Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 4 (σελ. 82) – ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ (INTERNET) Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 4

Πλήρεις λύσεις των 5 απαντήσιμων ερωτήσεων του κεφαλαίου 4 — τα καθήκοντα του διαχειριστή μιας EML, οι δυνατότητες του Usenet με τη διαδρομή των μηνυμάτων και την αποστολή του NNTP, η δομή των IRC δικτύων, οι ομοιότητες και διαφορές Usenet και IRC και τα θέματα ηθικής και δεοντολογίας.

Ερώτηση 1 — Τα καθήκοντα του διαχειριστή μιας EML

Ερώτηση: Αν σας ανέθεταν τη διαχείριση μιας EML, ποια θα ήταν τα καθήκοντά σας; Σκεφθείτε ποια διαφορετικά είδη EML θα μπορούσατε να χειρίζεστε ανάλογα με τα δικαιώματα που θα προσφέρατε στα μέλη σας. (μέτρια)

Απάντηση:

• Πρόκειται για θέμα προς συζήτηση· εδώ δίνεται ενδεικτική απάντηση, με βάση όσα ορίζει το βιβλίο για τη λειτουργία των EML.

  Τι είναι η EML (σελ. 68): οι Λίστες Ηλεκτρονικού Ταχυδρομείου (Email Mailing Lists-EMLs) επιτρέπουν τη διανομή μηνυμάτων σε πολύ μεγάλο αριθμό χρηστών.

  Τα καθήκοντα του διαχειριστή | # | Καθήκον | Τεκμηρίωση | |---|---|---| | 1 | τήρηση του μητρώου των μελών — ο διαχειριστής μιας EML (συνήθως πρόσωπο ή πρόγραμμα) αποθηκεύει τα στοιχεία των μελών της σε κάποια κεντρική τοποθεσία | σελ. 68 | | 2 | διανομή των μηνυμάτων — όταν κάποιο μέλος της λίστας στέλνει μήνυμα στη διεύθυνση της λίστας, ο διαχειριστής της EML διανέμει το μήνυμα και σε όλα τα λοιπά μέλη της λίστας | σελ. 68 | | 3 | διαχείριση εγγραφών και διαγραφών — μέσω της διαχειριστικής διεύθυνσης (administrative address), όπου οι χρήστες αποστέλλουν μηνύματα ώστε να εγγραφούν / διαγραφούν από τη λίστα ή/και να τροποποιήσουν διάφορες ρυθμίσεις που αφορούν την εγγραφή τους | σελ. 68 | | 4 | διατήρηση των δύο διευθύνσεων χωριστά — της διεύθυνσης λίστας (list address) για τα μηνύματα και της διαχειριστικής διεύθυνσης για τη διαχείριση | σελ. 68 | | 5 | επιλογή και λειτουργία του προγράμματος διαχείρισης — LISTSERV, ListProc (ή CREN ListProcessor) ή Majordomo | σελ. 68-69 | | 6 | καθορισμός της θεματολογίας και τήρηση των κανόνων συμπεριφοράς των μελών | — |

  Τα διαφορετικά είδη EML ανάλογα με τα δικαιώματα των μελών Το βιβλίο σημειώνει (σελ. 68) ότι οι EML, ανάλογα βεβαίως με τον τρόπο με τον οποίο έχουν δημιουργηθεί και ανάλογα με τη δομή τους, δίνουν την δυνατότητα στους συνδρομητές τους να ταχυδρομήσουν μηνύματα / ανακοινώσεις / ενδιαφέροντα κ.ά. σε όλα τα υπόλοιπα μέλη τους. Ενδεικτικά, λοιπόν: | Είδος | Δικαιώματα μελών | |---|---| | Λίστα ανακοινώσεων | τα μέλη μόνο λαμβάνουν· δικαίωμα αποστολής έχει μόνο ο διαχειριστής | | Ανοικτή λίστα συζήτησης | κάθε μέλος μπορεί να στείλει μήνυμα στη διεύθυνση λίστας και αυτό διανέμεται αυτόματα σε όλα τα υπόλοιπα | | Ελεγχόμενη (moderated) λίστα | κάθε μήνυμα περνά πρώτα από τον διαχειριστή και διανέμεται μόνο αν εγκριθεί | | Κλειστή λίστα | η εγγραφή γίνεται μόνο με έγκριση του διαχειριστή |

  Το μέγεθος του φαινομένου (σελ. 68-69): πάνω από 90.000 EMLs σήμερα διαχειρίζονται με το LISTSERV — γι' αυτό και η διαχείριση γίνεται ή υποβοηθείται δραστικά από κάποιο πρόγραμμα διαχείρισης και όχι με το χέρι.

