Λύσεις ερωτήσεων και ασκήσεων κεφ. 9 (σελ. 349) – ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων και ασκήσεων κεφ. 9

Πλήρεις λύσεις και των επτά ερωτήσεων του κεφαλαίου 9 — το βασικό χαρακτηριστικό της Κοινωνίας της Πληροφορίας και η ανάδειξη της πληροφορίας σε κεντρικό αγαθό, η έννοια της απόλυτης επικοινωνίας, οι τομείς της κοινωνικής και οικονομικής ζωής που επηρεάζονται, η αναλυτική επίδραση σε ενημέρωση, περιβάλλον, έρευνα, περιφερειακή ανάπτυξη, οικονομία, εργασία και πολιτισμό, ο πρωταρχικός ρόλος του ανθρώπινου παράγοντα και οι υποχρεώσεις της πολιτείας, η νέα απειλή της διατάραξης των ανθρωπίνων σχέσεων και οι κίνδυνοι γύρω από την ελεύθερη διακίνηση ιδεών, την παγκόσμια κοινότητα, τα προσωπικά δεδομένα και τα πνευματικά δικαιώματα.

Ερώτηση 1 — Το βασικό χαρακτηριστικό της Κοινωνίας της Πληροφορίας

Ερώτηση: Ερωτήσεις – Ασκήσεις: 1. Ποιο είναι το βασικό χαρακτηριστικό της Κοινωνίας της Πληροφορίας.

Απάντηση:

• Η απάντηση (σελ. 339): το βασικό χαρακτηριστικό της νέας πραγματικότητας, που δημιουργείται, είναι η ανάδειξη της πληροφορίας σε κεντρικό αγαθό, γύρω από το οποίο δεν θα οικοδομηθεί απλώς μία νέα τεχνολογική πραγματικότητα, αλλά μια νέα κοινωνία.

  Τι εννοούμε «πληροφορία» (σελ. 339): με τον όρο πληροφορία δεν εννοούμε την άχρωμη ηλεκτρονική μορφή (- bytes) μετάδοσης των δεδομένων στο φυσικό μέσο. Αντίθετα, αναφερόμαστε στην πληροφορία ως μέσο έκφρασης διαφόρων κοινωνικών, πολιτικών, πολιτιστικών, τεχνολογικών και άλλων δραστηριοτήτων. Η δυνατότητα που δίνει (σελ. 339): η κοινωνία της πληροφορίας εκμεταλλευόμενη τις νέες δυνατότητες, που προσφέρουν οι τεχνολογίες αποθήκευσης, μετάδοσης και επεξεργασίας δεδομένων, δίνει τη δυνατότητα χρησιμοποίησης πληροφοριών χαμηλού κόστους σε ευρεία κλίμακα.

  Γιατί η πληροφορία γίνεται «αγαθό» (σελ. 333): η κατοχή και γνώση των πληροφοριών αποτελεί σημαντικό περιουσιακό στοιχείο για όσους διαθέτουν τέτοιες βάσεις δεδομένων. Γρήγορα έγινε αντιληπτό, ότι η κατοχή των πληροφοριών και η δυνατότητα πρόσβασης σε αυτές, πέρα από περιουσιακό στοιχείο αποτελεί και πηγή δύναμης και εξουσίας. Η ανακεφαλαίωση (σελ. 349): όπως η βιομηχανική επανάσταση στις αρχές του 19ου αιώνα έτσι και η επανάσταση της πληροφορικής σήμερα δημιουργεί μία νέα τάξη πραγμάτων, στην οποία η πληροφορία αναδεικνύεται σε κεντρικό αγαθό.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το βασικό χαρακτηριστικό της Κοινωνίας της Πληροφορίας είναι η ανάδειξη της πληροφορίας σε κεντρικό αγαθό, γύρω από το οποίο δεν οικοδομείται απλώς μια νέα τεχνολογική πραγματικότητα, αλλά μια νέα κοινωνία. Με τον όρο πληροφορία δεν εννοούμε την άχρωμη ηλεκτρονική μορφή μετάδοσης των δεδομένων στο φυσικό μέσο, δηλαδή τα bytes, αλλά την πληροφορία ως μέσο έκφρασης διαφόρων κοινωνικών, πολιτικών, πολιτιστικών, τεχνολογικών και άλλων δραστηριοτήτων. Η κοινωνία της πληροφορίας, εκμεταλλευόμενη τις νέες δυνατότητες που προσφέρουν οι τεχνολογίες αποθήκευσης, μετάδοσης και επεξεργασίας δεδομένων, δίνει τη δυνατότητα χρησιμοποίησης πληροφοριών χαμηλού κόστους σε ευρεία κλίμακα. Η πληροφορία αποκτά τη θέση του κεντρικού αγαθού επειδή η κατοχή και η γνώση των πληροφοριών αποτελεί σημαντικό περιουσιακό στοιχείο, ενώ η κατοχή τους και η δυνατότητα πρόσβασης σε αυτές αποτελεί επιπλέον πηγή δύναμης και εξουσίας. Όπως η βιομηχανική επανάσταση, έτσι και η επανάσταση της πληροφορικής δημιουργεί μια νέα τάξη πραγμάτων, στην οποία η πληροφορία αναδεικνύεται σε κεντρικό αγαθό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Η έννοια της απόλυτης επικοινωνίας

Ερώτηση: 2. Πως αντιλαμβάνεστε την έννοια της απόλυτης επικοινωνίας.

Απάντηση:

• Πώς φτάνουμε εκεί (σελ. 342): η πρόοδος της τεχνολογίας συμβάλλει, ώστε η πληροφορία να είναι διαθέσιμη οπουδήποτε και σε οποιαδήποτε μορφή (φωνή, δεδομένα, εικόνα) τη θελήσει ο χρήστης, οδηγώντας έτσι, προς την κοινωνία της απόλυτης επικοινωνίας. Η φυσικότητα της επικοινωνίας (σελ. 342): οι χρήστες δεν περιορίζονται πλέον στη χρήση του τηλεφώνου ή την αποστολή κειμένου για τη μεταξύ τους επικοινωνία. Αντίθετα, μπορούν να εξασφαλίσουν μια πολύ πιο φυσική επικοινωνία χρησιμοποιώντας μία κάμερα και ένα μικρόφωνο… τώρα οι συνομιλητές έχουν τη δυνατότητα όχι μόνο να ακούν ο ένας τον άλλο αλλά και να βλέπουν τις εκφράσεις των προσώπων τους.

  Οι τρεις έννοιες του «απόλυτη» (σελ. 342):

  #	Έννοια
  1	της επικοινωνίας, στην οποία συμμετέχουν όλες οι μορφές έκφρασης (έκφραση προσώπου, τόνος φωνής, κείμενο)
  2	της επικοινωνίας, στην οποία μπορεί να συμμετέχει ο οποιοσδήποτε ανεξάρτητα από το σημείο, στο οποίο βρίσκεται
  3	της πρόσβασης σε οποιαδήποτε πηγή πληροφορίας σε οποιοδήποτε σημείο του κόσμου, χωρίς να υπάρχουν γεωγραφικοί ή άλλου είδους περιορισμοί

  Τι το κάνει εφικτό (σελ. 341-342): ο χρήστης μπορεί να απολαμβάνει υπηρεσίες μετάδοσης φωνής, δεδομένων, εικόνας και βίντεο σε υψηλές ταχύτητες με υψηλή ποιότητα και μειωμένο κόστος· μέσω ασύρματων και δορυφορικών συστημάτων είναι δυνατή η παροχή στο χρήστη οποιασδήποτε μορφής πληροφορίας σε οποιοδήποτε σημείο και εάν αυτός βρίσκεται. Δεν αποτελεί πλέον αναγκαία προϋπόθεση να βρίσκεται κανείς στο γραφείο ή στο σπίτι του προκειμένου να έχει πρόσβαση στις διάφορες πηγές πληροφόρησης. Και ο ρόλος της ενοποίησης (σελ. 339): το ενιαίο δίκτυο για φωνή, εικόνα και δεδομένα δίνει τη δυνατότητα ενοποίησης και των παρεχόμενων υπηρεσιών — π.χ. ένα και μόνο ηλεκτρονικό κουτί αλληλογραφίας για όλες τις μορφές δεδομένων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η απόλυτη επικοινωνία είναι το αποτέλεσμα της εκμετάλλευσης όλων των δυνατοτήτων που παρέχει η κοινωνία της πληροφορίας. Η πρόοδος της τεχνολογίας κάνει την πληροφορία διαθέσιμη οπουδήποτε και σε οποιαδήποτε μορφή, δηλαδή φωνή, δεδομένα ή εικόνα, τη θελήσει ο χρήστης, οδηγώντας έτσι προς την κοινωνία της απόλυτης επικοινωνίας. Ο χαρακτηρισμός απόλυτη έχει τρεις έννοιες. Πρώτον, πρόκειται για επικοινωνία στην οποία συμμετέχουν όλες οι μορφές έκφρασης, δηλαδή η έκφραση του προσώπου, ο τόνος της φωνής και το κείμενο. Οι χρήστες δεν περιορίζονται πλέον στο τηλέφωνο ή στην αποστολή κειμένου, αλλά με μια κάμερα και ένα μικρόφωνο εξασφαλίζουν πολύ πιο φυσική επικοινωνία, αφού μπορούν όχι μόνο να ακούν ο ένας τον άλλο αλλά και να βλέπουν τις εκφράσεις των προσώπων τους. Δεύτερον, πρόκειται για επικοινωνία στην οποία μπορεί να συμμετέχει ο οποιοσδήποτε ανεξάρτητα από το σημείο στο οποίο βρίσκεται, αφού μέσω ασύρματων και δορυφορικών συστημάτων η πληροφορία φτάνει στον χρήστη οπουδήποτε και αν βρίσκεται, χωρίς να χρειάζεται να είναι στο γραφείο ή στο σπίτι του. Τρίτον, πρόκειται για πρόσβαση σε οποιαδήποτε πηγή πληροφορίας σε οποιοδήποτε σημείο του κόσμου, χωρίς γεωγραφικούς ή άλλου είδους περιορισμούς. Η ενοποίηση των δικτύων και των υπηρεσιών ενισχύει την εικόνα αυτή, καθώς επιτρέπει για παράδειγμα ένα και μόνο ηλεκτρονικό κουτί αλληλογραφίας για όλες τις μορφές δεδομένων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Οι τομείς στους οποίους επιδρά η Κοινωνία της Πληροφορίας

Ερώτηση: 3. Αναφέρατε τους τομείς της κοινωνικής και οικονομικής ζωής στους οποίους επιδρά είτε θετικά είτε αρνητικά η Κοινωνία της Πληροφορίας.

Απάντηση:

• Η απάντηση (σελ. 349, Ανακεφαλαίωση): η εξάπλωση και ευρεία χρήση των δικτύων υπολογιστών επηρεάζει σημαντικά πολλούς τομείς: ενημέρωση, περιβάλλον, έρευνα, περιφερειακή ανάπτυξη, οικονομία, εργασία, πολιτισμός. Παράλληλα όμως δημιουργεί και ορισμένους κινδύνους και ηθικά και νομικά προβλήματα, που θα πρέπει να αντιμετωπισθούν έγκαιρα.

  #	Τομέας
  1	Ενημέρωση
  2	Περιβάλλον
  3	Έρευνα
  4	Περιφερειακή ανάπτυξη
  5	Οικονομία
  6	Εργασία
  7	Πολιτισμός

  Το πλαίσιο (σελ. 343): η εξάπλωση και ευρεία χρήση των δικτύων υπολογιστών, καθώς επίσης και η διασύνδεσή τους σε παγκόσμιο επίπεδο επιφέρει σημαντικές επιδράσεις τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Η νεοεμφανιζόμενη κοινωνία της πληροφορίας δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες προς όφελος της κοινωνίας αλλά ταυτόχρονα εγκυμονεί και πολλούς κινδύνους. Και επιπλέον τομείς που θίγει το κεφάλαιο: δημόσια διοίκηση — ο εκσυγχρονισμός της δημόσιας διοίκησης… δίνει τη δυνατότητα αποκέντρωσης και καλύτερης εξυπηρέτησης των πολιτών (σελ. 344)· άτομα με ειδικές ανάγκες — η νέα τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως φορέας ομαλής κοινωνικής ένταξης και υποστήριξης των ατόμων με ειδικές ανάγκες και ειδικές ικανότητες (σελ. 344)· υγεία και παιδεία μέσω τηλε-ιατρικής και τηλε-εκπαίδευσης (σελ. 344).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η Κοινωνία της Πληροφορίας, δηλαδή η εξάπλωση και η ευρεία χρήση των δικτύων υπολογιστών και η διασύνδεσή τους σε παγκόσμιο επίπεδο, επιφέρει σημαντικές επιδράσεις τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα, δημιουργώντας σημαντικές ευκαιρίες αλλά και πολλούς κινδύνους. Οι τομείς στους οποίους επιδρά, θετικά ή αρνητικά, είναι η ενημέρωση, το περιβάλλον, η έρευνα, η περιφερειακή ανάπτυξη, η οικονομία, η εργασία και ο πολιτισμός. Πέρα από αυτούς τους επτά βασικούς τομείς, το κεφάλαιο αναφέρεται και σε άλλες περιοχές που επηρεάζονται άμεσα, όπως η δημόσια διοίκηση, όπου ο εκσυγχρονισμός με ανάπτυξη τηλεπικοινωνιακής και πληροφοριακής υποδομής δίνει τη δυνατότητα αποκέντρωσης και καλύτερης εξυπηρέτησης των πολιτών, η υποστήριξη των ατόμων με ειδικές ανάγκες και ειδικές ικανότητες, όπου η νέα τεχνολογία λειτουργεί ως φορέας ομαλής κοινωνικής ένταξης, καθώς και η υγεία και η παιδεία μέσω των εφαρμογών τηλε-ιατρικής και τηλε-εκπαίδευσης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Η επίδραση σε επτά τομείς

Ερώτηση: 4. Περιγράψτε εν συντομία πως η Κοινωνία της Πληροφορίας επηρεάζει τους παρακάτω τομείς: α. Ενημέρωση β. Περιβάλλον γ. Έρευνα δ. Περιφερειακή Ανάπτυξη ε. Οικονομία στ. Εργασία ζ. Πολιτισμό

Απάντηση:

• α. Ενημέρωση (σελ. 343): η ευρεία χρήση των νέων επικοινωνιακών τεχνολογιών και δικτύων, όπως για παράδειγμα το Διαδίκτυο, συμβάλλουν στην παροχή αντικειμενικής πληροφόρησης υψηλής ποιότητας, γεγονός, που βοηθά τον πολίτη στη λήψη αποφάσεων. Επιτρέπουν την ελεύθερη διακίνηση και ανταλλαγή ιδεών και προσφέρουν νέες μεθόδους κοινωνικού διαλόγου, συνεισφέροντας, έτσι στη διεύρυνση της δημοκρατίας. Το αρνητικό (σελ. 344): μία πιθανή δημιουργία μονοπωλίων στο χώρο της ενημέρωσης και των νέων επικοινωνιακών μέσων μπορεί να δράσει αρνητικά και να εμποδίσει την πολυφωνία και την αντικειμενική πληροφόρηση.

  β. Περιβάλλον (σελ. 344): ο νέος τρόπος ηλεκτρονικής μεταφοράς των εγγράφων αλλά και γενικότερα η ψηφιακή διακίνηση των αγαθών και η αποϋλοποίηση, που επιτυγχάνεται στην παραγωγή των προϊόντων (παραγωγή προϊόντων με λιγότερα υλικά), έχουν ευεργετικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Για παράδειγμα, ο ηλεκτρονικός τηλεφωνικός κατάλογος και οι ψηφιακές βιβλιοθήκες μειώνουν σημαντικά την κατανάλωση χαρτιού, ενώ η ηλεκτρονική διακίνηση του ταχυδρομείου μπορεί να περιορίσει σημαντικά την κατανάλωση ενέργειας και τη ρύπανση της ατμόσφαιρας.

  γ. Έρευνα (σελ. 344): η παγκόσμια διασύνδεση, η πρόσβαση σε κάθε είδους πηγή πληροφορίας και η ανταλλαγή απόψεων σε παγκόσμιο επίπεδο αποδεικνύεται ευεργετική για την ανάπτυξη της επιστημονικής έρευνας… μέσω του Διαδικτύου, η διεθνής επιστημονική κοινότητα έχει τη δυνατότητα να συνεργάζεται, να ανταλλάσσει απόψεις ανεξαρτήτως γεωγραφικής θέσης και να έχει πρόσβαση σε πλήθος πληροφοριών και επιστημονικών συγγραμμάτων.

• δ. Περιφερειακή ανάπτυξη (σελ. 344): μέσω της απομακρυσμένης πρόσβασης και ιδίως του Διαδικτύου επιτυγχάνεται η μείωση των αποστάσεων και δίνεται η δυνατότητα στις γεωγραφικά απομακρυσμένες περιοχές να βγουν από την απομόνωσή τους. Οι εφαρμογές τηλε-ιατρικής και τηλε-εκπαίδευσης μπορούν να εξυπηρετήσουν και να καλύψουν τις ανάγκες αυτών των περιοχών προσφέροντας καλύτερες υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης. Σε περιπτώσεις, που απαιτείται, εξειδικευμένη ιατρική φροντίδα, η τηλε-ιατρική μπορεί ακόμη και να σώσει ζωές.

  ε. Οικονομία (σελ. 345): η τεχνολογία της πληροφορίας δρα ευεργετικά στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων.

  Συντελεί στην (σελ. 345)
  βελτίωση των προϊόντων
  μείωση του χρόνου και κόστους παραγωγής
  αύξηση της παραγωγικότητας
  δυνατότητα ποιοτικού ελέγχου των παραγόμενων προϊόντων ή προσφερόμενων υπηρεσιών, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα
  προώθηση των προϊόντων μέσω σύγχρονων δικτύων διανομής
  επέκταση της αγοράς
  δημιουργία νέων προϊόντων προσαρμοσμένων στις απαιτήσεις του πελάτη
  καλύτερη εσωτερική επικοινωνία και γρήγορη μεταφορά στοιχείων, πληροφοριών και εγγράφων
  δυνατότητα πρόσβασης στα αρχεία εργασίας από οποιοδήποτε σημείο
  καλύτερη αρχειοθέτηση σε ηλεκτρονική μορφή με εξοικονόμηση χώρου και χρόνου
  άμεση πληροφόρηση και ενημέρωση

  Και το ηλεκτρονικό εμπόριο (σελ. 345): ο παγκόσμιος ιστός και το χαμηλό κόστος παρουσίας των επιχειρήσεων σε αυτόν, επιτρέπει στις επιχειρήσεις να απευθύνονται σε μεγαλύτερο αγοραστικό κοινό, που βρίσκεται έξω από τα στενά γεωγραφικά όρια της επιχείρησης.

• στ. Εργασία (σελ. 347-348): η ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιών και της πληροφορικής καθιστούν την απασχόληση λιγότερο εξαρτημένη από γεωγραφικές και χρονικές παραμέτρους. Προσφέρουν δυνατότητες για δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και στην περιφέρεια, αφού, αφενός είναι δυνατή η απασχόληση του προσωπικού χωρίς να είναι απαραίτητη η φυσική παρουσία του στο χώρο εργασίας (τηλε-εργασία), αφετέρου οι νέοι τρόποι διακίνησης αγαθών και το ηλεκτρονικό εμπόριο ανοίγουν νέες προοπτικές για τις επιχειρήσεις της περιφέρειας. Ο κίνδυνος (σελ. 348): εάν όμως η εφαρμογή των νέων τεχνολογιών δεν συνοδευτεί από την αύξηση της παραγωγικότητας και την ανάπτυξη, τότε μοιραία η χρήση της νέας τεχνολογίας, αντί να δημιουργήσει θα μειώσει τις θέσεις εργασίας. Αναμένεται στο άμεσο μέλλον το άνοιγμα νέων θέσεων εργασίας σε τομείς, όπως η παραγωγή λογισμικού και ο έλεγχος τηλεματικών υπηρεσιών και εφαρμογών (τηλε-ιατρική, τηλε-εργασία, τηλε-εκπαίδευση) και η μείωση θέσεων εργασίας χαμηλής εξειδίκευσης.

  ζ. Πολιτισμός (σελ. 346): οι δυνατότητες, που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών για την διακίνηση και ανταλλαγή κειμένων, ήχων, εικόνας και βίντεο, συντελούν στη δημιουργία ενός νέου πεδίου πολιτιστικής έκφρασης και παρέχουν σημαντικές ευκαιρίες γνώσης και πληροφόρησης για την πολιτιστική κληρονομιά και δημιουργία. Σε αυτό το πλαίσιο το Διαδίκτυο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο προβολής και προώθησης του πολιτισμού. Το αρνητικό (σελ. 346): από την άλλη πλευρά, όμως, το Διαδίκτυο αντιμετωπίζεται και ως απειλή για την πολιτιστική κληρονομιά λόγω της εισαγωγής πολιτιστικών προϊόντων από άλλες χώρες. Ο κίνδυνος αυτός είναι μεγαλύτερος για τις χώρες, που δεν μπόρεσαν να ακολουθήσουν τις γρήγορες τεχνολογικές εξελίξεις.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην ενημέρωση, η ευρεία χρήση των νέων επικοινωνιακών τεχνολογιών και δικτύων συμβάλλει στην παροχή αντικειμενικής πληροφόρησης υψηλής ποιότητας, που βοηθά τον πολίτη στη λήψη αποφάσεων, επιτρέπει την ελεύθερη διακίνηση και ανταλλαγή ιδεών και προσφέρει νέες μεθόδους κοινωνικού διαλόγου, συνεισφέροντας στη διεύρυνση της δημοκρατίας και σε μεγαλύτερη διαφάνεια. Αρνητικά μπορεί να δράσει η δημιουργία μονοπωλίων στον χώρο της ενημέρωσης, που εμποδίζει την πολυφωνία. Στο περιβάλλον, η ηλεκτρονική μεταφορά εγγράφων, η ψηφιακή διακίνηση αγαθών και η αποϋλοποίηση στην παραγωγή έχουν ευεργετικές επιπτώσεις: ο ηλεκτρονικός τηλεφωνικός κατάλογος και οι ψηφιακές βιβλιοθήκες μειώνουν την κατανάλωση χαρτιού, ενώ η ηλεκτρονική διακίνηση του ταχυδρομείου περιορίζει την κατανάλωση ενέργειας και τη ρύπανση της ατμόσφαιρας. Στην έρευνα, η παγκόσμια διασύνδεση και η ανταλλαγή απόψεων σε παγκόσμιο επίπεδο αποδεικνύονται ευεργετικές, καθώς η διεθνής επιστημονική κοινότητα μπορεί να συνεργάζεται ανεξαρτήτως γεωγραφικής θέσης και να έχει πρόσβαση σε πλήθος πληροφοριών και επιστημονικών συγγραμμάτων. Στην περιφερειακή ανάπτυξη, η απομακρυσμένη πρόσβαση μειώνει τις αποστάσεις και βγάζει τις απομακρυσμένες περιοχές από την απομόνωση, ενώ οι εφαρμογές τηλε-ιατρικής και τηλε-εκπαίδευσης καλύπτουν ανάγκες υγείας και εκπαίδευσης και μπορούν ακόμη και να σώσουν ζωές. Στην οικονομία, η τεχνολογία της πληροφορίας δρα ευεργετικά στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων, συντελώντας στη βελτίωση των προϊόντων, στη μείωση του χρόνου και του κόστους παραγωγής, στην αύξηση της παραγωγικότητας, στον ποιοτικό έλεγχο σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, στην προώθηση των προϊόντων, στην επέκταση της αγοράς, στη δημιουργία νέων προϊόντων, στην καλύτερη εσωτερική επικοινωνία, στην πρόσβαση στα αρχεία εργασίας από οποιοδήποτε σημείο, στην καλύτερη ηλεκτρονική αρχειοθέτηση και στην άμεση πληροφόρηση, ενώ το ηλεκτρονικό εμπόριο επιτρέπει στις επιχειρήσεις να απευθύνονται σε μεγαλύτερο αγοραστικό κοινό. Στην εργασία, η απασχόληση γίνεται λιγότερο εξαρτημένη από γεωγραφικές και χρονικές παραμέτρους, δημιουργούνται νέες θέσεις και στην περιφέρεια μέσω της τηλε-εργασίας και του ηλεκτρονικού εμπορίου, αναμένονται νέες θέσεις στην παραγωγή λογισμικού και στις τηλεματικές υπηρεσίες, αλλά και μείωση θέσεων χαμηλής εξειδίκευσης, ενώ αν η εφαρμογή των νέων τεχνολογιών δεν συνοδευτεί από αύξηση της παραγωγικότητας και ανάπτυξη, τότε θα μειώσει τις θέσεις εργασίας. Στον πολιτισμό, οι νέες τεχνολογίες δημιουργούν νέο πεδίο πολιτιστικής έκφρασης και παρέχουν ευκαιρίες γνώσης για την πολιτιστική κληρονομιά, ενώ το Διαδίκτυο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο προβολής του πολιτισμού. Από την άλλη, αντιμετωπίζεται και ως απειλή για την πολιτιστική κληρονομιά λόγω της εισαγωγής πολιτιστικών προϊόντων από άλλες χώρες, κίνδυνος μεγαλύτερος για τις χώρες που δεν μπόρεσαν να ακολουθήσουν τις τεχνολογικές εξελίξεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Ο ανθρώπινος παράγοντας και οι υποχρεώσεις της πολιτείας

Ερώτηση: 5. Ποιος είναι ο ρόλος του ανθρώπινου παράγοντα στην Κοινωνία της Πληροφορίας και τι υποχρεώσεις δημιουργεί στην πολιτεία.

Απάντηση:

• Ο ρόλος (σελ. 348): στην κοινωνία της πληροφορίας πρωταρχικό ρόλο παίζει πλέον ο ανθρώπινος παράγοντας, αφού η γνώση, η πληροφορία και η επεξεργασία της πληροφορίας αποτελεί πλέον κεφάλαιο. Δημιουργείται, συνεχώς, η ανάγκη για εξειδικευμένο προσωπικό, το οποίο να μπορεί να χρησιμοποιήσει και να εκμεταλλευτεί τις δυνατότητες, που προσφέρει η νέα τεχνολογία. Το εμπόδιο (σελ. 348): το μεγαλύτερο τμήμα του εργατικού δυναμικού στην πλειοψηφία του δεν είναι έτοιμο να δεχθεί τις νέες τεχνολογίες και τις επιπτώσεις τους. Αυτό δρα αρνητικά στο σύνολο της κοινωνίας, που δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί τις δυνατότητες και τις προοπτικές ανάπτυξης, που εμφανίζονται.

  Οι υποχρεώσεις της πολιτείας (σελ. 348): θα πρέπει, όμως, να διασφαλίσουμε, ότι οι ευκαιρίες αυτές παρέχονται σε όλους τους πολίτες και ότι όλοι οι πολίτες έχουν τις ίδιες δυνατότητες πρόσβασης στα νέα επικοινωνιακά μέσα. Για την αποφυγή του κοινωνικού αποκλεισμού, τη διαίρεση της κοινωνίας σε "πληροφοριακά" έχοντες και μη έχοντες απαιτείται παροχή του ίδιου επιπέδου τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών στο σύνολο της χώρας και παράλληλα η συνεχής εκπαίδευση και επιμόρφωση των πολιτών. Η ενημέρωση των εργαζομένων (σελ. 348): χρειάζεται ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των εργαζομένων, ώστε να αντιληφθούν, ότι η τεχνολογία προσφέρει νέες δυνατότητες, βοηθά στην αύξηση της παραγωγικότητας, βοηθά τον ίδιο τον εργαζόμενο να αναπτύξει τις δεξιότητές του και αποτελεί σύμμαχο και όχι ανταγωνιστή του.

  Οι δεσμεύσεις από το κείμενο «Η Ελλάδα στην κοινωνία της Πληροφορίας»: Σελ. 340: μέλημα της πολιτείας είναι η νέα αυτή κοινωνία, που διαμορφώνεται να είναι μια κοινωνία για όλους. Σελ. 343: πρωταρχική υποχρέωση της πολιτείας είναι η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών στη μάθηση για την ενεργή και ισότιμη συμμετοχή όλων στο ψηφιακό κόσμο. Σελ. 348: μέλημα της πολιτείας είναι η Κοινωνία της Πληροφορίας που διαμορφώνεται να είναι μια κοινωνία για όλους, χωρίς διακρίσεις σε πληροφοριακά έχοντες και μη-έχοντες όπου διαφυλάσσονται τα δικαιώματα του πολίτη καθώς και η ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης. Και η προστασία των δεδομένων (σελ. 349): στο σημείο αυτό θα πρέπει να παρέμβει το κράτος και να προστατεύσει τον πολίτη, έτσι ώστε οι ενέργειες, οι επιλογές και οι συνήθειές του να μην μπορούν να γίνουν αντικείμενο καταγραφής, καταχώρησης και εκμετάλλευσης από τρίτους.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην Κοινωνία της Πληροφορίας πρωταρχικό ρόλο παίζει πλέον ο ανθρώπινος παράγοντας, αφού η γνώση, η πληροφορία και η επεξεργασία της πληροφορίας αποτελούν πλέον κεφάλαιο. Δημιουργείται συνεχώς η ανάγκη για εξειδικευμένο προσωπικό, το οποίο να μπορεί να χρησιμοποιήσει και να εκμεταλλευτεί τις δυνατότητες που προσφέρει η νέα τεχνολογία. Ταυτόχρονα όμως το μεγαλύτερο τμήμα του εργατικού δυναμικού δεν είναι έτοιμο να δεχθεί τις νέες τεχνολογίες και τις επιπτώσεις τους, γεγονός που δρα αρνητικά στο σύνολο της κοινωνίας, η οποία δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί τις προοπτικές ανάπτυξης που εμφανίζονται. Από αυτά προκύπτουν συγκεκριμένες υποχρεώσεις για την πολιτεία. Πρώτον, να διασφαλίσει ότι οι ευκαιρίες παρέχονται σε όλους τους πολίτες και ότι όλοι έχουν τις ίδιες δυνατότητες πρόσβασης στα νέα επικοινωνιακά μέσα, με παροχή του ίδιου επιπέδου τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών στο σύνολο της χώρας, ώστε να αποφευχθεί ο κοινωνικός αποκλεισμός και η διαίρεση της κοινωνίας σε πληροφοριακά έχοντες και μη έχοντες. Δεύτερον, να εξασφαλίσει τη συνεχή εκπαίδευση και επιμόρφωση των πολιτών και ίσες ευκαιρίες στη μάθηση για την ενεργή και ισότιμη συμμετοχή όλων στον ψηφιακό κόσμο. Τρίτον, να φροντίσει για την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση των εργαζομένων, ώστε να αντιληφθούν ότι η τεχνολογία προσφέρει νέες δυνατότητες, βοηθά στην αύξηση της παραγωγικότητας και στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων τους και αποτελεί σύμμαχο και όχι ανταγωνιστή τους. Τέταρτον, να διαφυλάξει τα δικαιώματα του πολίτη, την ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης και να προστατεύσει τον πολίτη με ειδική νομοθεσία, ώστε οι ενέργειες, οι επιλογές και οι συνήθειές του να μην γίνονται αντικείμενο καταγραφής, καταχώρησης και εκμετάλλευσης από τρίτους.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Η νέα απειλή για τον άνθρωπο

Ερώτηση: 6. Ποια είναι η νέα απειλή, που δημιουργεί η κοινωνία της Πληροφορίας για τον άνθρωπο.

Απάντηση:

• Η απάντηση (σελ. 348): οι κίνδυνοι, που δημιούργησαν, μέχρι σήμερα για τον άνθρωπο, η τεχνολογία και η βιομηχανική επανάσταση εντοπίζονταν κυρίως σε ένα πιθανό πυρηνικό ατύχημα ή μία περιβαλλοντολογική καταστροφή. Με την κοινωνία της πληροφορίας δημιουργείται μία νέα απειλή, που αφορά τη διατάραξη των ανθρωπίνων σχέσεων. Έτσι, έχουμε μετατόπιση του κινδύνου από το πεδίο των σχέσεων του ανθρώπου με τη φύση στο πεδίο των ανθρωπίνων σχέσεων.

  ΠΡΙΝ (βιομηχανική επανάσταση)        ΤΩΡΑ (κοινωνία της πληροφορίας)
  πυρηνικό ατύχημα                     διατάραξη των ανθρωπίνων σχέσεων
  περιβαλλοντολογική καταστροφή
  
  σχέσεις ανθρώπου ── φύση      ──►    σχέσεις ανθρώπου ── ανθρώπου

  Πώς εκδηλώνεται — το επιβλαβές περιεχόμενο (σελ. 348): δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις, που το διαδίκτυο μετατρέπεται από μέσο ενημέρωσης και αντικειμενικής πληροφόρησης, σε πεδίο έκφρασης και προβολής ρατσιστικής και φασιστικής προπαγάνδας, διακίνησης και προώθησης πορνογραφικού υλικού, ακόμη και προβολής συμπτωμάτων παιδοφιλίας. Το νέο μέσο μπορεί να δράσει αρνητικά στη διαμόρφωση του χαρακτήρα των νέων ατόμων και να οδηγήσει σε εσφαλμένες συμπεριφορές… η διακίνηση επιβλαβούς υλικού μέσω του Διαδικτύου μπορεί να οδηγήσει σε ακραίες συμπεριφορές και να διαταράξει τις ανθρώπινες σχέσεις. Και η απομόνωση (σελ. 349): ο κατακερματισμός των χρηστών του Διαδικτύου σε απομονωμένες μεταξύ τους ομάδες με συγκεκριμένα ενδιαφέροντα μπορεί από την μία πλευρά να έχει αρνητικές επιπτώσεις για την κοινωνική ζωή και τις σχέσεις των ανθρώπων. Η ανακεφαλαίωση (σελ. 349): με την Κοινωνία της Πληροφορίας δημιουργείται μία νέα μεγάλη απειλή γα τον άνθρωπο που αφορά την διατάραξη των ανθρωπίνων σχέσεων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η νέα απειλή που δημιουργεί η Κοινωνία της Πληροφορίας για τον άνθρωπο είναι η διατάραξη των ανθρωπίνων σχέσεων. Οι κίνδυνοι που δημιούργησαν μέχρι σήμερα για τον άνθρωπο η τεχνολογία και η βιομηχανική επανάσταση εντοπίζονταν κυρίως σε ένα πιθανό πυρηνικό ατύχημα ή σε μια περιβαλλοντολογική καταστροφή. Με την κοινωνία της πληροφορίας έχουμε μετατόπιση του κινδύνου από το πεδίο των σχέσεων του ανθρώπου με τη φύση στο πεδίο των ανθρωπίνων σχέσεων. Η απειλή αυτή εκδηλώνεται με δύο κυρίως τρόπους. Αφενός, το Διαδίκτυο μετατρέπεται αρκετές φορές από μέσο ενημέρωσης και αντικειμενικής πληροφόρησης σε πεδίο έκφρασης και προβολής ρατσιστικής και φασιστικής προπαγάνδας, διακίνησης πορνογραφικού υλικού και προβολής συμπτωμάτων παιδοφιλίας. Επειδή το υλικό αυτό είναι ελεύθερα και δωρεάν προσβάσιμο και το χρησιμοποιούν και ομάδες χρηστών μικρής ηλικίας με αυξημένη δεκτικότητα, το νέο μέσο μπορεί να δράσει αρνητικά στη διαμόρφωση του χαρακτήρα των νέων, να οδηγήσει σε εσφαλμένες ή και ακραίες συμπεριφορές και να διαταράξει τις ανθρώπινες σχέσεις, ιδίως αν αναλογιστεί κανείς τις ευαισθησίες θρησκευτικών και κοινωνικών μειονοτήτων. Αφετέρου, ο κατακερματισμός των χρηστών του Διαδικτύου σε απομονωμένες μεταξύ τους ομάδες με συγκεκριμένα ενδιαφέροντα έχει αρνητικές επιπτώσεις για την κοινωνική ζωή και τις σχέσεις των ανθρώπων, ενισχύοντας την κοινωνική τους απομόνωση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Οι κίνδυνοι με βάση τέσσερις λέξεις-κλειδιά

Ερώτηση: 7. Με βάση τις παρακάτω λέξεις κλειδιά αναλύστε τους κινδύνους, που κρύβει η Κοινωνία της Πληροφορίας. α. Ελεύθερη διακίνηση ιδεών β. Δημιουργία παγκόσμιας κοινότητας γ. Προσωπικά δεδομένα δ. Πνευματικά δικαιώματα

Απάντηση:

• α. Ελεύθερη διακίνηση ιδεών (σελ. 348): ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του διαδικτύου είναι η ελεύθερη διακίνηση ιδεών. Παρόλα αυτά η ελευθερία της έκφρασης, που προσφέρει, έχει αρκετές φορές κατακριθεί λόγω του ότι δίνει την ευκαιρία για την διακίνηση ύποπτου υλικού. Στο Διαδίκτυο, όπως και σε κάθε άλλη μορφή έκφρασης της κοινωνίας μας, υπάρχει το "καλό" και το "κακό", το "ωφέλιμο" και το "επιβλαβές". Ο κίνδυνος (σελ. 348): η ελεύθερη διακίνηση και η δωρεάν πρόσβαση στο παραπάνω υλικό… σε συνδυασμό με τη χρήση του από ομάδες χρηστών μικρής ηλικίας πολλαπλασιάζει τα προβλήματα, που παρουσιάζονται, και αυξάνει τους κινδύνους. Η αντιμετώπιση (σελ. 349): στην Ευρωπαϊκή Ένωση… έχει επικρατήσει ο διαχωρισμός μεταξύ επιβλαβούς και παράνομου περιεχομένου. Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τις τηλεπικοινωνίες με απόφασή του απαγόρευσε τη διακίνηση παρανόμου περιεχομένου στο Διαδίκτυο και συγκεκριμένα της παιδικής πορνογραφίας. Όσον αφορά το επιβλαβές περιεχόμενο… προτάθηκε υιοθέτηση μέτρων, που θα επιτρέψουν τον έλεγχο και την παρέμβαση των γονέων.

  β. Δημιουργία παγκόσμιας κοινότητας (σελ. 349): άλλο βασικό πλεονέκτημα, που αποδίδεται στο Διαδίκτυο, είναι, ότι εκμηδενίζει τις αποστάσεις και συντελεί στη δημιουργία μιας παγκόσμιας κοινότητας. Κατά πόσο όμως αυτό αληθεύει και δεν αποτελεί απλά ένα ποθητό αλλά στην ουσία μη πραγματοποιήσιμο στόχο; Η πραγματικότητα (σελ. 349): στην πράξη, ένας χρήστης είναι πρακτικά αδύνατο να συμμετέχει σε όλες τις συζητήσεις… Έτσι ναι μεν βρίσκεται και κινείται σε μία παγκόσμια κοινότητα, όμως συζητά και συναναστρέφεται μόνο με ένα μικρό τμήμα αυτής, το οποίο απαρτίζεται από άτομα με κοινά ενδιαφέροντα. Με αυτόν το τρόπο ο χρήστης συνεχίζει να λειτουργεί μέσα σε μία κλειστή ομάδα χρηστών. Η μόνη διαφορά είναι ότι ενώ πριν λειτουργούσε σε ένα απομονωμένο τμήμα της τοπικής κοινωνίας, τώρα λειτουργεί σε ένα απομονωμένο τμήμα του διαδικτύου. Ο κίνδυνος (σελ. 349): αντί να ανοίγονται νέοι ορίζοντες… απορρίπτουν κάθε τι, που διαφοροποιείται από τις προτιμήσεις τους και ενισχύεται η κοινωνική τους απομόνωση.

• γ. Προσωπικά δεδομένα (σελ. 349): ο κατακερματισμός σε ομάδες διευκολύνει τα συμφέροντα αυτών, που στοχεύουν στην εμπορική εκμετάλλευση του Διαδικτύου. Ο εντοπισμός και προσδιορισμός των ξεχωριστών ομάδων, που λειτουργούν στο διαδίκτυο, δίνει τη δυνατότητα στους εμπορικούς κύκλους να γνωρίζουν τις προτιμήσεις και δυνατότητές τους και να προχωρούν σε κατάλληλες προσφορές… Έτσι, κάτω από το όνομα της παγκοσμιοποίησης δίνεται, στην ουσία, η ευκαιρία σε ορισμένους να αναγνωρίζουν τις προτιμήσεις των χρηστών και να τις εκμεταλλεύονται, προκειμένου να μεγιστοποιήσουν το κέρδος τους. Η αντιμετώπιση (σελ. 349): στο σημείο αυτό θα πρέπει να παρέμβει το κράτος και να προστατεύσει τον πολίτη, έτσι ώστε οι ενέργειες, οι επιλογές και οι συνήθειές του να μην μπορούν να γίνουν αντικείμενο καταγραφής, καταχώρησης και εκμετάλλευσης από τρίτους. Το βασικό συστατικό της νέας τάξης πραγμάτων, η πληροφορία, θα πρέπει να προστατευθεί με ειδική νομοθεσία, ώστε να μην δημιουργούνται προβλήματα στην ελευθερία δράσης των ατόμων. Τι περιλαμβάνει η προστασία (σελ. 349): στην προστασία των δεδομένων θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται η προστασία των προσωπικών στοιχείων, ο εμπιστευτικός χαρακτήρας των πληροφοριών, που μεταδίδονται ή/και αποθηκεύονται, καθώς και η προστασία της ιδιωτικής ζωής.

  δ. Πνευματικά δικαιώματα (σελ. 349): η ελεύθερη διακίνηση αγαθών και πολιτιστικών προϊόντων μέσα από το Διαδίκτυο δεν θα πρέπει να γίνεται ανεξέλεγκτα, να ξεπερνά τα όρια της νομιμότητας και να φτάνει στο σημείο της πειρατικής διακίνησης και εκμετάλλευσης. Αυτή τη στιγμή η λαθραία διακίνηση λογισμικού και πολιτιστικών προϊόντων, ιδιαίτερα τραγουδιών, αποτελούν ένα μεγάλο τμήμα της διακινούμενης πληροφορίας μέσω του Διαδικτύου. Το ζητούμενο (σελ. 349): αποτελεί επιτακτική ανάγκη ο καθορισμός των δικαιωμάτων της πνευματικής ιδιοκτησίας, έτσι ώστε από τη μία να προστατεύονται τα δικαιώματα των κατόχων περιεχομένου και από την άλλη να εξασφαλίζεται η ελεύθερη διακίνηση της πληροφορίας και της γνώσης. Η δοκιμασία του copyright (σελ. 349): ο παραδοσιακός ρόλος του copyright, να ενισχύει τη δημιουργικότητα και να προστατεύει το δημιουργό, δοκιμάζεται από τις εξελίξεις, την εμφάνιση πολλών «δημιουργών», την ψηφιακή αξιοποίηση και διάδοση των έργων με πρωτόγνωρες μορφές, καθώς η ευκολία και η ακρίβεια της «αντιγραφής» ανατρέπει τη διάκριση πρωτότυπου και αντίγραφου.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ως προς την ελεύθερη διακίνηση ιδεών, αυτή αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό του Διαδικτύου, όμως η ελευθερία της έκφρασης έχει αρκετές φορές κατακριθεί, γιατί δίνει την ευκαιρία για τη διακίνηση ύποπτου υλικού. Στο Διαδίκτυο υπάρχει το καλό και το κακό, το ωφέλιμο και το επιβλαβές, και δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που μετατρέπεται σε πεδίο προβολής ρατσιστικής και φασιστικής προπαγάνδας, διακίνησης πορνογραφικού υλικού και προβολής συμπτωμάτων παιδοφιλίας. Επειδή το υλικό αυτό είναι ελεύθερα προσβάσιμο και χρησιμοποιείται και από ομάδες χρηστών μικρής ηλικίας με αυξημένη δεκτικότητα, οι κίνδυνοι πολλαπλασιάζονται και μπορεί να οδηγήσουν σε εσφαλμένες ή ακραίες συμπεριφορές. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση επικράτησε ο διαχωρισμός μεταξύ επιβλαβούς και παράνομου περιεχομένου, ενώ απαγορεύτηκε η διακίνηση παράνομου περιεχομένου και προτάθηκαν μέτρα για τον έλεγχο και την παρέμβαση των γονέων. Ως προς τη δημιουργία παγκόσμιας κοινότητας, ενώ αποδίδεται στο Διαδίκτυο ότι εκμηδενίζει τις αποστάσεις, στην πράξη ο χρήστης είναι αδύνατο να συμμετέχει σε όλες τις συζητήσεις και επιλέγει τους συνομιλητές του με βάση τα ενδιαφέροντά του. Έτσι κινείται μεν σε μια παγκόσμια κοινότητα, αλλά συναναστρέφεται μόνο ένα μικρό τμήμα της, συνεχίζοντας να λειτουργεί μέσα σε κλειστή ομάδα, με τη διαφορά ότι πριν λειτουργούσε σε απομονωμένο τμήμα της τοπικής κοινωνίας και τώρα σε απομονωμένο τμήμα του Διαδικτύου. Ο κίνδυνος είναι ότι, αντί να ανοίγονται νέοι ορίζοντες, οι χρήστες απορρίπτουν καθετί που διαφοροποιείται από τις προτιμήσεις τους και ενισχύεται η κοινωνική τους απομόνωση. Ως προς τα προσωπικά δεδομένα, ο κατακερματισμός των χρηστών σε ομάδες διευκολύνει όσους στοχεύουν στην εμπορική εκμετάλλευση του Διαδικτύου, καθώς ο εντοπισμός των ομάδων επιτρέπει στους εμπορικούς κύκλους να γνωρίζουν τις προτιμήσεις και τις οικονομικές δυνατότητές τους και να τις εκμεταλλεύονται για να μεγιστοποιήσουν το κέρδος τους. Χρειάζεται επομένως παρέμβαση του κράτους και ειδική νομοθεσία, ώστε οι ενέργειες, οι επιλογές και οι συνήθειες του πολίτη να μην γίνονται αντικείμενο καταγραφής και εκμετάλλευσης από τρίτους, με προστασία των προσωπικών στοιχείων, του εμπιστευτικού χαρακτήρα των πληροφοριών που μεταδίδονται ή αποθηκεύονται και της ιδιωτικής ζωής. Ως προς τα πνευματικά δικαιώματα, η ελεύθερη διακίνηση αγαθών και πολιτιστικών προϊόντων δεν πρέπει να γίνεται ανεξέλεγκτα και να φτάνει στην πειρατική διακίνηση και εκμετάλλευση, τη στιγμή που η λαθραία διακίνηση λογισμικού και πολιτιστικών προϊόντων, ιδιαίτερα τραγουδιών, αποτελεί μεγάλο τμήμα της διακινούμενης πληροφορίας. Αποτελεί επιτακτική ανάγκη ο καθορισμός των δικαιωμάτων της πνευματικής ιδιοκτησίας, ώστε αφενός να προστατεύονται τα δικαιώματα των κατόχων περιεχομένου και αφετέρου να εξασφαλίζεται η ελεύθερη διακίνηση της πληροφορίας και της γνώσης, καθώς ο παραδοσιακός ρόλος του copyright δοκιμάζεται από την ευκολία και την ακρίβεια της αντιγραφής, που ανατρέπει τη διάκριση πρωτότυπου και αντιγράφου.

Κριτήρια αξιολόγησης: