Λύσεις — Κεφάλαιο 4 (Ερωτήσεις σελ. 59) – ΗΛΕΚΤΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Ι Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 4 (Ερωτήσεις σελ. 59)

Απαντήσεις στις 5 ερωτήσεις του κεφαλαίου 4 (εργαστηριακές επιδείξεις περιγράφονται).

Ερώτηση 1 — Είδη-συστήματα ηλεκτροδίων

Ερώτηση: Στο εργαστήριο να επιδείξεις τα βασικά είδη - συστήματα ηλεκτροδίων και να περιγράψεις πώς τα αναγνωρίζεις.

Απάντηση:

• Από πλευράς κατασκευής διακρίνουμε 2 είδη (συστήματα) ηλεκτροδίων (σελ. 51-53, Σύνοψη σελ. 59):
• 1ο σύστημα — μεταλλικές εύκαμπτες πλάκες (συνήθως από αλουμίνιο), τις οποίες επενδύουμε με θήκη από γάζα βαμβακιού, σπογγώδες υλικό ή υλικό τύπου Wettex. Πριν την εφαρμογή η θήκη διαβρέχεται με νερό βρύσης στο οποίο έχει προστεθεί αλάτι ή μαγειρική σόδα (το πάχος της θήκης και το νερό ανάλογα με τις ανωμαλίες του δέρματος — το νερό γεμίζει τα κενά ανάμεσα σε ηλεκτρόδιο και επιδερμίδα, εικ. 4.1). Στερεώνονται με αυτοκόλλητες ταινίες ή ταινίες Velcro. Αναγνώριση: άκαμπτη-ημιεύκαμπτη μεταλλική πλάκα, χρειάζεται βρεγμένη θήκη· μεγέθη ίδια (διπολική) ή ένα μεγάλο και ένα μικρό (μονοπολική — το μικρό, ενεργό, μπορεί να έχει μορφή πένας = ψηλαφητής).
• 2ο σύστημα — ηλεκτρόδια από λάστιχο σιλικόνης εμπλουτισμένο με άνθρακα, πιο εύχρηστα και εύκαμπτα, που προσαρμόζονται καλύτερα στο δέρμα. Χρησιμοποιούνται είτε με νωπή σπογγώδη θήκη είτε χωρίς αυτή, με λεπτό στρώμα ειδικού gel στην επιφάνεια επαφής (εικ. 4.2). Συγκρατούνται με Velcro ή αυτοκόλλητες ταινίες. Αναγνώριση: μαύρο-γκρι εύκαμπτο λάστιχο, δεν χρειάζεται απαραίτητα θήκη, εφαρμόζεται με gel.
• Στο εργαστήριο υπάρχουν επίσης ειδικά ηλεκτρόδια ιοντοφόρεσης (κλασικά μολύβδου με vetex ή σύγχρονα αυτοκόλλητα με gel και χλωριωμένο άργυρο), ηλεκτρόδια με βεντούζες και πλακέ για παρεμβαλλόμενα, αυτοκόλλητα άνθρακα-σιλικόνης για TENS, καθώς και τύμπανα-κεφαλές για διαθερμίες-υπέρηχους (πίνακας σελ. 56-57).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Δύο συστήματα: μεταλλικές εύκαμπτες πλάκες με βρεγμένη θήκη (γάζα/σπόγγος/Wettex, νερό με αλάτι-σόδα) και λαστιχένια σιλικόνης-άνθρακα (με σπογγώδη θήκη ή gel)· αναγνώριση από υλικό, ευκαμψία, ανάγκη θήκης-gel, μέγεθος (ίδια = διπολική, μικρό-μεγάλο = μονοπολική, ψηλαφητής).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Φροντίδα, επιλογή, εφαρμογή ηλεκτροδίων

Ερώτηση: Τι γνωρίζεις για την: ● Φροντίδα των ηλεκτροδίων ● Επιλογή των ηλεκτροδίων ● Εφαρμογή των ηλεκτροδίων

Απάντηση:

• Φροντίδα των ηλεκτροδίων (σελ. 53, 58): καθημερινός οπτικός έλεγχος της κατάστασης ηλεκτροδίων, καλωδίων και βυσμάτων· σχολαστικός καθαρισμός μετά από κάθε συνεδρία με κατάλληλα καθαριστικά ή οινόπνευμα· τα σφουγγαράκια-θήκες πλένονται με νερό και σαπούνι και απαραίτητα στεγνώνουν· οι ταινίες συγκράτησης (αν δεν είναι μιας χρήσης ή ατομικές) πλένονται κάθε 2-3 ημέρες. Στόχοι: αποδοτική λειτουργία, μακροζωία, αποφυγή ανεπιθύμητων καταστάσεων και μετάδοσης μικροβίων.
• Επιλογή των ηλεκτροδίων (σελ. 51-52, 56-57): ανάλογα με τη συσκευή-τύπο ρεύματος (ιοντοφόρεση 2, TENS 4, διαδυναμικά 2 μεταλλικά ή λαστιχένια), το μέγεθος της περιοχής και το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα: ίδιο αποτέλεσμα κάτω από τα δύο → ίδιες διαστάσεις (διπολική μέθοδος)· διαφορετικά αποτελέσματα → ένα μεγάλο και ένα μικρό (μονοπολική) — το μικρό έχει μεγαλύτερη πυκνότητα ρεύματος, είναι το αρνητικό/ενεργό/κάθοδος (ψηλαφητής), το μεγάλο το θετικό/ουδέτερο/άνοδος. Επιλέγεται επίσης το πάχος της θήκης και το ποσό νερού ανάλογα με το δέρμα.
• Εφαρμογή των ηλεκτροδίων (σελ. 52-54): δέρμα απογυμνωμένο, στεγνό και απόλυτα καθαρό (πλύσιμο, οινόπνευμα), έλεγχος αισθητικότητας-επιφάνειας· θήκες επαρκώς βρεγμένες (νερό με αλάτι ή σόδα) ή λεπτό στρώμα gel στα λαστιχένια· τοποθέτηση στις κατάλληλες θέσεις (κινητικά σημεία, γύρω από τον πόνο κ.λπ. — τις καθορίζει ο φυσικοθεραπευτής) και καλή συγκράτηση με αυτοκόλλητες ταινίες ή Velcro, ώστε να εφάπτονται σε όλη τους την έκταση (αλλιώς αυξημένη πυκνότητα-έγκαυμα)· σύνδεση με τις σωστές υποδοχές-πολικότητα, με τη συσκευή κλειστή και την ένταση στο μηδέν· κάθε μετακίνηση γίνεται μόνο στις παύσεις με μηδενισμένη ένταση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Φροντίδα: καθημερινός έλεγχος, καθαρισμός μετά από κάθε συνεδρία, πλύσιμο-στέγνωμα θηκών· επιλογή: κατά συσκευή, περιοχή και αποτέλεσμα (διπολική ίδια μεγέθη / μονοπολική μικρό ενεργό-κάθοδος, μεγάλο άνοδος)· εφαρμογή: καθαρό στεγνό δέρμα, βρεγμένες θήκες ή gel, σωστή θέση-πολικότητα, καλή συγκράτηση, με ένταση στο μηδέν.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Τεχνικός έλεγχος συσκευής

Ερώτηση: Στο εργαστήριο δείξε και περίγραψε τον τεχνικό έλεγχο μιας ηλεκτρικής συσκευής. Αιτιολόγησε.

Απάντηση:

• Τεχνικός έλεγχος συσκευής (σελ. 53, 58):
• Καθημερινά:
  • Οπτικός έλεγχος όλων των καλωδίων ηλεκτρικής παροχής (πρίζα, καλώδια και βύσματα ηλεκτροδίων).
  • Οπτικός έλεγχος του πίνακα ελέγχου: φωτεινές ενδείξεις (λαμπάκια), κατάσταση διακοπτών — όλοι ανεξαιρέτως πρέπει να λειτουργούν σωστά.
  • Οπτικός έλεγχος κατάστασης ηλεκτροδίων και της σύνδεσής τους με τις αντίστοιχες υποδοχές.
• Πριν από κάθε συνεδρία:
  • Θέτουμε σε λειτουργία τη συσκευή και ελέγχουμε (test) τη σωστή λειτουργία της.
  • Προσέχουμε να μην εκτιθέμεθα στην εκπομπή ρεύματος, πεδίου κ.λπ. κατά τη δοκιμασία.
  • Προσέχουμε τα καλώδια να μην έρχονται σε επαφή με πλαστικά αντικείμενα, με το σώμα του ασθενή ή μεταξύ τους.
• Αιτιολόγηση: ο έλεγχος εξασφαλίζει την αποδοτικότερη λειτουργία, τη διατήρηση της συσκευής για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, την αποφυγή ανεπιθύμητων καταστάσεων από κακή λειτουργία (φθαρμένο καλώδιο ή ηλεκτρόδιο → ανώμαλη πυκνότητα ρεύματος, έγκαυμα, ηλεκτρικό shock, ηλεκτροπληξία) και την ασφάλεια χειριστή-ασθενούς. Μόνο αφού διαπιστωθεί ότι όλα λειτουργούν σωστά και έχει προετοιμαστεί ο ασθενής προχωρούμε στην εφαρμογή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Καθημερινά οπτικός έλεγχος καλωδίων-βυσμάτων, πίνακα ελέγχου (ενδείξεις, διακόπτες), ηλεκτροδίων· πριν από κάθε συνεδρία δοκιμή λειτουργίας χωρίς έκθεση του χειριστή και χωρίς επαφή καλωδίων· για αποδοτικότητα, διάρκεια ζωής, αποφυγή εγκαυμάτων-shock-δυσλειτουργιών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Επιλογή για διαδυναμικά

Ερώτηση: Πρόκειται να εφαρμόσουμε Διαδυναμικά. Να επιλέξεις την κατάλληλη συσκευή και τα ηλεκτρόδια.

Απάντηση:

• Σε κάθε φυσικοθεραπευτήριο οι συσκευές ηλεκτροθεραπείας είναι κατά κανόνα ειδικές για κάθε τύπο ρεύματος (ή σύνθετες με δυνατότητα επιλογής μορφής). Για διαδυναμικά (σελ. 56, 134):
• • Συσκευή: επιλέγουμε τη συσκευή διαδυναμικών ρευμάτων (ή σύνθετη συσκευή που παράγει διαδυναμικά — διακοπτόμενο παλμικό συνεχές χαμηλής συχνότητας, με επιλογή μορφών MF, DF, CP, LP, RS) και τη ρυθμίζουμε στη μορφή που καθορίζει ο υπεύθυνος φυσικοθεραπευτής.
  • Ηλεκτρόδια: 2 ηλεκτρόδια μεταλλικά ή λαστιχένια (πίνακας σελ. 56)· στην πράξη επίπεδα ηλεκτρόδια από καουτσούκ διαστάσεων 6, 9 ή 12 cm ή κυκλικά, τοποθετημένα σε βρεγμένα και στραγγισμένα σφουγγαράκια (ειδικές θήκες), ανάλογα με το μέγεθος της περιοχής (π.χ. 2 επίπεδα 9-12 cm για οσφυαλγία, 2 κυκλικά 6 cm για κυκλοφορικές διαταραχές, μικρά κυκλικά για επικονδυλίτιδα-τρίδυμο)· συγκράτηση με ελαστικούς ιμάντες.
  • Επειδή τα διαδυναμικά συνδυάζονται συχνά με ασκήσεις, προβλέπουμε θέση που επιτρέπει ελεύθερη κίνηση του μέλους.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Συσκευή διαδυναμικών (ή σύνθετη με μορφές MF/DF/CP/LP) και 2 ηλεκτρόδια μεταλλικά ή λαστιχένια (επίπεδα 6-12 cm ή κυκλικά) σε βρεγμένα σφουγγαράκια με ιμάντες, μέγεθος κατά την περιοχή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Θέση σε λειτουργία συσκευής

Ερώτηση: Περίγραψε πώς θέτουμε σε λειτουργία μια συσκευή ηλεκτροθεραπείας.

Απάντηση:

• Πριν από την έναρξη της εφαρμογής βεβαιωνόμαστε ότι (σελ. 54):
• 1. Η συσκευή είναι καθ' όλα εντάξει και τα ηλεκτρόδια έτοιμα (τεχνικός έλεγχος).
  2. Γνωρίζουμε τον τύπο του ρεύματος που θα εφαρμόσουμε (τον καθορίζει ο Φυσικοθεραπευτής) και τα προβλήματα-ιστορικό του ασθενούς (μας ενημερώνει ο Φυσικοθεραπευτής).
  3. Ο ασθενής είναι σε πρόσφορη θέση, έτοιμος (δέρμα καθαρό) και ενημερωμένος για το τι θα αισθανθεί, πότε να μας καλεί, τι να κάνει ή να μην κάνει.
  4. Η συσκευή είναι κλειστή (POWER στο OFF).
  5. Εφαρμόζουμε στις κατάλληλες θέσεις τα ηλεκτρόδια επαρκώς βρεγμένα και με καλή συγκράτηση.
  6. Ρυθμίζουμε τις παραμέτρους (χρόνο εφαρμογής, συχνότητα, παύσεις κ.λπ.) όπως όρισε ο Φυσικοθεραπευτής.
  7. Έχουμε κλειστή (στο 0) την ένταση του ρεύματος.
  8. Θέτουμε σε λειτουργία τη συσκευή (POWER στο ON).
  9. Σιγά-σιγά και προσεκτικά ανοίγουμε την ένταση, παρακολουθώντας τις αντιδράσεις του ασθενή· όταν αναφέρει το επιθυμητό αίσθημα (μυρμήγκιασμα, βεντουζάρισμα κ.λπ.) σταματάμε εκεί.
  10. Ουδέποτε τον αφήνουμε χωρίς επιτήρηση.
  11. Κατά τη διακοπή μηδενίζουμε πάλι την ένταση και στη συνέχεια γυρίζουμε το POWER στο OFF — αλλιώς ο ασθενής μπορεί να αισθανθεί ηλεκτρικό shock. Αφαιρούμε τα ηλεκτρόδια απαλά, ελέγχουμε το δέρμα και καταγράφουμε τις παραμέτρους.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Έλεγχος-ετοιμασία, γνώση ρεύματος-ιστορικού, ασθενής σε θέση και ενημερωμένος, POWER OFF, ηλεκτρόδια βρεγμένα-στερεωμένα, ρύθμιση παραμέτρων, ένταση στο 0, POWER ON, αργή αύξηση έντασης ως το επιθυμητό αίσθημα, συνεχής επιτήρηση, στο τέλος ένταση 0 και μετά POWER OFF.

Κριτήρια αξιολόγησης: