δηλαδή για ΜΑΧΗΤΟ ΤΕΚΜΗΡΙΟ — ανατρέπεται αν από τις περιστάσεις προκύπτει ότι ο μισθωτός δεν είχε πρόθεση να λύσει τη σύμβαση.
💡 Η ανοχή αυξάνεται με την προϋπηρεσία: όσο μακρύτερη η σχέση, τόσο λιγότερο πιθανό είναι ο μισθωτός να θέλει να την εγκαταλείψει.
⚠️ Μην το μπερδέψεις με το κεφ. 5: άλλο πόσο μπορεί να απουσιάσει (1/3/4/6 μήνες) και άλλο πόσο πληρώνεται (15 ημέρες ή 1 μήνας).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Η Ευαγγελία Ξ. έχει προσληφθεί την 2-1-1978 από τον εργοδότη της Δημήτριο Κ. με σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου, ως υπάλληλος. Το έτος 1999 εργάζεται ως προϊσταμένη τμήματος, με πενθήμερη εργασία, επτάωρο ημερησίως και συμβατικό μηνιαίο μισθό 300.000 δρχ.
Την 30ή Σεπτεμβρίου 1999 ο εργοδότης της προβαίνει σε καταγγελία της σύμβασης και της προσφέρει τη νόμιμη αποζημίωση.
Σε ποιο ποσό ανέρχεται η νόμιμη αποζημίωσή της και με ποιους τρόπους μπορεί να την καταβάλει ο εργοδότης της;
Απάντηση:
Πρόσληψη : 2 Ιανουαρίου 1978
Απόλυση : 30 Σεπτεμβρίου 1999
2/1/1978 -> 2/1/1999 = 21 έτη
2/1/1999 -> 30/9/1999 = 8 μήνες και 28 ημέρες
«Τα παραπάνω έτη υπολογίζονται ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΕΝΑ.»
ΑΡΑ: 21 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΕΝΑ ΕΤΗ (οι επιπλέον 8 μήνες δεν μετρούν).
| Χρόνος Υπηρεσίας | Αποζημίωση |
|---|---|
| 20 έτη συμπληρωμένα | 16 μήνες |
| 21 έτη συμπληρωμένα | 17 ΜΗΝΕΣ |
| 22 έτη συμπληρωμένα | 18 μήνες |
💡 Έλεγχος με τον μνημονικό κανόνα: στα 10 έτη → 6 μήνες· 21 − 10 = 11 επιπλέον έτη → 6 + 11 = 17 ✓
«η αποζημίωση … ΠΡΟΣΑΥΞΑΝΕΤΑΙ ΚΑΤΑ 1/6»
Βάση : 17 μήνες × 300.000 = 5.100.000 δρχ.
Προσαύξηση : 5.100.000 × 1/6 = 850.000 δρχ.
───────────────────────────────────────
ΣΥΝΟΛΟ : 5.100.000 × 7/6 = 5.950.000 δρχ.
Η ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΕΙΝΑΙ 5.950.000 ΔΡΧ.
⚠️ Πρόσεξε ότι το «πενθήμερο, επτάωρο» ΔΕΝ επηρεάζει τίποτε — η αποζημίωση των υπαλλήλων υπολογίζεται σε ΜΗΝΕΣ ΜΙΣΘΟΥ, όχι σε ημερομίσθια ή ώρες. Είναι στοιχείο αποπροσανατολισμού.
Αποδοχές 6 μηνών = 6 × 300.000 = 1.800.000 δρχ.
Η αποζημίωση = 5.950.000 δρχ.
⚠️ 5.950.000 > 1.800.000 -> ΥΠΕΡΒΑΙΝΕΙ τις αποδοχές 6 μηνών
«Αν … είναι ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ από τις αποδοχές έξι μηνών, τότε ο εργοδότης έχει υποχρέωση την ημέρα της καταγγελίας να καταβάλλει μέρος της αποζημίωσης, ΙΣΟ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΜΙΣΘΟΥΣ ΕΞΙ ΜΗΝΩΝ, και το υπόλοιπο να το καταβάλλει, ΑΝ ΤΟ ΕΠΙΘΥΜΕΙ, σε ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΕΣ ΔΟΣΕΙΣ, η πρώτη των οποίων πρέπει να καταβληθεί την επομένη της συμπλήρωσης ΤΡΙΜΗΝΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΛΥΣΗ.»
💡 Η φράση «αν το επιθυμεί» δείχνει ότι οι δόσεις είναι δικαίωμα, όχι υποχρέωση. Ο εργοδότης μπορεί πάντοτε να καταβάλει ολόκληρα τα 5.950.000 δρχ. στις 30/9/1999.
30/9/1999 (ημέρα καταγγελίας) : 6 × 300.000 = 1.800.000 δρχ.
Υπόλοιπο : 5.950.000 − 1.800.000 = 4.150.000 δρχ.
Ελάχιστη δόση = αποδοχές 3 μηνών = 3 × 300.000 = 900.000 δρχ.
«Στην περίπτωση αυτή, κάθε δόση ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΠΟΔΟΧΕΣ ΤΡΙΩΝ ΜΗΝΩΝ, ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ δόση η οποία πιθανόν να είναι μικρότερη.»
| Δόση | Ημερομηνία | Ποσό |
|---|---|---|
| αρχική | 30/9/1999 | 1.800.000 |
| 1η τριμηνιαία | 31/12/1999 | 900.000 |
| 2η | 31/3/2000 | 900.000 |
| 3η | 30/6/2000 | 900.000 |
| 4η | 30/9/2000 | 900.000 |
| 5η (τελευταία) | 31/12/2000 | 550.000 |
| ΣΥΝΟΛΟ | 5.950.000 |
Έλεγχος: 1.800.000 + (4 × 900.000) + 550.000
= 1.800.000 + 3.600.000 + 550.000 = 5.950.000 ✓
Οι τέσσερις πρώτες δόσεις είναι ακριβώς 900.000 (το ελάχιστο)· η τελευταία (550.000) επιτρέπεται να είναι μικρότερη.
💡 (Ο εργοδότης θα μπορούσε να επιλέξει και μεγαλύτερες δόσεις — αρκεί καμία πλην της τελευταίας να μην είναι κάτω από 900.000.)
⚠️⚠️ Η ΚΥΡΩΣΗ ΑΝ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΕΙ: «Το ίδιο αποτέλεσμα, δηλ. ΑΚΥΡΟΤΗΤΑ, επιφέρει και η ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΜΙΑΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΕΣ ΔΟΣΕΙΣ.» Δηλαδή μία και μόνο εκπρόθεσμη δόση ακυρώνει ολόκληρη την απόλυση και ο εργοδότης οφείλει όλους τους μισθούς μέχρι να απολύσει έγκυρα.
«μαζί με την αποζημίωση ο μισθωτός δικαιούται … τις τρέχουσες αποδοχές, την ετήσια άδεια και το επίδομα άδειας, εφόσον δεν τα έχει λάβει, αναλογία δώρων Χριστουγέννων και Πάσχα κτλ.» ⚠️ «η μη καταβολή αυτών … ΔΕ ΣΥΝΕΠΑΓΕΤΑΙ ΤΗΝ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑ».
Χαρτόσημο και ΟΓΑ 0,6% επί του ακαθαρίστου: 5.950.000 × 0,6% = 35.700 δρχ. · και φόρος εισοδήματος. ⚠️ Καμία ασφαλιστική εισφορά.
Σύνοψη: ① Η νόμιμη αποζημίωση: 5.950.000 δρχ.
Χρόνος υπηρεσίας: 2/1/1978 → 30/9/1999 = 21 έτη και 8 μήνες. «Τα … έτη υπολογίζονται ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΕΝΑ» → 21 έτη. Πίνακας υπαλλήλων: 21 έτη συμπληρωμένα → 17 ΜΗΝΕΣ. Προσαύξηση 1/6 (δώρα + επίδομα άδειας):
17 × 300.000 = 5.100.000 × 7/6 = 5.950.000 δρχ.
⚠️ Το «πενθήμερο, επτάωρο» δεν επηρεάζει τον υπολογισμό: η αποζημίωση των υπαλλήλων μετριέται σε μήνες μισθού.
② Οι τρόποι καταβολής
Η αποζημίωση (5.950.000) υπερβαίνει τις αποδοχές 6 μηνών (6 × 300.000 = 1.800.000). Άρα ο εργοδότης έχει δύο επιλογές:
Α) Να την καταβάλει ολόκληρη στις 30/9/1999 — οι δόσεις είναι δικαίωμά του («αν το επιθυμεί»), όχι υποχρέωση.
Β) Να καταβάλει «την ημέρα της καταγγελίας μέρος … ίσο προς τους μισθούς ΕΞΙ ΜΗΝΩΝ» και το υπόλοιπο «σε ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΕΣ ΔΟΣΕΙΣ, η πρώτη … την επομένη της συμπλήρωσης τριμήνου από την απόλυση», με κάθε δόση ≥ αποδοχές 3 μηνών (900.000), «εκτός από την τελευταία»:
| Δόση | Ημερομηνία | Ποσό |
|---|---|---|
| αρχική | 30/9/1999 | 1.800.000 |
| 1η – 4η τριμηνιαία | 31/12/1999 · 31/3/2000 · 30/6/2000 · 30/9/2000 | 900.000 η καθεμία |
| 5η (τελευταία) | 31/12/2000 | 550.000 |
| ΣΥΝΟΛΟ | 5.950.000 |
⚠️ «Η καθυστέρηση ΜΙΑΣ από τις τριμηνιαίες δόσεις» επιφέρει ΑΚΥΡΟΤΗΤΑ της καταγγελίας.
📌 Κρατήσεις: χαρτόσημο και ΟΓΑ 0,6% (= 35.700 δρχ.) και φόρος εισοδήματος — ⚠️ καμία ασφαλιστική εισφορά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ο Κωνσταντίνος Δ. έχει προσληφθεί την 30-8-1988 από τον εργοδότη του Επαμεινώνδα Ν. με σύμβαση αορίστου χρόνου, ως υπάλληλος. Το έτος 1999 εργάζεται πενθήμερο, επτάωρο ημερησίως, με συμβατικό μηνιαίο μισθό 250.000 δρχ.
Λόγω του είδους της εργασίας του, κάθε μήνα, για νυχτερινή εργασία, νόμιμη εργασία κατά τις Κυριακές, υπερεργασία και επίδομα ανθυγιεινής εργασίας, λαμβάνει κατά μέσο όρο επιπλέον ποσό 50.000 δρχ.
Την 31η Οκτωβρίου 1999 ο εργοδότης του προβαίνει σε καταγγελία και του προσφέρει τη νόμιμη αποζημίωση. Σε ποιο ποσό ανέρχεται;
Απάντηση:
Πρόσληψη : 30 Αυγούστου 1988
Απόλυση : 31 Οκτωβρίου 1999
30/8/1988 -> 30/8/1999 = 11 έτη
30/8/1999 -> 31/10/1999 = 2 μήνες και 1 ημέρα
11 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΕΝΑ ΕΤΗ («τα … έτη υπολογίζονται συμπληρωμένα»).
| Χρόνος Υπηρεσίας | Αποζημίωση |
|---|---|
| 10 έτη συμπληρωμένα | 6 μήνες |
| 11 έτη | 7 ΜΗΝΕΣ |
| 12 έτη | 8 μήνες |
Ο κανόνας: «Η αποζημίωση … υπολογίζεται με βάση τις ΤΑΚΤΙΚΕΣ ΑΠΟΔΟΧΕΣ ΤΟΥ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΥ ΜΗΝΑ … ΤΑΚΤΙΚΕΣ ΑΠΟΔΟΧΕΣ θεωρούνται ο μισθός … και ΚΑΘΕ ΑΛΛΗ ΠΑΡΟΧΗ που δίνεται ΣΤΑΘΕΡΑ ΚΑΙ ΜΟΝΙΜΑ από τον εργοδότη ως αντάλλαγμα της εργασίας.»
| Η παροχή του Κωνσταντίνου | Θέση στον κατάλογο | Συνυπολογίζεται; |
|---|---|---|
| νυχτερινή εργασία | αρ. 3 — «η προσαύξηση για ΝΥΚΤΕΡΙΝΗ εργασία» | ✅ ΝΑΙ |
| νόμιμη εργασία Κυριακών | αρ. 3 — «και για νόμιμη εργασία κατά τις ΚΥΡΙΑΚΕΣ και τις εξαιρέσιμες εορτές» | ✅ ΝΑΙ |
| υπερεργασία | αρ. 5 — «η αμοιβή για ΥΠΕΡΕΡΓΑΣΙΑ» | ✅ ΝΑΙ |
| επίδομα ανθυγιεινής | αρ. 6 — «το επίδομα ΑΝΘΥΓΙΕΙΝΗΣ εργασίας» | ✅ ΝΑΙ |
ΚΑΙ ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΕΙΝΑΙ ΡΗΤΑ ΣΤΟΝ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ. ⚠️ Η άσκηση δεν τις διάλεξε τυχαία — τις πήρε μέσα από τη λίστα.
💡 Και η εκφώνηση δίνει ρητά το κριτήριο της σταθερότητας: «ΚΑΘΕ ΜΗΝΑ … λαμβάνει ΚΑΤΑ ΜΕΣΟ ΟΡΟ επιπλέον ποσό». Πρόκειται δηλαδή για παροχές που δίνονται «σταθερά και μόνιμα» — όχι ευκαιριακά.
ΤΑΚΤΙΚΕΣ ΑΠΟΔΟΧΕΣ = 250.000 + 50.000 = 300.000 δρχ.
Βάση : 7 μήνες × 300.000 = 2.100.000 δρχ.
Προσαύξηση : 2.100.000 × 1/6 = 350.000 δρχ.
───────────────────────────────────────
ΣΥΝΟΛΟ : 2.100.000 × 7/6 = 2.450.000 δρχ.
Η ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΕΙΝΑΙ 2.450.000 ΔΡΧ.
💡 Το λάθος που καραδοκεί είναι να υπολογίσεις μόνο με τον συμβατικό μισθό:
| Λανθασμένος υπολογισμός | Σωστός |
|---|---|
| 7 × 250.000 × 7/6 = 2.041.666,67 | 7 × 300.000 × 7/6 = 2.450.000 |
⚠️ Διαφορά 408.333,33 δρχ. — δηλαδή 1/6 της αποζημίωσης χαμένο.
Το ποσό των 50.000 δρχ. δεν είναι «έξτρα» — είναι ενσωματωμένο στις τακτικές αποδοχές.
Αποδοχές 6 μηνών = 6 × 300.000 = 1.800.000 δρχ.
Η αποζημίωση = 2.450.000 δρχ. -> ΥΠΕΡΒΑΙΝΕΙ
| Δόση | Ημερομηνία | Ποσό |
|---|---|---|
| αρχική | 31/10/1999 | 1.800.000 |
| 1η και τελευταία τριμηνιαία | 31/1/2000 | 650.000 |
💡 Το υπόλοιπο (650.000) είναι μικρότερο από τις αποδοχές 3 μηνών (900.000) — επιτρέπεται, γιατί «εκτός από την τελευταία δόση η οποία πιθανόν να είναι μικρότερη». (Ή, φυσικά, ολόκληρη αμέσως.)
Χαρτόσημο και ΟΓΑ 0,6%: 2.450.000 × 0,6% = 14.700 δρχ. · και φόρος εισοδήματος. ⚠️ Καμία ασφαλιστική εισφορά.
Σύνοψη: Η νόμιμη αποζημίωση ανέρχεται σε 2.450.000 δρχ.
① Χρόνος υπηρεσίας: 30/8/1988 → 31/10/1999 = 11 έτη και 2 μήνες → 11 συμπληρωμένα έτη.
② Πίνακας υπαλλήλων: 11 έτη → 7 ΜΗΝΕΣ.
③ Οι ΤΑΚΤΙΚΕΣ ΑΠΟΔΟΧΕΣ — το κρίσιμο σημείο. Η αποζημίωση «υπολογίζεται με βάση τις τακτικές αποδοχές του τελευταίου μήνα», και τακτικές είναι «ο μισθός … και κάθε άλλη παροχή που δίνεται σταθερά και μόνιμα … ως αντάλλαγμα της εργασίας». Και οι τέσσερις πρόσθετες παροχές του Κωνσταντίνου βρίσκονται ρητά στον κατάλογο του βιβλίου:
| Παροχή | Κατάλογος |
|---|---|
| νυχτερινή και Κυριακές | αρ. 3 |
| υπερεργασία | αρ. 5 |
| ανθυγιεινό | αρ. 6 |
ΤΑΚΤΙΚΕΣ ΑΠΟΔΟΧΕΣ = 250.000 + 50.000 = 300.000 δρχ.
④ Ο υπολογισμός (με την προσαύξηση 1/6):
7 × 300.000 = 2.100.000 × 7/6 = 2.450.000 δρχ.
⚠️ Η παγίδα: αν υπολογίσεις μόνο με τον συμβατικό μισθό των 250.000, βγάζεις 2.041.666,67 — 408.333,33 δρχ. λιγότερα.
📌 Καταβολή: η αποζημίωση υπερβαίνει τις αποδοχές 6 μηνών (1.800.000), οπότε ο εργοδότης καταβάλλει 1.800.000 στις 31/10/1999 και το υπόλοιπο 650.000 στις 31/1/2000 (επιτρεπτά μικρότερο, ως τελευταία δόση) — ή, αν το επιθυμεί, ολόκληρη αμέσως.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ο εργάτης Ευάγγελος Ν. έχει προσληφθεί την 2α Ιανουαρίου 1999 με σύμβαση αορίστου χρόνου από τον εργοδότη του Αντώνη Κ., για πενθήμερη εβδομαδιαία απασχόληση και οκτάωρο ημερησίως, με ημερομίσθιο 10.000 δρχ.
Την 30ή Νοεμβρίου 1999 ο εργοδότης του καταγγέλλει τη σύμβαση εργασίας και του προσφέρει τη νόμιμη αποζημίωση. Σε ποιο ποσό ανέρχεται;
Απάντηση:
⚠️ Η εκφώνηση λέει ρητά «ο ΕΡΓΑΤΗΣ Ευάγγελος Ν.» και δίνει ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΟ, όχι μηνιαίο μισθό. Εφαρμόζεται ο πίνακας των εργατοτεχνιτών — σε ημερομίσθια.
Πρόσληψη : 2 Ιανουαρίου 1999
Απόλυση : 30 Νοεμβρίου 1999
Διάρκεια : 10 μήνες και 28 ημέρες
Πάνω από 2 μήνες (άρα υπάρχει αποζημίωση) αλλά κάτω από 1 έτος.
| Χρόνος υπηρεσίας | Αποζημίωση ίση με τις αποδοχές |
|---|---|
| ⚠️ κάτω από 2 μήνες | ⚠️ καμία |
| 2 μηνών έως 1 έτους | 5 ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΩΝ ← ο Ευάγγελος |
| 1 έτους έως 2 ετών | 7 ημερομισθίων |
⚠️⚠️ ΠΡΟΣΟΧΗ: ο Ευάγγελος είναι ΠΟΛΥ ΚΟΝΤΑ στο επόμενο κλιμάκιο — του λείπουν μόλις 33 ημέρες για να συμπληρώσει το έτος και να δικαιούται 7 ημερομίσθια. Αλλά ο νόμος μετράει ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΕΝΑ έτη: 5 ημερομίσθια.
Βάση : 5 ημερομίσθια × 10.000 = 50.000,00 δρχ.
Προσαύξηση : 50.000 × 1/6 = 8.333,33 δρχ.
────────────────────────────────────────────
ΣΥΝΟΛΟ : 50.000 × 7/6 = 58.333,33 δρχ.
Η ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΕΙΝΑΙ 58.333,33 ΔΡΧ.
«Σε αυτούς επιβάλλεται, ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ ΤΗΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ, να τους καταβάλλεται και η οφειλόμενη νόμιμη αποζημίωση, ΑΛΛΙΩΣ Η ΑΠΟΛΥΣΗ ΕΙΝΑΙ ΑΚΥΡΗ.»
⚠️⚠️ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΤΟΤΕΧΝΙΤΕΣ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΒΟΛΗ — ολόκληρη, στις 30/11/1999. (Άλλωστε το ποσό είναι πολύ μικρότερο από τις αποδοχές 6 μηνών.)
| # | Παγίδα | Η σωστή αντιμετώπιση |
|---|---|---|
| ① | να χρησιμοποιήσεις τον πίνακα των ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ | ⚠️ Είναι ΕΡΓΑΤΗΣ → πίνακας σε ημερομίσθια. (Με τον πίνακα υπαλλήλων θα έβγαινε 1 μήνας — εντελώς άλλο μέγεθος.) |
| ② | να πεις «κάτω από έναν χρόνο → τίποτε» | ⚠️ Το όριο είναι οι 2 ΜΗΝΕΣ, όχι το έτος. Με 10 μήνες δικαιούται 5 ημερομίσθια. |
| ③ | να ξεχάσεις την προσαύξηση 1/6 | ⚠️ 50.000, όχι 58.333,33 |
| ΕΡΓΑΤΗΣ (Ευάγγελος) | ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ με ίδιο χρόνο και ισοδύναμες αποδοχές | |
|---|---|---|
| Πίνακας | 5 ημερομίσθια | 1 μήνας (= 25 ημερομίσθια) |
| Βάση | 50.000 | 250.000 |
| Με το 1/6 | 58.333,33 | 291.666,67 |
⚠️⚠️ Ο υπάλληλος θα έπαιρνε ΠΕΝΤΑΠΛΑΣΙΑ αποζημίωση για τον ίδιο ακριβώς χρόνο υπηρεσίας. Είναι η μεγαλύτερη ανισότητα του παλαιού εργατικού δικαίου, και φαίνεται καθαρά σε αυτή την άσκηση.
Δεδουλευμένες αποδοχές Νοεμβρίου · αναλογία δώρου Χριστουγέννων (η περίοδος 1/5-31/12 δεν συμπληρώθηκε) · αποδοχές και επίδομα άδειας (η σχέση λύθηκε πριν τον βασικό 12μηνο χρόνο → 2 ημερομίσθια ανά μήνα απασχόλησης).
⚠️ «Η μη καταβολή αυτών … δε συνεπάγεται την ακυρότητα της καταγγελίας» — μόνο η αποζημίωση την επηρεάζει.
Σύνοψη: Η νόμιμη αποζημίωση ανέρχεται σε 58.333,33 δρχ.
① Ιδιότητα: ο Ευάγγελος είναι ΕΡΓΑΤΗΣ και αμείβεται με ημερομίσθιο → εφαρμόζεται ο πίνακας των εργατοτεχνιτών, σε ημερομίσθια.
② Χρόνος υπηρεσίας: 2/1/1999 → 30/11/1999 = 10 μήνες και 28 ημέρες — δηλαδή πάνω από 2 μήνες αλλά κάτω από 1 έτος.
③ Πίνακας εργατοτεχνιτών: «2 μηνών έως 1 έτους → 5 ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΩΝ».
④ Ο υπολογισμός (με την προσαύξηση 1/6):
5 × 10.000 = 50.000 × 7/6 = 58.333,33 δρχ.
⑤ Καταβολή: «με την κοινοποίηση του εγγράφου της απόλυσης, να τους καταβάλλεται και η οφειλόμενη νόμιμη αποζημίωση, αλλιώς η απόλυση είναι ΑΚΥΡΗ» — δηλαδή ολόκληρη στις 30/11/1999· ⚠️ για τους εργατοτεχνίτες δεν προβλέπεται τμηματική καταβολή.
⚠️ Τρεις παγίδες: ① μη χρησιμοποιήσεις τον πίνακα των υπαλλήλων (θα έδινε 1 μήνα)· ② το όριο κάτω από το οποίο δεν οφείλεται αποζημίωση είναι οι 2 μήνες, όχι το έτος· ③ μη ξεχάσεις την προσαύξηση 1/6.
📌 Οφείλονται επιπλέον οι δεδουλευμένες αποδοχές Νοεμβρίου, η αναλογία δώρου Χριστουγέννων και οι αποδοχές/επίδομα άδειας (2 ημερομίσθια ανά μήνα, αφού η σχέση λύθηκε πριν τον βασικό χρόνο).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Η Γεωργία Ν. έχει προσληφθεί την 2-1-1999 από τον εργοδότη της Παναγιώτη Δ. με σύμβαση αορίστου χρόνου, ως υπάλληλος του καταστήματός του, για πενθήμερη απασχόληση και οκτάωρο ημερησίως, με συμβατικό μηνιαίο μισθό 230.000 δρχ.
Την 21η Δεκεμβρίου ο εργοδότης της καταγγέλλει τη σύμβαση και την καλεί να λάβει τη νόμιμη αποζημίωσή της και όποιες άλλες αποδοχές της οφείλει.
α) Ποιο ποσό θα λάβει για τη νόμιμη αποζημίωσή της; β) Ποιες άλλες αποδοχές θα λάβει, για ποια αιτία και σε ποιο ποσό ανέρχεται η κάθε μία;
Απάντηση:
Πρόσληψη : 2 Ιανουαρίου 1999
Απόλυση : 21 Δεκεμβρίου 1999
Διάρκεια : 11 μήνες και 19 ημέρες -> ΚΑΤΩ ΑΠΟ 1 ΕΤΟΣ
| Πίνακας ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ | Αποζημίωση |
|---|---|
| μέχρι 2 μήνες | χωρίς |
| 2 μήνες – 1 έτος | 1 ΜΗΝΑ ← η Γεωργία |
| 1 έτος – 4 έτη | 2 μήνες |
⚠️ Της λείπουν μόλις 12 ημέρες για να συμπληρώσει το έτος και να δικαιούται 2 μήνες. Αλλά τα έτη μετρούν συμπληρωμένα.
ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ = 1 × 230.000 × 7/6 = 268.333,33 δρχ.
💡 Καταβάλλεται ΟΛΟΚΛΗΡΗ — είναι πολύ μικρότερη από τις αποδοχές 6 μηνών.
Η βάση: «μαζί με την αποζημίωση ο μισθωτός δικαιούται να λάβει τις ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΑΠΟΔΟΧΕΣ του, την ΕΤΗΣΙΑ ΑΔΕΙΑ και το ΕΠΙΔΟΜΑ ΑΔΕΙΑΣ, εφόσον δεν τα έχει λάβει προηγουμένως, ΑΝΑΛΟΓΙΑ ΔΩΡΩΝ Χριστουγέννων και Πάσχα, τυχόν άλλες καθυστερούμενες αποδοχές κτλ.»
230.000 × 21/30 = 161.000,00 δρχ.
(Αναγωγή του μηνιαίου μισθού στις 21 ημερολογιακές ημέρες που εργάστηκε.)
Ο κανόνας (κεφ. 4): πλήρες επίδομα ένας μηνιαίος μισθός αν η σχέση διήρκεσε ολόκληρη την περίοδο 1/5 – 31/12· αλλιώς «2/25 του μηνιαίου μισθού … για κάθε ΔΕΚΑΕΝΝΕΑΗΜΕΡΟ (19) χρονικό διάστημα διάρκειας της εργασιακής σχέσης», και «για χρονικό διάστημα μικρότερο του 19ημέρου … ανάλογο κλάσμα».
Περίοδος αναφοράς : 1/5/1999 – 31/12/1999
Η σχέση διήρκεσε : 1/5 – 21/12 = 235 ημέρες (ΟΧΙ ολόκληρη)
235 : 19 = 12,3684 δεκαεννεαήμερα
2/25 × 230.000 = 18.400 δρχ. ανά 19ήμερο
12,3684 × 18.400 = 227.578,95 δρχ.
⚠️ Πλαφόν: «δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υπερβαίνει τον ένα μήνα» = 230.000. ✅ 227.578,95 < 230.000 — δεν ενεργοποιείται.
💡 Το επίδομα καταβάλλεται «την 21η Δεκεμβρίου» — δηλαδή ακριβώς την ημέρα της απόλυσης· άρα οφείλεται.
Η σχέση λύθηκε πριν τη συμπλήρωση του βασικού χρόνου (12 μήνες). Ο κανόνας (κεφ. 4): «θα λάβει αποδοχές ίσες προς ΔΥΟ (2) ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΑ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΜΗΝΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ, ανεξάρτητα από την ιδιότητά του ως υπαλλήλου ή εργάτη».
Ημερομίσθιο : 230.000 : 25 = 9.200 δρχ.
Μήνες απασχόλησης : 11
Ημερομίσθια άδειας: 2 × 11 = 22
22 × 9.200 = 202.400,00 δρχ.
«δικαιούται να λάβει επίδομα άδειας ίσο με τις αποδοχές της άδειάς του, ΟΧΙ ΟΜΩΣ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΠΟ ΜΙΣΟ ΜΗΝΙΑΙΟ ΜΙΣΘΟ ή από 13 ημερομίσθια».
Ίσο με τις αποδοχές άδειας : 202.400
⚠️ Πλαφόν μισού μισθού : 230.000 : 2 = 115.000
Επικρατεί το ΜΙΚΡΟΤΕΡΟ -> 115.000,00 δρχ.
💡 Η περίοδος αναφοράς είναι 1/1 – 30/4 και το επίδομα καταβάλλεται «τη Μεγάλη Τετάρτη». Η Γεωργία εργαζόταν τότε, άρα το έλαβε ήδη και δεν οφείλεται τώρα.
📌 (Για την πληρότητα: 2/1 → 30/4 = 119 ημέρες· 119 : 8 = 14,875 οκταήμερα × 1/15 × 115.000 = 7.666,67 = 114.041,67 δρχ.)
| # | Αιτία | Ποσό |
|---|---|---|
| (α) | ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ (1 μήνας × 7/6) | 268.333,33 |
| ① | δεδουλευμένες αποδοχές 1-21/12 | 161.000,00 |
| ② | αναλογία δώρου ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ | 227.578,95 |
| ③ | αποδοχές άδειας (22 ημερομίσθια) | 202.400,00 |
| ④ | επίδομα άδειας (πλαφόν μισού μισθού) | 115.000,00 |
| ΣΥΝΟΛΟ | 974.312,28 δρχ. |
⚠️ Οι κρατήσεις διαφέρουν:
| Ποσό | Ασφαλιστικές εισφορές |
|---|---|
| αποζημίωση | ⚠️ ΟΧΙ — μόνο χαρτόσημο/ΟΓΑ 0,6% (= 1.610 δρχ.) και φόρος |
| όλα τα υπόλοιπα | ✅ ΝΑΙ — «παρακρατούνται όλες οι εισφορές» |
📌 Και θυμήσου: «η μη καταβολή αυτών από τον εργοδότη ΔΕ ΣΥΝΕΠΑΓΕΤΑΙ ΤΗΝ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑ της καταγγελίας» — μόνο η αποζημίωση την επηρεάζει.
Σύνοψη: α) Η νόμιμη αποζημίωση: 268.333,33 δρχ.
Χρόνος υπηρεσίας 2/1/1999 → 21/12/1999 = 11 μήνες και 19 ημέρες, δηλαδή κάτω από 1 έτος. Πίνακας υπαλλήλων: «2 μήνες – 1 έτος → 1 ΜΗΝΑ».
1 × 230.000 × 7/6 = 268.333,33 δρχ.
(Καταβάλλεται ολόκληρη, αφού είναι μικρότερη από τις αποδοχές 6 μηνών.)
β) Οι άλλες αποδοχές
| # | Αιτία | Υπολογισμός | Ποσό |
|---|---|---|---|
| ① | δεδουλευμένες αποδοχές 1-21/12 | 230.000 × 21/30 | 161.000,00 |
| ② | αναλογία δώρου ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ (1/5–21/12 = 235 ημ.) | (235:19) × (2/25 × 230.000) = 12,3684 × 18.400 | 227.578,95 |
| ③ | αποδοχές άδειας (λύση πριν τον βασικό χρόνο → 2 ημερομίσθια/μήνα) | 2 × 11 = 22 ημερομ. × 9.200 | 202.400,00 |
| ④ | επίδομα άδειας (ίσο με τις αποδοχές άδειας, πλαφόν μισός μισθός) | min(202.400 · 115.000) | 115.000,00 |
| ΣΥΝΟΛΟ με την αποζημίωση | 974.312,28 |
📌 Το δώρο Πάσχα 1999 (περίοδος 1/1–30/4, καταβλητέο τη Μεγάλη Τετάρτη) έχει ήδη καταβληθεί, αφού η Γεωργία εργαζόταν τότε — δεν οφείλεται τώρα.
⚠️ Οι κρατήσεις διαφέρουν: η αποζημίωση «δεν υποκειται σε ασφαλιστικές εισφορές» (μόνο χαρτόσημο/ΟΓΑ 0,6% και φόρος), ενώ από τα δώρα και τις αποδοχές άδειας «παρακρατούνται όλες οι εισφορές».
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ο Ανδρέας Κ. έχει προσληφθεί την 1η Μαρτίου 1999 από τον εργοδότη του Σωκράτη Δ. με σύμβαση αορίστου χρόνου ως υπάλληλος, για πενθήμερη απασχόληση και οκτάωρο ημερησίως, με συμβατικές αποδοχές 230.000 δρχ.
⚠️ Ο Ανδρέας δεν έχει ασφαλιστεί στο ΙΚΑ, ούτε ο εργοδότης του τον έχει ασφαλίσει, ούτε έχει καταχωρηθεί η απασχόλησή του στα τηρούμενα, για το ΙΚΑ, μισθολόγια.
Την 31η Αυγούστου 1999 ο εργοδότης προβαίνει σε καταγγελία και του προσφέρει και την αποζημίωσή του. Την 31η Οκτωβρίου 1999 ο Ανδρέας ζητάει τους μισθούς Σεπτεμβρίου και Οκτωβρίου, γιατί ισχυρίζεται ότι η απόλυσή του ήταν άκυρη.
Έχει δίκαιο ο Ανδρέας και, αν ναι, ποιες αποδοχές θα λάβει τελικά;
Απάντηση:
Ο δεύτερος όρος εγκυρότητας: «Να έχει καταχωρηθεί η απασχόληση του απολυόμενου στα τηρούμενα για το ΙΚΑ μισθολόγια ή να έχει ΑΣΦΑΛΙΣΤΕΙ ο απολυόμενος.»
Και η κύρωση: «η ΜΗ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗ κατά τα ανωτέρω του εργαζόμενου στα μισθολόγια του ΙΚΑ ή η ΜΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΕΠΑΓΟΝΤΑΙ ΤΗΝ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ και ο χρόνος που διανύθηκε ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΩΣ ΧΡΟΝΟΣ ΣΥΝΕΧΙΣΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ.»
| Όρος εγκυρότητας | Στην περίπτωση του Ανδρέα |
|---|---|
| α. εγγράφως | (δεν αμφισβητείται) |
| β. ασφάλιση / καταχώρηση | ❌ ΔΕΝ ΤΗΡΗΘΗΚΕ |
| γ. καταβολή αποζημίωσης | ✅ καταβλήθηκε |
Η παράβαση ΕΝΟΣ και μόνο όρου αρκεί → Η ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΕΙΝΑΙ ΑΚΥΡΗ.
💡 Η λογική του νόμου: ο εργοδότης δεν επιτρέπεται να επωφεληθεί από τη ΔΙΚΗ ΤΟΥ παρανομία (αδήλωτη εργασία). Αν αρκούσε το έγγραφο και η αποζημίωση, η μη ασφάλιση θα ήταν ατιμώρητη.
«η αξίωση του μισθωτού να επιδιώξει δικαστικά την αναγνώριση αυτής της ακυρότητας ΠΑΡΑΓΡΑΦΕΤΑΙ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΜΗΝΕΣ από την ημέρα λύσης της σχέσης εργασίας.»
Λύση : 31 Αυγούστου 1999
Λήξη 3μήνου : 30 Νοεμβρίου 1999
Ο Ανδρέας : 31 Οκτωβρίου 1999 -> ΕΜΠΡΟΘΕΣΜΑ (2 μήνες μετά)
Του απομένει ακόμη ένας ολόκληρος μήνας. ✅
Χρόνος υπηρεσίας : 1/3/1999 -> 31/8/1999 = 6 μήνες
Πίνακας : «2 μήνες – 1 έτος» -> 1 ΜΗΝΑΣ
Αποζημίωση = 1 × 230.000 × 7/6 = 268.333,33 δρχ.
«οφείλει ο εργοδότης ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΜΙΣΘΟΥΣ του μισθωτού που απολύθηκε άκυρα, ΑΠΟ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΑΚΥΡΗΣ ΑΠΟΛΥΣΗΣ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΠΟΥ ΘΑ ΤΟΝ ΑΠΟΛΥΣΕΙ ΕΓΚΥΡΑ.»
Σεπτέμβριος + Οκτώβριος = 2 × 230.000 = 460.000 δρχ.
«Η ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΚΑΤΑΒΛΗΘΕΙ ΣΥΜΨΗΦΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΙΣ ΤΑΚΤΙΚΕΣ ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΟΝΤΑΙ ΛΟΓΩ ΤΗΣ ΑΚΥΡΩΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ.»
Μισθοί υπερημερίας : 460.000,00 δρχ.
⚠️ μείον αποζημίωση : −268.333,33 δρχ.
──────────────────
ΘΑ ΛΑΒΕΙ ΤΕΛΙΚΑ : 191.666,67 δρχ.
Ο ΑΝΔΡΕΑΣ ΘΑ ΛΑΒΕΙ 191.666,67 ΔΡΧ. (και όχι 460.000)
💡 Το λάθος είναι να απαντήσεις «460.000» — αγνοώντας τον συμψηφισμό. Ο νόμος δεν αφήνει τον μισθωτό να κρατήσει και την αποζημίωση και ολόκληρους τους μισθούς: η αποζημίωση αφαιρείται.
| Συνέπεια | Το κείμενο |
|---|---|
| η σχέση ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ | «ο χρόνος που διανύθηκε θεωρείται ως χρόνος ΣΥΝΕΧΙΣΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ του» — και η υπηρεσία του συνεχίζει να μετράει |
| εργοδοτικές εισφορές | «ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να καταβάλλει ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ των εργοδοτικών εισφορών … ΧΩΡΙΣ να έχει δικαίωμα να ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΙ την αποζημίωση που κατέβαλε» |
| εργατικές εισφορές | «ο μισθωτός υποχρεούται να καταβάλει … τις εργατικές εισφορές που αναλογούν σε αυτόν» |
| οι μισθοί συνεχίζουν | οφείλονται μέχρι την ΕΓΚΥΡΗ απόλυση — αν ο εργοδότης δεν ενεργήσει, το ποσό αυξάνεται |
💡 Η θέση του εργοδότη είναι δραματικά χειρότερη: πρέπει να ασφαλίσει αναδρομικά τον Ανδρέα, να καταβάλει όλες τις εργοδοτικές εισφορές, δεν παίρνει πίσω την αποζημίωση, και θα πρέπει να τον απολύσει ξανά — έγκυρα αυτή τη φορά — καταβάλλοντας νέα αποζημίωση για τον αυξημένο πλέον χρόνο υπηρεσίας.
Σύνοψη: ΝΑΙ, ο Ανδρέας έχει δίκαιο — η απόλυση είναι ΑΚΥΡΗ.
① Γιατί: ο δεύτερος όρος εγκυρότητας απαιτεί «να έχει καταχωρηθεί η απασχόληση του απολυόμενου στα τηρούμενα για το ΙΚΑ μισθολόγια ή να έχει ασφαλιστεί». Εδώ δεν τηρήθηκε, και «η μη καταχώρηση … ή η μη ασφάλισή του συνεπάγονται την ΑΚΥΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ και ο χρόνος που διανύθηκε θεωρείται ως χρόνος ΣΥΝΕΧΙΣΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ του».
② Είναι εμπρόθεσμος: η αξίωση αναγνώρισης της ακυρότητας «παραγράφεται σε ΤΡΕΙΣ ΜΗΝΕΣ από την ημέρα λύσης». Λύση 31/8/1999 → λήξη 30/11/1999· ο Ανδρέας εμφανίστηκε στις 31/10/1999, δηλαδή εμπρόθεσμα.
③ Τι θα λάβει τελικά:
| Ποσό | |
|---|---|
| μισθοί υπερημερίας Σεπτ. + Οκτ. (2 × 230.000) | 460.000,00 |
| ⚠️ μείον η αποζημίωση που ήδη έλαβε (1 μήνας × 230.000 × 7/6) | −268.333,33 |
| ΤΕΛΙΚΟ ΠΟΣΟ | 191.666,67 δρχ. |
⚠️ Ο ΣΥΜΨΗΦΙΣΜΟΣ είναι το κλειδί: «Η αποζημίωση που έχει καταβληθεί ΣΥΜΨΗΦΙΖΕΤΑΙ με τις τακτικές που οφείλονται λόγω της ακύρωσης της καταγγελίας.» Ο Ανδρέας δεν κρατά και τα δύο.
📌 Επιπλέον: ο εργοδότης «υποχρεούται να καταβάλλει το σύνολο των εργοδοτικών εισφορών … χωρίς να έχει δικαίωμα να αναζητήσει την αποζημίωση που κατέβαλε», ενώ ο μισθωτός καταβάλλει «τις εργατικές εισφορές που αναλογούν σε αυτόν». Και οι μισθοί οφείλονται μέχρι την ημέρα που θα τον απολύσει ΕΓΚΥΡΑ — αν ο εργοδότης δεν ενεργήσει, το ποσό συνεχίζει να αυξάνεται.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ο Γιώργος Π. έχει προσληφθεί για το από 1-6-99 έως 30-9-99 χρονικό διάστημα, από τον Ευάγγελο Κ., με σύμβαση εργασίας για να δουλέψει ως υπάλληλος, για πενθήμερο εβδομαδιαίως και οκτάωρο ημερησίως, με συμβατικό μηνιαίο μισθό 250.000 δρχ.
Την 1-7-1999 ο εργοδότης του, αφού του κατέβαλε τον μισθό του Ιουνίου, ΧΩΡΙΣ ΛΟΓΟ του καταγγέλλει τη σύμβαση και τον καλεί να φύγει από την επιχείρηση.
Δικαιούται άλλες αποδοχές ο Γιώργος Π. και, αν ναι, ποιες, για ποια αίτια και σε τι ποσό ανέρχεται η κάθε μία;
Απάντηση:
⚠️ Η εκφώνηση το δηλώνει: «για το από 1-6-99 έως 30-9-99 ΧΡΟΝΙΚΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ». Άρα ΔΕΝ εφαρμόζεται ο πίνακας αποζημιώσεων — αυτός αφορά τις συμβάσεις αορίστου χρόνου.
Ο ΚΑΝΟΝΑΣ: «Πριν παρέλθει ο χρόνος για τον οποίο έχει συμφωνηθεί, η σύμβαση αυτή λύεται από τους συμβαλλομένους εργοδότη και μισθωτό ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΛΟΓΟ, δηλ. για ΑΘΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΤΟΥΣ από την εργασιακή σύμβαση.»
| Στοιχείο | Στην περίπτωση του Γιώργου |
|---|---|
| Είδος σύμβασης | ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ (1/6 – 30/9/1999) |
| Λύθηκε πρόωρα; | ✅ ΝΑΙ — την 1/7/1999, δύο μήνες πριν τη λήξη |
| Υπάρχει σπουδαίος λόγος; | ⚠️ ΟΧΙ — η εκφώνηση λέει ρητά «ΧΩΡΙΣ ΛΟΓΟ» |
ΑΡΑ Η ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΕΙΝΑΙ ΑΚΥΡΗ — ΔΕΝ ΕΠΙΦΕΡΕΙ ΤΗ ΛΥΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ.
💡 Η σύμβαση εξακολουθεί να ισχύει μέχρι τη ΣΥΜΦΩΝΗΜΕΝΗ ΛΗΞΗ της, δηλαδή μέχρι τις 30/9/1999. Ο εργοδότης, αρνούμενος να δεχθεί τις υπηρεσίες του Γιώργου, περιέρχεται σε ΥΠΕΡΗΜΕΡΙΑ.
Υπόλοιπο σύμβασης : 1/7/1999 – 30/9/1999
= Ιούλιος + Αύγουστος + Σεπτέμβριος = 3 μήνες
3 × 250.000 = 750.000,00 δρχ.
💡 Είναι η κύρια αξίωσή του. Ο Γιώργος δικαιούται ό,τι θα κέρδιζε αν η σύμβαση είχε εκτελεστεί κανονικά ως τη λήξη της.
⚠️ Πρόσεξε ότι ΔΕΝ πρόκειται για «αποζημίωση απόλυσης» — είναι μισθοί. Και ο μισθός του Ιουνίου έχει ήδη καταβληθεί (το λέει η εκφώνηση), άρα δεν ζητείται.
Η σχέση εργασίας υφίσταται από 1/6 έως 30/9/1999 — δηλαδή μέσα στην περίοδο αναφοράς 1/5 – 31/12, αλλά όχι ολόκληρη. Ο κανόνας: «2/25 του μηνιαίου μισθού … για κάθε δεκαεννεαήμερο (19) χρονικό διάστημα διάρκειας της εργασιακής σχέσης», και για μικρότερο διάστημα «ανάλογο κλάσμα».
Διάρκεια σχέσης εντός της περιόδου : 1/6 – 30/9 = 122 ημέρες
122 : 19 = 6,4211 δεκαεννεαήμερα
2/25 × 250.000 = 20.000 δρχ. ανά 19ήμερο
6,4211 × 20.000 = 128.421,05 δρχ.
⚠️ Πλαφόν (ένας μηνιαίος μισθός = 250.000): ✅ δεν ενεργοποιείται.
Η σχέση διήρκεσε 4 μήνες — πολύ πριν τον βασικό χρόνο των 12 μηνών. Ο κανόνας: «θα λάβει αποδοχές ίσες προς ΔΥΟ (2) ημερομίσθια για κάθε μήνα απασχόλησης … ανεξάρτητα από την ιδιότητά του».
Ημερομίσθιο : 250.000 : 25 = 10.000 δρχ.
4 μήνες × 2 = 8 ημερομίσθια
8 × 10.000 = 80.000,00 δρχ.
Ίσο με τις αποδοχές άδειας : 80.000
Πλαφόν μισού μισθού : 250.000 : 2 = 125.000
min(80.000 · 125.000) = 80.000,00 δρχ.
💡 ⚠️ Εδώ το πλαφόν ΔΕΝ ενεργοποιείται — σε αντίθεση με άλλες ασκήσεις. Το επίδομα είναι ίσο με τις αποδοχές άδειας.
Η περίοδος αναφοράς είναι 1/1 – 30/4/1999, ενώ ο Γιώργος προσλήφθηκε την 1/6/1999. ⚠️ Καμία επικάλυψη → κανένα δικαίωμα.
Η σύμβαση ορισμένου χρόνου λήγει «ΧΩΡΙΣ ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΟΠΟΙΑΣΔΗΠΟΤΕ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ». ⚠️ Ο Γιώργος δεν παίρνει αποζημίωση — παίρνει μισθούς υπερημερίας, που είναι μεγαλύτεροι.
| # | Αιτία | Ποσό |
|---|---|---|
| ① | ΜΙΣΘΟΙ ΥΠΕΡΗΜΕΡΙΑΣ (υπόλοιπο σύμβασης — Ιούλ., Αύγ., Σεπτ.) | 750.000,00 |
| ② | αναλογία δώρου ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ | 128.421,05 |
| ③ | αποδοχές άδειας (8 ημερομίσθια) | 80.000,00 |
| ④ | επίδομα άδειας | 80.000,00 |
| ΣΥΝΟΛΟ | 1.038.421,05 δρχ. |
💡 Το λάθος είναι να ανοίξεις τον πίνακα αποζημιώσεων και να απαντήσεις «1 μήνας (1 μήνας υπηρεσίας) × 250.000 × 7/6 = 291.666,67».
⚠️ ΛΑΘΟΣ. Η σύμβαση είναι ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ: δεν υπάρχει αποζημίωση απόλυσης, υπάρχουν μισθοί υπερημερίας για το υπόλοιπο της σύμβασης — και είναι σχεδόν τριπλάσιοι.
💡 Το «παράδοξο» που φαίνεται εδώ: η σύμβαση ορισμένου χρόνου προστατεύει περισσότερο τον μισθωτό κατά τη διάρκειά της. Ο εργοδότης δεν μπορεί να τη λύσει «πληρώνοντας αποζημίωση» — δεσμεύεται ως τη λήξη.
Σύνοψη: ΝΑΙ, δικαιούται — και μάλιστα σημαντικά ποσά.
Το νομικό θεμέλιο: πρόκειται για σύμβαση ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ (1/6 – 30/9/1999). «Πριν παρέλθει ο χρόνος για τον οποίο έχει συμφωνηθεί, η σύμβαση αυτή λύεται … ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΛΟΓΟ, δηλ. για αθέτηση των υποχρεώσεών τους.» Ο εργοδότης όμως κατήγγειλε «ΧΩΡΙΣ ΛΟΓΟ» — άρα η καταγγελία είναι ΑΚΥΡΗ, η σύμβαση εξακολουθεί να ισχύει ως τις 30/9/1999 και ο εργοδότης περιέρχεται σε ΥΠΕΡΗΜΕΡΙΑ.
| # | Αιτία | Υπολογισμός | Ποσό |
|---|---|---|---|
| ① | ΜΙΣΘΟΙ ΥΠΕΡΗΜΕΡΙΑΣ για το υπόλοιπο της σύμβασης (Ιούλ., Αύγ., Σεπτ.) | 3 × 250.000 | 750.000,00 |
| ② | αναλογία δώρου ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ (1/6–30/9 = 122 ημ. εντός της περιόδου 1/5–31/12) | (122:19) × (2/25 × 250.000) = 6,4211 × 20.000 | 128.421,05 |
| ③ | αποδοχές άδειας (λύση πριν τον βασικό χρόνο → 2 ημερομίσθια/μήνα) | 2 × 4 = 8 ημερομ. × 10.000 | 80.000,00 |
| ④ | επίδομα άδειας (ίσο με τις αποδοχές άδειας· πλαφόν μισού μισθού = 125.000, δεν ενεργοποιείται) | 80.000 | 80.000,00 |
| ΣΥΝΟΛΟ | 1.038.421,05 |
⚠️ Δεν οφείλονται: δώρο Πάσχα (η περίοδος 1/1–30/4 προηγείται της πρόσληψης) και αποζημίωση απόλυσης (η σύμβαση ορισμένου χρόνου λήγει «χωρίς καταβολή οποιασδήποτε αποζημίωσης»). Ο μισθός Ιουνίου έχει ήδη καταβληθεί.
⚠️⚠️ Η μεγάλη παγίδα: να εφαρμόσεις τον πίνακα αποζημιώσεων (θα έδινε 1 μήνα = 291.666,67). Στην ορισμένου χρόνου σύμβαση δεν υπάρχει αποζημίωση απόλυσης — υπάρχουν μισθοί υπερημερίας για το υπόλοιπο, που είναι σχεδόν τριπλάσιοι.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ο Κώστας Π. έχει προσληφθεί την 1η Σεπτεμβρίου 1998 από τον εργοδότη του Ελευθέριο Κ. με σύμβαση αορίστου χρόνου, ως υπάλληλος για ΜΕΡΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ 20 ΩΡΩΝ την εβδομάδα, και αποδοχές αυτές των συλλογικών συμβάσεων, που στην περίπτωσή του προβλέπουν μηνιαίο μισθό για ΠΛΗΡΗ απασχόληση 200.000 δρχ.
Την 30ή Ιουνίου 1999 ο εργοδότης του καταγγέλλει τη σύμβαση.
α) Ποιο ποσό θα λάβει για τη νόμιμη αποζημίωσή του; β) Ποιες άλλες αποδοχές θα λάβει, για ποια αιτία, πότε και σε ποιο ποσό ανέρχεται η κάθε μία;
Απάντηση:
Ο κανόνας της μερικής απασχόλησης (κεφ. 2): οι μερικώς απασχολούμενοι έχουν τα ίδια είδη δικαιωμάτων με τους πλήρως απασχολούμενους, σε ΑΝΑΛΟΓΙΚΟ ΥΨΟΣ.
Πλήρης εβδομαδιαία απασχόληση : 40 ώρες (πενθήμερο × 8ωρο)
Η απασχόληση του Κώστα : 20 ώρες
Αναλογία : 20/40 = 1/2
ΜΙΣΘΟΣ = 200.000 × 1/2 = 100.000 δρχ.
⚠️⚠️ Το «200.000» της εκφώνησης είναι ο μισθός ΠΛΗΡΟΥΣ απασχόλησης — το λέει ρητά. Ο δικός του μισθός είναι 100.000.
1/9/1998 -> 30/6/1999 = 10 μήνες
| Πίνακας ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ | Αποζημίωση |
|---|---|
| 2 μήνες – 1 έτος | 1 ΜΗΝΑ ← ο Κώστας |
1 × 100.000 × 7/6 = 116.666,67 δρχ.
Η ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΕΙΝΑΙ 116.666,67 ΔΡΧ.
⚠️ Η παγίδα: αν χρησιμοποιήσεις τα 200.000, βγάζεις 233.333,33 — διπλάσια.
💡 Το βιβλίο το επιβεβαιώνει: η αποζημίωση υπολογίζεται «με βάση τις τακτικές αποδοχές του τελευταίου μήνα ΜΕ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΛΗΡΟΥΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΙΣΘΩΤΟΥ» — δηλαδή με το πλήρες καθεστώς ΤΟΥ ΜΙΣΘΩΤΟΥ (τις 20 ώρες που συμφωνήθηκαν), όχι με το πλήρες ωράριο της ΣΣΕ. Η φράση αποκλείει τη μείωση ωραρίου στο τέλος, όχι τη συμφωνημένη μερική απασχόληση.
⚠️ Η ερώτηση ζητά ρητά και το «ΠΟΤΕ» — άρα πρέπει να ξεχωρίσεις ό,τι έχει ήδη καταβληθεί από ό,τι οφείλεται τώρα.
| # | Αιτία | Πότε | Ποσό |
|---|---|---|---|
| ① | Δώρο ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 1998 (περίοδος 1/5–31/12/1998· ο Κώστας εργάστηκε 1/9 – 31/12 = 122 ημέρες, όχι ολόκληρη): (122:19) × (2/25 × 100.000 = 8.000) = 6,4211 × 8.000 | 21/12/1998 | 51.368,42 |
| ② | Δώρο ΠΑΣΧΑ 1999 (περίοδος 1/1 – 30/4/1999 — ΟΛΟΚΛΗΡΗ, άρα πλήρες: μισός μηνιαίος μισθός) | Μ. Τετάρτη 1999 | 50.000,00 |
| # | Αιτία | Υπολογισμός | Ποσό |
|---|---|---|---|
| ③ | αναλογία δώρου ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 1999 (1/5 – 30/6 = 61 ημέρες) | (61:19) × 8.000 = 3,2105 × 8.000 | 25.684,21 |
| ④ | αποδοχές άδειας (λύση πριν τον βασικό 12μηνο χρόνο → 2 ημερομίσθια ανά μήνα· ημερομίσθιο = 100.000 : 25 = 4.000) | 2 × 10 = 20 ημερομ. × 4.000 | 80.000,00 |
| ⚠️ ⑤ | επίδομα άδειας — «όχι μεγαλύτερο από ΜΙΣΟ ΜΗΝΙΑΙΟ ΜΙΣΘΟ» | min(80.000 · 50.000) | 50.000,00 |
| ⑥ | δεδουλευμένες αποδοχές Ιουνίου | (πλήρης μήνας — καταβάλλεται κανονικά) | 100.000,00 |
⚠️ Στο ⑤ το πλαφόν ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΕΙΤΑΙ: οι αποδοχές άδειας (80.000) υπερβαίνουν τον μισό μισθό (50.000), οπότε το επίδομα «κλειδώνει» στα 50.000.
| Αιτία | Ποσό |
|---|---|
| ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ | 116.666,67 |
| δεδουλευμένες Ιουνίου | 100.000,00 |
| αναλογία δώρου Χριστουγέννων 1999 | 25.684,21 |
| αποδοχές άδειας | 80.000,00 |
| επίδομα άδειας (πλαφόν) | 50.000,00 |
| ΣΥΝΟΛΟ | 372.350,88 δρχ. |
| Ποσό | Ασφαλιστικές εισφορές |
|---|---|
| αποζημίωση (116.666,67) | ⚠️ ΟΧΙ — μόνο χαρτόσημο/ΟΓΑ 0,6% = 700 δρχ. και φόρος |
| τα υπόλοιπα | ✅ ΝΑΙ |
💡 Και μια σύνδεση με το κεφ. 6: αν ο εργοδότης είχε προτείνει στον Κώστα μερική απασχόληση και ο Κώστας αρνιόταν, η απόλυση θα ήταν ΑΚΥΡΗ — «απαγορεύεται η καταγγελία … όταν οφείλεται στην άρνηση του μισθωτού να αποδεχθεί την πρόταση … για μερική απασχόληση». Εδώ όμως η μερική απασχόληση ήταν εξαρχής συμφωνημένη.
Σύνοψη: α) Η νόμιμη αποζημίωση: 116.666,67 δρχ.
① Ο αναλογικός μισθός. Το ποσό των 200.000 είναι ο μισθός ΠΛΗΡΟΥΣ απασχόλησης κατά τη ΣΣΕ. Ο Κώστας εργάζεται 20 ώρες έναντι 40 πλήρους απασχόλησης (πενθήμερο × οκτάωρο), δηλαδή 1/2:
ΜΙΣΘΟΣ = 200.000 × 20/40 = 100.000 δρχ.
② Χρόνος υπηρεσίας: 1/9/1998 → 30/6/1999 = 10 μήνες → πίνακας υπαλλήλων «2 μήνες – 1 έτος» → 1 ΜΗΝΑΣ.
1 × 100.000 × 7/6 = 116.666,67 δρχ.
⚠️ Παγίδα: με τα 200.000 θα έβγαζες 233.333,33 — διπλάσια.
β) Οι άλλες αποδοχές — και πότε καταβάλλονται
ΗΔΗ ΚΑΤΑΒΛΗΘΕΝΤΑ:
| Αιτία | Πότε | Ποσό |
|---|---|---|
| δώρο Χριστουγέννων 1998 (1/9–31/12 = 122 ημ.: (122:19) × 8.000) | 21/12/1998 | 51.368,42 |
| δώρο Πάσχα 1999 (περίοδος 1/1–30/4 ολόκληρη → μισός μισθός) | Μ. Τετάρτη 1999 | 50.000,00 |
ΟΦΕΙΛΟΜΕΝΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΛΥΣΗ (30/6/1999):
| Αιτία | Υπολογισμός | Ποσό |
|---|---|---|
| δεδουλευμένες Ιουνίου | πλήρης μήνας | 100.000,00 |
| αναλογία δώρου Χριστουγέννων 1999 (1/5–30/6 = 61 ημ.) | (61:19) × 8.000 = 3,2105 × 8.000 | 25.684,21 |
| αποδοχές άδειας (λύση πριν τον βασικό χρόνο → 2 ημερομίσθια/μήνα) | 2 × 10 = 20 × 4.000 | 80.000,00 |
| ⚠️ επίδομα άδειας (πλαφόν μισός μισθός) | min(80.000 · 50.000) | 50.000,00 |
| ΣΥΝΟΛΟ με την αποζημίωση | 372.350,88 |
⚠️ Στο επίδομα άδειας το πλαφόν ενεργοποιείται: οι αποδοχές άδειας (80.000) υπερβαίνουν τον μισό μισθό (50.000).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ο Ηλίας Ν. έχει προσληφθεί την 1η Ιουνίου 1988 από τον εργοδότη του Σταύρο Κ. με σύμβαση αορίστου χρόνου, ως υπάλληλος. Το έτος 1999 εργάζεται πενθήμερο και επτάωρο ημερησίως, με συμβατικό μηνιαίο μισθό 280.000 δρχ.
Την 31η Ιουλίου 1999 ο εργοδότης του αδικαιολόγητα τον διώχνει και του καταβάλλει το ΕΝΑ ΤΡΙΤΟ (1/3) της νόμιμης αποζημίωσής του, την οποία και παραλαμβάνει ο Ηλίας υπογράφοντας τη σχετική απόδειξη.
Ποιες αξιώσεις έχει ο Ηλίας κατά του εργοδότη του, μέσα σε πόσο χρονικό διάστημα μπορεί να ασκήσει την κάθε μία, και σε ποιο ποσό ανέρχεται καθεμία;
Απάντηση:
Πρόσληψη : 1 Ιουνίου 1988
Απόλυση : 31 Ιουλίου 1999
1/6/1988 -> 1/6/1999 = 11 έτη
Υπόλοιπο : 2 μήνες -> δεν μετρούν («ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΕΝΑ» έτη)
| Πίνακας ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ | Αποζημίωση |
|---|---|
| 10 έτη συμπληρωμένα | 6 μήνες |
| 11 έτη | 7 ΜΗΝΕΣ |
Βάση : 7 × 280.000 = 1.960.000,00 δρχ.
ΣΥΝΟΛΟ : 1.960.000 × 7/6 = 2.286.666,67 δρχ.
Έλαβε το 1/3 : 2.286.666,67 : 3 = 762.222,22 δρχ.
ΥΠΟΛΟΙΠΟ : 2.286.666,67 − 762.222,22 = 1.524.444,44 δρχ.
Ο τρίτος όρος εγκυρότητας: «Να καταβληθεί η νόμιμη αποζημίωση.» Και: «η ΜΗ ΚΑΤΑΒΟΛΗ της οφειλόμενης αποζημίωσης … ΚΑΘΙΣΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΑΚΥΡΗ.»
«Αν … είναι μεγαλύτερη από τις αποδοχές έξι μηνών, τότε ο εργοδότης έχει ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ την ημέρα της καταγγελίας να καταβάλλει μέρος … ΙΣΟ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΜΙΣΘΟΥΣ ΕΞΙ ΜΗΝΩΝ.»
Υποχρεωτικό ελάχιστο : 6 × 280.000 = 1.680.000,00 δρχ.
Κατέβαλε : 762.222,22 δρχ.
⚠️⚠️ 762.222,22 << 1.680.000 -> ΔΕΝ ΚΑΤΕΒΑΛΕ ΟΥΤΕ ΤΟ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
Η ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΕΙΝΑΙ ΑΚΥΡΗ. ⚠️ Ο εργοδότης δεν μπορεί να επικαλεστεί το δικαίωμα των τριμηνιαίων δόσεων — αυτό ισχύει μόνο για το υπόλοιπο ΠΑΝΩ από τους 6 μισθούς, και αφού αυτοί καταβληθούν.
«Τέλος με ρητή διάταξη του νόμου ορίστηκε ότι ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΠΑΡΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ ΜΙΣΘΩΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΤΥΧΟΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟΥ ΝΑ ΑΞΙΩΣΕΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ, Η ΕΙΣΠΡΑΞΗ ΑΠΟ ΑΥΤΟΝ, ΕΣΤΩ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗ, ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΤΕΡΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ ΠΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΕ Ο ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ ΤΟΥ.»
💡 Το γεγονός ότι ο Ηλίας «παρέλαβε υπογράφοντας τη σχετική απόδειξη» είναι ΤΕΛΕΙΩΣ ΑΔΙΑΦΟΡΟ. Η εκφώνηση το αναφέρει ακριβώς για να δοκιμάσει αν γνωρίζεις αυτή τη διάταξη.
| Στοιχείο | Δεδομένο |
|---|---|
| Ποσό | 1.524.444,44 δρχ. |
| Παραγραφή | ΕΞΙ (6) ΜΗΝΕΣ — «η αξίωσή του για καταβολή ή ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ της αποζημίωσής του παραγράφεται σε ΕΞΙ ΜΗΝΕΣ από τότε που ΕΓΙΝΕ ΑΠΑΙΤΗΤΗ» |
| Λήγει | 31 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2000 (31/7/1999 + 6 μήνες) |
| Στοιχείο | Δεδομένο |
|---|---|
| Βάση | η μη καταβολή της νόμιμης αποζημίωσης καθιστά την καταγγελία ΑΚΥΡΗ |
| Παραγραφή | ΤΡΕΙΣ (3) ΜΗΝΕΣ «από την ημέρα ΛΥΣΗΣ της σχέσης εργασίας» |
| Λήγει | 31 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1999 |
| Ποσό | ΜΙΣΘΟΙ ΥΠΕΡΗΜΕΡΙΑΣ — 280.000 δρχ. τον μήνα, «από την ημέρα της άκυρης απόλυσης μέχρι την ημέρα που θα τον απολύσει ΕΓΚΥΡΑ», ⚠️ ΜΕΙΟΝ το ποσό που ήδη έλαβε (συμψηφισμός των 762.222,22) |
| Αξίωση | Ποσό | Προθεσμία | Λήγει | |
|---|---|---|---|---|
| ① | ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ | 1.524.444,44 δρχ. | 6 μήνες | 31/1/2000 |
| ② | ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑΣ | 280.000/μήνα (μείον 762.222,22) | 3 μήνες | ⚠️ 31/10/1999 |
⚠️⚠️ Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΠΙΕΣΤΙΚΗ. Ο Ηλίας πρέπει να αποφασίσει μέσα σε 3 μήνες αν θα προσβάλει την ακυρότητα. Αν την αφήσει να περάσει, του μένει μόνο η αξίωση για τη συμπλήρωση — για άλλους τρεις μήνες.
💡 Ποια τον συμφέρει; Εξαρτάται από το πόσο γρήγορα θα απολυθεί έγκυρα:
| Σενάριο | Αποτέλεσμα |
|---|---|
| ο εργοδότης σπεύδει να απολύσει έγκυρα (π.χ. σε 1 μήνα) | οι μισθοί υπερημερίας είναι μικροί → συμφέρει η ① |
| ο εργοδότης αδρανεί επί μήνες | οι μισθοί συσσωρεύονται (280.000/μήνα) → συμφέρει η ② |
Τίποτε δεν τον εμποδίζει να ασκήσει και τις δύο — με τη δεύτερη πρώτη, αφού λήγει νωρίτερα.
Δεδουλευμένες Ιουλίου · αναλογία δώρου Χριστουγέννων 1999 · αποδοχές και επίδομα άδειας. ⚠️ «Η μη καταβολή αυτών … δε συνεπάγεται την ακυρότητα της καταγγελίας.»
Σύνοψη: ① Η νόμιμη αποζημίωση. Χρόνος υπηρεσίας 1/6/1988 → 31/7/1999 = 11 συμπληρωμένα έτη → πίνακας: 7 ΜΗΝΕΣ.
7 × 280.000 = 1.960.000 × 7/6 = 2.286.666,67 δρχ.
Έλαβε το 1/3 = 762.222,22 δρχ.
Ο Ηλίας έχει ΔΥΟ αξιώσεις, με ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ προθεσμίες:
| Αξίωση | Ποσό | Προθεσμία | Λήγει | |
|---|---|---|---|---|
| ① | ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ της αποζημίωσης | 1.524.444,44 δρχ. (2.286.666,67 − 762.222,22) | ΕΞΙ (6) ΜΗΝΕΣ | 31/1/2000 |
| ② | ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑΣ της καταγγελίας | μισθοί υπερημερίας 280.000/μήνα ως την έγκυρη απόλυση, μείον τα 762.222,22 (συμψηφισμός) | ΤΡΕΙΣ (3) ΜΗΝΕΣ | ⚠️ 31/10/1999 |
Γιατί είναι άκυρη η καταγγελία: ένας από τους τρεις όρους εγκυρότητας είναι «να καταβληθεί η νόμιμη αποζημίωση», και «η μη καταβολή … καθιστά την καταγγελία ΑΚΥΡΗ». ⚠️ Ο εργοδότης δεν κατέβαλε ούτε καν το υποχρεωτικό τμήμα των 6 μισθών (6 × 280.000 = 1.680.000), που ο νόμος επιβάλλει να δοθεί την ημέρα της καταγγελίας.
Η υπογραφή της απόδειξης ΔΕΝ τον βλάπτει: «με ρητή διάταξη του νόμου ορίστηκε ότι δεν αποτελεί ΠΑΡΑΙΤΗΣΗ του μισθωτού από το τυχόν δικαίωμά του να αξιώσει μεγαλύτερη αποζημίωση, η είσπραξη … ΕΣΤΩ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗ, της μικρότερης αποζημίωσης που του πρόσφερε ο εργοδότης του».
⚠️ Η τρίμηνη προθεσμία είναι η πιεστική — ο Ηλίας πρέπει να κινηθεί για την ακυρότητα πρώτα. Τίποτε δεν τον εμποδίζει να ασκήσει και τις δύο αξιώσεις.
📌 Οφείλονται επιπλέον οι δεδουλευμένες Ιουλίου, η αναλογία δώρου Χριστουγέννων και οι αποδοχές/επίδομα άδειας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ο Βαγγέλης Π. έχει προσληφθεί την 1η Μαρτίου 1978 από τον εργοδότη του Φώτη Δ. με σύμβαση αορίστου χρόνου ως υπάλληλος. Από το έτος 1992 είναι προϊστάμενος του λογιστηρίου. Το έτος 1999 εργάζεται πενθήμερο και επτάωρο ημερησίως, με συμβατικό μηνιαίο μισθό 400.000 δρχ.
Την 1η Οκτωβρίου 1999 ο εργοδότης του, για να τον μειώσει ηθικά και να τον εξαναγκάσει να αποχωρήσει μόνος του, τον μεταθέτει στο τμήμα του αρχείου και του αναθέτει την τακτοποίησή του, ενώ προϊστάμενο λογιστηρίου τοποθετεί άλλον, πρώην υφιστάμενό του.
Ο Βαγγέλης, θεωρώντας τη βλαπτική αυτή μεταβολή ως ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ εκ μέρους του εργοδότη, αποχωρεί από την επιχείρηση και δηλώνει ότι επιφυλάσσεται για τα δικαιώματά του.
Ποια αξίωση έχει κατά του εργοδότη του, σε ποιο ποσό ανέρχεται και μέσα σε πόσο χρονικό διάστημα μπορεί να την ασκήσει;
Απάντηση:
⚠️ Η άσκηση αναπαράγει ΚΑΤΑ ΛΕΞΗ το παράδειγμα του βιβλίου:
«δεν μπορεί ο εργοδότης τον μέχρι σήμερα ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ του να τον βάλει να ΤΑΚΤΟΠΟΙΕΙ ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ της επιχείρησης, βάζοντας ως προϊστάμενο ΑΛΛΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟ στη θέση του.»
| Στοιχείο του νόμου | Στην περίπτωση του Βαγγέλη |
|---|---|
| μονομερής μεταβολή | ✅ ο εργοδότης τον μεταθέτει |
| ΒΛΑΠΤΙΚΗ — «τον ΜΕΙΩΝΕΙ ΗΘΙΚΑ, οικονομικά κτλ.» | ✅ η εκφώνηση το λέει ρητά: «για να τον ΜΕΙΩΣΕΙ ΗΘΙΚΑ» |
| υποβιβασμός | ✅ προϊστάμενος λογιστηρίου → τακτοποίηση αρχείου |
| ταπείνωση | ✅ στη θέση του τοποθετείται «πρώην ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΟΣ του» |
| σκοπός | ✅ «να τον ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΕΙ να αποχωρήσει μόνος του» |
Η ΣΥΝΕΠΕΙΑ: «Τέτοια μονομερής βλαπτική μεταβολή της σχέσης εργασίας ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΝΟΜΟ ΩΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ.»
⚠️ ΔΕΝ πρόκειται για άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος. Εκείνο καλύπτει τη μετάθεση σε ισοδύναμη θέση («τον διευθυντή του τμήματος γυναικείων … στο τμήμα ανδρικών ενδυμάτων») — όχι τον υποβιβασμό.
Ο μισθωτός έχει τρεις δυνατότητες. Ο Βαγγέλης επέλεξε την πρώτη:
«Να ΘΕΩΡΗΣΕΙ ΤΗ ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΩΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ από μέρους του εργοδότη … να ΑΠΟΧΩΡΗΣΕΙ από την εργασία και να ΑΠΑΙΤΗΣΕΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ ΤΟΥ.»
💡 Και ενήργησε ΣΩΣΤΑ: αποχώρησε αμέσως (την ίδια ημέρα) και δήλωσε ρητά επιφύλαξη. ⚠️ Αν είχε πάει στο αρχείο «χωρίς καμιά αντίδραση», θα θεωρούνταν ότι δέχθηκε ΣΙΩΠΗΡΑ τη μεταβολή και θα έχανε το δικαίωμά του.
Πρόσληψη : 1 Μαρτίου 1978
Λύση : 1 Οκτωβρίου 1999
1/3/1978 -> 1/3/1999 = 21 έτη
Υπόλοιπο : 7 μήνες -> δεν μετρούν
21 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΕΝΑ ΕΤΗ
⚠️ Παγίδα: το «από το έτος 1992 είναι προϊστάμενος» ΔΕΝ επηρεάζει τον χρόνο υπηρεσίας. Μετράει η υπηρεσία στον ίδιο εργοδότη από την πρόσληψη (1978), όχι από την προαγωγή. Άλλωστε: «προσμετράται ΚΑΙ ΟΛΟΣ Ο ΧΡΟΝΟΣ υπηρεσίας που έχει διανυθεί στον ίδιο εργοδότη ΜΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΙΔΙΟΤΗΤΑ».
| Χρόνος Υπηρεσίας | Αποζημίωση |
|---|---|
| 20 έτη | 16 μήνες |
| 21 έτη συμπληρωμένα | 17 ΜΗΝΕΣ |
Βάση : 17 × 400.000 = 6.800.000,00 δρχ.
Προσαύξηση : 6.800.000 × 1/6 = 1.133.333,33 δρχ.
────────────────────────────────────────
ΣΥΝΟΛΟ : 6.800.000 × 7/6 = 7.933.333,33 δρχ.
Η ΑΞΙΩΣΗ ΤΟΥ ΒΑΓΓΕΛΗ ΕΙΝΑΙ 7.933.333,33 ΔΡΧ.
«Η αξίωσή του για ΚΑΤΑΒΟΛΗ ή συμπλήρωση της αποζημίωσής του παραγράφεται σε ΕΞΙ (6) ΜΗΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟΤΕ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΑΠΑΙΤΗΤΗ.»
Απαιτητή : 1 Οκτωβρίου 1999 (η ημέρα της βλαπτικής μεταβολής και αποχώρησης)
Λήγει : 1 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2000
⚠️ Είναι η ΕΞΑΜΗΝΗ, όχι η τρίμηνη. Ο Βαγγέλης δεν ζητά αναγνώριση ακυρότητας — αντιθέτως, δέχεται ότι η σχέση λύθηκε και ζητά αποζημίωση.
Αποδοχές 6 μηνών : 6 × 400.000 = 2.400.000 δρχ.
Η αποζημίωση : 7.933.333,33 δρχ. -> ΥΠΕΡΒΑΙΝΕΙ
Ελάχιστη δόση : 3 × 400.000 = 1.200.000 δρχ.
Υπόλοιπο : 7.933.333,33 − 2.400.000 = 5.533.333,33 δρχ.
| Δόση | Ημερομηνία | Ποσό |
|---|---|---|
| αρχική | 1/10/1999 | 2.400.000 |
| 1η – 4η τριμηνιαία | 1/1 · 1/4 · 1/7 · 1/10 του 2000 | 1.200.000 η καθεμία |
| 5η (τελευταία) | 1/1/2001 | 733.333,33 |
| ΣΥΝΟΛΟ | 7.933.333,33 |
Έλεγχος: 2.400.000 + (4 × 1.200.000) + 733.333,33 = 7.933.333,33 ✓
Δεδουλευμένες Σεπτεμβρίου/Οκτωβρίου · αναλογία δώρου Χριστουγέννων 1999 · αποδοχές και επίδομα άδειας (αν δεν έχουν ληφθεί).
Χαρτόσημο και ΟΓΑ 0,6%: 7.933.333,33 × 0,6% = 47.600 δρχ. · και φόρος εισοδήματος. ⚠️ Καμία ασφαλιστική εισφορά.
💡 Μια τελευταία παρατήρηση: ο εργοδότης επιχείρησε να αποφύγει αποζημίωση 7,9 εκατομμυρίων εξαναγκάζοντας τον Βαγγέλη σε παραίτηση. Ο νόμος δεν του το επιτρέπει: η βλαπτική μεταβολή θεωρείται καταγγελία — και η αποζημίωση οφείλεται ολόκληρη.
Σύνοψη: Η αξίωση: ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ 7.933.333,33 δρχ., ασκητέα εντός ΕΞΙ (6) ΜΗΝΩΝ, δηλαδή έως την 1η Απριλίου 2000.
① Το νομικό θεμέλιο. Η μετάθεση του προϊσταμένου λογιστηρίου στην τακτοποίηση του αρχείου, με τοποθέτηση πρώην υφισταμένου του στη θέση του, είναι μονομερής ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ — το βιβλίο δίνει ακριβώς αυτό ως παράδειγμα. Ο εργοδότης «δεν έχει το δικαίωμα, όταν η μονομερής μεταβολή … είναι ΒΛΑΠΤΙΚΗ για τον εργαζόμενο, γιατί τον μειώνει ΗΘΙΚΑ, οικονομικά κτλ.», και «τέτοια … θεωρείται από τον νόμο ως ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ».
Ο Βαγγέλης επέλεξε ορθά την πρώτη από τις τρεις δυνατότητες: «να θεωρήσει τη βλαπτική μεταβολή ως καταγγελία … να αποχωρήσει … και να απαιτήσει την καταβολή της νόμιμης αποζημίωσής του». Η άμεση αποχώρηση με ρητή επιφύλαξη ήταν κρίσιμη: αν είχε εργαστεί στο αρχείο «χωρίς καμιά αντίδραση», θα θεωρούνταν σιωπηρή αποδοχή.
② Το ποσό. Χρόνος υπηρεσίας 1/3/1978 → 1/10/1999 = 21 συμπληρωμένα έτη (⚠️ μετράει η υπηρεσία από την πρόσληψη, όχι από την προαγωγή του 1992) → πίνακας: 17 ΜΗΝΕΣ.
17 × 400.000 = 6.800.000 × 7/6 = 7.933.333,33 δρχ.
③ Η προθεσμία. «Η αξίωσή του για καταβολή … της αποζημίωσής του παραγράφεται σε ΕΞΙ (6) ΜΗΝΕΣ από τότε που έγινε απαιτητή» → 1/10/1999 + 6 μήνες = 1/4/2000.
📌 Καταβολή: υπερβαίνει τις αποδοχές 6 μηνών (2.400.000), οπότε ο εργοδότης καταβάλλει 2.400.000 αμέσως και το υπόλοιπο (5.533.333,33) σε τριμηνιαίες δόσεις ≥ 1.200.000 — 4 δόσεις των 1.200.000 και μία τελευταία 733.333,33.
💡 Ο εργοδότης επιχείρησε να αποφύγει την αποζημίωση εξαναγκάζοντας τον Βαγγέλη σε παραίτηση· ο νόμος δεν το επιτρέπει.
Κριτήρια αξιολόγησης: