Λύσεις — Κεφάλαιο 5 · Μυοσκελετικό σύστημα – Μυς (σελ. 95) – ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Β΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 5 · Μυοσκελετικό σύστημα - Μυς (σελ. 95)

Απαντήσεις στις 8 ερωτήσεις του βιβλίου.

Μυϊκές ίνες

Ερώτηση: 1. Τι γνωρίζετε για τις μυϊκές ίνες;

Απάντηση:

• Οι μυϊκές ίνες είναι τα μυϊκά κύτταρα & αποτελούν τη δομική & λειτουργική μονάδα του μυός (επιμήκη, κυλινδρικά κύτταρα). Ο μυϊκός ιστός διακρίνεται σε λείο (ακούσια συστολή), γραμμωτό (εκούσια — σκελετικοί μύες) & τον καρδιακό (γραμμωτός αλλά ακούσιος).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα μυϊκά κύτταρα — δομική/λειτουργική μονάδα του μυός (λείες/γραμμωτές/καρδιακός).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: μυϊκά κύτταρα + τύποι ιστού.

Οργάνωση μυός

Ερώτηση: 2. Ποια η οργάνωση ενός μυός μέχρι το επίπεδο των μυονηματίων;

Απάντηση:

• Μυϊκές δεσμίδες → μυϊκές ίνες → μυοϊνίδια → μυονημάτια. Τα μυονημάτια είναι δύο ειδών: ακτίνη (λεπτά) & μυοσίνη (παχιά).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Δεσμίδες → ίνες → μυοϊνίδια → μυονημάτια (ακτίνη/μυοσίνη).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: η ιεραρχία + ακτίνη/μυοσίνη.

Μέρη μυός

Ερώτηση: 3. Ποια τα μέρη του μυός & τι γνωρίζετε για το καθένα;

Απάντηση:

• Γαστέρα: το μεσαίο, κυρίως συσταλτό τμήμα. Έκφυση: το κεντρικό άκρο (στο λιγότερο κινητό οστό). Κατάφυση: το περιφερικό άκρο (στο πιο κινητό οστό). Οι προσφύσεις (έκφυση + κατάφυση) γίνονται με τένοντες (ανθεκτικούς, χωρίς ελαστικότητα).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Γαστέρα (συσταλτό), έκφυση (κεντρικό), κατάφυση (περιφερικό)· πρόσφυση με τένοντες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: γαστέρα/έκφυση/κατάφυση + τένοντες.

Ονοματολογία μυών

Ερώτηση: 4. Πώς παίρνουν το όνομά τους οι μύες; Δώστε παραδείγματα.

Απάντηση:

• Ανάλογα με: το σχήμα (δελτοειδής, ρομβοειδής), το μέγεθος (μέγας, βραχύς), τη θέση (θωρακικός, μηριαίος), την ενέργεια (καμπτήρας, εκτείνων, προσαγωγός), τον αριθμό κεφαλών (τετρακέφαλος, δικέφαλος), τη φορά (λοξός, ορθός) ή τον τρόπο έκφυσης (οδοντωτός).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά σχήμα/μέγεθος/θέση/ενέργεια/αριθμό κεφαλών/φορά (π.χ. δελτοειδής, μηριαίος, καμπτήρας, τετρακέφαλος).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: τουλάχιστον 3 κριτήρια με παραδείγματα.

Είδη συστολών

Ερώτηση: 5. Τι ξέρετε για τα τρία είδη των συστολών;

Απάντηση:

• Μειομετρική: ο μυς μικραίνει (Δύναμη > Αντίσταση), η άρθρωση κινείται προς τη δύναμη.
• Ισομετρική: το μήκος μένει σταθερό (Δύναμη = Αντίσταση), καμία κίνηση.
• Πλειομετρική: ο μυς επιμηκύνεται (Δύναμη < Αντίσταση), η άρθρωση κινείται προς την αντίσταση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μειομετρική (μικραίνει, Δ>Α), ισομετρική (σταθερό, Δ=Α), πλειομετρική (μεγαλώνει, Δ<Α).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: & τα 3 με σχέση Δ/Α.

Ρόλοι μυών

Ερώτηση: 6. Τι εννοούμε χαρακτηρίζοντας έναν μυ ως πρωταγωνιστή, βοηθητικό, ανταγωνιστή, σταθεροποιό, εξουδετεροποιό;

Απάντηση:

• Πρωταγωνιστής: ο βασικός μυς για την κίνηση. Βοηθητικός: βοηθά στην κίνηση. Ανταγωνιστής: εκτελεί την αντίθετη κίνηση. Σταθεροποιός: σταθεροποιεί οστά για καλύτερη εκτέλεση. Εξουδετεροποιός: εξουδετερώνει ανεπιθύμητες κινήσεις. (Ο χαρακτηρισμός είναι σχετικός ως προς τη συγκεκριμένη κίνηση.)

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρωταγωνιστής=βασικός· βοηθητικός· ανταγωνιστής=αντίθετη κίνηση· σταθεροποιός· εξουδετεροποιός=ακυρώνει ανεπιθύμητες κινήσεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: & οι 5 ρόλοι.

Πολυαρθρικοί μύες

Ερώτηση: 7. Τι ξέρετε για τους πολυαρθρικούς μυς;

Απάντηση:

• Είναι οι μύες που δρουν σε δύο ή περισσότερες αρθρώσεις (π.χ. δικέφαλος βραχιόνιος, ορθός μηριαίος, οπίσθιοι μηριαίοι). Δεν βραχύνονται τελείως & είναι πάντα σε ετοιμότητα για παραγωγή έργου.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μύες που δρουν σε ≥2 αρθρώσεις (π.χ. δικέφαλος, ορθός μηριαίος).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: δράση σε ≥2 αρθρώσεις.

Μηκοδυναμική & ταχοδυναμική

Ερώτηση: 8. Τι ξέρετε για τη μηκοδυναμική & ταχοδυναμική σχέση των μυών;

Απάντηση:

• Μηκοδυναμική: η δύναμη που παράγει ο μυς εξαρτάται από το μήκος του τη στιγμή της συστολής — σε υπερβολική βράχυνση ή επιμήκυνση η δύναμη είναι μικρότερη από αυτή στο μήκος ηρεμίας.
• Ταχοδυναμική: όσο πιο αργά γίνεται η συστολή, τόσο μεγαλύτερη δύναμη παράγεται.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μηκοδυναμική = η δύναμη εξαρτάται από το μήκος (μέγιστη στο μήκος ηρεμίας)· ταχοδυναμική = πιο αργή συστολή → μεγαλύτερη δύναμη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: & οι δύο σχέσεις.