Λύσεις — Κεφάλαιο 7 · Επίπεδα & άξονες κίνησης – Θέσεις (σελ. 146) – ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Β΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 7 · Επίπεδα & άξονες κίνησης - Θέσεις (σελ. 146)

Απαντήσεις στις 9 ερωτήσεις του βιβλίου.

Επίπεδα & άξονες

Ερώτηση: 1. Σε ποιους άξονες αντιστοιχεί το κάθε επίπεδο κίνησης (α) ως προς το σώμα & (β) ως προς τη γη;

Απάντηση:

• Ως προς το σώμα (σταθερή αντιστοιχία): κάμψη-έκταση → προσθιοπίσθιο επίπεδο / μετωπιαίος άξονας· απαγωγή-προσαγωγή → μετωπιαίο επίπεδο / προσθιοπίσθιος άξονας· έσω-έξω στροφή → εγκάρσιο επίπεδο / κατακόρυφος άξονας.
• Ως προς τη γη: το επίπεδο/άξονας μεταβάλλεται ανάλογα με τη θέση του σώματος (π.χ. η κάμψη-έκταση ώμου γίνεται στο προσθιοπίσθιο επίπεδο σε όρθια/ύπτια, αλλά στο εγκάρσιο σε πλάγια κατάκλιση).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ως προς το σώμα σταθερή (κάμψη-έκταση→οβελιαίο/μετωπιαίος κ.λπ.)· ως προς τη γη αλλάζει με τη θέση σώματος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: η αντιστοίχιση + η διαφορά σώμα/γη.

Μη αξονική κίνηση ωμοπλάτης

Ερώτηση: 2. Γιατί η προσαγωγή της ωμοπλάτης (στο μετωπιαίο επίπεδο) θεωρείται μη αξονική κίνηση;

Απάντηση:

• Γιατί είναι ευθύγραμμη ολισθητική κίνηση (πλησίασμα της ωμοπλάτης προς τη Σ.Σ.) & δεν γίνεται γύρω από σταθερό άξονα περιστροφής — η ωμοπλάτη ολισθαίνει πάνω στον θώρακα. Γι' αυτό κατατάσσεται στις μη αξονικές κινήσεις (όπως & η ανάσπαση-κατάσπαση).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Γιατί είναι ευθύγραμμη ολίσθηση χωρίς σταθερό άξονα περιστροφής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: ευθύγραμμη/ολισθητική, χωρίς άξονα.

Χρησιμότητα βαθμού κίνησης

Ερώτηση: 3. Ποια η χρησιμότητα του όρου «βαθμός κίνησης μιας άρθρωσης»;

Απάντηση:

• Δηλώνει σε πόσα επίπεδα/άξονες μπορεί να κινηθεί μια άρθρωση (1, 2 ή 3). Βοηθά να κατανοήσουμε & να κατατάξουμε τις αρθρώσεις (μονο/δυ/πολυαξονικές) & τις δυνατότητες κίνησης — χρήσιμο στην αξιολόγηση & στον σχεδιασμό της αποκατάστασης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Δηλώνει σε πόσα επίπεδα/άξονες κινείται η άρθρωση (μονο/δυ/πολυαξονική).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: αριθμός επιπέδων/αξόνων κίνησης.

Βαθμός 0 ή 4

Ερώτηση: 4. Υπάρχουν αρθρώσεις με βαθμό κίνησης 0 ή 4 & γιατί;

Απάντηση:

• Βαθμό 0 έχουν αρθρώσεις που δεν κινούνται (π.χ. οι ραφές των οστών του κρανίου — συνοστεώσεις/συνδεσμώσεις). Βαθμό 4 ΔΕΝ μπορεί να υπάρξει, γιατί ο χώρος έχει μόνο 3 διαστάσεις (3 επίπεδα/άξονες).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Βαθμό 0 έχουν οι ακίνητες αρθρώσεις (ραφές)· βαθμό 4 δεν υπάρχει (μόνο 3 διαστάσεις χώρου).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: 0=ακίνητες· 4=αδύνατο (3 διαστάσεις).

Κατάταξη κατά σχήμα

Ερώτηση: 5. Πώς κατατάσσονται οι αρθρώσεις ανάλογα με το σχήμα τους & την κίνησή τους στο χώρο;

Απάντηση:

• Γίγγλυμες & τροχοειδείς → μονοαξονικές (1 βαθμός)· κονδυλοειδείς & εφιππιοειδείς → δυαξονικές (2 βαθμοί)· σφαιροειδείς → πολυαξονικές (3 βαθμοί)· ανωμάλου τύπου/επίπεδες → ολισθητικές (μη αξονικές).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Γίγγλυμες/τροχοειδείς (1), κονδυλοειδείς/εφιππιοειδείς (2), σφαιροειδείς (3), ανώμαλες (ολίσθηση).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: η αντιστοίχιση σχήματος-βαθμού.

Βιοκινητική αλυσίδα

Ερώτηση: 6. Ποια η διαφορά ανοικτής & κλειστής βιοκινητικής αλυσίδας;

Απάντηση:

• Ανοικτή: η τελευταία (περιφερική) άρθρωση κινείται ελεύθερα, χωρίς εξωτερική αντίσταση (π.χ. φέρνω το χέρι στο πρόσωπο, σουτ ποδοσφαιριστή).
• Κλειστή: η τελευταία άρθρωση συναντά εξωτερική αντίσταση που εμποδίζει την ελεύθερη κίνηση (π.χ. push-ups στον τοίχο, βαθύ κάθισμα).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ανοικτή = ελεύθερο περιφερικό άκρο· κλειστή = το περιφερικό άκρο συναντά εξωτερική αντίσταση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: ελεύθερο vs αντίσταση στο περιφερικό άκρο.

Ωμοβραχιόνιος ρυθμός

Ερώτηση: 7. Τι καλείται ωμοβραχιόνιος ρυθμός;

Απάντηση:

• Είναι η συντονισμένη σχέση κατά την οποία κάθε κίνηση του βραχίονα (γληνοβραχιόνια άρθρωση) συνοδεύεται από αντίστοιχη κίνηση της ωμοπλάτης (ωμοπλατοθωρακική) & της κλείδας — π.χ. κάμψη/απαγωγή βραχίονα ↔ άνω στροφή ωμοπλάτης & ανάσπαση κλείδας. Η σχέση ώμου:ωμοπλάτης είναι περίπου 2:1.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η συντονισμένη κίνηση βραχίονα-ωμοπλάτης-κλείδας (σχέση ~2:1).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: συνοδεία βραχίονα από ωμοπλάτη/κλείδα.

Έναρξη κίνησης ωμοπλάτης

Ερώτηση: 8. Πότε ξεκινάει η κίνηση της ωμοπλάτης σε σχέση με την κίνηση του βραχίονα;

Απάντηση:

• Η ωμοπλάτη αρχίζει να κινείται μετά τις 60° κάμψης ή τις 30° απαγωγής του βραχίονα. (Εξαίρεση: όταν εφαρμόζεται αντίσταση, ξεκινά ταυτόχρονα.)

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μετά τις 60° κάμψης ή τις 30° απαγωγής του βραχίονα (με αντίσταση, ταυτόχρονα).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: 30° απαγωγής / 60° κάμψης.

Λεκάνη - ισχίο - ΟΜΣΣ

Ερώτηση: 9. Ποια αντιστοιχία υπάρχει στην αριστερή πλάγια κλίση της λεκάνης με τις κινήσεις του ισχίου & της οσφυϊκής μοίρας;

Απάντηση:

• Στην αριστερή πλάγια κλίση της λεκάνης αντιστοιχεί: δεξιά πλάγια κάμψη της οσφυϊκής μοίρας (ΟΜΣΣ) & προσαγωγή του αριστερού ισχίου με απαγωγή του δεξιού ισχίου. (Η κίνηση της λεκάνης εξαρτάται από τις γειτονικές αρθρώσεις — ισχία & Σ.Σ.)

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αριστερή κλίση λεκάνης → δεξιά πλάγια κάμψη ΟΜΣΣ + προσαγωγή αριστερού & απαγωγή δεξιού ισχίου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: η αντιστοίχιση λεκάνης-ΟΜΣΣ-ισχίων.