  Μια ελληνική σημείωση (σελ. 69): το ListProc έχει αναπτυχθεί από τον Έλληνα επιστήμονα κ. Αναστάσιο Κοτσικόνα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρόκειται για θέμα προς συζήτηση, οπότε δίνεται ενδεικτική απάντηση με βάση όσα ορίζει το βιβλίο. Τα καθήκοντα του διαχειριστή μιας λίστας ηλεκτρονικού ταχυδρομείου είναι η τήρηση του μητρώου των μελών, αφού ο διαχειριστής αποθηκεύει τα στοιχεία των μελών σε κάποια κεντρική τοποθεσία, η διανομή των μηνυμάτων, αφού όταν κάποιο μέλος στέλνει μήνυμα στη διεύθυνση της λίστας ο διαχειριστής το διανέμει σε όλα τα υπόλοιπα μέλη, και η διαχείριση των εγγραφών και των διαγραφών μέσω της διαχειριστικής διεύθυνσης, στην οποία οι χρήστες στέλνουν μηνύματα για να εγγραφούν, να διαγραφούν ή να τροποποιήσουν τις ρυθμίσεις τους. Ο διαχειριστής επιλέγει επίσης και λειτουργεί το πρόγραμμα διαχείρισης, όπως το LISTSERV, το ListProc ή το Majordomo, και καθορίζει τη θεματολογία και τους κανόνες της λίστας. Ανάλογα με τα δικαιώματα που δίνονται στα μέλη, μπορούμε ενδεικτικά να διακρίνουμε λίστα ανακοινώσεων, όπου τα μέλη μόνο λαμβάνουν, ανοικτή λίστα συζήτησης, όπου κάθε μέλος μπορεί να στείλει μήνυμα που διανέμεται αυτόματα, ελεγχόμενη λίστα, όπου κάθε μήνυμα εγκρίνεται πρώτα από τον διαχειριστή, και κλειστή λίστα, όπου και η ίδια η εγγραφή απαιτεί έγκριση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Οι δυνατότητες του Usenet και η διαδρομή των μηνυμάτων

Ερώτηση: Περιγράψτε συνοπτικά τις δυνατότητες της υπηρεσίας Usenet και τη διαδρομή των μηνυμάτων των χρηστών. Ποια είναι η αποστολή του ΝΝΤΡ ; (εύκολη)

Απάντηση:

• Α. Οι δυνατότητες του Usenet (σελ. 70): το Usenet είναι μια από τις παλαιότερες υπηρεσίες του Internet - τουλάχιστον μια δεκαετία παλαιότερη από την υπηρεσία του παγκόσμιου ιστού (WWW). Πρόκειται ουσιαστικά για ένα παγκοσμίου εμβέλειας σύστημα διασκέψεων, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κάθε είδους συζητήσεις και ανακοινώσεις από τους χρήστες του Internet. | Στοιχείο | Περιεχόμενο | |---|---| | Δομή | αποτελείται από ένα σύνολο θεματικών ενοτήτων οι οποίες έχει επικρατήσει να ονομάζονται «newsgroups» | | Οργάνωση | τα newsgroups του Usenet είναι καταχωρημένα κατά θέμα, γεγονός που διευκολύνει τον εντοπισμό τους κατά τις αναζητήσεις που επιχειρούν οι χρήστες | | Χρήση | στα διάφορα newsgroups του Usenet στέλνονται άρθρα ή μηνύματα από τους χρήστες· τα άρθρα ή μηνύματα μπορούν να διαβαστούν από άλλους χρήστες οι οποίοι μπορούν να αποστείλουν τις δικές τους παρατηρήσεις / απαντήσεις ή θέσεις επί των θεμάτων | | Ιεραρχία | τα θέματα συζητήσεων (newsgroup) του Usenet είναι ιεραρχικά κατανεμημένα και αποτελούνται επισήμως από οκτώ (8) βασικές κατηγορίες στις οποίες δημιουργούνται υποκατηγορίες | | Λογισμικό | αναπτύχθηκε ολόκληρη κατηγορία προγραμμάτων, γνωστά ως Usenet readers· σήμερα η πλειοψηφία των προγραμμάτων πλοήγησης υποστηρίζει την ανάγνωση Usenet News |

  Β. Η αποστολή του NNTP (σελ. 70-71): για τη λειτουργία της υπηρεσίας Usenet γίνεται χρήση του πρωτοκόλλου ΝΝΤΡ. Από το Μάρτιο του 1986 η μετάδοση της πληροφορίας γίνεται με τη χρήση του Network News Transfer Protocol (NNTP). Το ΝΝΤΡ χρησιμοποιήθηκε από διάφορα συστήματα (κυρίως UNIX) καθιστώντας την υπηρεσία Usenet διαθέσιμη στη συντριπτική πλειοψηφία των χρηστών του Internet. Το κρίσιμο χαρακτηριστικό του (σελ. 71): το πρωτόκολλο αυτό δεν απαιτεί κεντρικό υπολογιστή για τη λειτουργία της υπηρεσίας. Κάθε φορέας μπορεί να εγκαταστήσει το λογισμικό ΝΝΤΡ σε κάποιον υπολογιστή και μπορεί άμεσα να συνδεθεί με οποιονδήποτε άλλο υπολογιστή του Internet που ήδη υποστηρίζει την υπηρεσία Usenet. Και μια ιστορική σημείωση (σελ. 70): το Usenet, κατά την αρχική του έκδοση, χρησιμοποιούσε συνδέσεις UUCP και όχι το πρωτόκολλο TCP/IP.

  Γ. Η διαδρομή των μηνυμάτων (σελ. 71) | Βήμα | Τι συμβαίνει | |---|---| | 1 | κάθε φορά που ένας χρήστης αποστέλλει μήνυμα με την υπηρεσία Usenet, αυτό πηγαίνει αρχικά στον υπολογιστή εξυπηρέτησης με τον οποίο είναι συνδεδεμένος ο χρήστης (συνήθως κάποιος υπολογιστής εξυπηρέτησης του τοπικού παροχέα υπηρεσιών Internet) | | 2 | το μήνυμα αυτό θα είναι άμεσα σχεδόν διαθέσιμο σε όλους τους χρήστες που είναι συνδεδεμένοι με το συγκεκριμένο υπολογιστή εξυπηρέτησης | | 3 | παράλληλα αυτός ο υπολογιστής εξυπηρέτησης θα αποστείλει το συγκεκριμένο μήνυμα σε όλους τους ΝΝΤΡ servers με τους οποίους είναι συνδεδεμένος | | 4 | αυτοί με τη σειρά τους θα επαναλάβουν την διαδικασία αυτή, επίσης με όλους τους ΝΝΤΡ servers με τους οποίους είναι συνδεδεμένοι | | 5 | έτσι το μήνυμα (συνήθως μέσα σε λίγες ώρες το αργότερο) θα είναι διαθέσιμο σε όλους τους χρήστες Usenet παγκοσμίως |

  Και μια απόφαση που ανήκει στον διαχειριστή (σελ. 71): είναι θέμα του διαχειριστή (administrator) να αποφασίσει ποια από αυτά θα περιλαμβάνονται στον υπολογιστή εξυπηρέτησης, δηλ. δεν είναι απαραίτητο κάθε υπολογιστής εξυπηρέτησης να διαθέτει στους χρήστες του όλα τα Newsgroup που έχουν αναπτυχθεί.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το Usenet είναι μια από τις παλαιότερες υπηρεσίες του Internet, τουλάχιστον μια δεκαετία παλαιότερη από τον παγκόσμιο ιστό, και αποτελεί ουσιαστικά ένα παγκοσμίου εμβέλειας σύστημα διασκέψεων, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κάθε είδους συζητήσεις και ανακοινώσεις. Αποτελείται από ένα σύνολο θεματικών ενοτήτων, τα newsgroups, τα οποία είναι καταχωρημένα κατά θέμα και ιεραρχικά κατανεμημένα σε οκτώ βασικές κατηγορίες με υποκατηγορίες. Οι χρήστες στέλνουν σε αυτά άρθρα ή μηνύματα, τα οποία διαβάζονται από άλλους χρήστες που μπορούν να αποστείλουν τις δικές τους παρατηρήσεις, απαντήσεις ή θέσεις. Η διαδρομή των μηνυμάτων είναι η εξής: το μήνυμα πηγαίνει αρχικά στον υπολογιστή εξυπηρέτησης με τον οποίο είναι συνδεδεμένος ο χρήστης, συνήθως του τοπικού παροχέα, γίνεται σχεδόν άμεσα διαθέσιμο σε όσους είναι συνδεδεμένοι με αυτόν, και παράλληλα ο υπολογιστής αυτός το αποστέλλει σε όλους τους NNTP servers με τους οποίους είναι συνδεδεμένος. Εκείνοι επαναλαμβάνουν τη διαδικασία, ώστε το μήνυμα, συνήθως μέσα σε λίγες ώρες το αργότερο, να είναι διαθέσιμο σε όλους τους χρήστες του Usenet παγκοσμίως. Η αποστολή του NNTP, δηλαδή του Network News Transfer Protocol, είναι η μεταφορά της πληροφορίας του Usenet, και το βασικό του χαρακτηριστικό είναι ότι δεν απαιτεί κεντρικό υπολογιστή για τη λειτουργία της υπηρεσίας: κάθε φορέας μπορεί να εγκαταστήσει το λογισμικό NNTP σε κάποιον υπολογιστή και να συνδεθεί άμεσα με οποιονδήποτε άλλο υπολογιστή του Internet που ήδη υποστηρίζει την υπηρεσία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 8 — Η δομή των IRC δικτύων

Ερώτηση: Περιγράψτε τη δομή των IRC δικτύων. Ποια είναι τα κυριότερα από αυτά; (μέτρια)

Απάντηση:

• Το μοντέλο λειτουργίας (σελ. 77): η λειτουργία του IRC είναι βασισμένη στο μοντέλο client/server και υλοποιείται με την βοήθεια του δικτύου IRC. Το δίκτυο υλοποιείται με τη σύνδεση των IRC clients στους IRC servers. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο υπολογιστής εξυπηρέτησης αποτελεί ένας Unix daemon που καλείται «ircd» (irc daemon). Φυσικά υπάρχουν και IRC servers σε περιβάλλον Windows και Mac. | Λειτουργία των servers | Χωρίο | |---|---| | σύνδεση μεταξύ τους και υποδοχή clients | η βασική λειτουργία που οι υπολογιστές εξυπηρέτησης επιτελούν είναι να συνδέονται μεταξύ τους και να επιτρέπουν τη σύνδεση σε αυτούς των IRC clients όποτε αυτοί το αιτούνται | | μεταφορά σε πραγματικό χρόνο | η πλέον όμως απαιτητική εργασία που επιτελούν είναι η μεταφορά των δεδομένων σε πραγματικό χρόνο |

  Η ιεραρχική δομή (σελ. 78): το IRC δίκτυο αποτελείται από διαχωρισμένα αυτόνομα δίκτυα τα οποία δε συνδέονται μεταξύ τους. Καθένα από αυτά αποτελείται από IRC servers συνδεδεμένους μεταξύ τους και μάλιστα ιεραρχικά. Οι κύριοι ή hub servers αποτελούν τον κορμό του IRC δικτύου και είναι τοποθετημένοι συνήθως με γεωγραφικά και πληθυσμιακά κριτήρια. Οι δευτερεύοντες ή leaf servers συνδέονται στους κύριους, ολοκληρώνοντας το δίκτυο.

  Τα κανάλια (σελ. 77-78): οι χρήστες του IRC διαχωρίζονται σε δωμάτια συνομιλίας (chat rooms) που στην ορολογία του IRC ονομάζονται «κανάλια». Τα κανάλια αυτά χαρακτηρίζονται από το θέμα συζήτησης (topic) με στόχο να συγκεντρώνουν χρήστες που ενδιαφέρονται για τη συγκεκριμένη θεματική ενότητα.

  Τα κυριότερα IRC δίκτυα (σελ. 78-79) | Δίκτυο | Στοιχεία | |---|---| | EF-NET | είναι το παλαιότερο και μεγαλύτερο δίκτυο με περισσότερους από 70 υπολογιστές εξυπηρέτησης και 30.000 χρήστες. Έχει έντονη παρουσία στην Αμερικανική ήπειρο. Είναι ιδανικό για το χρήστη που αναζητά επικοινωνία με μεγάλο πλήθος χρηστών αλλά φαίνεται να εισάγει καθυστερήσεις στη μετάδοση των μηνυμάτων ακριβώς λόγω του μεγάλου μεγέθους του | | IRC-NET | δημιουργήθηκε από το διαχωρισμό του EF-NET. Ελληνικοί υπολογιστές εξυπηρέτησης που συμμετέχουν σε αυτό είναι οι irc.forthnet.gr και irc.ee.auth.gr | | UNDERNET | είναι από τα μεγαλύτερα δίκτυα, ενώνει 35 χώρες και αριθμεί πλέον των 20.000 χρηστών. Παρέχει πρόσθετες υπηρεσίες στους χρήστες του | | DAL-ΝΕΤ | δίκτυο με μόλις 5 χρόνια ζωή που έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη πολλών χρηστών. Παρέχει πρόσθετες υπηρεσίες όπως η κατοχύρωση και η ιδιοκτησία καναλιών και ψευδωνύμων με κωδικό. Δίνει (με την υπηρεσία MemoServe) σε χρήστες με κατοχυρωμένα ψευδώνυμα τη δυνατότητα να αποστέλλουν μηνύματα σε άλλους χρήστες off-line | | GR-NET | το Ελληνικό IRC δίκτυο που ενώνει υπολογιστές εξυπηρέτησης από όλη τη χώρα και δίνει πλεονεκτήματα ταχύτητας στους χρήστες τους |

  Γιατί έχει σημασία η επιλογή του server (σελ. 78): ο ιδανικός υπολογιστής εξυπηρέτησης είναι αυτός που μπορεί να δώσει τη γρηγορότερη επικοινωνία και άρα είναι αυτός με τον οποίο ο τοπικός παροχέας υπηρεσιών Internet έχει την ταχύτερη σύνδεση και όχι απαραίτητα ο γεωγραφικά πλησιέστερος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η λειτουργία του IRC βασίζεται στο μοντέλο client/server και το δίκτυο υλοποιείται με τη σύνδεση των IRC clients στους IRC servers, οι οποίοι στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ένας Unix daemon που καλείται ircd, ενώ υπάρχουν και servers σε περιβάλλον Windows και Mac. Βασική λειτουργία των υπολογιστών εξυπηρέτησης είναι να συνδέονται μεταξύ τους και να επιτρέπουν τη σύνδεση των clients, ενώ η πιο απαιτητική εργασία τους είναι η μεταφορά των δεδομένων σε πραγματικό χρόνο. Το IRC δίκτυο αποτελείται από διαχωρισμένα αυτόνομα δίκτυα, τα οποία δεν συνδέονται μεταξύ τους, και καθένα από αυτά αποτελείται από IRC servers συνδεδεμένους ιεραρχικά: οι κύριοι ή hub servers αποτελούν τον κορμό του δικτύου και τοποθετούνται με γεωγραφικά και πληθυσμιακά κριτήρια, ενώ οι δευτερεύοντες ή leaf servers συνδέονται στους κύριους. Οι χρήστες διαχωρίζονται σε κανάλια, τα οποία χαρακτηρίζονται από το θέμα συζήτησης. Τα κυριότερα IRC δίκτυα είναι το EF-NET, το παλαιότερο και μεγαλύτερο, με περισσότερους από εβδομήντα υπολογιστές εξυπηρέτησης και τριάντα χιλιάδες χρήστες, το IRC-NET, που δημιουργήθηκε από τον διαχωρισμό του EF-NET και στο οποίο συμμετέχουν οι ελληνικοί irc.forthnet.gr και irc.ee.auth.gr, το UNDERNET, που ενώνει τριάντα πέντε χώρες με πάνω από είκοσι χιλιάδες χρήστες, το DAL-NET, που παρέχει κατοχύρωση καναλιών και ψευδωνύμων και την υπηρεσία MemoServe, και το GR-NET, το ελληνικό δίκτυο που ενώνει υπολογιστές εξυπηρέτησης από όλη τη χώρα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 9 — Ομοιότητες και διαφορές Usenet και IRC

Ερώτηση: Ποιες οι βασικές ομοιότητες και διαφορές του Usenet και του IRC ; (εύκολη)

Απάντηση:

• Οι ομοιότητες | # | Κοινό στοιχείο | |---|---| | 1 | είναι και οι δύο υπηρεσίες ανταλλαγής απόψεων του Internet, αντικείμενο του ίδιου κεφαλαίου | | 2 | και οι δύο λειτουργούν με μοντέλο client/server και απαιτούν ειδικό λογισμικό πελάτη — Usenet readers για το Usenet, προγράμματα συνομιλιών (π.χ. mIRC) για το IRC | | 3 | και στις δύο η επικοινωνία γίνεται με γραπτό κείμενο | | 4 | και οι δύο είναι θεματικά οργανωμένες: το Usenet σε newsgroups, το IRC σε κανάλια που χαρακτηρίζονται από το θέμα συζήτησης (topic) | | 5 | και στις δύο οι servers συνδέονται μεταξύ τους και σχηματίζουν δίκτυο | | 6 | και στις δύο υπάρχουν κανόνες δεοντολογίας και ρόλος διαχειριστή |

  Οι διαφορές | Στοιχείο | Usenet | IRC | |---|---|---| | Χρόνος | μη πραγματικού χρόνου — το μήνυμα φτάνει παγκοσμίως συνήθως μέσα σε λίγες ώρες το αργότερο (σελ. 71) | υπηρεσία πραγματικού χρόνου, γεγονός στο οποίο οφείλεται και η τεράστια διάδοσή της (σελ. 77) | | Τρόπος διάδοσης | αποθήκευση και προώθηση από NNTP server σε NNTP server | άμεση μεταφορά: το κείμενο εμφανίζεται στις οθόνες όλων των χρηστών που είναι συνδεδεμένοι στον ίδιο IRC server και στο ίδιο κανάλι (σελ. 78) | | Μονιμότητα | τα άρθρα παραμένουν στον server και διαβάζονται αργότερα | η συνομιλία γίνεται ακριβώς τη στιγμή που συμβαίνει (σελ. 77) | | Πρωτόκολλο | NNTP (σελ. 70) | IRC πάνω σε ircd (σελ. 77) | | Ενιαίο δίκτυο; | το μήνυμα διαδίδεται σε όλους τους χρήστες Usenet παγκοσμίως (σελ. 71) | το IRC δίκτυο αποτελείται από διαχωρισμένα αυτόνομα δίκτυα τα οποία δε συνδέονται μεταξύ τους (σελ. 78) | | Ηλικία | μια από τις παλαιότερες υπηρεσίες του Internet - τουλάχιστον μια δεκαετία παλαιότερη από… τον παγκόσμιο ιστό· εμφανίζεται το 1979 (σελ. 70) | η ιστορία του IRC ξεκίνησε από τη Φινλανδία πριν από περίπου 10 έτη, ενώ στην Ελλάδα πρωτοεμφανίστηκε το 1992 (σελ. 77) | | Ταυτότητα χρήστη | ο χρήστης δημοσιεύει με τα στοιχεία του λογαριασμού του | θα ζητηθεί από το χρήστη να δώσει τα στοιχεία του (όνομα, email διεύθυνση) καθώς και ψευδώνυμο (nickname) (σελ. 78) |

  Με μια πρόταση: το Usenet είναι ασύγχρονο σύστημα διασκέψεων με μόνιμα άρθρα που διαδίδονται σταδιακά παγκοσμίως· το IRC είναι σύγχρονη συνομιλία σε κανάλια, μέσα σε αυτόνομα δίκτυα που δεν επικοινωνούν μεταξύ τους.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι ομοιότητες Usenet και IRC είναι ότι και οι δύο αποτελούν υπηρεσίες ανταλλαγής απόψεων στο Internet, λειτουργούν με μοντέλο πελάτη-εξυπηρετητή και απαιτούν ειδικό λογισμικό πελάτη, η επικοινωνία γίνεται και στις δύο με γραπτό κείμενο, και οι δύο είναι θεματικά οργανωμένες, το Usenet σε newsgroups και το IRC σε κανάλια που χαρακτηρίζονται από το θέμα συζήτησης, ενώ και στις δύο οι υπολογιστές εξυπηρέτησης συνδέονται μεταξύ τους σχηματίζοντας δίκτυο. Οι διαφορές τους είναι ουσιαστικότερες. Το Usenet είναι υπηρεσία μη πραγματικού χρόνου, όπου το μήνυμα διαδίδεται με αποθήκευση και προώθηση από NNTP server σε NNTP server και γίνεται διαθέσιμο παγκοσμίως συνήθως μέσα σε λίγες ώρες, ενώ τα άρθρα παραμένουν και διαβάζονται αργότερα. Το IRC αντίθετα είναι υπηρεσία πραγματικού χρόνου, στην οποία το κείμενο εμφανίζεται στις οθόνες όλων των χρηστών που είναι συνδεδεμένοι στον ίδιο server και στο ίδιο κανάλι, ακριβώς τη στιγμή που συμβαίνει. Επιπλέον, το Usenet χρησιμοποιεί το πρωτόκολλο NNTP και το μήνυμα φτάνει σε όλους τους χρήστες παγκοσμίως, ενώ το IRC δίκτυο αποτελείται από διαχωρισμένα αυτόνομα δίκτυα που δεν συνδέονται μεταξύ τους. Τέλος, στο IRC ο χρήστης ταυτοποιείται με ψευδώνυμο, το nickname.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 12 — Τα θέματα ηθικής και δεοντολογίας

Ερώτηση: Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, τα βασικά θέματα ηθικής και δεοντολογίας κατά τη χρήση των υπηρεσιών ανταλλαγής απόψεων στο Internet; (μέτρια)

Απάντηση:

• Πρόκειται για θέμα προς συζήτηση (κατά τη γνώμη σας)· εδώ δίνεται ενδεικτική απάντηση, με βάση όσα αναφέρει το ίδιο το βιβλίο.

  Τι λέει ρητά το βιβλίο | Σημείο | Χωρίο | |---|---| | Κανόνες του καναλιού | θα τον υποδεχθεί το MOTD (μήνυμα της ημέρας - message of the day) όπως επίσης και κανόνες δεοντολογίας στην επικοινωνία μεταξύ των χρηστών στο συγκεκριμένο κανάλι (σελ. 78) | | Συνέπειες της παράβασης | εάν δεν τηρήσετε τους κανόνες είναι πολύ πιθανόν ο διαχειριστής να σας αποβάλει από το κανάλι (σελ. 81) | | Απρεπής χρήση | η «απρεπής» χρήση… και ειδικά όταν πραγματοποιείται επικοινωνία με άγνωστο χρήστη που απλά δέχθηκε την κλήση μας και ανταποκρίθηκε είναι κάτι που πρέπει να αποφεύγεται, όπως ακριβώς και στην επικοινωνία με τηλέφωνα (κεφ. 5, σελ. 88) | | Μύθος της ανωνυμίας | η ανωνυμία του χρήστη δε μπορεί να επιτευχθεί αφού ο υπολογιστής εξυπηρέτησης καταλόγου διατηρεί τα στοιχεία χρηστών από τους οποίους δέχεται αιτήσεις σύνδεσης (κεφ. 5, σελ. 88) |

  Τα βασικά θέματα — ενδεικτικά | # | Θέμα | Πώς προκύπτει από το βιβλίο | |---|---|---| | 1 | Τήρηση των κανόνων του καναλιού ή του newsgroup | το MOTD και οι κανόνες δεοντολογίας που υποδέχονται τον χρήστη· η δικαιοδοσία του διαχειριστή να αποβάλει | | 2 | Σεβασμός στη θεματολογία | τα newsgroups… είναι καταχωρημένα κατά θέμα και τα κανάλια χαρακτηρίζονται από το θέμα συζήτησης (topic) — άσχετα ή διαφημιστικά μηνύματα καταστρατηγούν τη λειτουργία τους | | 3 | Ευπρέπεια στην επικοινωνία, ιδίως με αγνώστους | η «απρεπής» χρήση… πρέπει να αποφεύγεται, όπως ακριβώς και στην επικοινωνία με τηλέφωνα | | 4 | Ταυτότητα και ψευδώνυμο | το nickname δεν συνεπάγεται ανωνυμία: η ανωνυμία του χρήστη δε μπορεί να επιτευχθεί — άρα ο χρήστης παραμένει υπεύθυνος για ό,τι γράφει | | 5 | Προστασία των προσωπικών δεδομένων | κατά την εγγραφή θα ζητηθεί από το χρήστη να δώσει τα στοιχεία του (όνομα, email διεύθυνση) (σελ. 78)· τα στοιχεία των μελών μιας EML αποθηκεύονται σε κάποια κεντρική τοποθεσία (σελ. 68) | | 6 | Σεβασμός στη βούληση των μελών | η διαχειριστική διεύθυνση υπάρχει ακριβώς για να εγγράφεται και να διαγράφεται ελεύθερα ο χρήστης (σελ. 68) — καμία εγγραφή χωρίς συναίνεση | | 7 | Ασφάλεια και εμπιστευτικότητα | από το κεφ. 6: κάθε ανταλλαγή πρέπει να κωδικοποιείται ώστε να μην υποκλέπτεται (σελ. 100) | | 8 | Υπευθυνότητα του διαχειριστή | είναι θέμα του διαχειριστή (administrator) να αποφασίσει ποια newsgroups θα φιλοξενεί ο server του (σελ. 71) |

  Η γενική αρχή: οι υπηρεσίες ανταλλαγής απόψεων είναι δημόσιος χώρος — ό,τι δημοσιεύεται σε ένα newsgroup θα είναι διαθέσιμο σε όλους τους χρήστες Usenet παγκοσμίως (σελ. 71)· άρα ισχύουν οι ίδιοι κανόνες ευπρέπειας και ευθύνης που ισχύουν και σε κάθε άλλη δημόσια επικοινωνία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρόκειται για θέμα προς συζήτηση, οπότε δίνεται ενδεικτική απάντηση με βάση όσα αναφέρει το βιβλίο. Βασικά θέματα ηθικής και δεοντολογίας είναι η τήρηση των κανόνων του καναλιού ή του newsgroup, αφού τον χρήστη υποδέχεται το μήνυμα της ημέρας μαζί με κανόνες δεοντολογίας και, αν δεν τους τηρήσει, είναι πιθανό ο διαχειριστής να τον αποβάλει. Δεύτερον, ο σεβασμός στη θεματολογία, αφού τα newsgroups είναι καταχωρημένα κατά θέμα και τα κανάλια χαρακτηρίζονται από το θέμα συζήτησης, ώστε άσχετα ή διαφημιστικά μηνύματα να καταστρατηγούν τη λειτουργία τους. Τρίτον, η ευπρέπεια στην επικοινωνία, ιδίως με αγνώστους, αφού το βιβλίο σημειώνει ότι η απρεπής χρήση πρέπει να αποφεύγεται, όπως ακριβώς και στην επικοινωνία με τηλέφωνα. Τέταρτον, η συνειδητοποίηση ότι το ψευδώνυμο δεν συνεπάγεται ανωνυμία, αφού ο υπολογιστής εξυπηρέτησης διατηρεί τα στοιχεία των χρηστών, και άρα ο χρήστης παραμένει υπεύθυνος για όσα γράφει. Πέμπτον, η προστασία των προσωπικών δεδομένων, αφού κατά την εγγραφή ζητούνται όνομα και διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και τα στοιχεία των μελών μιας λίστας αποθηκεύονται σε κεντρική τοποθεσία. Έκτον, ο σεβασμός στη βούληση των μελών, αφού η διαχειριστική διεύθυνση υπάρχει ακριβώς για να μπορεί ο χρήστης να εγγράφεται και να διαγράφεται ελεύθερα. Και έβδομον, η ασφάλεια και η εμπιστευτικότητα της επικοινωνίας. Η γενική αρχή είναι ότι οι υπηρεσίες αυτές αποτελούν δημόσιο χώρο, αφού ένα μήνυμα γίνεται διαθέσιμο σε όλους τους χρήστες παγκοσμίως.

Κριτήρια αξιολόγησης: