Λύσεις — Κεφάλαιο 4 · Μυοσκελετικό σύστημα - Άρθρωση (σελ. 70)
Απαντήσεις στις 8 ερωτήσεις του βιβλίου (αρθρώσεις & μοχλοί). Αριθμητικά επαληθευμένα με κώδικα.
Ορισμός άρθρωσης
Ερώτηση: 1. Ορισμός της άρθρωσης.
Απάντηση:
- Άρθρωση είναι η σύνδεση δύο οστών. Ποικίλλει σε σταθερότητα & επιτρέπει διαφορετικό (ή & καθόλου) βαθμό κίνησης· στις αρθρώσεις γίνονται οι κινήσεις του σκελετού με τη βοήθεια των μυών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σύνδεση δύο οστών (με διαφορετικό βαθμό κίνησης).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: σύνδεση δύο οστών.
Ταξινόμηση αρθρώσεων
Ερώτηση: 2. Ταξινόμηση αρθρώσεων.
Απάντηση:
- Χωρίζονται σε διαρθρώσεις (με αρθρική κοιλότητα, κίνηση σε πολλές κατευθύνσεις) & συναρθρώσεις (σταθερές, χωρίς κοιλότητα, μικρή/καθόλου κίνηση). Οι συναρθρώσεις: συνδεσμώσεις (ινώδης ιστός), συγχονδρώσεις (χόνδρος), συνοστεώσεις (οστίτης ιστός).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Διαρθρώσεις & συναρθρώσεις (οι συναρθρώσεις: συνδεσμώσεις/συγχονδρώσεις/συνοστεώσεις).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: διαρθρώσεις vs συναρθρώσεις.
Είδη διαρθρώσεων
Ερώτηση: 3. Είδη διαρθρώσεων.
Απάντηση:
- Γίγγλυμη/γωνιώδης (αγκώνας), τροχοειδής (κερκιδωλενική), σφαιροειδής (ώμος/ισχίο), εφιππιοειδής (αντίχειρας), κονδυλοειδής/ελλειψοειδής (πηχεοκαρπική) & επίπεδη/ανώμαλη (μεσοσπονδύλιες — κινήσεις ολίσθησης).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Γίγγλυμη, τροχοειδής, σφαιροειδής, εφιππιοειδής, κονδυλοειδής & επίπεδη/ανώμαλη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τουλάχιστον 4 είδη με παραδείγματα.
Στοιχεία διάρθρωσης
Ερώτηση: 4. Ποια τα στοιχεία μιας τυπικής διάρθρωσης;
Απάντηση:
- Αρθρικές επιφάνειες, αρθρικός χόνδρος (λείος), αρθρική κοιλότητα, αρθρικό υγρό (λιπαντικό), αρθρικός θύλακος (ινώδης στιβάδα + αρθρικός υμένας), σύνδεσμοι (ενισχύουν & περιορίζουν υπερβολικές κινήσεις)· ενίοτε μηνίσκοι/διάρθριοι χόνδροι & επιχείλιοι χόνδροι.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αρθρικές επιφάνειες, χόνδρος, κοιλότητα, υγρό, θύλακος, σύνδεσμοι (& μηνίσκοι/επιχείλιοι).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τουλάχιστον 4-5 στοιχεία.
Ορισμός μοχλού
Ερώτηση: 5. Ορισμός μοχλού.
Απάντηση:
- Μοχλός είναι μια απλή μηχανή — ένα άκαμπτο σώμα που περιστρέφεται γύρω από άξονα ή σταθερό σημείο (υπομόχλιο), υπό την επίδραση δύο ανταγωνιστικών δυνάμεων. Μεταδίδει ενέργεια & παράγει έργο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Άκαμπτο σώμα που περιστρέφεται γύρω από υπομόχλιο υπό δύο ανταγωνιστικές δυνάμεις.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: άκαμπτο σώμα + υπομόχλιο + δυνάμεις.
Στοιχεία μοχλού
Ερώτηση: 6. Ποια τα στοιχεία ενός μοχλού;
Απάντηση:
- Το υπομόχλιο (Υ) (σταθερό σημείο περιστροφής), η δύναμη (Δ) & η αντίσταση (Α) (οι δύο ανταγωνιστικές δυνάμεις), & οι δύο βραχίονες: βραχίονας δύναμης & βραχίονας αντίστασης (οι κάθετες αποστάσεις των σημείων εφαρμογής Δ & Α από το υπομόχλιο).
- Συνθήκη ισορροπίας: \(Δ \times Βραχ.Δ = Α \times Βραχ.Α\).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Υπομόχλιο, δύναμη, αντίσταση & οι δύο βραχίονες (δύναμης/αντίστασης).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: Υ + Δ/Α + βραχίονες.
Είδη μοχλών
Ερώτηση: 7. Ποια τα είδη των μοχλών;
Απάντηση:
- 1ου είδους: υπομόχλιο ανάμεσα στη δύναμη & την αντίσταση (Δ-Υ-Α) — π.χ. τραμπάλα.
- 2ου είδους (δύναμης): αντίσταση ανάμεσα στο υπομόχλιο & τη δύναμη (Υ-Α-Δ) — π.χ. χειράμαξα.
- 3ου είδους (ταχύτητας): δύναμη ανάμεσα στο υπομόχλιο & την αντίσταση (Υ-Δ-Α) — π.χ. φτυάρι.
Σύνοψη: (ενδεικτική) 1ου (Δ-Υ-Α), 2ου/δύναμης (Υ-Α-Δ), 3ου/ταχύτητας (Υ-Δ-Α).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: & τα 3 είδη με τη διάταξη.
Μοχλός στο μυοσκελετικό
Ερώτηση: 8. Πώς ορίζουμε τα στοιχεία ενός μοχλού στο μυοσκελετικό σύστημα;
Απάντηση:
- Υπομόχλιο = η άρθρωση· δύναμη = η ελκτική δύναμη του μυ/μυών που κινούν την άρθρωση· αντίσταση = το βάρος του μέλους· βραχίονας δύναμης = η απόσταση της κατάφυσης του μυ από την άρθρωση· βραχίονας αντίστασης = η απόσταση του κέντρου βάρους του μέλους από την άρθρωση. Οι περισσότερες αρθρώσεις λειτουργούν ως μοχλοί 3ου είδους (ταχύτητας) — π.χ. η κάμψη του αγκώνα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Υπομόχλιο=άρθρωση, δύναμη=έλξη μυ, αντίσταση=βάρος μέλους, βραχίονες=αποστάσεις κατάφυσης/κέντρου βάρους από την άρθρωση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η αντιστοίχιση των 4-5 στοιχείων.