Λύσεις — Κεφάλαιο 9 · Παθητική κίνηση (σελ. 191) – ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Β΄ ΕΠΑΛ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Β΄ ΕΠΑΛ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Β΄ ΕΠΑΛ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Λύσεις — Κεφάλαιο 9 · Παθητική κίνηση (σελ. 191) – ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Β΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 9 · Παθητική κίνηση (σελ. 191)

Απαντήσεις στις 12 ερωτήσεις του βιβλίου.

Ορισμός ΚΑΙ χρήση

Ερώτηση: 1. Τι ονομάζεται παθητική κίνηση και πού χρησιμοποιείται;

Απάντηση:

Είναι η κίνηση που παράγεται από εξωτερική δύναμη (βαρύτητα, μηχάνημα, φυσικοθεραπευτής, άλλο μέλος) χωρίς ενεργή συμμετοχή του ασθενή (χωρίς μυϊκό έργο). Χρησιμοποιείται σε κλινήρεις, όταν η ενεργητική δεν επιτρέπεται, και σε δυσκαμψίες/μυϊκές βραχύνσεις.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κίνηση από εξωτερική δύναμη, χωρίς μυϊκό έργο· σε κλινήρεις, όταν η ενεργητική δεν επιτρέπεται, σε δυσκαμψίες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: εξωτερική δύναμη + χρήσεις.

Αποτελέσματα

Ερώτηση: 2. Ποια είναι τα αποτελέσματα από την εφαρμογή της παθητικής κίνησης;

Απάντηση:

Διατήρηση της τροχιάς (αποφυγή συμφύσεων/βραχύνσεων), διατήρηση της ελαστικότητας των μυών, απομάκρυνση οιδήματος, κινητοποίηση δύσκαμπτων αρθρώσεων, διατήρηση της κιναισθητικής εικόνας, χαλάρωση και διατήρηση του ηθικού.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Διατήρηση τροχιάς/ελαστικότητας, απομάκρυνση οιδήματος, κινητοποίηση δύσκαμπτων, κιναισθητική εικόνα, χαλάρωση, ηθικό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: τουλάχιστον 4 αποτελέσματα.

Περιορισμός εύρους

Ερώτηση: 3. Ποιοι παράγοντες περιορίζουν το εύρος της παθητικής κίνησης;

Απάντηση:

Η βράχυνση μαλακών μορίων (μύες, σύνδεσμοι), το οίδημα και οι συμφύσεις.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Βράχυνση μαλακών μορίων, οίδημα και συμφύσεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: και οι 3 παράγοντες.

Απλή παθητική

Ερώτηση: 4. Τι ονομάζεται απλή παθητική κίνηση και πού χρησιμοποιείται;

Απάντηση:

Είναι η παθητική κίνηση που εκτελείται από τον φυσικοθεραπευτή χωρίς συμμετοχή του ασθενή — η πιο συχνή μορφή. Χρησιμοποιείται όταν η ενεργητική είναι αδύνατη (παράλυση), αντενδείκνυται (μετεγχειρητικά) ή για πρόληψη δυσκαμψιών/παραμορφώσεων/βραχύνσεων και διατήρηση της κιναισθητικής εικόνας.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Παθητική από τον φυσικοθεραπευτή χωρίς συμμετοχή του ασθενή· σε παράλυση/μετεγχειρητικά/πρόληψη δυσκαμψιών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: φυσικοθεραπευτής χωρίς ασθενή + χρήσεις.

Διάταση ΚΑΙ αυτοδιάταση

Ερώτηση: 5. Τι ονομάζεται διάταση και σε ποια μορφή παθητικής κίνησης ανήκει; Τι είναι αυτοδιάταση;

Απάντηση:

Διάταση: η επιμήκυνση των μυών στα όρια του φυσιολογικού τους μήκους — ανήκει στις απλές παθητικές κινήσεις.
Αυτοδιάταση: ο ασθενής χρησιμοποιεί το βάρος του σώματός του για να συνεχίσει παθητικά την κίνηση, ώστε να διαταθεί ο ανταγωνιστής μυς. Οδηγός ο πόνος — στο σημείο κρατάμε 15–20 δευτ.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Διάταση = επιμήκυνση μυών στα όρια (απλή παθητική)· αυτοδιάταση = με το βάρος του σώματος του ασθενή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: διάταση (επιμήκυνση/απλή παθητική) + αυτοδιάταση.

Σκοπός διατάσεων

Ερώτηση: 6. Ποιος είναι ο σκοπός των παθητικών διατάσεων;

Απάντηση:

Η διατήρηση της ελαστικότητας των μυών, η επιμήκυνση βραχυσμένων μυών και η αύξηση της κινητικότητας δύσκαμπτων αρθρώσεων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Διατήρηση ελαστικότητας, επιμήκυνση βραχυσμένων μυών και αύξηση κινητικότητας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: ελαστικότητα/επιμήκυνση/κινητικότητα.

Εκτέλεση διατάσεων

Ερώτηση: 7. Τι πρέπει να λάβουμε υπόψη μας κατά την εκτέλεση των παθητικών κινήσεων;

Απάντηση:

Γενικές οδηγίες εφαρμογής της παθητικής κίνησης: να μην υπάρχει καμία αντένδειξη (π.χ. κάταγμα, οστεοπόρωση)· σωστή, άνετη αρχική θέση ώστε ο ασθενής να χαλαρώνει· σταθεροποίηση των μελών που δεν κινούνται και υποβάσταξη αυτών που κινούνται· κατάλληλες λαβές κοντά στην άρθρωση· κίνηση αργή, ρυθμική και επαναλαμβανόμενη (εκτός από το manipulation)· ένας χειρισμός έλξης στο ξεκίνημα βοηθά την κινητοποίηση.
Ειδικά στις παθητικές διατάσεις: το φυσιολογικό μήκος του μυός και τα φυσιολογικά όρια της κίνησης· ρυθμός διάτασης αργός και σταθερός· δεν αρκούν μία ή δύο διατάσεις — πιθανόν να χρειαστούν αρκετές εβδομάδες· η ηλικία (όχι έντονες διατάσεις σε ηλικιωμένους)· αν ο ασθενής πονά στη μυϊκή ομάδα 24 ώρες μετά, έχουμε χρησιμοποιήσει πολύ μεγάλη δύναμη και πιθανώς ξεπεράσει τα όρια της φυσιολογικής διάτασης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Καμία αντένδειξη, σωστή θέση, σταθεροποίηση-υποβάσταξη, σωστές λαβές, αργή ρυθμική κίνηση· στις διατάσεις: φυσιολογικά όρια, αργός σταθερός ρυθμός, αρκετές εβδομάδες, ηλικία, πόνος 24 ώρες μετά = υπερβολική δύναμη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: τουλάχιστον 3 σημεία.

Παθητικοί χειρισμοί

Ερώτηση: 8. Ποιοι είναι οι παθητικοί χειρισμοί και πού χρησιμοποιούνται;

Απάντηση:

Είναι το mobilization, το manipulation και η έλξη-προσέγγιση. Χρησιμοποιούνται για κινητοποίηση δύσκαμπτων αρθρώσεων, μείωση μυϊκού σπασμού/πόνου και θεραπευτικούς σκοπούς (π.χ. έλξη οσφυϊκής μοίρας σε κήλη δίσκου).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Mobilization, manipulation και έλξη-προσέγγιση· για κινητοποίηση δύσκαμπτων, μείωση σπασμού/πόνου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: οι 3 χειρισμοί + σκοπός.

Αντενδείξεις χειρισμών

Ερώτηση: 9. Ποιες είναι οι αντενδείξεις των παθητικών χειρισμών;

Απάντηση:

Οξείες φλεγμονές/μολύνσεις, κατάγματα, οστεοπορωτικές περιοχές, σπονδυλολίσθηση και νεοπλασίες/κακοήθεις όγκοι.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Φλεγμονές/μολύνσεις, κατάγματα, οστεοπόρωση, σπονδυλολίσθηση και νεοπλασίες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: τουλάχιστον 4 αντενδείξεις.

Βίαιες παθητικές

Ερώτηση: 10. Τι είναι οι βίαιες παθητικές κινήσεις και ποιος ο ρόλος τους;

Απάντηση:

Είναι παθητικές κινήσεις που γίνονται πάντα από τον γιατρό, με τον ασθενή υπό γενική ή τοπική αναισθησία, για την ανάκτηση του φυσιολογικού εύρους κίνησης σε δύσκαμπτες αρθρώσεις, αφού έχουν εξαντληθεί οι υπόλοιπες τεχνικές αποκατάστασης. Το εύρος αποκτάται με βίαιο τρόπο και ρόλος του φυσικοθεραπευτή είναι η διατήρηση της τροχιάς που κερδήθηκε, πάντα μέσα στα όρια του πόνου. Αντενδείκνυνται σε πρόσφατους τραυματισμούς, σε δυσκαμψία από παθολογικές καταστάσεις και σε σπαστικές παραλύσεις.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Παθητικές κινήσεις από τον γιατρό, υπό αναισθησία, για ανάκτηση του εύρους σε δύσκαμπτες αρθρώσεις· ο φυσικοθεραπευτής διατηρεί την τροχιά που κερδήθηκε, μέσα στα όρια του πόνου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: γιατρός/αναισθησία + ανάκτηση εύρους.

Ενεργητική vs παθητική

Ερώτηση: 11. Ποια είναι η διαφορά ενεργητικής και παθητικής κίνησης και πότε πρέπει να χρησιμοποιείται η καθεμία από αυτές;

Απάντηση:

Ενεργητική: ο ασθενής κινείται μόνος του με μυϊκό έργο — για ενδυνάμωση και επίτευξη πλήρους τροχιάς όταν οι μύες λειτουργούν.
Παθητική: η κίνηση παράγεται από εξωτερική δύναμη χωρίς μυϊκό έργο — όταν η ενεργητική είναι αδύνατη ή αντενδείκνυται (παράλυση, μετεγχειρητικά), για διατήρηση τροχιάς/ελαστικότητας. Η παθητική δεν αντικαθιστά ποτέ την ενεργητική.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενεργητική = μυϊκό έργο του ασθενή (ενδυνάμωση)· παθητική = εξωτερική δύναμη (όταν η ενεργητική δεν γίνεται).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κριτήριο: η διαφορά + πότε καθεμία.

Παραδείγματα διατάσεων

Ερώτηση: 12. Δώστε παραδείγματα διατάσεων των παρακάτω μυών: α. Τετρακέφαλου, β. προσαγωγών ισχίου, γ. τρικέφαλου βραχιόνιου.

Απάντηση:

α) Τετρακέφαλος: από πρηνή θέση, κάμψη του γόνατος φέρνοντας την πτέρνα προς τον γλουτό (επιμηκύνεται ο τετρακέφαλος).
β) Προσαγωγοί ισχίου: από ύπτια θέση, απαγωγή του κάτω άκρου (απομάκρυνση από τη μέση γραμμή — διατείνονται οι προσαγωγοί).
γ) Τρικέφαλος βραχιόνιος: κάμψη του αγκώνα με τον βραχίονα σε ανάταση/κάμψη ώμου (φέρνουμε την παλάμη προς την ωμοπλάτη — διατείνεται ο τρικέφαλος).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τετρακέφαλος → κάμψη γόνατος (πρηνής)· προσαγωγοί ισχίου → απαγωγή άκρου· τρικέφαλος → κάμψη αγκώνα με ανάταση ώμου.

Κριτήρια αξιολόγησης: