Λύσεις — Κεφάλαιο 7 · Επίπεδα ΚΑΙ άξονες κίνησης – Θέσεις (σελ. 146) – ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Β΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 7 · Επίπεδα ΚΑΙ άξονες κίνησης - Θέσεις (σελ. 146)
Απαντήσεις στις 9 ερωτήσεις του βιβλίου.
Επίπεδα ΚΑΙ άξονες
Ερώτηση: 1. Σε ποιους άξονες αντιστοιχεί το κάθε επίπεδο κίνησης, όταν η αναφορά γίνεται α) ως προς το σώμα και β) ως προς τη γη;
Απάντηση:
- Ως προς το σώμα (σταθερή αντιστοιχία, ανεξάρτητα από τη θέση του σώματος): προσθιοπίσθιο (οβελιαίο) επίπεδο → μετωπιαίος άξονας (κάμψη-έκταση)· μετωπιαίο επίπεδο → προσθιοπίσθιος (οβελιαίος) άξονας (απαγωγή-προσαγωγή)· εγκάρσιο (οριζόντιο) επίπεδο → κατακόρυφος άξονας (έσω-έξω στροφή).
- Ως προς τη γη: το επίπεδο και ο άξονας κάθε κίνησης τροποποιούνται ανάλογα με τη θέση του σώματος (π.χ. η κάμψη-έκταση του ώμου γίνεται στο προσθιοπίσθιο επίπεδο και στον μετωπιαίο άξονα σε όρθια, πρηνή, ύπτια ή καθιστή θέση, αλλά στο εγκάρσιο επίπεδο και στον κατακόρυφο άξονα σε πλάγια κατάκλιση).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ως προς το σώμα σταθερή (κάμψη-έκταση→οβελιαίο/μετωπιαίος κ.λπ.)· ως προς τη γη αλλάζει με τη θέση σώματος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η αντιστοίχιση + η διαφορά σώμα/γη.
Μη αξονική κίνηση ωμοπλάτης
Ερώτηση: 2. Γιατί η προσαγωγή της ωμοπλάτης (που γίνεται στο μετωπιαίο επίπεδο) δε θεωρείται ότι γίνεται στον προσθιοπίσθιο άξονα, αλλά αντίθετα θεωρείται μη αξονική κίνηση;
Απάντηση:
- Γιατί είναι ευθύγραμμη ολισθητική κίνηση (πλησίασμα της ωμοπλάτης προς τη Σ.Σ.) και δεν γίνεται γύρω από σταθερό άξονα περιστροφής — η ωμοπλάτη ολισθαίνει πάνω στον θώρακα. Γι' αυτό κατατάσσεται στις μη αξονικές κινήσεις (όπως και η ανάσπαση-κατάσπαση).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Γιατί είναι ευθύγραμμη ολίσθηση χωρίς σταθερό άξονα περιστροφής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ευθύγραμμη/ολισθητική, χωρίς άξονα.
Χρησιμότητα βαθμού κίνησης
Ερώτηση: 3. Ποια η χρησιμότητα του όρου «βαθμός κίνησης μιας άρθρωσης»;
Απάντηση:
- Δηλώνει σε πόσα επίπεδα/άξονες μπορεί να κινηθεί μια άρθρωση (1, 2 ή 3). Βοηθά να κατανοήσουμε και να κατατάξουμε τις αρθρώσεις (μονο/δυ/πολυαξονικές) και τις δυνατότητες κίνησης — χρήσιμο στην αξιολόγηση και στον σχεδιασμό της αποκατάστασης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Δηλώνει σε πόσα επίπεδα/άξονες κινείται η άρθρωση (μονο/δυ/πολυαξονική).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: αριθμός επιπέδων/αξόνων κίνησης.
Βαθμός 0 ή 4
Ερώτηση: 4. Υπάρχουν αρθρώσεις με βαθμό κίνησης 0 ή 4 και γιατί;
Απάντηση:
- Βαθμό 0 έχουν οι αρθρώσεις που δεν επιτρέπουν καθόλου κίνηση (π.χ. οι ραφές μεταξύ των οστών του κρανίου — συνδεσμώσεις). Βαθμό 4 δεν μπορεί να υπάρξει: τα 3 επίπεδα αντιπροσωπεύουν τις 3 διαστάσεις του χώρου, άρα καμία άρθρωση δεν έχει περισσότερους από 3 βαθμούς κίνησης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Βαθμό 0 έχουν οι ακίνητες αρθρώσεις (ραφές)· βαθμό 4 δεν υπάρχει (μόνο 3 διαστάσεις χώρου).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: 0=ακίνητες· 4=αδύνατο (3 διαστάσεις).
Κατάταξη κατά σχήμα
Ερώτηση: 5. Πώς κατατάσσονται οι αρθρώσεις ανάλογα με το σχήμα τους και την κίνησή τους στο χώρο;
Απάντηση:
- Γίγγλυμες και τροχοειδείς → μονοαξονικές (1 βαθμός)· κονδυλοειδείς και εφιππιοειδείς → δυαξονικές (2 βαθμοί)· σφαιροειδείς → πολυαξονικές (3 βαθμοί)· ανωμάλου τύπου/επίπεδες → ολισθητικές (μη αξονικές).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Γίγγλυμες/τροχοειδείς (1), κονδυλοειδείς/εφιππιοειδείς (2), σφαιροειδείς (3), ανώμαλες (ολίσθηση).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η αντιστοίχιση σχήματος-βαθμού.
Βιοκινητική αλυσίδα
Ερώτηση: 6. Ποια η διαφορά ανοικτής και κλειστής βιοκινητικής αλυσίδας;
Απάντηση:
- Ανοικτή: η τελευταία (περιφερική) άρθρωση κινείται ελεύθερα, χωρίς εξωτερική αντίσταση (π.χ. φέρνω το χέρι στο πρόσωπο, σουτ ποδοσφαιριστή).
- Κλειστή: η τελευταία άρθρωση συναντά εξωτερική αντίσταση που εμποδίζει την ελεύθερη κίνηση (π.χ. push-ups στον τοίχο, βαθύ κάθισμα).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ανοικτή = ελεύθερο περιφερικό άκρο· κλειστή = το περιφερικό άκρο συναντά εξωτερική αντίσταση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ελεύθερο vs αντίσταση στο περιφερικό άκρο.
Ωμοβραχιόνιος ρυθμός
Ερώτηση: 7. Τι καλείται ωμοβραχιόνιος ρυθμός;
Απάντηση:
- Είναι η συντονισμένη σχέση κατά την οποία κάθε κίνηση του βραχίονα (γληνοβραχιόνια άρθρωση) συνοδεύεται από αντίστοιχη κίνηση της ωμοπλάτης (ωμοπλατοθωρακική) και της κλείδας — π.χ. κάμψη/απαγωγή βραχίονα ↔ άνω στροφή ωμοπλάτης και ανάσπαση κλείδας. Η σχέση ώμου:ωμοπλάτης είναι περίπου 2:1.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η συντονισμένη κίνηση βραχίονα-ωμοπλάτης-κλείδας (σχέση περίπου 2:1).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: συνοδεία βραχίονα από ωμοπλάτη/κλείδα.
Έναρξη κίνησης ωμοπλάτης
Ερώτηση: 8. Πότε ξεκινάει η κίνηση της ωμοπλάτης σε σχέση με την κίνηση του βραχίονα;
Απάντηση:
- Η ωμοπλάτη αρχίζει να κινείται μετά τις 60° κάμψης ή τις 30° απαγωγής του βραχίονα. (Εξαίρεση: όταν εφαρμόζεται αντίσταση, ξεκινά ταυτόχρονα.)
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μετά τις 60° κάμψης ή τις 30° απαγωγής του βραχίονα (με αντίσταση, ταυτόχρονα).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: 30° απαγωγής / 60° κάμψης.
Λεκάνη - ισχίο - ΟΜΣΣ
Ερώτηση: 9. Ποια αντιστοιχία υπάρχει στην κίνηση της αριστερής πλάγιας κλίσης της λεκάνης με τις κινήσεις του ισχίου και της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης;
Απάντηση:
- Στην αριστερή πλάγια κλίση της λεκάνης αντιστοιχεί: δεξιά πλάγια κάμψη της οσφυϊκής μοίρας (ΟΜΣΣ) και προσαγωγή του αριστερού ισχίου με απαγωγή του δεξιού ισχίου. (Η κίνηση της λεκάνης εξαρτάται από τις γειτονικές αρθρώσεις — ισχία και Σ.Σ.)
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αριστερή κλίση λεκάνης → δεξιά πλάγια κάμψη ΟΜΣΣ + προσαγωγή αριστερού και απαγωγή δεξιού ισχίου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: η αντιστοίχιση λεκάνης-ΟΜΣΣ-ισχίων.
