Λύσεις — Κεφάλαιο 1 (Ερωτήσεις σελ. 33) – ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 1 (Ερωτήσεις σελ. 33)

Απαντήσεις στις 10 ερωτήσεις του κεφαλαίου 1.

Ερώτηση 1 — Ταξινόμηση θερμού κατά βάθος

Ερώτηση: Πώς μπορούν να ταξινομηθούν τα φυσικά μέσα θερμού με βάση το βάθος της δράσης τους;

Απάντηση:

• Τα φυσικά μέσα θερμού ταξινομούνται σε επιπολής και εν τω βάθει, με βάση το βάθος που μπορεί να φτάσει η δράση τους (σελ. 15).
• • Επιπολής φυσικά μέσα θερμού: προκαλούν αύξηση θερμοκρασίας μόνο στους επιφανειακούς ιστούς, π.χ. στο δέρμα. Είναι: 1. θερμά επιθέματα, 2. παραφινόλουτρο, 3. υπέρυθρη ακτινοβολία, 4. υπεριώδης ακτινοβολία.
  • Εν τω βάθει φυσικά μέσα θερμού: μπορούν να αυξήσουν τη θερμοκρασία ιστών που βρίσκονται έως και σε 5 εκατοστά βάθος, π.χ. σε μεγάλη μυϊκή μάζα ή στον αρθρικό θύλακα των αποφυσιακών αρθρώσεων υπέρβαρων ατόμων. Είναι: 1. διαθερμία (βραχέων κυμάτων, μικροκυμάτων), 2. υπέρηχοι.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Επιπολής (δέρμα: θερμά επιθέματα, παραφινόλουτρο, υπέρυθρη, υπεριώδης) και εν τω βάθει (έως 5 εκ.: διαθερμία, υπέρηχοι).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Αίσθηση κατά το θερμό επίθεμα

Ερώτηση: Πώς πρέπει να αισθάνεται ο ασθενής κατά την εφαρμογή θερμού επιθέματος;

Απάντηση:

• Κατά την εφαρμογή θερμού επιθέματος (τυλιγμένου σε πετσέτες) δεν πρέπει ο ασθενής να αισθάνεται κάψιμο, αλλά μια ευχάριστη ζέστη (σελ. 15).
• Αν αισθανθεί κάψιμο, τοποθετούνται περισσότερες πετσέτες μεταξύ του δέρματος και του θερμού επιθέματος (6-8 στρώσεις στο παράδειγμα του Εργαστηρίου, σελ. 34)· αν δεν αισθάνεται ζέστη, αφαιρούνται στρώσεις πετσέτας. Ο ασθενής ελέγχεται ανά τακτά διαστήματα. Η διάρκεια είναι 15-20 λεπτά και μετά την απομάκρυνση η περιοχή πρέπει να είναι ζεστή και λίγο ερυθρή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ευχάριστη ζέστη, όχι κάψιμο· σε κάψιμο περισσότερες πετσέτες, σε έλλειψη ζέστης λιγότερες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Προετοιμασία για διαθερμία με εφαρμοστή τηγανίτας

Ερώτηση: Πώς προετοιμάζεται η περιοχή του σώματος που θα γίνει εφαρμογή διαθερμίας με επαγωγικό ελικοειδή εφαρμοστή της μορφής τηγανίτας;

Απάντηση:

• Γενική προετοιμασία για κάθε διαθερμία (σελ. 18): αφαιρούνται από την περιοχή όλα τα ρούχα και τα κοσμήματα, καθαρίζεται η προς θεραπεία περιοχή και τοποθετείται ο ασθενής σε αναπαυτική θέση (και απομακρύνονται από τον χώρο άλλες ηλεκτρικές ή μαγνητικές συσκευές, σελ. 89).
• Ειδικά για τον επαγωγικό ελικοειδή εφαρμοστή της μορφής καλωδίου: το καλώδιο τυλίγεται σχηματίζοντας μια έλικα (μορφή τηγανίτας) και τοποθετείται πάνω στην προς θεραπεία περιοχή (ή τυλίγεται γύρω από το μέλος). Μεταξύ του καλωδίου και του δέρματος υπάρχει πετσέτα. Ο ασθενής δεν πρέπει να μετακινείται κατά τη θεραπεία (π.χ. εφαρμογή στην ΟΜΣΣ, εικόνα 1.6).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αφαίρεση ρούχων-κοσμημάτων, καθαρισμός, αναπαυτική θέση· το καλώδιο σε έλικα (τηγανίτα) πάνω στην περιοχή με πετσέτα ανάμεσα στο καλώδιο και το δέρμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Φωνοφόρεση

Ερώτηση: Τι είναι η φωνοφόρεση;

Απάντηση:

• Η φωνοφόρεση είναι μια πολύ σημαντική εφαρμογή των υπερήχων: εφαρμογή υπερήχων σε συνδυασμό με την τοποθέτηση φαρμάκου σε μορφή αλοιφής (σελ. 21).
• Τοποθετείται στην προς θεραπεία περιοχή η αλοιφή (συνήθως αντιφλεγμονώδη ή αναλγητικά φάρμακα) και γίνεται εφαρμογή υπερήχων με συνεχή κίνηση της κεφαλής· οι υπέρηχοι μεταφέρουν τα μόρια του φαρμάκου διαμέσου του δέρματος στους πάσχοντες ιστούς. Οι πιο αποτελεσματικές παράμετροι: συχνότητα 3 MHz (βελτιώνει τη διεισδυτικότητα), ένταση 0,5-0,75 W/cm² και διάρκεια 5-10 λεπτά. Η φαρμακευτική ουσία αντικαθιστά το gel ως ενδιάμεσο υλικό.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Εφαρμογή υπερήχων με φάρμακο σε αλοιφή ως ενδιάμεσο υλικό, ώστε τα μόρια του φαρμάκου να περάσουν διαμέσου του δέρματος στους ιστούς (3 MHz, 0,5-0,75 W/cm², 5-10 λεπτά).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Ενδιάμεσο υλικό στον υπέρηχο

Ερώτηση: Γιατί είναι απαραίτητη η τοποθέτηση ενδιάμεσου υλικού μεταξύ του υπερήχου και του δέρματος του ασθενούς;

Απάντηση:

• Τοποθετείται αρκετό ενδιάμεσο υλικό (gel) ώστε να μην υπάρχει αέρας μεταξύ της συσκευής του υπερήχου και του δέρματος. Με αυτόν τον τρόπο γίνεται καλύτερη απορρόφηση των ηχητικών κυμάτων (σελ. 20).
• Χωρίς ενδιάμεσο υλικό τα ηχητικά κύματα δεν μεταδίδονται στους ιστούς και ο ασθενής αισθάνεται κάψιμο — η αίσθηση του καψίματος οφείλεται ακριβώς στην ανεπαρκή ποσότητα ενδιάμεσου υλικού. Στην εφαρμογή μέσα στο νερό το ίδιο το νερό παίζει τον ρόλο του ενδιάμεσου υλικού (και δεν πρέπει να δημιουργούνται φυσαλίδες αέρα στην κεφαλή), ενώ στη φωνοφόρεση το ενδιάμεσο υλικό είναι η φαρμακευτική αλοιφή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Για να μην υπάρχει αέρας ανάμεσα στην κεφαλή και το δέρμα, ώστε να απορροφώνται καλύτερα τα ηχητικά κύματα (αλλιώς κάψιμο).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Κάψιμο κατά τον υπέρηχο

Ερώτηση: Τι πρέπει να γίνει αν ο ασθενής, κατά την εφαρμογή υπερήχου, αισθάνεται κάψιμο στην περιοχή;

Απάντηση:

• Ο ασθενής δεν πρέπει να αισθάνεται πόνο ή κάψιμο. Η αίσθηση του πόνου συνήθως οφείλεται στην υψηλή ένταση, ενώ η αίσθηση του καψίματος στην ανεπαρκή ποσότητα ενδιάμεσου υλικού (σελ. 20).
• Επομένως, αν ο ασθενής αισθάνεται κάψιμο, πρέπει να τοποθετηθεί περισσότερο ενδιάμεσο υλικό (gel) (Εργαστήριο κεφ. 2, σελ. 53: «στη δεύτερη περίπτωση πρέπει να τοποθετηθεί κι άλλο gel»). Αν αισθάνεται πόνο, μειώνεται η ένταση. Στην εφαρμογή σε νερό ελέγχεται αν υπάρχουν φυσαλίδες στην κεφαλή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Να τοποθετηθεί περισσότερο ενδιάμεσο υλικό (gel)· σε πόνο μειώνεται η ένταση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Τρόποι κρυοθεραπείας

Ερώτηση: Με ποιους τρόπους μπορεί να εφαρμοστεί κρυοθεραπεία;

Απάντηση:

• Τα φυσικά μέσα κρύου που χρησιμοποιούνται στη φυσικοθεραπεία (σελ. 22-23):

• 1. Ψυχρά επιθέματα: πλαστικές θήκες με σιλικόνη, φυλάσσονται στους −5 °C· τυλίγονται σε πετσέτα, στερεώνονται (ιμάντας), ανάρροπη θέση αν υπάρχει οίδημα, 10-20 λεπτά.
  2. Μάλαξη με πάγο: κομμάτια πάγου, πετσέτα γύρω από την περιοχή, μικρές κυκλικές κινήσεις, 5-10 λεπτά.
  3. Εμβάπτιση του μέλους σε παγωμένο νερό: δοχείο με κρύο νερό 0-25 °C, διάρκεια ανάλογα με τη θερμοκρασία.
  4. Ψυκτικά σπρέι: αιθυλοχλωρίδιο ή φθοριούχο μεθάνιο που εξατμίζονται γρήγορα απορροφώντας θερμότητα· για άμεση μείωση θερμοκρασίας (αμέσως μετά μυϊκό τραυματισμό)· ψεκασμός από 45 εκ. με γωνία 30°, χωρίς εισπνοή κοντά στο κεφάλι.

  Στο κείμενο αναφέρονται επίσης το κρύο δινόλουτρο και οι παγοκύστεις (σελ. 24, 57). Σε καμία εφαρμογή κρύου δεν πρέπει να πονά ο ασθενής.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ψυχρά επιθέματα, μάλαξη με πάγο, εμβάπτιση σε παγωμένο νερό, ψυκτικά σπρέι (και κρύο δινόλουτρο, παγοκύστεις).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 8 — Εφαρμογή δινόλουτρου

Ερώτηση: Πώς γίνεται η εφαρμογή του δινόλουτρου;

Απάντηση:

• Το δινόλουτρο είναι δεξαμενή με νερό και τουρμπίνα που δημιουργεί δίνες· το νερό μπορεί να είναι κρύο, χλιαρό ή ζεστό, ανάλογα με τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα· υπάρχει μικρό μέγεθος (άνω-κάτω άκρα) και η ατομική πισίνα τύπου Hubbard για όλο το σώμα (σελ. 24).
• Τρόπος εφαρμογής:
  • Γεμίζεται η δεξαμενή με νερό της επιθυμητής θερμοκρασίας, που επιλέγεται με βάση τους στόχους (π.χ. για ελάττωση οιδήματος και πόνου κρύο νερό).
  • Ελευθερώνεται η περιοχή από ρούχα και κοσμήματα.
  • Τοποθετείται ο ασθενής σε αναπαυτική θέση, με το πάσχον μέλος μέσα στο δινόλουτρο· το μέλος δεν πρέπει να πιέζεται από το χείλος της δεξαμενής, γι' αυτό τοποθετείται εκεί μαλακή πετσέτα.
  • Τοποθετείται η τουρμπίνα στο σωστό ύψος, ώστε οι δίνες να κατευθύνονται στην πάσχουσα περιοχή.
  • Αν το απαιτούν οι στόχοι, ο ασθενής κινεί ταυτόχρονα το μέλος του (π.χ. πελματιαία-ραχιαία κάμψη, εικόνα 5.4).
  • Χρόνος θεραπείας 10 έως 30 λεπτά.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Νερό επιθυμητής θερμοκρασίας, ελεύθερη περιοχή, αναπαυτική θέση με το μέλος μέσα (πετσέτα στο χείλος), τουρμπίνα στο σωστό ύψος προς την πάσχουσα περιοχή, τυχόν κινήσεις, 10-30 λεπτά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 9 — Τρόποι συμπίεσης

Ερώτηση: Με ποιους τρόπους μπορεί να ασκηθεί συμπίεση στη φυσικοθεραπεία;

Απάντηση:

• Για την εκτέλεση της συμπίεσης ασκείται μηχανική πίεση που αυξάνει την εσωτερική πίεση στο σώμα ή σε τμήματά του. Συμπίεση ασκείται με (σελ. 27):
• • Ελαστικούς επιδέσμους.
  • Ειδικά ελαστικά ενδύματα, π.χ. κάλτσες.
  • Μαλάξεις: μεγάλος αριθμός χειρισμών· επιτυγχάνεται αύξηση κυκλοφορίας αίματος, αύξηση μεταβολισμού, μείωση οιδήματος, αύξηση ελαστικότητας-ανθεκτικότητας δέρματος, διευκόλυνση λειτουργίας εντέρου, υποβοήθηση παροχέτευσης αναπνευστικού, σωματική-ψυχική χαλάρωση.
  • Διακοπτόμενη συμπιεστική αντλία με συμπιεσμένο αέρα: ειδική θήκη όπου τοποθετείται το πάσχον μέλος και αντλία με διακοπτόμενη παροχή αέρα, ώστε να διευκολύνεται η αποσυμφόρηση από οιδήματα, αιματώματα κ.ά.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ελαστικοί επίδεσμοι, ειδικά ελαστικά ενδύματα (κάλτσες), μαλάξεις, διακοπτόμενη συμπιεστική αντλία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 10 — Μορφές έλξης

Ερώτηση: Ποιες μορφές έλξης υπάρχουν;

Απάντηση:

• Στην έλξη ασκείται μηχανική δύναμη που απομακρύνει ή τείνει να απομακρύνει τις αρθρικές επιφάνειες και διατείνει-χαλαρώνει τους περιαρθρικούς ιστούς. Μορφές (σελ. 26):
• • Μηχανική έλξη: από ειδικό μηχάνημα (ειδικά για την αυχενική και ειδικά για την οσφυϊκή μοίρα). Διακρίνεται σε σταθερή (σταθερή δύναμη καθ' όλη τη θεραπεία) και διακοπτόμενη (η δύναμη αλλάζει, με χρόνο έλξης και χρόνο χαλάρωσης, π.χ. 60 δευτ. έλξη - 20 δευτ. χαλάρωση σε πρόβλημα δίσκου). Χρόνος: κήλη δίσκου 8-10 λεπτά, άλλες παθήσεις 20-40 λεπτά.
  • Έλξη που εφαρμόζεται από τον φυσικοθεραπευτή: απαιτεί πολύ καλή γνώση των ειδικών λαβών και της ακριβούς τεχνικής.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μηχανική έλξη (σταθερή ή διακοπτόμενη, αυχενική-οσφυϊκή) και έλξη από τον φυσικοθεραπευτή με ειδικές λαβές.

Κριτήρια αξιολόγησης: