Λύσεις — Κεφάλαιο 9 · Παθητική κίνηση (σελ. 191) – ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Β΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 9 · Παθητική κίνηση (σελ. 191)

Απαντήσεις στις 12 ερωτήσεις του βιβλίου.

Ορισμός & χρήση

Ερώτηση: 1. Τι ονομάζεται παθητική κίνηση & πού χρησιμοποιείται;

Απάντηση:

• Είναι η κίνηση που παράγεται από εξωτερική δύναμη (βαρύτητα, μηχάνημα, φυσικοθεραπευτής, άλλο μέλος) χωρίς ενεργή συμμετοχή του ασθενή (χωρίς μυϊκό έργο). Χρησιμοποιείται σε κλινήρεις, όταν η ενεργητική δεν επιτρέπεται, & σε δυσκαμψίες/μυϊκές βραχύνσεις.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κίνηση από εξωτερική δύναμη, χωρίς μυϊκό έργο· σε κλινήρεις, όταν η ενεργητική δεν επιτρέπεται, σε δυσκαμψίες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: εξωτερική δύναμη + χρήσεις.

Αποτελέσματα

Ερώτηση: 2. Ποια τα αποτελέσματα από την εφαρμογή της παθητικής κίνησης;

Απάντηση:

• Διατήρηση της τροχιάς (αποφυγή συμφύσεων/βραχύνσεων), διατήρηση της ελαστικότητας των μυών, απομάκρυνση οιδήματος, κινητοποίηση δύσκαμπτων αρθρώσεων, διατήρηση της κιναισθητικής εικόνας, χαλάρωση & διατήρηση του ηθικού.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Διατήρηση τροχιάς/ελαστικότητας, απομάκρυνση οιδήματος, κινητοποίηση δύσκαμπτων, κιναισθητική εικόνα, χαλάρωση, ηθικό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: τουλάχιστον 4 αποτελέσματα.

Περιορισμός εύρους

Ερώτηση: 3. Ποιοι παράγοντες περιορίζουν το εύρος της παθητικής κίνησης;

Απάντηση:

• Η βράχυνση μαλακών μορίων (μύες, σύνδεσμοι), το οίδημα & οι συμφύσεις.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Βράχυνση μαλακών μορίων, οίδημα & συμφύσεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: & οι 3 παράγοντες.

Απλή παθητική

Ερώτηση: 4. Τι ονομάζεται απλή παθητική κίνηση & πού χρησιμοποιείται;

Απάντηση:

• Είναι η παθητική κίνηση που εκτελείται από τον φυσικοθεραπευτή χωρίς συμμετοχή του ασθενή — η πιο συχνή μορφή. Χρησιμοποιείται όταν η ενεργητική είναι αδύνατη (παράλυση), αντενδείκνυται (μετεγχειρητικά) ή για πρόληψη δυσκαμψιών/παραμορφώσεων/βραχύνσεων & διατήρηση της κιναισθητικής εικόνας.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Παθητική από τον φυσικοθεραπευτή χωρίς συμμετοχή του ασθενή· σε παράλυση/μετεγχειρητικά/πρόληψη δυσκαμψιών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: φυσικοθεραπευτής χωρίς ασθενή + χρήσεις.

Διάταση & αυτοδιάταση

Ερώτηση: 5. Τι ονομάζεται διάταση & σε ποια μορφή παθητικής ανήκει; Τι είναι η αυτοδιάταση;

Απάντηση:

• Διάταση: η επιμήκυνση των μυών στα όρια του φυσιολογικού τους μήκους — ανήκει στις απλές παθητικές κινήσεις.
• Αυτοδιάταση: ο ασθενής χρησιμοποιεί το βάρος του σώματός του για να συνεχίσει παθητικά την κίνηση, ώστε να διαταθεί ο ανταγωνιστής μυς. Οδηγός ο πόνος — στο σημείο κρατάμε 15–20 δευτ.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Διάταση = επιμήκυνση μυών στα όρια (απλή παθητική)· αυτοδιάταση = με το βάρος του σώματος του ασθενή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: διάταση (επιμήκυνση/απλή παθητική) + αυτοδιάταση.

Σκοπός διατάσεων

Ερώτηση: 6. Ποιος ο σκοπός των παθητικών διατάσεων;

Απάντηση:

• Η διατήρηση της ελαστικότητας των μυών, η επιμήκυνση βραχυσμένων μυών & η αύξηση της κινητικότητας δύσκαμπτων αρθρώσεων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Διατήρηση ελαστικότητας, επιμήκυνση βραχυσμένων μυών & αύξηση κινητικότητας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: ελαστικότητα/επιμήκυνση/κινητικότητα.

Εκτέλεση διατάσεων

Ερώτηση: 7. Τι πρέπει να λάβουμε υπόψη κατά την εκτέλεση των παθητικών κινήσεων;

Απάντηση:

• Το φυσιολογικό μήκος/όρια κίνησης, αργό & σταθερό ρυθμό, ότι χρειάζονται αρκετές διατάσεις (όχι μία-δύο), την ηλικία (όχι έντονες σε ηλικιωμένους) & ότι πόνος 24 ώρες μετά σημαίνει υπέρβαση των ορίων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Φυσιολογικά όρια, αργός/σταθερός ρυθμός, πολλές επαναλήψεις, ηλικία & προσοχή σε πόνο 24h μετά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: τουλάχιστον 3 σημεία.

Παθητικοί χειρισμοί

Ερώτηση: 8. Ποιοι είναι οι παθητικοί χειρισμοί & πού χρησιμοποιούνται;

Απάντηση:

• Είναι το mobilization, το manipulation & η έλξη-προσέγγιση. Χρησιμοποιούνται για κινητοποίηση δύσκαμπτων αρθρώσεων, μείωση μυϊκού σπασμού/πόνου & θεραπευτικούς σκοπούς (π.χ. έλξη οσφυϊκής μοίρας σε κήλη δίσκου).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Mobilization, manipulation & έλξη-προσέγγιση· για κινητοποίηση δύσκαμπτων, μείωση σπασμού/πόνου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: οι 3 χειρισμοί + σκοπός.

Αντενδείξεις χειρισμών

Ερώτηση: 9. Ποιες οι αντενδείξεις των παθητικών χειρισμών;

Απάντηση:

• Οξείες φλεγμονές/μολύνσεις, κατάγματα, οστεοπορωτικές περιοχές, σπονδυλολίσθηση & νεοπλασίες/κακοήθεις όγκοι.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Φλεγμονές/μολύνσεις, κατάγματα, οστεοπόρωση, σπονδυλολίσθηση & νεοπλασίες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: τουλάχιστον 4 αντενδείξεις.

Βίαιες παθητικές

Ερώτηση: 10. Τι είναι οι βίαιες παθητικές κινήσεις & ποιος ο ρόλος τους;

Απάντηση:

• Είναι παθητικές κινήσεις που εκτελεί πάντα ο γιατρός, υπό γενική ή τοπική αναισθησία, για την ανάκτηση του φυσιολογικού εύρους σε δύσκαμπτες αρθρώσεις, αφού έχουν εξαντληθεί οι υπόλοιπες τεχνικές. Το εύρος αποκτάται βίαια, εντός των ορίων του πόνου.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Παθητικές από τον γιατρό, υπό αναισθησία, για ανάκτηση εύρους σε δύσκαμπτες αρθρώσεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: γιατρός/αναισθησία + ανάκτηση εύρους.

Ενεργητική vs παθητική

Ερώτηση: 11. Ποια η διαφορά ενεργητικής & παθητικής κίνησης & πότε χρησιμοποιείται καθεμία;

Απάντηση:

• Ενεργητική: ο ασθενής κινείται μόνος του με μυϊκό έργο — για ενδυνάμωση & επίτευξη πλήρους τροχιάς όταν οι μύες λειτουργούν.
• Παθητική: η κίνηση παράγεται από εξωτερική δύναμη χωρίς μυϊκό έργο — όταν η ενεργητική είναι αδύνατη ή αντενδείκνυται (παράλυση, μετεγχειρητικά), για διατήρηση τροχιάς/ελαστικότητας. Η παθητική δεν αντικαθιστά ποτέ την ενεργητική.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενεργητική = μυϊκό έργο του ασθενή (ενδυνάμωση)· παθητική = εξωτερική δύναμη (όταν η ενεργητική δεν γίνεται).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: η διαφορά + πότε καθεμία.

Παραδείγματα διατάσεων

Ερώτηση: 12. Δώστε παραδείγματα διατάσεων: α) τετρακεφάλου, β) προσαγωγών ισχίου, γ) τρικεφάλου βραχιονίου.

Απάντηση:

• α) Τετρακέφαλος: από πρηνή θέση, κάμψη του γόνατος φέρνοντας την πτέρνα προς τον γλουτό (επιμηκύνεται ο τετρακέφαλος).
• β) Προσαγωγοί ισχίου: από ύπτια θέση, απαγωγή του κάτω άκρου (απομάκρυνση από τη μέση γραμμή — διατείνονται οι προσαγωγοί).
• γ) Τρικέφαλος βραχιόνιος: κάμψη του αγκώνα με τον βραχίονα σε ανάταση/κάμψη ώμου (φέρνουμε την παλάμη προς την ωμοπλάτη — διατείνεται ο τρικέφαλος).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τετρακέφαλος → κάμψη γόνατος (πρηνής)· προσαγωγοί ισχίου → απαγωγή άκρου· τρικέφαλος → κάμψη αγκώνα με ανάταση ώμου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Η διάταση φέρνει τον μυ στα φυσιολογικά όρια επιμήκυνσής του, εκτελώντας την κίνηση αντίθετη από την κύρια ενέργειά του.