Λύσεις — Κεφάλαιο 10 · Μεταφορές (σελ. 217)
Απαντήσεις στις 10 ερωτήσεις του βιβλίου.
Ορισμός μεταφοράς
Ερώτηση: 1. Τι ορίζουμε με τον όρο μεταφορά του ασθενούς;
Απάντηση:
- Την ασφαλή μετακίνηση και αλλαγή θέσης του ασθενή (π.χ. από αμαξίδιο σε κρεβάτι/καρέκλα/αυτοκίνητο/τουαλέτα). Είναι σημαντική για την ανεξαρτησία και την ψυχολογική/σωματική κατάσταση του ασθενή.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ασφαλής μετακίνηση/αλλαγή θέσης του ασθενή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ασφαλής μετακίνηση/αλλαγή θέσης.
Τρόποι μεταφοράς
Ερώτηση: 2. Ποιοι τρόποι υπάρχουν για την ασφαλή μεταφορά ενός ασθενούς;
Απάντηση:
- Από ένα άτομο (με λαβές), από δύο άτομα, ανεξάρτητα (με ίδια μέσα) και με μηχανικά βοηθήματα (αμαξίδιο, γερανός).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Από ένα άτομο, από δύο άτομα, ανεξάρτητα και με μηχανικά βοηθήματα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: και οι 4 τρόποι.
Λαβές (ένα άτομο)
Ερώτηση: 3. Ποιες λαβές χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά ενός ασθενούς από ένα άτομο;
Απάντηση:
- Από το αντιβράχιο (περιοχή αγκώνα), από τη λεκάνη/ισχία, από τη μασχάλη και από την ωμοπλάτη.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Από το αντιβράχιο, τη λεκάνη, τη μασχάλη και την ωμοπλάτη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τουλάχιστον 3 λαβές.
Μεταφορά δύο ατόμων
Ερώτηση: 4. Τι γνωρίζετε για τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται για την ασφαλή μεταφορά ενός ασθενούς από δύο άτομα;
Απάντηση:
- Γίνεται όταν ο ασθενής δεν μπορεί να στηρίξει το βάρος του ούτε στο ένα πόδι. Τα δύο άτομα στέκονται εκατέρωθεν με μεγάλη βάση στήριξης και χαμηλό κέντρο βάρους, σχηματίζουν «κάθισμα» (χέρι κάτω από τον μηρό, χέρι στην πλάτη) και σηκώνουν συντονισμένα με τις εντολές του θεραπευτή· απαιτείται και μικρός έλεγχος ισορροπίας από τον ασθενή.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο ασθενής δεν στηρίζει το βάρος του· τα 2 άτομα με μεγάλη βάση στήριξης σχηματίζουν «κάθισμα» και σηκώνουν συντονισμένα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: συντονισμός + τεχνική «καθίσματος».
Μηχανικά βοηθήματα
Ερώτηση: 5. Ποια είναι τα μηχανικά βοηθήματα που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά ενός ασθενούς;
Απάντηση:
- Το αμαξίδιο (τροχήλατη καρέκλα) και ο γερανός.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το αμαξίδιο και ο γερανός.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Είδη αμαξιδίων
Ερώτηση: 6. Ποια είδη αναπηρικών αμαξιδίων υπάρχουν;
Απάντηση:
- Σταθερού ή πτυσσόμενου σκελετού· εσωτερικών χώρων (εύκολοι ελιγμοί) ή εξωτερικών (μεγάλοι τροχοί, χειροκίνητη ή ηλεκτρική υποβοήθηση με μπαταρία)· μεγάλα ή μικρά ανάλογα με το άτομο (παιδιά ή υπέρβαροι).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σταθερού/πτυσσόμενου σκελετού· εσωτερικών/εξωτερικών χώρων· μεγάλα/μικρά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τουλάχιστον 2 κατηγορίες.
Λαβή αντιβραχίου
Ερώτηση: 7. Τι γνωρίζετε για τον τρόπο μεταφοράς ενός ασθενούς από ένα άτομο με τη χρήση λαβής από το αντιβράχιο;
Απάντηση:
- Ο ασθενής βρίσκεται στο έξω μέρος του καθίσματος και ο θεραπευτής τον κοιτάζει για να ελέγχει τις κινήσεις του και να του δίνει κουράγιο. Με το γόνατο και το πέλμα του στηρίζει και μπλοκάρει το γόνατο του ασθενή, δημιουργώντας μεγάλη και σταθερή βάση στήριξης. Λυγίζει τα πόδια με ίσια πλάτη, τον αγκαλιάζει από τους αγκώνες (με τα αντιβράχια του ασθενή πάνω από τα δικά του), ενώ ο ασθενής τον κρατά από τους βραχίονες. Σηκώνονται μαζί με ώθηση στους αγκώνες· το ένα πόδι του ασθενή βρίσκεται πάντα ανάμεσα στα πόδια του θεραπευτή, βοηθώντας τον να στρίψει και να καθίσει ξανά. Ο ασθενής στηρίζεται στη μυϊκή δύναμη των άνω άκρων του.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Λαβή στην περιοχή του αγκώνα, με μπλοκαρισμένο το γόνατο του ασθενή και ίσια πλάτη· σήκωμα μαζί με ώθηση στους αγκώνες, με το πόδι του ασθενή ανάμεσα στα πόδια του θεραπευτή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: λαβή αγκώνα + σωστή στάση θεραπευτή.
Ασκήσεις αποσυμπίεσης
Ερώτηση: 8. Τι γνωρίζετε για τις ασκήσεις αποσυμπίεσης;
Απάντηση:
- Είναι ασκήσεις που μαθαίνει ο ασθενής όταν μένει ώρες καθιστός/ξαπλωμένος, ώστε να αποφύγει τις κατακλίσεις (η παρατεταμένη πίεση περιορίζει την αιμάτωση). Σηκώνει μόνος του την πλάτη ή τα ισχία (στήριξη στα χέρια/αγκώνες, βαράκια 1–5 κιλά, ασκήσεις ώμων και άνω κορμού σε πολύζυγο/δίζυγο).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ασκήσεις που μαθαίνει ο ασθενής (ανασήκωμα πλάτης/ισχίων) για πρόληψη κατακλίσεων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: πρόληψη κατακλίσεων + ανασήκωμα.
Ανεξάρτητη μεταφορά
Ερώτηση: 9. Ποιοι τρόποι υπάρχουν για την ανεξάρτητη μεταφορά ενός ασθενή;
Απάντηση:
- Ο ασθενής μεταφέρεται μόνος του (προϋπόθεση ανεπτυγμένο μυϊκό σύστημα άνω άκρων): από μπροστά (πλησίασμα και αλλαγή θέσης με τα χέρια), από τα πλάγια (καροτσάκι με αφαιρούμενα πλαϊνά) και από πίσω (αμαξίδιο με πλάτη που ανοίγει). Στο κρεβάτι μαθαίνει γύρισμα, κάθισμα και μετακίνηση.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μόνος του (με τα χέρια): από μπροστά, από τα πλάγια και από πίσω.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: μόνος του + τουλάχιστον 2 τρόποι.
Μεταφορά με γερανό
Ερώτηση: 10. Τι πρέπει να προσέχουμε, όταν μεταφέρουμε έναν ασθενή με τη χρήση του γερανού;
Απάντηση:
- Τη σωστή προσαρμογή και ασφάλιση των ιμάντων στο μέγεθος του ατόμου (κάτω από τα ισχία και γύρω από την πλάτη/κορμό), την ανύψωση με το υδραυλικό/ηλεκτρικό σύστημα, την κατεύθυνση πάνω από την καρέκλα/κρεβάτι, την ακινητοποίηση και το προσεκτικό κατέβασμα πριν αποσυνδέσουμε τους ιμάντες.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή προσαρμογή/ασφάλιση ιμάντων, σταθερότητα, προσεκτική ανύψωση και κατέβασμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ασφάλιση ιμάντων + προσεκτικό κατέβασμα.