Λύσεις — Κεφάλαιο 7 (Ερωτήσεις σελ. 192) – ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 7 (Ερωτήσεις σελ. 192)

Απαντήσεις στις 8 ερωτήσεις του κεφαλαίου 7 (Q1, Q8 σύνθεση θέσεων).

Ερώτηση 1 — Θέση για θερμό επίθεμα στον αυχένα

Ερώτηση: Ποια μπορεί να είναι η θέση ασθενή με αυχενικό σύνδρομο κατά την εφαρμογή θερμού επιθέματος;

Απάντηση:

• Οι εφαρμογές στον αυχένα γίνονται σε αναπαυτική θέση, με την περιοχή ελεύθερη από ρούχα-κοσμήματα. Από τις εφαρμογές του κεφαλαίου (σελ. 181-183, 193) προκύπτουν οι εξής θέσεις:
• • Πρηνής κατάκλιση — όπως στην εφαρμογή ψυχρών επιθεμάτων στον αυχένα (εικόνα 7.1), με το μέτωπο σε μαξιλάρι ή ρολό πετσέτας ώστε η ΑΜΣΣ να είναι σε φυσιολογική θέση· το επίθεμα τοποθετείται πάνω από πετσέτα (ή τυλιγμένο σε πετσέτες) στην οπίσθια επιφάνεια του αυχένα και στους παρασπονδυλικούς μυς.
  • Καθιστή θέση με το κεφάλι ακουμπισμένο σε μαξιλάρι πάνω στο κρεβάτι ή στα χέρια (όπως στην παγομάλαξη, τον υπέρηχο, τα TENS και τη μικροκυματική διαθερμία, εικόνες 7.2-7.4, 7.16) — το επίθεμα σταθεροποιείται στον αυχένα και την άνω ράχη.
  • Εναλλακτικά ύπτια κατάκλιση με το επίθεμα κάτω από τον αυχένα.
• Σε κάθε θέση ο ασθενής ελέγχεται ανά τακτά διαστήματα: αν αισθάνεται κάψιμο προστίθενται στρώσεις πετσέτας, αν δεν αισθάνεται ζέστη αφαιρούνται· διάρκεια 10-20 λεπτά.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρηνής κατάκλιση (μέτωπο σε μαξιλάρι) ή καθιστή θέση με το κεφάλι ακουμπισμένο σε μαξιλάρι/στα χέρια (ή ύπτια)· επίθεμα πάνω από πετσέτα, έλεγχος στρώσεων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σύνθεση από τις θέσεις των εφαρμογών του κεφαλαίου (σελ. 181-183, 193)· το βιβλίο δεν έχει ξεχωριστή εικόνα θερμού επιθέματος στον αυχένα.

Ερώτηση 2 — Συμπτώματα αυχενικού συνδρόμου

Ερώτηση: Ποια μπορεί να είναι τα συμπτώματα ενός αυχενικού συνδρόμου;

Απάντηση:

• Με τον όρο αυχενικό σύνδρομο καθορίζεται ένα σύνολο συμπτωμάτων στην περιοχή του αυχένα αλλά και των άνω άκρων, χωρίς να προσδιορίζονται τα αίτια. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι (σελ. 179-180):
• 1. Πόνος στον αυχένα, συνήθως στην οπίσθια ή στις πλάγιες επιφάνειες, με επέκταση στην ινιακή χώρα ή στην περιοχή μεταξύ των ωμοπλατών.
  2. Μυϊκός σπασμός κυρίως των αυχενικών και των ραχιαίων μυών.
  3. Μειωμένο εύρος κίνησης στην αυχενική μοίρα.
  4. Πόνος στον ώμο, βραχίονα ή άκρα χείρα του ενός ή και των δύο άνω άκρων.
  5. Μούδιασμα, αδυναμία και ελαττωμένα αντανακλαστικά στα άνω άκρα ή στα άνω και στα κάτω άκρα.
  6. Άλλα λιγότερο συχνά συμπτώματα: πονοκέφαλοι, βουητό στα αυτιά, διαταραχές στην όραση, ζάλη, ίλιγγος, ναυτία ή έμετοι, προβλήματα στη βάδιση και μυϊκή αδυναμία στα κάτω άκρα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πόνος αυχένα (ινιακή χώρα, μεσωμοπλάτια), σπασμός, μειωμένο εύρος ΑΜΣΣ, πόνος σε ώμο-βραχίονα-χέρι, μούδιασμα-αδυναμία-ελαττωμένα αντανακλαστικά, σπανιότερα πονοκέφαλοι-βουητό-όραση-ζάλη-ίλιγγος-ναυτία-βάδιση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Θέση για μάλαξη στον αυχένα

Ερώτηση: Ποια μπορεί να είναι η θέση του ασθενούς με αυχενικό σύνδρομο κατά την εφαρμογή μάλαξης;

Απάντηση:

• Με τη μάλαξη επιτυγχάνεται μείωση πόνου-σπασμού, αύξηση κυκλοφορίας, απομάκρυνση προϊόντων μεταβολισμού και παροχή O₂-θρεπτικών ουσιών· δεν περιορίζεται στον αυχένα, αλλά επεκτείνεται στη ράχη και σε όλη την ινιακή χώρα (και στους μυς του προσώπου σε ημικρανίες).
• Η θέση του ασθενή πρέπει να είναι αναπαυτική. Άλλοι ασθενείς προτιμούν την καθιστή, με το κεφάλι ακουμπισμένο πάνω στα χέρια, άλλοι την ύπτια κατάκλιση και άλλοι την πρηνή (σελ. 183, εικόνα 7.5 — μάλαξη με τον ασθενή σε ύπτια κατάκλιση· εικόνα 7.17 — καθιστή θέση μπροστά στο κρεβάτι με το μέτωπο σε μαξιλάρι).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αναπαυτική θέση κατά προτίμηση: καθιστή με το κεφάλι στα χέρια/σε μαξιλάρι, ύπτια κατάκλιση ή πρηνής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Περιοχές αποφυγής στον υπέρηχο αυχένα

Ερώτηση: Ποιες περιοχές του αυχένα θα αποφεύγατε κατά την εφαρμογή υπερήχου;

Απάντηση:

• Κατά την εφαρμογή υπερήχου στην ΑΜΣΣ (καθιστός με το κεφάλι σε μαξιλάρι, gel, μικρές κυκλικές αργές κινήσεις παρασπονδυλικά) δεν γίνεται εφαρμογή υπερήχου πάνω στις ακανθώδεις αποφύσεις (των αυχενικών σπονδύλων) και στην ωμοπλατιαία άκανθα (σελ. 182, 194).
• Γενικός κανόνας: δεν πρέπει να γίνεται εφαρμογή του υπερήχου πάνω σε περιοχές που υπάρχει επιφανειακό οστό (οστέινες προεξοχές), γιατί τα κύματα ανακλώνται στο περιόστεο και προκαλούν πόνο-υπερθέρμανση. Επίσης: αν ο ασθενής αισθανθεί κάψιμο τοποθετείται κι άλλο gel, αν αισθανθεί πόνο μειώνεται η ένταση ή αυξάνεται η ταχύτητα κίνησης της κεφαλής· μετά την εφαρμογή καθαρίζονται δέρμα και κεφαλή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τις ακανθώδεις αποφύσεις των αυχενικών σπονδύλων και την ωμοπλατιαία άκανθα — γενικά κάθε επιφανειακό οστό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Ορισμός οσφυαλγίας

Ερώτηση: Τι ονομάζεται οσφυαλγία;

Απάντηση:

• Ο όρος οσφυαλγία αναφέρεται στο υποκειμενικό αίσθημα του πόνου στην περιοχή της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Γίνεται λοιπόν αντιληπτό πως η οσφυαλγία δεν είναι πάθηση αλλά σύμπτωμα (σελ. 180, 191).
• Μπορεί να είναι οξεία (εμφανίζεται ξαφνικά, συνήθως μετά από τραυματισμό) ή χρόνια (ταλαιπωρεί τον ασθενή για πολύ μεγάλο διάστημα, συνήθως από εκφυλιστικές αλλοιώσεις). Προκαλείται από κακή στάση και από παθήσεις της Σ.Σ. ή γειτονικών οργάνων· συνηθέστερα αίτια: κακή στάση, μυϊκή αδυναμία, εκφύλιση ΟΜΣΣ, αστάθεια-υπερκινητικότητα τμήματος, πίεση-ερεθισμός νωτιαίου νεύρου, σπονδυλολίσθηση, αρθρίτιδα, στένωση νωτιαίου σωλήνα. Όταν οφείλεται σε πίεση νωτιαίου νεύρου εμφανίζεται αναφερόμενος πόνος στα κάτω άκρα — ισχιαλγία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το υποκειμενικό αίσθημα πόνου στην οσφυϊκή μοίρα — σύμπτωμα (οξεία ή χρόνια), όχι πάθηση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Ρεύματα στην οξεία οσφυαλγία

Ερώτηση: Ποια θεραπευτικά ηλεκτρικά ρεύματα μπορούν να εφαρμοστούν στην οξεία οσφυαλγία;

Απάντηση:

• Στην οξεία φάση τα φυσικά μέσα δεν πρέπει να ερεθίσουν καθόλου την επώδυνη περιοχή. Από τα αναλγητικά θεραπευτικά ρεύματα γίνεται εφαρμογή T.E.N.S., διαδυναμικών και παρεμβαλλόμενων ρευμάτων (σελ. 185).
• Εφαρμογή T.E.N.S. στην ΟΜΣΣ (εικόνα 7.7): ο ασθενής σε πρηνή κατάκλιση, με μαξιλάρι κάτω από τη λεκάνη και κάτω από τις ποδοκνημικές αρθρώσεις, ώστε να είναι χαλαροί οι οπίσθιοι μηριαίοι· καθαρίζεται η περιοχή της οσφυϊκής μοίρας (καθαρή-στεγνή)· τοποθετούνται τα ηλεκτρόδια παρασπονδυλικά με gel μεταξύ δέρματος-ηλεκτροδίων· διάρκεια 15-30 λεπτά, χωρίς πόνο-κάψιμο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) TENS, διαδυναμικά, παρεμβαλλόμενα· π.χ. TENS πρηνής με μαξιλάρι κάτω από λεκάνη-ποδοκνημικές, καθαρή-στεγνή ΟΜΣΣ, ηλεκτρόδια με gel παρασπονδυλικά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Υπέρηχος στην ΟΜΣΣ

Ερώτηση: Πώς θα κάνατε την εφαρμογή υπερήχου στην ΟΜΣΣ;

Απάντηση:

• Εφαρμογή υπερήχου στην οσφυϊκή μοίρα (χρόνια οσφυαλγία, σελ. 187, εικόνα 7.9):
• • Ο ασθενής είναι σε πρηνή κατάκλιση, με μαξιλάρι κάτω από τη μέση και κάτω από τις ποδοκνημικές.
  • Αφαιρούνται τα ρούχα και καθαρίζεται η προς θεραπεία περιοχή.
  • Τοποθετείται επαρκής ποσότητα gel.
  • Γίνεται η εφαρμογή του υπερήχου με μικρές, αργές και κυκλικές κινήσεις, παρασπονδυλικά της ΟΜΣΣ.
  • Δεν γίνεται εφαρμογή υπερήχου πάνω στις ακανθώδεις αποφύσεις και στις λαγόνιες ακρολοφίες (επιφανειακό οστό).
  • Καθ' όλη τη διάρκεια ο ασθενής δεν πρέπει να αισθάνεται κάψιμο (→ περισσότερο gel) ή πόνο (→ μείωση έντασης ή ταχύτερη κίνηση). Διάρκεια 5-10 λεπτά· μετά καθαρίζονται δέρμα και κεφαλή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρηνής με μαξιλάρι κάτω από μέση-ποδοκνημικές, καθαρή περιοχή, επαρκές gel, μικρές αργές κυκλικές κινήσεις παρασπονδυλικά, όχι ακανθώδεις-λαγόνιες ακρολοφίες, χωρίς κάψιμο-πόνο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 8 — Θέσεις ασθενή με οσφυαλγία

Ερώτηση: Σε ποιες θέσεις μπορεί να τοποθετηθεί ένας ασθενής με οσφυαλγία;

Απάντηση:

• Η θέση ανάπαυσης του ασθενούς θα καθοριστεί με βάση την παθολογία που οδήγησε στην εμφάνιση της οσφυαλγίας (σελ. 184)· ο φυσικοθεραπευτής συμβουλεύει τον ασθενή πώς να κινείται, να στέκεται, να κάθεται και να ξαπλώνει χωρίς να ερεθίζει την περιοχή. Από το κεφάλαιο προκύπτουν οι εξής θέσεις:

• • Ύπτια κατάκλιση — π.χ. ασθενής με σπονδυλολίσθηση (εικόνα 7.6), συνήθως με τα ισχία-γόνατα σε κάμψη πάνω σε μαξιλάρι, ώστε να μειώνεται η οσφυϊκή λόρδωση.
  • Πρηνής κατάκλιση με μαξιλάρι κάτω από τη λεκάνη/μέση και κάτω από τις ποδοκνημικές — για την εφαρμογή TENS, θερμών επιθεμάτων, υπερήχου, παρεμβαλλόμενων (εικόνες 7.7-7.10)· χαλαροί οπίσθιοι μηριαίοι, ανώδυνη ΟΜΣΣ.
  • Πλάγια κατάκλιση με λυγισμένα ισχία-γόνατα (θέση ανάπαυσης-χαλάρωσης, κατ' αναλογία με τις θέσεις χαλάρωσης).
  • Ύπτια στο κρεβάτι του μηχανήματος έλξης με ζώνη θωρακικής-πυελικής σταθεροποίησης (μηχανική έλξη).
  • Μέσα στο νερό (όρθια-επίπλευση) για υδροθεραπεία — άσκηση χωρίς επιβάρυνση χάρη στην άνωση.

  Σε κάθε περίπτωση η θέση πρέπει να είναι αναπαυτική, να μην ερεθίζει την επώδυνη περιοχή και η ανάπαυση να μη διαρκεί πολύ, για να μην αδυνατίσουν τα συστήματα σταθεροποίησης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ανάλογα με την παθολογία: ύπτια (π.χ. σπονδυλολίσθηση, με λυγισμένα ισχία-γόνατα), πρηνής με μαξιλάρι κάτω από λεκάνη-ποδοκνημικές (για ρεύματα, θερμό, υπέρηχο), πλάγια με λυγισμένα πόδια, ύπτια στην έλξη, στο νερό — πάντα αναπαυτική χωρίς ερεθισμό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σύνθεση από τις θέσεις των εφαρμογών του κεφαλαίου (σελ. 184-189).