Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 3 (σελ. 74) – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 3
Πλήρεις λύσεις και των 5 ερωτήσεων του 3ου κεφαλαίου: οι λόγοι χρήσης των ηλεκτρονικών υπολογιστών στην αγροτική οικονομία με αφετηρία τον γραμμικό προγραμματισμό, ο κατάλογος των βασικών προβλημάτων του γεωργικού τομέα που επιδέχονται λύση με υπολογιστή, οι εφαρμογές λογισμικού της Διεύθυνσης Πληροφορικής του Υπουργείου Γεωργίας, τα τέσσερα βήματα επεξεργασίας και ανάλυσης των στοιχείων, και τα λογιστικά φύλλα με τα πληροφοριακά συστήματα AGRAS και των σχεδίων βελτίωσης.
Γιατί χρησιμοποιούνται οι Η/Υ στην αγροτική οικονομία
Ερώτηση: Γιατί χρησιμοποιούνται οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές στην αγροτική οικονομία;
Απάντηση:
- Η ΓΕΝΙΚΗ ΑΙΤΙΑ — Η ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (σελ. 51): «Είναι γεγονός αδιαφιλονίκητο ότι η σημερινή εποχή είναι η εποχή των πληροφοριών. Σε όλους τους τομείς της οικονομίας και της επιστήμης τίθενται ερωτήματα τα οποία για να μπορέσουν να απαντηθούν απαιτούν την χρήση πολύπλοκων μεθόδων και την επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων, δηλαδή την εκτέλεση τρισεκατομμυρίων πράξεων.» ➜ Και η επιτακτικότητα: «Αυτή η ανάγκη, καθημερινά γίνεται μεγαλύτερη όσο ο ανταγωνισμός αυξάνεται και η επιχειρηματική επιβίωση είναι θέμα σωστής οργάνωσης.»
- Η ΕΙΔΙΚΗ ΑΙΤΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ — το δίνει η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 73): οι Η/Υ χρησιμοποιήθηκαν από τους ερευνητές της Αγροτικής Οικονομίας «τόσο στο διεθνή όσο και στον ελληνικό χώρο», και «αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η αγροτική οικονομία ασχολείται με θέματα τα οποία για να επιλυθούν απαιτούν την χρήση μεθόδων που χαρακτηρίζονται από μεγάλο αριθμό επεξεργασιών». ➜ Γι' αυτό «από πολύ νωρίς, σχεδόν αμέσως μετά την εμφάνισή τους, χρησιμοποιήθηκαν στην Αγροτική Οικονομία» και «οι ερευνητές θεμάτων και προβλημάτων της αγροτικής οικονομίας ήταν από τους πρώτους που χρησιμοποίησαν τους Η/Υ για την ανάλυση και την επεξεργασία των ερευνητικών δεδομένων».
- ΤΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ — Ο ΓΡΑΜΜΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ (σελ. 51-52): «Οι Η/Υ είναι πολύ πιθανόν να χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά στην επίλυση των προβλημάτων του Γραμμικού Προγραμματισμού», ο οποίος «ανήκει στις τεχνικές της επιχειρησιακής έρευνας (βελτιστοποιήσεις)» και «χρησιμοποιήθηκε αρχικά στην διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου (1940-1945) για την επίλυση προβλημάτων στρατιωτικής φύσης».
ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΒΡΙΣΚΕΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ: · στη ΜΕΓΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΕΡΔΟΥΣ μιας γεωργικής εκμετάλλευσης, «χρησιμοποιώντας τον ΑΡΙΣΤΟ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΤΩΝ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» · στην ΕΛΑΧΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ, «π.χ. του ΣΙΤΗΡΕΣΙΟΥ μιας οργανωμένης μονάδας ζώων χρησιμοποιώντας τον άριστο συνδυασμό των χρησιμοποιουμένων ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ» ΓΙΑΤΙ ΧΩΡΙΣ Η/Υ ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ: «χρειάζεται να γίνουν ΠΟΛΥΠΛΟΚΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ, στην ουσία να βρεθεί η λύση σε ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ, το οποίο μπορεί να γίνει ΕΥΚΟΛΑ ΚΑΙ ΓΡΗΓΟΡΑ με την χρήση των Η/Υ»➜ Ένα ακόμη «σημαντικό και πολύ συνηθισμένο πρόβλημα» είναι «αυτό της οργάνωσης μιας γεωργικής εκμετάλλευσης ή των γεωργικών εκμεταλλεύσεων μιας ολόκληρης περιοχής, πράγμα το οποίο είναι πολύ δύσκολο να λυθεί χωρίς την χρήση των Η/Υ».
- ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: «Γενικά θα μπορούσε να πει κανείς ότι σε όλα τα θέματα που αφορούν την αγροτική οικονομία χρησιμοποιούνται οι Η/Υ, διότι συχνά απαιτείται η χρήση κάποιας μεθόδου, η οποία μπορεί να γίνει γρήγορα και με ακρίβεια, με τη βοήθεια του υπολογιστή.» ➜ Δύο λοιπόν είναι τα κέρδη που υπογραμμίζει το βιβλίο: ΤΑΧΥΤΗΤΑ και ΑΚΡΙΒΕΙΑ — και, κυρίως, η δυνατότητα να λυθούν προβλήματα που αλλιώς θα ήταν πρακτικά άλυτα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές χρησιμοποιούνται στην αγροτική οικονομία γιατί η σημερινή εποχή είναι η εποχή των πληροφοριών και σε όλους τους τομείς της οικονομίας και της επιστήμης τίθενται ερωτήματα τα οποία, για να απαντηθούν, απαιτούν τη χρήση πολύπλοκων μεθόδων και την επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων, δηλαδή την εκτέλεση τρισεκατομμυρίων πράξεων. Η ανάγκη αυτή γίνεται καθημερινά μεγαλύτερη όσο αυξάνεται ο ανταγωνισμός και η επιχειρηματική επιβίωση εξαρτάται από τη σωστή οργάνωση. Ειδικότερα, η αγροτική οικονομία ασχολείται με θέματα τα οποία για να επιλυθούν απαιτούν τη χρήση μεθόδων που χαρακτηρίζονται από μεγάλο αριθμό επεξεργασιών, και γι' αυτό οι ερευνητές της, τόσο στον διεθνή όσο και στον ελληνικό χώρο, ήταν από τους πρώτους που χρησιμοποίησαν τους υπολογιστές για την ανάλυση και την επεξεργασία των ερευνητικών δεδομένων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο γραμμικός προγραμματισμός, ο οποίος στη γεωργία εφαρμόζεται είτε στη μεγιστοποίηση του κέρδους μιας εκμετάλλευσης με τον άριστο συνδυασμό των συντελεστών παραγωγής είτε στην ελαχιστοποίηση του κόστους, όπως του σιτηρεσίου μιας μονάδας ζώων με τον άριστο συνδυασμό ζωοτροφών. Για τη λύση τέτοιων προβλημάτων χρειάζονται πολύπλοκοι υπολογισμοί, στην ουσία η επίλυση συστημάτων εξισώσεων, που γίνεται εύκολα και γρήγορα μόνο με υπολογιστή. Γενικά, σε όλα τα θέματα της αγροτικής οικονομίας χρησιμοποιούνται οι υπολογιστές, διότι συχνά απαιτείται η χρήση κάποιας μεθόδου η οποία μπορεί να γίνει γρήγορα και με ακρίβεια με τη βοήθειά τους.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Βασικά προβλήματα της αγροτικής οικονομίας που λύνονται με Η/Υ
Ερώτηση: Να αναφέρετε ορισμένα βασικά προβλήματα της αγροτικής οικονομίας που επιδέχονται λύση με τη χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών.
Απάντηση:
- Ο ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ (σελ. 52). Το βιβλίο εισάγει τον κατάλογο με τη φράση: «Ενδεικτικά προβλήματα του γεωργικού τομέα για την επίλυση των οποίων μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές είναι»:
· η ΠΙΝΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΠΟΣΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ, «που αναφέρονται σε ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ, ΤΕΧΝΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ» και η εφαρμογή σε αυτά «διαφόρων μεθόδων ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (υπολογισμός μέσων τιμών, έλεγχος διαφόρων υποθέσεων κ.λπ.)» · η επίλυση προβλημάτων ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, «τα οποία χρησιμοποιούνται στην ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ των γεωργικών εκμεταλλεύσεων» · η επίλυση προβλημάτων ΕΛΑΧΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ «στην κατάρτιση ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΙΤΗΡΕΣΙΩΝ σε κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις» · η επίλυση προβλημάτων ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ · το πρόβλημα της ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ των γεωργικών εκμεταλλεύσεων · το πρόβλημα της ΚΟΣΤΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ κ.λπ. - Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΣΘΕΤΕΙ ΚΑΙ ΑΛΛΑ (σελ. 73): «Τέτοια προβλήματα υπάρχουν πολλά, όπως η επίλυση προβλημάτων μαθηματικού προγραμματισμού, η επίλυση προβλημάτων κοστολόγησης γεωργικών προϊόντων, η επίλυση προβλημάτων κατάρτισης οικονομικών σιτηρεσίων, η επίλυση προβλημάτων δημιουργίας γεωργικών λογαριασμών, η επίλυση προβλημάτων μεταφορών και ελέγχου αποθεμάτων, η ανάλυση κοινωνιολογικών στοιχείων για διάφορες περιοχές του αγροτικού χώρου κ.λπ.» ➜ Δύο επιπλέον, δηλαδή, σε σχέση με τον πρώτο κατάλογο: η δημιουργία γεωργικών λογαριασμών και η ανάλυση κοινωνιολογικών στοιχείων.
- ΚΑΙ Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΗ — τα δέκα προβλήματα που λύνονται πραγματικά στο Τμήμα Γεωργικής Οικονομίας του Γ.Π.Α. (σελ. 61):
1. σύνταξη του ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ των γεωργικών εκμεταλλεύσεων 2. υπολογισμός του ΚΟΣΤΟΥΣ των γεωργικών προϊόντων 3. υπολογισμός του ΓΕΩΡΓΙΚΟΥ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ 4. η ΕΛΑΧΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ 5. ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ 6. η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ 7. οι ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ για τις εισαγωγές και τις εξαγωγές των γεωργικών προϊόντων 8. προβλήματα που σχετίζονται με την ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ 9. προβλήματα ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ και ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ των παραγωγών 10. προβλήματα ΤΟΠΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ➜ Το κοινό στοιχείο όλων: απαιτούν πολύπλοκους υπολογισμούς σε μεγάλο όγκο δεδομένων, όπως η επίλυση συστημάτων εξισώσεων στον γραμμικό προγραμματισμό.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Βασικά προβλήματα της αγροτικής οικονομίας που επιδέχονται λύση με τη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών είναι τα εξής. Πρώτον, η πινακοποίηση ποσοτικών και ποιοτικών δεδομένων που αναφέρονται σε οικονομικά, τεχνικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά, καθώς και η εφαρμογή σε αυτά διαφόρων μεθόδων στατιστικής ανάλυσης, όπως ο υπολογισμός μέσων τιμών και ο έλεγχος διαφόρων υποθέσεων. Δεύτερον, η επίλυση προβλημάτων μαθηματικού προγραμματισμού, τα οποία χρησιμοποιούνται στην οργάνωση και τη διαχείριση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων. Τρίτον, η επίλυση προβλημάτων ελαχιστοποίησης του κόστους στην κατάρτιση οικονομικών σιτηρεσίων σε κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις. Τέταρτον, η επίλυση προβλημάτων μεταφορών και ελέγχου αποθεμάτων. Πέμπτον, το πρόβλημα της λογιστικής παρακολούθησης των γεωργικών εκμεταλλεύσεων. Έκτον, το πρόβλημα της κοστολόγησης των αγροτικών προϊόντων. Σε αυτά προστίθενται, σύμφωνα με την περίληψη του κεφαλαίου, η δημιουργία γεωργικών λογαριασμών και η ανάλυση κοινωνιολογικών στοιχείων για διάφορες περιοχές του αγροτικού χώρου, καθώς και, όπως φαίνεται από την πράξη, η σύνταξη του ισολογισμού των εκμεταλλεύσεων, ο υπολογισμός του γεωργικού οικογενειακού εισοδήματος, η οργάνωση των συνεταιρισμών, οι προβλέψεις για τις εισαγωγές και εξαγωγές γεωργικών προϊόντων και τα προβλήματα τοπικής και περιφερειακής ανάπτυξης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Εφαρμογές λογισμικού στη Δ/νση Πληροφορικής του Υπουργείου Γεωργίας
Ερώτηση: Να αναφέρετε ορισμένες εφαρμογές λογισμικού που βρίσκονται σε λειτουργία στη Δ/νση Πληροφορικής του Υπουργείου Γεωργίας.
Απάντηση:
- ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ (σελ. 57): «Στο Υπουργείο Γεωργίας τα εγκατεστημένα συστήματα Η/Υ χρησιμοποιούνται από τη Διεύθυνση Πληροφορικής, από τις διοικητικές υπηρεσίες, από τη Διεύθυνση Αγροτικής Πολιτικής και Τεκμηρίωσης, από τη Διεύθυνση Γεωργοοικονομικών Μελετών και Προγραμματισμού, από τη Διεύθυνση Γεωργικών Εφαρμογών κ.λπ. στην επεξεργασία γεωργικών πληροφοριών και στην επίλυση οικονομικών, στατιστικών και τεχνικών προβλημάτων.»
- ΟΙ ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΣΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ — αυτούσιες (σελ. 57):
1. στη ΜΙΣΘΟΔΟΣΙΑ και την ΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ του Υπουργείου Γεωργίας 2. στην επεξεργασία στοιχείων που αφορούν στις ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΙΣ 3. στην επεξεργασία στοιχείων του ΓΕΩΡΓΙΚΟΥ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ και άλλων στατιστικών στοιχείων των γεωργικών εκμεταλλεύσεων: · ο αριθμός ΚΤΙΡΙΩΝ, ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ και ΖΩΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ κατά κατηγορία · οι ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΕΣ ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ των διαφόρων προϊόντων και ζωοτροφών · οι ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΕΣ ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ σε σπόρους, λιπάσματα, φάρμακα, καύσιμα κ.λπ. («χρησιμοποιούνται για την εξαγωγή ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ ΚΑΤΑ ΝΟΜΟ») 4. στην επεξεργασία στοιχείων του Υπουργείου και της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας για την πορεία των ΕΙΣΑΓΩΓΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ των γεωργικών προϊόντων 5. στην επεξεργασία των στοιχείων του ΔΙΚΤΥΟΥ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ, «τα οποία αφορούν το ΓΕΩΡΓΙΚΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ των γεωργικών εκμεταλλεύσεων» 6. στην επεξεργασία στοιχείων που αφορούν την ΑΛΙΕΙΑ και τον ΑΛΙΕΥΤΙΚΟ ΣΤΟΛΟ της χώρας - Ο ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ (σελ. 58-59) — οι ίδιες εφαρμογές με το λογισμικό τους:
1. ΒΑΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΜΟΝΙΜΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ — ORACLE, μέσω του δικτύου της Δ/νσης Πληροφορικής με τη Γεν. Δ/νση Διοικητικής Υποστήριξης 2. ΜΙΣΘΟΔΟΣΙΑ ΜΟΝΙΜΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ — ORACLE· μηνιαίες καταστάσεις μισθοδοσίας μέσω «ΔΙΑ» 3. ΕΚΔΟΣΗ ΕΠΙΤΑΓΩΝ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ — ORACLE· ανά τρίμηνο για 4.000 δικαιούχους, με το Ταμείο Αρωγής 4. ΠΛΗΡΩΜΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΩΝ στους αγρότες — ORACLE· εντολές πληρωμής προς την Α.Τ.Ε. και τήρηση λογιστικών σχεδίων 5. ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΩΝ ΑΡΟΤΡΑΙΩΝ, ΒΟΟΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΩΝ σε 400.000 γεωργούς — CLIPPER 6. ΠΛΗΡΩΜΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΩΝ 200.000 ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ορεινών και μειονεκτικών περιοχών — ORACLE 7. ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΜΠΕΛΟΥΡΓΙΚΟΥ, ΕΛΑΙΟΚΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΗΤΡΩΟΥ ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΩΝ — ORACLE 8. Β.Δ. ΑΛΙΕΥΤΙΚΟΥ ΣΤΟΛΟΥ — ORACLE· αποστολή στοιχείων στην Ευρωπαϊκή Ένωση - ΚΑΙ ΟΙ ON-LINE ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ (πίνακας σελ. 28, κεφ. 2): Ανθρώπινο δυναμικό και μισθοδοσία, Επιδοτήσεις Αγροτικών Προϊόντων από ΕΟΚ, Μητρώο Ελαιοπαραγωγών, Ταμείο Αρωγής Υπ. Γεωργίας, Παρακολούθηση Έργων Δημόσιων Επενδύσεων, Φυτική Παραγωγή, Στατιστική Γαλακτοπαραγωγής, Στατιστική Σφαγίων, Στατιστική Ζωικού κεφαλαίου — και στους κόμβους οι Εξισωτικές αποζημιώσεις και το RICA (ΔΙ.ΓΕ.Λ.Π.). ➜ Παρατηρούμε ότι το κυρίαρχο λογισμικό είναι η ORACLE (πακέτο βάσεων δεδομένων για πολλούς χρήστες), ενώ για μια εφαρμογή χρησιμοποιήθηκε η CLIPPER — στοιχεία της εποχής συγγραφής.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στη Διεύθυνση Πληροφορικής του Υπουργείου Γεωργίας βρίσκονται σε λειτουργία εφαρμογές λογισμικού που χρησιμοποιούνται στα εξής. Πρώτον, στη μισθοδοσία και την τήρηση αρχείου των υπαλλήλων του Υπουργείου, με βάση δεδομένων μονίμου προσωπικού και έκδοση επιταγών συνταξιούχων. Δεύτερον, στην επεξεργασία στοιχείων που αφορούν τις κοινοτικές επιδοτήσεις, με εφαρμογές για την πληρωμή επιδοτήσεων στους αγρότες, για τις επιδοτήσεις αροτραίων, βοοειδών και αιγοπροβάτων σε τετρακόσιες χιλιάδες γεωργούς και για τις επιδοτήσεις διακοσίων χιλιάδων αγροτικών κατοικιών ορεινών και μειονεκτικών περιοχών. Τρίτον, στην επεξεργασία στοιχείων του Γεωργικού Στατιστικού Δελτίου και άλλων στατιστικών στοιχείων των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, όπως ο αριθμός κτιρίων, μηχανημάτων και ζωικού κεφαλαίου κατά κατηγορία, οι παραγόμενες ποσότητες προϊόντων και ζωοτροφών και οι χρησιμοποιούμενες ποσότητες σε σπόρους, λιπάσματα, φάρμακα και καύσιμα, στοιχεία που χρησιμεύουν για την εξαγωγή τεχνικών και οικονομικών συντελεστών κατά νομό. Τέταρτον, στην επεξεργασία στοιχείων για την πορεία των εισαγωγών και των εξαγωγών των γεωργικών προϊόντων. Πέμπτον, στην επεξεργασία των στοιχείων του Δικτύου Γεωργικής Λογιστικής Πληροφόρησης, τα οποία αφορούν το γεωργικό οικογενειακό εισόδημα των εκμεταλλεύσεων. Έκτον, στην επεξεργασία στοιχείων για την αλιεία και τον αλιευτικό στόλο της χώρας. Υπάρχουν ακόμη εφαρμογές για την καταγραφή και επεξεργασία στοιχείων του Αμπελουργικού και του Ελαιοκομικού Μητρώου και του Μητρώου Εσπεριδοειδών. Οι περισσότερες αναπτύχθηκαν σε περιβάλλον ORACLE, ενώ το σύστημα πληρωμών επιδοτήσεων αροτραίων, βοοειδών και αιγοπροβάτων σε CLIPPER.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα βήματα επεξεργασίας και ανάλυσης στοιχείων με Η/Υ
Ερώτηση: Ποια είναι τα βασικά βήματα που ακολουθεί κάποιος στην επεξεργασία και την ανάλυση των στοιχείων με τον ηλεκτρονικό υπολογιστή;
Απάντηση:
- ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ (σελ. 61): «Για την επεξεργασία των στοιχείων χρησιμοποιούνται κυρίως έτοιμα πακέτα προγραμμάτων και κατά δεύτερο λόγο γλώσσες προγραμματισμού υψηλού επιπέδου. Με το συγκεκριμένο λογισμικό γίνεται κατασκευή και διαχείριση βάσεων δεδομένων, διαχείριση πινάκων και στατιστικές αναλύσεις.» ➜ «Η επεξεργασία και η ανάλυση των στοιχείων με ένα ηλεκτρονικό υπολογιστή, όπως φαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα (Εικόνα 3.2), ακολουθεί τα εξής βήματα.»
- ΒΗΜΑ 1 — ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΒΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ: «Αρχικά δημιουργείται μία βάση δεδομένων. Το λογισμικό, που θα χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία της βάσης, εξαρτάται από τον όγκο των στοιχείων που πρόκειται να περιέχει και από τον τρόπο με τον οποίο θα γίνει η ανάλυση αυτών.»
ΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ όγκος στοιχείων ΟΧΙ ΑΡΚΕΤΑ ΜΕΓΑΛΟΣ → ΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΦΥΛΛΟ όγκος στοιχείων ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΟΣ → ΠΑΚΕΤΟ ΒΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΒΗΜΑ 2 — ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΔΙΟΡΘΩΣΗ: «Μετά την εισαγωγή των στοιχείων γίνεται ο έλεγχος αυτών και η διόρθωσή τους. Εάν τα στοιχεία έχουν εισαχθεί σε μία οργανωμένη βάση δεδομένων με τη χρήση ενός πακέτου βάσεων δεδομένων, ο έλεγχος συνήθως γίνεται με τη χρήση προγραμμάτων σε γλώσσα που υποστηρίζει το συγκεκριμένο πακέτο.» ⚠️ Το βήμα αυτό είναι κρίσιμο: λάθος δεδομένα δίνουν λάθος αποτελέσματα, όσο σωστή κι αν είναι η στατιστική ανάλυση που ακολουθεί.
- ΒΗΜΑ 3 — ΑΡΧΙΚΗ, ΜΟΝΟΜΕΤΑΒΛΗΤΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ: «Στην συνέχεια, γίνεται μια αρχική επεξεργασία των στοιχείων σε μονομεταβλητό επίπεδο και εξάγονται τα πρώτα αρχικά αποτελέσματα.»
ΒΗΜΑ 4 — ΔΙΜΕΤΑΒΛΗΤΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΤΑΒΛΗΤΗ ΑΝΑΛΥΣΗ: «Τέλος, ανάλογα με το αντικείμενο της έρευνας και το βάθος της ανάλυσης στο οποίο θέλει κάποιος να προχωρήσει, γίνονται αναλύσεις σε διμεταβλητό επίπεδο και σε πολυμεταβλητό επίπεδο. Το επίπεδο αυτό της ανάλυσης χρειάζεται σχεδόν πάντοτε την χρήση στατιστικών πακέτων.»
ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ 1. ΒΑΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ (λογιστικό φύλλο ή πακέτο, κατά τον όγκο) 2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ → ΕΛΕΓΧΟΣ → ΔΙΟΡΘΩΣΗ 3. ΜΟΝΟΜΕΤΑΒΛΗΤΗ επεξεργασία → πρώτα αποτελέσματα 4. ΔΙΜΕΤΑΒΛΗΤΗ και ΠΟΛΥΜΕΤΑΒΛΗΤΗ ανάλυση (στατιστικά πακέτα)
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η επεξεργασία και η ανάλυση των στοιχείων με έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή ακολουθεί τέσσερα βασικά βήματα. Στο πρώτο βήμα δημιουργείται μία βάση δεδομένων. Το λογισμικό που θα χρησιμοποιηθεί εξαρτάται από τον όγκο των στοιχείων που πρόκειται να περιέχει και από τον τρόπο με τον οποίο θα γίνει η ανάλυσή τους: όταν ο όγκος δεν είναι αρκετά μεγάλος, η βάση μπορεί να κατασκευασθεί σε ένα λογιστικό φύλλο, ενώ αν ο όγκος είναι πολύ μεγάλος, θα χρειαστεί ένα πακέτο βάσης δεδομένων. Στο δεύτερο βήμα, μετά την εισαγωγή των στοιχείων, γίνεται ο έλεγχος και η διόρθωσή τους. Αν τα στοιχεία έχουν εισαχθεί σε οργανωμένη βάση δεδομένων με πακέτο βάσεων δεδομένων, ο έλεγχος γίνεται συνήθως με προγράμματα σε γλώσσα που υποστηρίζει το συγκεκριμένο πακέτο. Στο τρίτο βήμα γίνεται μια αρχική επεξεργασία των στοιχείων σε μονομεταβλητό επίπεδο και εξάγονται τα πρώτα αρχικά αποτελέσματα. Στο τέταρτο βήμα, ανάλογα με το αντικείμενο της έρευνας και το βάθος της ανάλυσης στο οποίο θέλει κανείς να προχωρήσει, γίνονται αναλύσεις σε διμεταβλητό και σε πολυμεταβλητό επίπεδο, επίπεδο που χρειάζεται σχεδόν πάντοτε τη χρήση στατιστικών πακέτων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα λογιστικά φύλλα και η χρήση τους στην αγροτική οικονομία
Ερώτηση: Τι είναι τα λογιστικά φύλλα και γιατί χρησιμοποιούνται αρκετά στην επίλυση προβλημάτων της αγροτικής οικονομίας;
Απάντηση:
-
ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΙ ΚΑΝΟΥΝ (σελ. 63): «Τα προγράμματα αυτά χρησιμοποιούνται, κυρίως, για την αυτοματοποίηση και την εκτέλεση επαναλαμβανόμενων σύνθετων υπολογισμών σε πολύπλοκα αριθμητικά δεδομένα, αρκεί αυτά να οργανωθούν σε μορφή πίνακα, δηλαδή δεδομένα που είναι οργανωμένα σε γραμμές και στήλες.»
ΟΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΦΥΛΛΩΝ 1. δημιουργία ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ των δεδομένων που περιέχουν 2. οργάνωση των δεδομένων σε μορφή ΚΑΤΑΛΟΓΩΝ, «εφαρμόζοντας εργασίες βάσεων δεδομένων, όπως ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ, ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ κ.λπ.» 3. χρησιμοποίηση ΕΤΟΙΜΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ για υπολογισμούς➜ ΙΣΤΟΡΙΚΟ: «Το πρώτο λογιστικό φύλλο είχε το όνομα VisiCalc και κατασκευάσθηκε το 1978.» «Τα τελευταία χρόνια με την έλευση των παραθυρικών περιβαλλόντων (Windows) η εταιρεία Microsoft κυριάρχησε στα λογιστικά φύλλα με το Excel για Windows, το οποίο έγινε το δημοφιλέστερο λογιστικό φύλλο στους προσωπικούς υπολογιστές (PCs).»
-
ΓΙΑΤΙ ΤΑΙΡΙΑΖΟΥΝ ΣΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ① Η ΦΥΣΗ ΤΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ: τα στοιχεία της γεωργικής εκμετάλλευσης (έσοδα και δαπάνες ανά κλάδο, αξίες και αποσβέσεις, ζωικές μονάδες, ζωοτροφές) είναι εξ ορισμού αριθμητικά δεδομένα οργανωμένα σε γραμμές και στήλες, δηλαδή σε μορφή πίνακα — ακριβώς η προϋπόθεση που θέτει το βιβλίο. ② ΟΙ ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ: το βιβλίο περιγράφει τι είδους υπολογισμοί χρειάζονται στα σχέδια βελτίωσης (σελ. 64): «αρκετοί και δύσκολοι υπολογισμοί (αθροίσματα, γινόμενα, τοκοχρεωλυτικές δόσεις, ποσοστά τόκου κ.λπ.)» — «για να μπορούν να γίνονται αφενός εύκολα και γρήγορα οι εγγραφές και οι διορθώσεις και αφετέρου αυτόματα οι διάφοροι υπολογισμοί, δημιουργήθηκαν ειδικά προγράμματα στον ηλεκτρονικό υπολογιστή». ③ Ο ΟΓΚΟΣ: κατά το Βήμα 1 της ανάλυσης, «όταν ο όγκος των στοιχείων δεν είναι αρκετά μεγάλος, η βάση μπορεί να κατασκευασθεί σε ένα λογιστικό φύλλο» — και αυτή είναι η συνηθισμένη περίπτωση στις μελέτες μεμονωμένων εκμεταλλεύσεων.
-
ΤΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ — ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕ ΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΦΥΛΛΑ
AGRAS (Agricultural Records and Accounts System) ΠΟΥ: Εργαστήριο Γεωργικής Οικονομικής Έρευνας του Α.Π.Θ., με χρηματοδότηση της Γεν. Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας — ΣΕ EXCEL ΤΙ: βάση δεδομένων για την ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗ ΚΑΙ ΓΡΗΓΟΡΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ των ΠΡΩΤΟΓΕΝΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ενός δείγματος εκμεταλλεύσεων, για την εξαγωγή ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ, ΔΙΑΣΤΡΩΜΑΤΙΚΑ (σε μία χρονιά) και ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΣΕ ΤΙ ΒΟΗΘΑ: παροχή συμβουλών σε ΓΕΩΡΓΟΥΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΥΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ και ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ του Υπ. Γεωργίας, για την ΟΡΓΑΝΩΣΗ των εκμεταλλεύσεων, το ΚΟΣΤΟΣ των προϊόντων, τον ΚΑΘΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ και την ΑΣΚΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΕΔΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ με βάση τον Καν. 797/85 ΠΟΥ: Εργαστήριο Γεωργικής Οικονομικής Έρευνας του Α.Π.Θ. — ΣΤΗΡΙΧΘΗΚΕ ΣΤΟ ΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΦΥΛΛΟ EXCEL ΤΙ: 13 ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ (αντίστοιχοι του κωδικοποιημένου εντύπου σύνταξης), 2 ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ και 2 ΒΟΗΘΗΤΙΚΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ · τυπώνει σε Α4 με οριζόντια εκτύπωση και σμίκρυνση όπου χρειάζεται · «πολύ φιλικό και εύκολο στον χειρισμό του»➜ Ακόμη και στο πληροφοριακό σύστημα του ΔΙ.ΓΕ.Λ.Π. (R.I.C.A.), που γράφτηκε σε FORTRAN, χρησιμοποιήθηκε «βοηθητικά το Excel για την πινακοποίηση των διαφόρων αποτελεσμάτων» (σελ. 71).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα λογιστικά φύλλα είναι προγράμματα που χρησιμοποιούνται κυρίως για την αυτοματοποίηση και την εκτέλεση επαναλαμβανόμενων σύνθετων υπολογισμών σε πολύπλοκα αριθμητικά δεδομένα, αρκεί αυτά να οργανωθούν σε μορφή πίνακα, δηλαδή σε γραμμές και στήλες. Τα πιο σύγχρονα από αυτά έχουν και άλλες δυνατότητες, όπως τη δημιουργία γραφικών παραστάσεων των δεδομένων, την οργάνωση των δεδομένων σε μορφή καταλόγων με εφαρμογή εργασιών βάσεων δεδομένων, όπως ταξινόμηση και αναζήτηση, και τη χρησιμοποίηση έτοιμων συναρτήσεων για υπολογισμούς. Το πρώτο λογιστικό φύλλο ήταν το VisiCalc, που κατασκευάσθηκε το 1978, ενώ με την έλευση των παραθυρικών περιβαλλόντων κυριάρχησε το Excel της Microsoft, το δημοφιλέστερο λογιστικό φύλλο στους προσωπικούς υπολογιστές. Χρησιμοποιούνται αρκετά στην επίλυση προβλημάτων της αγροτικής οικονομίας γιατί τα στοιχεία των γεωργικών εκμεταλλεύσεων είναι αριθμητικά δεδομένα που οργανώνονται φυσικά σε μορφή πίνακα, γιατί οι υπολογισμοί που απαιτούνται είναι επαναλαμβανόμενοι και σύνθετοι, όπως αθροίσματα, γινόμενα, τοκοχρεωλυτικές δόσεις και ποσοστά τόκου, ώστε να γίνονται εύκολα και γρήγορα οι εγγραφές και οι διορθώσεις και αυτόματα οι υπολογισμοί, και γιατί, όταν ο όγκος των στοιχείων δεν είναι αρκετά μεγάλος, η βάση δεδομένων μπορεί να κατασκευαστεί σε λογιστικό φύλλο. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το σύστημα AGRAS του Α.Π.Θ., που αναπτύχθηκε σε Excel για τον υπολογισμό των τεχνικών συντελεστών και των οικονομικών αποτελεσμάτων των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, και το πρόγραμμα σύνταξης των σχεδίων βελτίωσης με βάση τον Κανονισμό 797/85, που επίσης στηρίχθηκε στο Excel και περιλαμβάνει δεκατρείς βασικούς πίνακες, δύο βάσεις δεδομένων και δύο βοηθητικούς πίνακες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
