Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 2 (σελ. 46) – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 2
Πλήρεις λύσεις και των 11 ερωτήσεων του 2ου κεφαλαίου: ο ορισμός του δικτύου και τα μέρη ενός τυπικού δικτύου, οι λόγοι χρήσης των δικτύων, οι κατηγορίες τους κατά γεωγραφική κατανομή με τα Τοπικά Δίκτυα και τα Δίκτυα Ευρείας Ζώνης, τα χαρακτηριστικά και τα πλεονεκτήματα των Τοπικών Δικτύων, το modem, το σύστημα Videotex και το τερματικό του, οι παροχείς πληροφοριών και οι τροφοδότες του ελληνικού συστήματος, το Internet και η πανεπιστημιακή αφετηρία του, οι τρεις κατηγορίες υπηρεσιών του, τα πλεονεκτήματά του για τον γεωργικό τομέα και ο ορισμός με τις κατηγορίες του ηλεκτρονικού εμπορίου.
Ορισμός του δικτύου και τα μέρη ενός τυπικού δικτύου
Ερώτηση: Τι είναι ένα δίκτυο ηλεκτρονικών υπολογιστών; Αναφέρατε από τι αποτελείται ένα τυπικό δίκτυο;
Απάντηση:
- Ο ΟΡΙΣΜΟΣ (σελ. 21): «Με τη λέξη δίκτυο στην πληροφορική εννοούμε ένα σύστημα επικοινωνιών, το οποίο αποτελείται από διάφορες συσκευές (ηλεκτρονικούς υπολογιστές, εκτυπωτές κ.λπ.) με τέτοια δομή, ώστε να επιτυγχάνεται η άριστη μεταξύ τους επικοινωνία (ανταλλαγή προγραμμάτων και στοιχείων, κατανομή υπολογιστικού έργου κ.λπ.).» ➜ Δύο είναι τα κρίσιμα σημεία του ορισμού: ① συσκευές (όχι μόνο υπολογιστές — και εκτυπωτές και άλλα περιφερειακά) και ② δομή που εξασφαλίζει την άριστη επικοινωνία, δηλαδή ανταλλαγή και κατανομή έργου, όχι απλή φυσική σύνδεση.
- ΤΑ ΜΕΡΗ ΕΝΟΣ ΤΥΠΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ (Εικόνα 2.1, σελ. 22). Το βιβλίο τα απαριθμεί αυτούσια:
1. έναν ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ - ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΤΗ (Server), «που παρέχει υπηρεσίες δικτύου» 2. από τους ΣΥΝΔΕΟΜΕΝΟΥΣ ΣΕ ΑΥΤΟΝ ηλεκτρονικούς υπολογιστές, «οι οποίοι ονομάζονται ΣΤΑΘΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Workstations)» 3. από ΑΛΛΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ «όπως εκτυπωτές, σαρωτές κ.λπ.» και 4. από το ΜΕΣΟ ΣΥΝΔΕΣΗΣ αυτών - ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ: το βιβλίο δεν λέει απλώς «υπολογιστές συνδεδεμένοι μεταξύ τους». Ο server ξεχωρίζει γιατί παρέχει υπηρεσίες, οι υπόλοιποι ονομάζονται σταθμοί εργασίας επειδή σε αυτούς δουλεύουν οι χρήστες, και το μέσο σύνδεσης είναι ισότιμο μέρος του δικτύου — στα τοπικά δίκτυα «απλά μέσα επικοινωνίας, όπως χάλκινα καλώδια» (σελ. 23), ενώ στα δίκτυα ευρείας ζώνης «μισθωμένες γραμμές από έναν τηλεπικοινωνιακό οργανισμό» (σελ. 24).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Δίκτυο στην πληροφορική είναι ένα σύστημα επικοινωνιών, το οποίο αποτελείται από διάφορες συσκευές, όπως ηλεκτρονικούς υπολογιστές και εκτυπωτές, με τέτοια δομή ώστε να επιτυγχάνεται η άριστη μεταξύ τους επικοινωνία, δηλαδή η ανταλλαγή προγραμμάτων και στοιχείων και η κατανομή του υπολογιστικού έργου. Ένα τυπικό δίκτυο αποτελείται από τέσσερα μέρη: πρώτον, από έναν κεντρικό υπολογιστή - εξυπηρετητή (Server), που παρέχει τις υπηρεσίες του δικτύου, δεύτερον, από τους συνδεόμενους σε αυτόν ηλεκτρονικούς υπολογιστές, οι οποίοι ονομάζονται σταθμοί εργασίας (Workstations), τρίτον, από άλλες συσκευές όπως εκτυπωτές και σαρωτές, και τέταρτον, από το μέσο σύνδεσης αυτών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Γιατί χρησιμοποιούνται τα δίκτυα
Ερώτηση: Γιατί χρησιμοποιούνται τα δίκτυα των ηλεκτρονικών υπολογιστών;
Απάντηση:
- Η ΑΦΕΤΗΡΙΑ (σελ. 21): «Μέσω των δικτύων οι χρήστες μπορούν να επιτύχουν διάφορα πράγματα.» Το βιβλίο απαριθμεί τρεις λόγους.
- ① ΓΡΗΓΟΡΗ ΚΑΙ ΕΥΚΟΛΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: «Να επικοινωνούν πολύ γρήγορα και εύκολα σε τοπικό ή ακόμα και σε παγκόσμιο επίπεδο. Με αυτόν τον τρόπο έχουν ευέλικτη και δυναμική συνεργασία.» ➜ Το παράδειγμα του βιβλίου είναι καθαρά γεωπονικό: «ο διευθυντής μάρκετινγκ μιας επιχείρησης εμπορίας αγροτικών εφοδίων και οι γεωπόνοι πωλητές μπορούν να μοιράζονται τις ίδιες βάσεις δεδομένων των πελατών και να χρησιμοποιούν τα ίδια προγράμματα για να τις ενημερώνουν. Μπορούν να προσθέτουν και να αφαιρούν πελάτες, να βλέπουν τις αλλαγές που γίνονται από τους άλλους στα αρχεία και να τα τυπώνουν ταυτόχρονα, χωρίς να κινδυνεύουν να τα καταστρέψουν.»
- ② ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΑΓΟΡΑΣ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ: «Να μπορούν να μειώνουν το κόστος αγοράς των μηχανημάτων εξαιτίας της κοινής χρήσης αυτών.»
ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ επιχείρηση με δίκτυο ΔΕΚΑ Η/Υ → ΔΕΝ χρειάζεται να αγορασθούν και ΔΕΚΑ ΕΚΤΥΠΩΤΕΣ. Μπορεί να αγορασθεί ΕΝΑΣ ή ΔΥΟ εκτυπωτές, «οι οποίοι να είναι πιο ΔΥΝΑΤΟΙ, ώστε να μπορούν να εκτυπώνουν πιο γρήγορα και να ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΧΡΗΣΤΕΣ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ» - ③ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ: «Να έχουν ασφάλεια των δεδομένων. Το μεγάλο πλεονέκτημα των δικτύων είναι ο έλεγχος που προσφέρουν για την ασφάλεια σημαντικών δεδομένων και μηχανημάτων.» ⚠️ Προσοχή: το βιβλίο χαρακτηρίζει την ασφάλεια «το μεγάλο πλεονέκτημα» — δηλαδή δεν είναι απλώς ένας ακόμη λόγος, αλλά ο σημαντικότερος κατά τους συγγραφείς.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα δίκτυα των ηλεκτρονικών υπολογιστών χρησιμοποιούνται για τρεις λόγους. Πρώτον, γιατί μέσω αυτών οι χρήστες μπορούν να επικοινωνούν πολύ γρήγορα και εύκολα σε τοπικό ή ακόμα και σε παγκόσμιο επίπεδο, έχοντας έτσι ευέλικτη και δυναμική συνεργασία. Για παράδειγμα, ο διευθυντής μάρκετινγκ μιας επιχείρησης εμπορίας αγροτικών εφοδίων και οι γεωπόνοι πωλητές μπορούν να μοιράζονται τις ίδιες βάσεις δεδομένων των πελατών, να χρησιμοποιούν τα ίδια προγράμματα για να τις ενημερώνουν, να προσθέτουν και να αφαιρούν πελάτες, να βλέπουν τις αλλαγές των άλλων και να τυπώνουν ταυτόχρονα χωρίς να κινδυνεύουν να καταστρέψουν τα αρχεία. Δεύτερον, γιατί μειώνεται το κόστος αγοράς των μηχανημάτων εξαιτίας της κοινής χρήσης τους: σε μια επιχείρηση με δέκα υπολογιστές δεν χρειάζεται να αγοραστούν δέκα εκτυπωτές, αλλά ένας ή δύο πιο δυνατοί, που εκτυπώνουν γρηγορότερα και εξυπηρετούν όλους τους χρήστες ταυτόχρονα. Τρίτον, γιατί προσφέρουν ασφάλεια των δεδομένων: το μεγάλο πλεονέκτημα των δικτύων είναι ο έλεγχος που προσφέρουν για την ασφάλεια σημαντικών δεδομένων και μηχανημάτων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι κατηγορίες των δικτύων κατά γεωγραφική κατανομή
Ερώτηση: Σε πόσες κατηγορίες διακρίνονται τα δίκτυα με βάση την γεωγραφική τους κατανομή;
Απάντηση:
- ΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ (σελ. 23): «Τα δίκτυα μπορούν να ταξινομηθούν σε διάφορες κατηγορίες με βάση διαφορετικά κριτήρια και χαρακτηριστικά, όπως τη γεωγραφική τους κατανομή, την τοπολογία τους, τη διασπορά τους και την επικοινωνιακή εξυπηρέτησή τους.» ➜ Η γεωγραφική κατανομή ορίζεται ρητά ως «το μέγεθος της περιοχής μέσα στην οποία εκτείνονται τα δίκτυα».
- Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: «μπορούν να διακριθούν σε τρεις κύριες κατηγορίες». ⚠️⚠️ ΑΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: ενώ αναγγέλλει τρεις κατηγορίες, στη συνέχεια παρουσιάζει μόνο δύο. Η τρίτη δεν κατονομάζεται πουθενά στο κεφάλαιο. Στην απάντηση αναφέρουμε τον αριθμό όπως τον δίνει το βιβλίο και αναπτύσσουμε τις δύο που πραγματικά περιγράφονται.
- ① ΤΟΠΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ή ΔΙΚΤΥΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ (Local Area Networks, LAN's):
ΓΙΑΤΙ ΕΤΣΙ: «διασυνδέουν ηλεκτρονικούς υπολογιστές και γενικότερα ηλεκτρονικό εξοπλισμό σε ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗ ΕΚΤΑΣΗ (0-2 Km)» ΠΟΥ: «τα γραφεία μιας εταιρείας που στεγάζονται μέσα σε ένα κτίριο ή το πολύ σε διπλανά κτίρια» ΤΥΠΟΙ: ETHERNET και TOKEN RING ΜΕΣΟ: «απλά μέσα επικοινωνίας, όπως ΧΑΛΚΙΝΑ ΚΑΛΩΔΙΑ» - ② ΔΙΚΤΥΑ ΕΥΡΕΙΑΣ ΖΩΝΗΣ (Wide Area Networks, WAN's):
ΠΟΥ: οι πόροι του δικτύου που διασυνδέονται (Η/Υ, τηλεπικοινωνιακές συσκευές κ.λπ.) «βρίσκονται σε ΜΕΓΑΛΗ ΑΠΟΣΤΑΣΗ μεταξύ τους, όπως σε ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ή σε ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ» ΣΥΝΕΠΕΙΑ: «να ΜΗ μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο διασύνδεσης το ΑΠΛΟ ΚΑΛΩΔΙΟ» ΜΕΣΟ: «ΜΙΣΘΩΜΕΝΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ από έναν τηλεπικοινωνιακό οργανισμό» ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ: ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ και ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΚΤΥΑ ΜΕΤΑΓΩΓΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ όπως το HELLASPAC και το HELLASCOM➜ Να μη συγχέεται η γεωγραφική κατανομή με την τοπολογία: η τοπολογία (αστέρα, γραμμής, δακτυλίου) αφορά τον τρόπο σύνδεσης, όχι την έκταση.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με βάση τη γεωγραφική τους κατανομή, δηλαδή το μέγεθος της περιοχής μέσα στην οποία εκτείνονται, τα δίκτυα διακρίνονται, σύμφωνα με το βιβλίο, σε τρεις κύριες κατηγορίες. Από αυτές το βιβλίο παρουσιάζει δύο. Πρώτον, τα Τοπικά Δίκτυα ή Δίκτυα Τοπικής Περιοχής (Local Area Networks, LAN's), τα οποία ονομάζονται έτσι γιατί διασυνδέουν ηλεκτρονικούς υπολογιστές και γενικότερα ηλεκτρονικό εξοπλισμό σε περιορισμένη έκταση, 0 έως 2 Km, όπως τα γραφεία μιας εταιρείας που στεγάζονται μέσα σε ένα κτίριο ή το πολύ σε διπλανά κτίρια. Δίκτυα τέτοιου τύπου είναι τα Ethernet και τα Token Ring, και για τη σύνδεση χρησιμοποιούνται απλά μέσα επικοινωνίας, όπως χάλκινα καλώδια. Δεύτερον, τα Δίκτυα Ευρείας Ζώνης (Wide Area Networks, WAN's), στα οποία οι πόροι που διασυνδέονται βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση μεταξύ τους, σε διαφορετικές πόλεις ή χώρες, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί το απλό καλώδιο και να χρησιμοποιούνται μισθωμένες γραμμές από τηλεπικοινωνιακό οργανισμό. Τέτοια δίκτυα είναι τα τραπεζικά και τα δημόσια δίκτυα μεταγωγής δεδομένων, όπως το Hellaspac και το Hellascom.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Το Τοπικό Δίκτυο και οι λόγοι της συχνής χρήσης του
Ερώτηση: Τι είναι ένα Τοπικό Δίκτυο και γιατί χρησιμοποιείται πολύ συχνά;
Απάντηση:
- ΤΙ ΕΙΝΑΙ (σελ. 23): Τοπικά Δίκτυα ή Δίκτυα Τοπικής Περιοχής (Local Area Networks, LAN's). «Ονομάζονται έτσι γιατί διασυνδέουν ηλεκτρονικούς υπολογιστές και γενικότερα ηλεκτρονικό εξοπλισμό σε περιορισμένη έκταση (0-2 Km), όπως τα γραφεία μιας εταιρείας που στεγάζονται μέσα σε ένα κτίριο ή το πολύ σε διπλανά κτίρια.» ➜ «Δίκτυα τέτοιου τύπου είναι τα Ethernet και τα Token Ring.» ➜ «Στα δίκτυα αυτής της κατηγορίας, για τη σύνδεση των Η/Υ χρησιμοποιούνται απλά μέσα επικοινωνίας, όπως χάλκινα καλώδια.»
- ΟΙ ΠΕΝΤΕ ΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΣΥΧΝΗΣ ΧΡΗΣΗΣ — αυτούσιοι από τη σελ. 24:
1. Το ΜΕΣΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ (απλό χάλκινο καλώδιο) είναι ΠΟΛΥ ΦΘΗΝΟ 2. Η ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ των δικτύων είναι ΠΟΛΥ ΕΥΚΟΛΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ 3. Είναι ΑΡΚΕΤΑ ΑΞΙΟΠΙΣΤΑ 4. Κάνουν ΔΙΑΜΟΙΡΑΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ, ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΚΕΥΩΝ (π.χ. εκτυπωτές) 5. Έχουν τη ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗΣ ΜΗΝΥΜΑΤΩΝ (Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο) - Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΤΩΝ ΔΥΟ ΜΕΡΩΝ ΤΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ: οι πέντε λόγοι δεν είναι τυχαίοι — απορρέουν από τα χαρακτηριστικά του ορισμού. Επειδή η έκταση είναι περιορισμένη (0-2 Km), αρκεί απλό χάλκινο καλώδιο, και από εκεί προκύπτουν το χαμηλό κόστος του μέσου (1) και η εύκολη και οικονομική εγκατάσταση (2). Επειδή το δίκτυο είναι μικρό και ελεγχόμενο, είναι και αξιόπιστο (3). Και επειδή ενώνει υπολογιστές και ηλεκτρονικό εξοπλισμό στον ίδιο χώρο, επιτρέπει τη διαμοίραση προγραμμάτων, δεδομένων και συσκευών (4) και την ανταλλαγή μηνυμάτων (5), δηλαδή ακριβώς τα οφέλη των δικτύων που περιγράφηκαν στην ενότητα 2.1.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τοπικό Δίκτυο ή Δίκτυο Τοπικής Περιοχής (Local Area Network, LAN) είναι το δίκτυο που διασυνδέει ηλεκτρονικούς υπολογιστές και γενικότερα ηλεκτρονικό εξοπλισμό σε περιορισμένη έκταση, 0 έως 2 Km, όπως τα γραφεία μιας εταιρείας που στεγάζονται μέσα σε ένα κτίριο ή το πολύ σε διπλανά κτίρια. Δίκτυα τέτοιου τύπου είναι τα Ethernet και τα Token Ring, ενώ για τη σύνδεση των υπολογιστών χρησιμοποιούνται απλά μέσα επικοινωνίας, όπως χάλκινα καλώδια. Ο τύπος αυτός δικτύου χρησιμοποιείται πολύ συχνά για πέντε λόγους: πρώτον, το μέσο επικοινωνίας, δηλαδή το απλό χάλκινο καλώδιο, είναι πολύ φθηνό, δεύτερον, η εγκατάσταση των δικτύων είναι πολύ εύκολη και οικονομική, τρίτον, είναι αρκετά αξιόπιστα, τέταρτον, κάνουν διαμοίραση προγραμμάτων, δεδομένων και συσκευών, όπως οι εκτυπωτές, και πέμπτον, έχουν τη δυνατότητα αποστολής και λήψης μηνυμάτων με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Το modem και η χρησιμότητά του
Ερώτηση: Τι είναι τα modem και γιατί χρησιμοποιούνται;
Απάντηση:
- Ο ΟΡΙΣΜΟΣ (σελ. 37, ενότητα 2.4.4): «Το modem είναι η συσκευή, η οποία μετατρέπει τα ψηφιακά σήματα του υπολογιστή σε αναλογικά που απαιτούν οι τηλεφωνικές γραμμές και αντίστροφα.»
- ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ — ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΠΟΥ ΛΥΝΕΙ:
ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ δουλεύει με ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ≠ απαιτεί ΑΝΑΛΟΓΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ (0 και 1) ↓ MODEM ↓ ΨΗΦΙΑΚΟ → ΑΝΑΛΟΓΙΚΟ (αποστολή) ΑΝΑΛΟΓΙΚΟ → ΨΗΦΙΑΚΟ (λήψη)➜ Χωρίς το modem δεν είναι δυνατή η επικοινωνία του υπολογιστή μέσω της κοινής τηλεφωνικής γραμμής.
- ΠΟΥ ΤΟ ΣΥΝΑΝΤΑΜΕ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ① Στο τερματικό Videotex (σελ. 26): το τρίτο από τα μέρη του είναι «ένα modem για την σύνδεση μέσω τηλεφωνικής γραμμής». Το βιβλίο σημειώνει μάλιστα ότι τα μέρη μπορεί να είναι ενιαία σε μία συσκευή ή ξεχωριστά, π.χ. «ένα πληκτρολόγιο ανεξάρτητο, η οθόνη της τηλεόρασης και ένα ανεξάρτητο modem». ② Στη σύνδεση με το Internet (σελ. 37): το modem είναι μία από τις τέσσερις προϋποθέσεις (υπολογιστής, modem, τηλεφωνική γραμμή, λογισμικό).
- ⚠️ ΤΟ ΚΡΙΣΙΜΟ ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: «Η ταχύτητα του modem μπορεί να δημιουργήσει περιορισμούς στη δυνατότητα πρόσβασης σε διάφορες υπηρεσίες.» ➜ Δηλαδή το modem δεν είναι μόνο «διερμηνέας» σημάτων· η ταχύτητά του καθορίζει ποιες υπηρεσίες μπορεί πραγματικά να χρησιμοποιήσει ο χρήστης — σημείο πολύ χαρακτηριστικό της εποχής συγγραφής του βιβλίου (τέλη δεκαετίας 1990), όταν η σύνδεση γινόταν μέσω κοινής τηλεφωνικής γραμμής (Dialup).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το modem είναι η συσκευή η οποία μετατρέπει τα ψηφιακά σήματα του υπολογιστή σε αναλογικά, που απαιτούν οι τηλεφωνικές γραμμές, και αντίστροφα. Χρησιμοποιείται επειδή ο υπολογιστής επεξεργάζεται ψηφιακά σήματα, ενώ η κοινή τηλεφωνική γραμμή μεταφέρει αναλογικά, και έτσι χωρίς αυτό δεν θα ήταν δυνατή η επικοινωνία του υπολογιστή μέσω τηλεφωνικής γραμμής. Το modem αποτελεί απαραίτητο μέρος του τερματικού Videotex, για τη σύνδεσή του μέσω τηλεφωνικής γραμμής, αλλά και μία από τις τέσσερις προϋποθέσεις για τη σύνδεση με το Internet, μαζί με τον υπολογιστή, την τηλεφωνική γραμμή και το λογισμικό. Σημειώνεται ότι η ταχύτητα του modem μπορεί να δημιουργήσει περιορισμούς στη δυνατότητα πρόσβασης σε διάφορες υπηρεσίες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Το Videotex και τα μέρη του τερματικού του
Ερώτηση: Τι είναι το Videotex και από ποια μέρη αποτελείται το τερματικό του;
Απάντηση:
- Ο ΟΡΙΣΜΟΣ (σελ. 25): «Το Videotex είναι ένα σύστημα τηλεπληροφόρησης (συνδυασμός κειμένου και εικόνας), δηλαδή, ένα δίκτυο το οποίο περιέχει οργανωμένες βάσεις δεδομένων και πληροφοριών για τον καιρό, το χρηματιστήριο, τη γεωργία, την κτηνοτροφία κ.λπ. Το Videotex είναι εύκολο και απλό στη χρήση.» ➜ Τρία στοιχεία του ορισμού: σύστημα τηλεπληροφόρησης, συνδυασμός κειμένου και εικόνας, οργανωμένες βάσεις δεδομένων σε θέματα καθημερινού και επαγγελματικού ενδιαφέροντος.
- ΔΙΑΔΟΣΗ: «Υπάρχουν πολλά τέτοια συστήματα, που λειτουργούν στην Ευρώπη, στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και τον Καναδά.»
ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΩΡΑ ΕΙΔΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Videotex America Η.Π.Α. Γενικής φύσης Agristar Η.Π.Α. Γεωργικής Φύσης Prestel Αγγλία Γενικής και Γεωργικής Φύσης Teletel Γαλλία Γενικής και Γεωργικής Φύσης Αγροτέλ Ελλάδα Γεωργικής Φύσης Viditel Ολλανδία Γενικής φύσης Telset Φινλανδία Γενικής φύσης Agriline Ιρλανδία Γεωργικής Φύσης Datavision Σουηδία Γενικής φύσης Agrovision Σουηδία Γεωργικής Φύσης - ΤΟ ΤΕΡΜΑΤΙΚΟ VIDEOTEX (σελ. 26): «Ο κάθε χρήστης πρέπει να διαθέτει μία ειδική συσκευή, που ονομάζεται τερματικό Videotex (Εικόνα 2.4) και αποτελείται από τα εξής μέρη»:
1. μία ΟΘΟΝΗ (π.χ. 9 ιντσών, 25 γραμμών και 40 ή 80 στηλών) 2. ένα ΠΛΗΚΤΡΟΛΟΓΙΟ «για να μπορεί κανείς να πληκτρολογεί μηνύματα - εντολές» 3. ένα MODEM «για την σύνδεση μέσω τηλεφωνικής γραμμής» - ⚠️ Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ (σελ. 27): «Τα παραπάνω αναφερόμενα μέρη του τερματικού Videotex μπορεί να περιέχονται όλα ενιαία σε μία συσκευή ή να αποτελούν το καθένα ξεχωριστό κομμάτι (π.χ. ένα πληκτρολόγιο ανεξάρτητο, η οθόνη της τηλεόρασης και ένα ανεξάρτητο modem).» ➜ Δηλαδή το τερματικό Videotex ορίζεται λειτουργικά (τι πρέπει να κάνει) και όχι ως μία μόνο συγκεκριμένη συσκευή.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το Videotex είναι ένα σύστημα τηλεπληροφόρησης, δηλαδή συνδυασμός κειμένου και εικόνας. Πρόκειται για ένα δίκτυο το οποίο περιέχει οργανωμένες βάσεις δεδομένων και πληροφοριών για τον καιρό, το χρηματιστήριο, τη γεωργία, την κτηνοτροφία και άλλα θέματα, και είναι εύκολο και απλό στη χρήση. Τέτοια συστήματα λειτουργούν στην Ευρώπη, στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και τον Καναδά, όπως το Agristar των Η.Π.Α., το Prestel της Αγγλίας, το Teletel της Γαλλίας και το Αγροτέλ της Ελλάδας. Το τερματικό Videotex είναι η ειδική συσκευή που πρέπει να διαθέτει ο κάθε χρήστης και αποτελείται από τρία μέρη: μία οθόνη, για παράδειγμα 9 ιντσών, 25 γραμμών και 40 ή 80 στηλών, ένα πληκτρολόγιο για να πληκτρολογεί κανείς μηνύματα και εντολές, και ένα modem για τη σύνδεση μέσω τηλεφωνικής γραμμής. Τα μέρη αυτά μπορεί να περιέχονται όλα ενιαία σε μία συσκευή ή να αποτελούν το καθένα ξεχωριστό κομμάτι, για παράδειγμα ένα ανεξάρτητο πληκτρολόγιο, η οθόνη της τηλεόρασης και ένα ανεξάρτητο modem.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι παροχείς πληροφοριών και οι τροφοδότες του Videotex
Ερώτηση: Τι είναι οι παροχείς πληροφοριών; Αναφέρατε ορισμένους οι οποίοι τροφοδοτούν το σύστημα Videotex «ΔΗΜΗΤΡΑ».
Απάντηση:
- Ο ΟΡΙΣΜΟΣ (σελ. 27): «Το δεύτερο βασικό συστατικό του συστήματος Videotex είναι οι παροχείς πληροφοριών. Δηλαδή, αυτοί που διαθέτουν τις τράπεζες πληροφοριών από τις οποίες ενημερώνονται οι χρήστες.» ➜ «Συνήθως οι παροχείς πληροφοριών διαθέτουν έναν Η/Υ στον οποίο αποθηκεύονται οι διάφορες πληροφορίες, οι οποίες πρέπει να είναι γραμμένες με ειδικό τρόπο σε μορφή σελίδων και δομημένες με τέτοιο τρόπο ώστε οι χρήστες να επιλέγουν εύκολα αυτές που τους χρειάζονται.» ➜ «Οι πληροφορίες παρέχονται δωρεάν στους χρήστες ή πωλούνται, ανάλογα με την αξία τους.»
- ΟΙ ΜΟΝΑΔΕΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: «Το σύστημα Videotex του Υπουργείου Γεωργίας της Ελλάδας, που ονομάζεται Αγροτέλ, περιλαμβάνει αρκετές μονάδες παροχής πληροφοριών, οι οποίες συγκεντρώνουν και συντάσσουν τις διάφορες πληροφορίες. Μερικές φορές μία μονάδα παροχής πληροφορίας μπορεί να συμπίπτει και με μία Δ/νση ή με ένα τμήμα του Υπουργείου Γεωργίας.» ⚠️ ΑΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: εδώ το ελληνικό σύστημα ονομάζεται Αγροτέλ (και έτσι εμφανίζεται και στον πίνακα των συστημάτων Videotex), ενώ αμέσως μετά ο πίνακας των τροφοδοτών αφορά το σύστημα Videotex ΔΗΜΗΤΡΑ — όνομα που χρησιμοποιεί και η ερώτηση.
- ΟΙ ΒΑΣΙΚΟΤΕΡΟΙ ΤΡΟΦΟΔΟΤΕΣ (Information Providers - IPS). «Οι τροφοδότες διακρίνονται σε εσωτερικούς και εξωτερικούς ανάλογα με το αν ανήκουν στο Υπουργείο Γεωργίας ή όχι»:
ΠΑΡΟΧΕΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΘΕΣΗ 18 Διευθύνσεις του Υπουργείου Γεωργίας ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΠΑΣΕΓΕΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΜΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΑΤΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΠΝΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΣΕΑΜ (Σύνδεσμος Εισαγωγέων - Αντιπροσώπων Μηχανημάτων) ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ (ΟΔΗΓΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ) ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ - ⚠️ ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΟΥ ΠΙΝΑΚΑ: ο ορισμός λέει ότι εσωτερικοί είναι όσοι ανήκουν στο Υπουργείο Γεωργίας, όμως ο πίνακας κατατάσσει ως εσωτερικούς και φορείς που δεν είναι υπηρεσίες του Υπουργείου (ΠΑΣΕΓΕΣ, ΕΜΥ, ΑΤΕ, ΣΕΑΜ, Οργανισμός Καπνού, Οργανισμός Βάμβακος). Στις απαντήσεις αποδίδουμε τον πίνακα όπως τον δίνει το βιβλίο. ➜ Σημειώνεται ότι η εποχή συγγραφής είναι τέλη της δεκαετίας του 1990: πολλοί από τους φορείς αυτούς (Οργανισμός Καπνού, Οργανισμός Βάμβακος, ΚΥΔΕΠ, ΑΤΕ) έχουν έκτοτε καταργηθεί ή μετασχηματιστεί.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι παροχείς πληροφοριών είναι το δεύτερο βασικό συστατικό του συστήματος Videotex, δηλαδή αυτοί που διαθέτουν τις τράπεζες πληροφοριών από τις οποίες ενημερώνονται οι χρήστες. Συνήθως διαθέτουν έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή στον οποίο αποθηκεύονται οι πληροφορίες, οι οποίες πρέπει να είναι γραμμένες με ειδικό τρόπο σε μορφή σελίδων και δομημένες έτσι ώστε οι χρήστες να επιλέγουν εύκολα αυτές που τους χρειάζονται. Οι πληροφορίες παρέχονται δωρεάν στους χρήστες ή πωλούνται, ανάλογα με την αξία τους. Οι τροφοδότες πληροφοριών του συστήματος Videotex ΔΗΜΗΤΡΑ διακρίνονται σε εσωτερικούς και εξωτερικούς, ανάλογα με το αν ανήκουν στο Υπουργείο Γεωργίας ή όχι. Εσωτερικοί είναι οι 18 Διευθύνσεις του Υπουργείου Γεωργίας, η ΠΑΣΕΓΕΣ, η ΕΜΥ, η ΑΤΕ, ο Οργανισμός Καπνού, ο ΣΕΑΜ, δηλαδή ο Σύνδεσμος Εισαγωγέων - Αντιπροσώπων Μηχανημάτων, και ο Οργανισμός Βάμβακος. Εξωτερικοί είναι το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το ΤΕΙ Θεσσαλονίκης, το Υπουργείο Προεδρίας με τον Οδηγό του Πολίτη και η Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τι είναι το Internet και πώς ξεκίνησε
Ερώτηση: Τι είναι το Internet και πώς ξεκίνησε;
Απάντηση:
- ΤΙ ΕΙΝΑΙ (σελ. 28): «Το μεγαλύτερο δίκτυο υπολογιστών είναι το Internet, το οποίο είναι το δίκτυο των δικτύων. Δημιουργήθηκε από την ένωση δικτύων που βρίσκονται στα περισσότερα κράτη σε όλο τον κόσμο, ακόμα και στα πιο απομακρυσμένα σημεία του πλανήτη.» ➜ «Μέσω αυτού του δικτύου ένας υπολογιστής που είναι συνδεδεμένος με αυτό μπορεί να επικοινωνήσει με έναν οποιοδήποτε άλλο που είναι συνδεδεμένος και αυτός, όσο μακριά κι αν βρίσκεται.» ➜ Η ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ (σελ. 29): «Ο όρος Internet προκύπτει από τα αρχικά των λέξεων International Network που σημαίνει διεθνές δίκτυο. Στα Ελληνικά ο όρος μεταφράσθηκε ως διαδίκτυο.»
- ΠΩΣ ΞΕΚΙΝΗΣΕ — Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΑΦΕΤΗΡΙΑ (σελ. 30): «Το διαδίκτυο ξεκίνησε από την ένωση πανεπιστημιακών δικτύων σε όλο τον κόσμο για επιστημονικούς λόγους. Ένας από τους βασικούς στόχους ήταν η δημιουργία ενός δικτύου που θα εξυπηρετούσε τη μεταφορά γραπτών μηνυμάτων και δεδομένων μεταξύ πανεπιστημίων και απομακρυσμένων ερευνητικών ιδρυμάτων, ώστε να διευκολυνθεί η διεξαγωγή κοινών ερευνητικών προγραμμάτων.»
- Η ΠΟΡΕΙΑ ΩΣ ΤΗ ΜΑΖΙΚΗ ΧΡΗΣΗ — τρία βήματα κατά το βιβλίο:
① ΕΓΙΝΑΝ ΕΜΦΑΝΕΙΣ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ σε όλους τους τομείς και ΚΥΡΙΩΣ ΣΤΟΝ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΤΟΜΕΑ → «άρχισε να βρίσκει όλο και μεγαλύτερη ΑΠΟΔΟΧΗ ΑΠΟ ΤΟ ΚΟΙΝΟ και να ΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΕΤΑΙΡΙΕΣ» ② ΟΙ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ δημιούργησαν εφαρμογές που έκαναν τον ΧΕΙΡΙΣΜΟ και την ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ πιο εύκολη ③ «Με αυτόν τον τρόπο το διαδίκτυο ΕΓΙΝΕ ΠΡΟΣΙΤΟ ΣΤΟΝ ΚΑΘΕΝΑ, ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟ» - Η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ: «Στο μέλλον το Internet πρόκειται να γίνει μια υπηρεσία διαδεδομένη σε όλους, στην έκταση που σήμερα είναι διαδεδομένη η τηλεφωνία ή τα μαζικά μέσα ενημέρωσης.» Το βιβλίο αναφέρει ακόμη τις «τεράστιες εμπορικές δυνατότητες» που οδήγησαν στη «δυνατότητα δωρεάν πρόσβασης σε αυτό ή ακόμα και την παροχή δωρεάν υπολογιστών (ήδη συμβαίνει στις Η.Π.Α.) με στόχο τη διαφημιστική προβολή ή τη συγκέντρωση πληροφοριών για τις συνήθειες των καταναλωτών». ➜ Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν την κατάσταση στα τέλη της δεκαετίας του 1990, όταν γράφτηκε το βιβλίο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το Internet είναι το μεγαλύτερο δίκτυο υπολογιστών, το δίκτυο των δικτύων. Δημιουργήθηκε από την ένωση δικτύων που βρίσκονται στα περισσότερα κράτη σε όλο τον κόσμο, ακόμα και στα πιο απομακρυσμένα σημεία του πλανήτη, και μέσω αυτού ένας συνδεδεμένος υπολογιστής μπορεί να επικοινωνήσει με οποιονδήποτε άλλο συνδεδεμένο υπολογιστή, όσο μακριά κι αν βρίσκεται. Ο όρος προκύπτει από τα αρχικά των λέξεων International Network, που σημαίνει διεθνές δίκτυο, και στα Ελληνικά μεταφράσθηκε ως διαδίκτυο. Το διαδίκτυο ξεκίνησε από την ένωση πανεπιστημιακών δικτύων σε όλο τον κόσμο για επιστημονικούς λόγους. Ένας από τους βασικούς στόχους ήταν η δημιουργία ενός δικτύου που θα εξυπηρετούσε τη μεταφορά γραπτών μηνυμάτων και δεδομένων μεταξύ πανεπιστημίων και απομακρυσμένων ερευνητικών ιδρυμάτων, ώστε να διευκολυνθεί η διεξαγωγή κοινών ερευνητικών προγραμμάτων. Στην πορεία, καθώς έγιναν εμφανείς οι δυνατότητές του σε όλους τους τομείς και κυρίως στον εμπορικό, άρχισε να βρίσκει μεγαλύτερη αποδοχή από το κοινό και να στηρίζεται από εταιρίες. Στη συνέχεια οι εταιρίες παραγωγής λογισμικού δημιούργησαν εφαρμογές που έκαναν τον χειρισμό του και την αναζήτηση πληροφοριών πιο εύκολη, και έτσι το διαδίκτυο έγινε προσιτό στον καθένα, ανεξάρτητα από το μορφωτικό του επίπεδο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι κατηγορίες εφαρμογών του Internet
Ερώτηση: Ποιες είναι οι κατηγορίες εφαρμογών του Internet;
Απάντηση:
- Η ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ (σελ. 32, ενότητα 2.4.3): «Το internet προσφέρει πολλές υπηρεσίες. Αυτές μπορούν να ομαδοποιηθούν σε τρεις κατηγορίες: α) επικοινωνία, β) μεταφορά δεδομένων, γ) πληροφόρηση.»
- α) ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ — «στην κατηγορία αυτή ανήκει κατά βάση το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (e-mail)», που «λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο που λειτουργεί το κοινό ταχυδρομείο». Κάθε χρήστης έχει μία διεύθυνση (π.χ. [email protected]: όνομα χρήστη, το @ ως διαχωριστικό, όνομα του συστήματος που φιλοξενεί τη θυρίδα) που αντιστοιχεί στην ταχυδρομική θυρίδα του (mail-box).
ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΟΥ · Το δίκτυο λειτουργεί ΟΛΟ ΤΟ 24-ΩΡΟ, 365 ΜΕΡΕΣ ΤΟ ΧΡΟΝΟ · χρησιμοποιείται τόσο για τις ΕΝΔΟΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ μιας επιχείρησης ή ενός οργανισμού όσο και για ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΛΗΠΤΕΣ στο εσωτερικό ή εξωτερικό · ΜΕΓΑΛΟΣ ΟΓΚΟΣ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑΣ σε ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΧΡΟΝΟ · εκτός από μηνύματα ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΑΡΧΕΙΑ (κείμενο, ήχος, video) · ΟΜΑΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ σε πολλούς παραλήπτες · ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΚΟΣΤΟΣ σε σχέση με τα άλλα μέσα (FAX, ταχυδρομείο) - β) ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ — «βασίζεται κατά κανόνα στη μεταφορά αρχείων δεδομένων (file transfer). Μοιάζει με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, όσον αφορά τη μεταφορά αρχείων με δεδομένα, αλλά δεν ασχολείται με μηνύματα.» ➜ Με αυτήν «μπορεί να συνδεθεί κάποιος με μία βάση δεδομένων και να μεταφέρει στον υπολογιστή του αρχεία με στοιχεία που τον ενδιαφέρουν και να τα επεξεργαστεί», ή να συνδεθεί με τον υπολογιστή της εταιρίας λογισμικού και να πάρει την καινούργια έκδοση. ➜ Η πρόσβαση «μπορεί να είναι είτε ελεύθερη για οποιονδήποτε ή μόνο σε εγγεγραμμένους χρήστες (που πληρώνουν κάποια συνδρομή και έχουν κωδικό πρόσβασης - password)». ➜ «Η μεταφορά των δεδομένων γίνεται μέσω ενός πρωτοκόλλου (file transfer protocole - ftp) που έχει επικρατήσει διεθνώς.» ⚠️ Το βιβλίο γράφει protocole αντί protocol.
- γ) ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ — «την παροχή κάθε είδους πληροφορίας που μπορεί κανείς να φανταστεί», π.χ. «στο εμπόριο, την οικονομία, την τεχνολογία, την διασκέδαση, τα προϊόντα, τις ειδήσεις».
Η ΥΠΗΡΕΣΙΑ: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΙΣΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ» (world wide web, www) — διαχειρίζεται και διαθέτει τις πληροφορίες και αναλαμβάνει την ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ, ΑΝΑΚΤΗΣΗ και ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ τους ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ: κείμενο, εικόνες, video, ήχοι — οργανωμένα σε σελίδες ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ (site): το σύνολο των ιστοσελίδων για ένα θέμα, με μία ηλεκτρονική διεύθυνση (π.χ. http://www.pi-schools.gr) ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ: site με προορισμό τη ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΑ SITE — κατάλογοι ή ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ ΔΙΚΤΥΑΚΑ ΝΕΑ (usenet news): news groups — «περισσότερες από 12.000 ομάδες χρηστών με ξεχωριστά ενδιαφέροντα» - ΑΛΛΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ (σελ. 37): το βιβλίο προσθέτει και μια τέταρτη, ανοιχτή ομάδα, «οι οποίες καλύπτουν διαρκώς νέους τομείς»: παρακολούθηση ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών προγραμμάτων από όλο τον κόσμο, τηλεσυνδιάσκεψη (επικοινωνία δύο ή περισσότερων ατόμων σε πραγματικό χρόνο με αμφίδρομη ταυτόχρονη μετάδοση κειμένου, ήχου και εικόνας), αγορά βιβλίων, μουσικής και κινηματογραφικών ταινιών που εδραιώνουν το Ηλεκτρονικό εμπόριο, καθώς και τηλεργασία, εκπαίδευση από απόσταση και τηλεϊατρική.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι υπηρεσίες που προσφέρει το Internet ομαδοποιούνται σε τρεις κατηγορίες. Πρώτον, η επικοινωνία, στην οποία ανήκει κατά βάση το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (e-mail), που λειτουργεί όπως το κοινό ταχυδρομείο, με κάθε χρήστη να έχει μία διεύθυνση που αντιστοιχεί στην ταχυδρομική θυρίδα του. Δεύτερον, η μεταφορά δεδομένων, που βασίζεται κατά κανόνα στη μεταφορά αρχείων δεδομένων (file transfer) μέσω του πρωτοκόλλου ftp, το οποίο έχει επικρατήσει διεθνώς. Με αυτήν μπορεί κάποιος να συνδεθεί με μια βάση δεδομένων και να μεταφέρει στον υπολογιστή του αρχεία για επεξεργασία ή να πάρει την καινούργια έκδοση ενός προγράμματος. Τρίτον, η πληροφόρηση, δηλαδή η παροχή κάθε είδους πληροφορίας, όπως για το εμπόριο, την οικονομία, την τεχνολογία, τη διασκέδαση, τα προϊόντα και τις ειδήσεις. Η υπηρεσία που τη διαχειρίζεται ονομάζεται παγκόσμιος ιστός πληροφοριών (www) και οργανώνει τις πληροφορίες σε ιστοσελίδες και τοποθεσίες, ενώ η αναζήτηση γίνεται με μηχανές αναζήτησης. Στην πληροφόρηση ανήκουν και τα δικτυακά νέα (usenet news). Επιπλέον, το διαδίκτυο προσφέρει και άλλες δυνατότητες, όπως την παρακολούθηση ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών προγραμμάτων, την τηλεσυνδιάσκεψη, το ηλεκτρονικό εμπόριο, την τηλεργασία, την εκπαίδευση από απόσταση και την τηλεϊατρική.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα πλεονεκτήματα του διαδικτύου στη γεωργία
Ερώτηση: Ποια τα πλεονεκτήματα χρήσης του διαδικτύου στον τομέα της γεωργίας;
Απάντηση:
- ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΕΚΚΙΝΗΣΗΣ (σελ. 41): «Η πληροφόρηση είναι μία από τις σημαντικότερες δυνατότητες του διαδικτύου. Ειδικά, για τον γεωργικό τομέα που η πληροφόρηση είναι πολύ ελλιπής, υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για βάσεις δεδομένων στην Ελλάδα και το εξωτερικό που να διαθέτουν πληροφορίες για το περιβάλλον και τη γεωργία.» ➜ Και η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 45): «Οι εφαρμογές της τηλεπληροφορικής στο γεωργικό τομέα είναι πολλές και αφορούν στην επικοινωνία, την ανταλλαγή δεδομένων και την ενημέρωση.»
- ① ΑΡΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ — το βιβλίο το διατυπώνει με αφορμή το ηλεκτρονικό εμπόριο (σελ. 41), αλλά ισχύει για όλες τις χρήσεις: «Οι ιδιαιτερότητες του γεωργικού τομέα, όπως η δραστηριοποίηση στην ύπαιθρο και μακριά συνήθως από το κέντρο και η δυσκολία στην ενημέρωση για τα νέα προϊόντα, τις τεχνολογίες και τις υπηρεσίες που αφορούν τη γεωργία, καθιστούν το ηλεκτρονικό εμπόριο παράγοντα ανάπτυξης της γεωργίας και της υπαίθρου.»
- ② ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΕ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ (σελ. 41-44):
ΤΙ ΠΕΡΙΕΧΟΥΝ ΤΑ ΓΕΩΡΓΙΚΑ SITE · οι ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΤΙΜΕΣ ΤΩΝ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ · ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ · θέματα ΧΕΙΡΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΔΩΝ · ο ΚΑΙΡΟΣ και «πολλά άλλα θέματα συναφή με αυτόν τον τομέα» ΑΠΟ ΠΟΥ · ΒΑΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ, ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ (από τον τηλεφωνικό κατάλογο του ΟΤΕ ως τις πληροφορίες του Υπουργείου Γεωργίας) · ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ ΒΑΣΕΙΣ σε Ελλάδα και εξωτερικό · ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ (π.χ. το site του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, με βιβλιογραφία για θέματα του γεωργικού τομέα) · ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ: νέα προϊόντα και υπηρεσίες, νέες μέθοδοι αντιμετώπισης προβλημάτων, ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΙ, ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ και ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ - ③ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ: το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο λειτουργεί όλο το 24-ωρο, 365 μέρες το χρόνο, μεταφέρει μεγάλο όγκο αλληλογραφίας σε ελάχιστο χρόνο και αρχεία κάθε μορφής, με ελάχιστο κόστος σε σχέση με FAX και ταχυδρομείο — κρίσιμο για επιχειρήσεις που βρίσκονται μακριά από τα αστικά κέντρα. Η μεταφορά δεδομένων (ftp) επιτρέπει τη λήψη στοιχείων από βάσεις δεδομένων για τοπική επεξεργασία. ④ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ: δυνατότητα αγοράς εφοδίων και διάθεσης προϊόντων χωρίς φυσική μετακίνηση, με μείωση του κόστους, ταχύτητα παράδοσης, καλύτερη πληροφόρηση για τα προϊόντα και αμεσότητα. ⑤ ΝΕΕΣ ΠΡΟΩΘΗΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ: τηλεργασία, εκπαίδευση από απόσταση και τηλεσυνδιάσκεψη — ιδιαίτερα χρήσιμες για τον αγρότη και τον γεωπόνο που δεν μπορούν να απομακρυνθούν από την εκμετάλλευση.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα πλεονεκτήματα της χρήσης του διαδικτύου στον τομέα της γεωργίας είναι πολλά. Πρώτον, καλύπτει την ελλιπή πληροφόρηση του γεωργικού τομέα και αίρει την απομόνωση της υπαίθρου, αφού η δραστηριοποίηση μακριά από το κέντρο και η δυσκολία ενημέρωσης για νέα προϊόντα, τεχνολογίες και υπηρεσίες αντιμετωπίζονται με την άμεση πρόσβαση στην πληροφορία. Δεύτερον, δίνει πρόσβαση σε βάσεις δεδομένων και ιστοσελίδες με πληροφορίες για το περιβάλλον και τη γεωργία, όπου βρίσκει κανείς τις διεθνείς τιμές των γεωργικών προϊόντων, δυνατότητες εμπορικής συνεργασίας, θέματα χειρισμών και καλλιεργητικών φροντίδων και πληροφορίες για τον καιρό. Οι πληροφορίες αυτές προέρχονται από δημόσιες υπηρεσίες και οργανισμούς, όπως το Υπουργείο Γεωργίας, από εξειδικευμένες γεωργικές βάσεις, από ιστοσελίδες ερευνητικών ιδρυμάτων και πανεπιστημίων και από ιστοσελίδες εταιριών, οι οποίες περιέχουν τιμοκαταλόγους, τεχνικά χαρακτηριστικά και οδηγίες χρήσης. Τρίτον, προσφέρει γρήγορη και φθηνή επικοινωνία και ανταλλαγή δεδομένων μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, που λειτουργεί όλο το εικοσιτετράωρο και μεταφέρει μηνύματα και αρχεία με ελάχιστο κόστος, και μέσω της μεταφοράς αρχείων. Τέταρτον, ανοίγει τον δρόμο για το ηλεκτρονικό εμπόριο, το οποίο επιτυγχάνει μείωση του κόστους, ταχύτητα παράδοσης των προϊόντων, καλύτερη πληροφόρηση και αμεσότητα, και αποτελεί παράγοντα ανάπτυξης της γεωργίας και της υπαίθρου. Πέμπτον, δίνει τη δυνατότητα αξιοποίησης προωθημένων υπηρεσιών, όπως η τηλεργασία, η εκπαίδευση από απόσταση και η τηλεσυνδιάσκεψη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ο ορισμός του ηλεκτρονικού εμπορίου
Ερώτηση: Τι είναι το ηλεκτρονικό εμπόριο;
Απάντηση:
- Ο ΟΡΙΣΜΟΣ (σελ. 39, ενότητα 2.5.1): «Ο όρος Ηλεκτρονικό Εμπόριο αναφέρεται σε οποιαδήποτε μορφή εμπορικής συναλλαγής και ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ εταιριών, καταναλωτών και δημοσίων οργανισμών που επικοινωνούν ηλεκτρονικά με τη χρήση προηγμένων τεχνολογιών επικοινωνίας αντί μέσω φυσικών συναλλαγών και επαφών.»
- ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΑΠΟΨΕΙΣ — «το ηλεκτρονικό εμπόριο ορίζεται με βάση την άποψη με την οποία αντιμετωπίζεται»:
ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ «η ΠΑΡΟΧΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ, ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ / ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ή ΠΛΗΡΩΜΩΝ μέσω δικτύων υπολογιστών, τηλεφωνικών γραμμών κτλ.» ΑΠΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΨΗ «η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ για την ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ των επιχειρηματικών συναλλαγών» ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΨΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ «το ΕΡΓΑΛΕΙΟ με το οποίο επιτυγχάνεται ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ, ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ των προϊόντων, ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ για τα προϊόντα και ΑΜΕΣΟΤΗΤΑ»Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΟΡΟΥ: «Το ηλεκτρονικό εμπόριο ταυτίσθηκε αρχικά με την ηλεκτρονική ανταλλαγή πληροφοριών και παραστατικών μεταξύ εταιριών που συνδέονταν με απευθείας γραμμές ή μέσω δικτύων. Σήμερα με την ανάπτυξη του Internet και της τεχνολογίας, ο όρος περιλαμβάνει όλους τους τομείς του εμπορίου που μπορούν να γίνουν ηλεκτρονικά.»
- ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ (σελ. 40) — «Βασικό στοιχείο για το ηλεκτρονικό εμπόριο είναι η επικοινωνία. Ανάλογα με τον τύπο της επικοινωνίας, τη μορφή των ανταλλασσόμενων μηνυμάτων και τη φύση των συναλλασσόμενων μερών»:
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ - ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ανταλλαγή ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΕΓΓΡΑΦΩΝ που καλύπτουν ευρύ φάσμα: από έγγραφα που υποστηρίζουν εμπορικές συναλλαγές (ΤΙΜΟΛΟΓΙΑ, ΕΝΤΟΛΕΣ ΠΛΗΡΩΜΩΝ, ΦΟΡΤΩΤΙΚΕΣ) έως ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ - ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ κυρίως ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ, «μεγάλη ανάπτυξη μετά την εμφάνιση του παγκόσμιου ιστού (www)»: ενημέρωση για ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ και ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ + ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑ, «όταν το εμπόρευμα παραδίδεται στον υπολογιστή και η πληρωμή γίνεται συνήθως με ΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΚΑΡΤΑ» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ - ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΤΟΜΕΑΣ α) ανταλλαγή πληροφοριών ή εγγράφων σε θέματα ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ, ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ, ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ β) οι ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ από επιχειρήσεις ή σπανιότερα το αντίστροφο - Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ (σελ. 40-41): «Η Ελλάδα είναι η χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη μικρότερη δραστηριοποίηση σε θέματα ηλεκτρονικού εμπορίου», λόγω:
· της ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ · της ΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ · του ΜΙΚΡΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ · της ΣΤΑΣΗΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΕ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ · της ΜΙΚΡΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ⚠️ Στοιχείο της εποχής: «μέσα στο 2000 αναμένεται να λειτουργήσει το σύστημα ΕΡΜΗΣ (Εθνικό Σύστημα Διαχείρισης Μηνυμάτων και Υπηρεσιών Ηλεκτρονικού Εμπορίου) από τον ΟΤΕ, που θα δώσει μεγάλη ώθηση στο ηλεκτρονικό εμπόριο». ➜ ΓΙΑ ΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ: «Στο γεωργικό τομέα υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για την ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου», γιατί οι ιδιαιτερότητές του (ύπαιθρος, δυσκολία ενημέρωσης) το καθιστούν «παράγοντα ανάπτυξης της γεωργίας και της υπαίθρου».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο όρος ηλεκτρονικό εμπόριο αναφέρεται σε οποιαδήποτε μορφή εμπορικής συναλλαγής και ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ εταιριών, καταναλωτών και δημοσίων οργανισμών που επικοινωνούν ηλεκτρονικά, με τη χρήση προηγμένων τεχνολογιών επικοινωνίας, αντί μέσω φυσικών συναλλαγών και επαφών. Ειδικότερα, ορίζεται με βάση την άποψη με την οποία αντιμετωπίζεται: από την άποψη της επικοινωνίας είναι η παροχή πληροφοριών, προϊόντων ή υπηρεσιών και πληρωμών μέσω δικτύων υπολογιστών και τηλεφωνικών γραμμών, από επιχειρηματική άποψη είναι η εφαρμογή σύγχρονων τεχνολογιών για την αυτοματοποίηση και επιτάχυνση των επιχειρηματικών συναλλαγών, και από την άποψη των υπηρεσιών είναι το εργαλείο με το οποίο επιτυγχάνεται μείωση του κόστους, ταχύτητα παράδοσης των προϊόντων, καλύτερη πληροφόρηση για τα προϊόντα και αμεσότητα. Αρχικά ταυτίσθηκε με την ηλεκτρονική ανταλλαγή πληροφοριών και παραστατικών μεταξύ εταιριών, ενώ σήμερα ο όρος περιλαμβάνει όλους τους τομείς του εμπορίου που μπορούν να γίνουν ηλεκτρονικά. Διακρίνεται σε τρεις κατηγορίες: επιχείρηση προς επιχείρηση, με ανταλλαγή εμπορικών εγγράφων όπως τιμολόγια, εντολές πληρωμών και φορτωτικές, επιχείρηση προς καταναλωτή, που αφορά κυρίως το λιανικό εμπόριο και περιλαμβάνει την ενημέρωση για τα προϊόντα και την απευθείας αγορά με πληρωμή συνήθως με πιστωτική κάρτα, και επιχείρηση προς δημόσιο τομέα, με ανταλλαγή εγγράφων σε θέματα φορολογίας, ασφάλισης και διαγωνισμών και με τις προμήθειες του δημοσίου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
