Λύσεις — Κεφάλαιο 3 (Ερωτήσεις σελ. 47)
Απαντήσεις στις 5 ερωτήσεις του κεφαλαίου 3.
Ερώτηση 1 — Συχνότητα θεραπευτικών ρευμάτων
Ερώτηση: Τι ονομάζουμε συχνότητα θεραπευτικών ηλεκτρικών ρευμάτων;
Απάντηση:
- Στην εφαρμοσμένη ηλεκτροθεραπεία, όταν μιλάμε για συχνότητα ηλεκτρικών θεραπευτικών ρευμάτων, εξ ορισμού αναφερόμαστε στον αριθμό των παλμών (κύκλων) σε ένα δευτερόλεπτο, ο οποίος εκφράζεται σε Hertz (Hz) (σελ. 33).
- Π.χ. 10 Hertz = 10 παλμοί (κύκλοι) ανά δευτερόλεπτο (Σύνοψη, σελ. 45). Στο διακοπτόμενο ρεύμα ο αριθμός των παλμών στη μονάδα του χρόνου είναι η συχνότητά του (εικ. 3.3: παλμός 10 ms + παύλα 90 ms → 10 Hz)· στο εναλλασσόμενο ένας κύκλος αποτελείται από μια θετική και μια αρνητική φάση. Με βάση τη συχνότητα διακρίνονται τα ρεύματα σε χαμηλόσυχνα, μέσης συχνότητας και υψίσυχνα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο αριθμός των παλμών (κύκλων) ανά δευτερόλεπτο, σε Hertz (Hz).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 2 — Διάκριση κατά συχνότητα
Ερώτηση: Πώς διακρίνουμε τα θεραπευτικά ηλεκτρικά ρεύματα ανάλογα με τη συχνότητα; Αναφέρατε ένα παράδειγμα από κάθε κατηγορία.
Απάντηση:
- Ανάλογα με τη συχνότητά τους, τα θεραπευτικά ηλεκτρικά ρεύματα διακρίνονται σε τρία είδη (σελ. 33-39, 40):
-
- Χαμηλόσυχνα — έως 1.000 Hz (1 kHz), ανεξαρτήτως κυματομορφής (συνεχή, διακοπτόμενα, εναλλασσόμενα). Παραδείγματα: Γαλβανικά (Ιοντοφόρεση), Διαδυναμικά, TENS.
- Μέσης συχνότητας — από 1.000 έως 4.000 Hz περίπου (1-4 kHz). Παραδείγματα: Παρεμβαλλόμενα ή διασταυρούμενα ρεύματα, ρεύματα «Ρωσικής μεθόδου».
- Υψίσυχνα — άνω των 10.000 Hz (10 kHz)· στην πράξη μετατρέπονται σε ηλεκτρομαγνητικό πεδίο που θερμαίνει τους ιστούς σε βάθος. Παραδείγματα: Διαθερμίες βραχέων κυμάτων, διαθερμίες μικροκυμάτων, υπέρηχοι.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Χαμηλόσυχνα ≤ 1.000 Hz (π.χ. TENS, Διαδυναμικά, Γαλβανικά)· μέσης 1.000-4.000 Hz (παρεμβαλλόμενα)· υψίσυχνα > 10.000 Hz (διαθερμίες, υπέρηχοι).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 3 — Χαρακτηριστικά θεραπευτικών ρευμάτων
Ερώτηση: Ποια είναι τα χαρακτηριστικά των θεραπευτικών ηλεκτρικών ρευμάτων;
Απάντηση:
- Τα χαρακτηριστικά των (χαμηλόσυχνων) θεραπευτικών ηλεκτρικών ρευμάτων, κατά τύπο (σελ. 38):
- Α) Συνεχή θεραπευτικά ρεύματα
- Αμιγώς συνεχή (Γαλβανικά): 1. σταθερή πολικότητα, 2. σταθερή φορά ροής ρεύματος, 3. σταθερή ένταση (τα ηλεκτρόδια της πηγής δεν αλλάζουν φορτία, όπως σε μπαταρία).
- Διακοπτόμενα ή παλμικά συνεχή: 1. σταθερή πολικότητα, 2. σταθερή φορά ροής, 3. περιοδικές διακοπές του ρεύματος (περιοδικός απότομος μηδενισμός της έντασης) — αλλεπάλληλοι παλμοί με παύσεις· μορφές τετραγωνική, τραπεζοειδής, τριγωνική.
- Β) Εναλλασσόμενα θεραπευτικά ρεύματα: 1. εναλλαγή πολικότητας, 2. εναλλαγή φοράς ροής ρεύματος, 3. περιοδικά μεταβαλλόμενη ένταση με θετική και αρνητική φάση (ημιτονοειδής καμπύλη· μονοφασικά, διφασικά, πολυφασικά· καμπύλες ημιτονοειδής, τετραγωνική, τριγωνική, τραπεζοειδής).
- Γενικά χαρακτηριστικά κάθε ρεύματος είναι η συχνότητα (Hz), η ένταση, η διάρκεια-μορφή του παλμού και οι παύσεις, που ρυθμίζονται στη συσκευή.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αμιγώς συνεχή: σταθερή πολικότητα-φορά-ένταση· διακοπτόμενα: σταθερή πολικότητα-φορά με περιοδικές διακοπές· εναλλασσόμενα: εναλλαγή πολικότητας-φοράς, περιοδικά μεταβαλλόμενη ένταση με θετική-αρνητική φάση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 4 — Αποτελέσματα στον οργανισμό
Ερώτηση: Ποια είναι τα αποτελέσματα των θεραπευτικών ηλεκτρικών ρευμάτων κατά την εφαρμογή τους στον ανθρώπινο οργανισμό;
Απάντηση:
- Τα αποτελέσματα εξαρτώνται από την κατηγορία συχνότητας (σελ. 34, 39, 42-43, 45):
- Χαμηλόσυχνα: μυϊκή σύσπαση (μυϊκός ερεθισμός), ελάττωση του πόνου (αισθητικός ερεθισμός — αναλγησία), τοπική αγγειοδιαστολή-υπεραιμία δέρματος, βελτίωση κυκλοφορίας, ελάττωση φλεγμονής και οιδήματος, αύξηση νευρικής διεγερσιμότητας, μείωση χρόνου επούλωσης τραυμάτων (και δυνατότητα καταστροφής-βλάβης ιστών)· η ιοντοφόρεση μεταφέρει φάρμακα.
- Μέσης συχνότητας (παρεμβαλλόμενα): βαθιές μυϊκές συσπάσεις, βελτίωση αιματικής και λεμφικής κυκλοφορίας, ελάττωση μυϊκού σπασμού, οιδήματος, φλεγμονής, ανακούφιση πόνου, αισθητικός-μυϊκός ερεθισμός.
- Υψίσυχνα (διαθερμίες, υπέρηχοι — ηλεκτρομαγνητικό πεδίο): αύξηση θερμοκρασίας ιστών σε βάθος, αύξηση αιματικής-λεμφικής ροής και μεταβολισμού, εφίδρωση, αύξηση παλμών-αναπνοών, μείωση αρτηριακής πίεσης, καταπράυνση αισθητικών νεύρων, ελάττωση μυϊκού σπασμού και ανελαστικότητας αρθρώσεων· υπέρηχοι επιπλέον μη θερμικά (μηχανικά): παρεμπόδιση ρίκνωσης, λύση συμφύσεων, διαπερατότητα μεμβράνης, επιτάχυνση επούλωσης, μικρομάλαξη, ελάττωση οιδήματος.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Χαμηλόσυχνα: σύσπαση, αναλγησία, αγγειοδιαστολή, κυκλοφορία, φλεγμονή-οίδημα· μέσης: βαθιές συσπάσεις, κυκλοφορία, σπασμός-οίδημα-πόνος· υψίσυχνα: θέρμανση σε βάθος, μεταβολισμός, εφίδρωση, σπασμός-ανελαστικότητα, μηχανικά αποτελέσματα υπερήχων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 5 — Επιλογή ρεύματος
Ερώτηση: Πώς επιλέγεται η εφαρμογή ενός θεραπευτικού ηλεκτρικού ρεύματος;
Προϋποθέσεις- Στόχοι.
Απάντηση:
- Κατά τη διάρκεια μιας φυσικοθεραπευτικής συνεδρίας ο Φυσικοθεραπευτής επιλέγει την εφαρμογή θεραπευτικών ηλεκτρικών ρευμάτων ανάλογα με (σελ. 44):
-
- Τις ιδιότητες των θεραπευτικών ηλεκτρικών ρευμάτων (φυσικές, χημικές, βιολογικές κ.λπ.) και τα χαρακτηριστικά τους (συχνότητα, τύπος, μορφή παλμού).
- Τις λεπτομέρειες του ιστορικού του ασθενούς (προϋπόθεση: γνώση αντενδείξεων — βηματοδότης, μεταλλικά στοιχεία, εγκυμοσύνη, αισθητικότητα, αλλεργίες).
- Τη γνώση του παρόντος προβλήματος που καλείται να επιλύσει (πάθηση, στάδιο, ιδιαιτερότητες).
- Τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα (στόχοι: αναλγησία, μυϊκός ερεθισμός, βελτίωση κυκλοφορίας, ελάττωση οιδήματος-φλεγμονής, θέρμανση, μεταφορά φαρμάκου κ.λπ.).
- Η επιλογή του είδους του ρεύματος και των παραμέτρων είναι ευθύνη του φυσικοθεραπευτή· ο βοηθός πρέπει να γνωρίζει τα βασικά για να ρυθμίζει σωστά τη συσκευή (σελ. 85).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με βάση τις ιδιότητες-χαρακτηριστικά των ρευμάτων, το ιστορικό του ασθενούς, τη γνώση του προβλήματος και τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα — ευθύνη του φυσικοθεραπευτή.
Κριτήρια αξιολόγησης: