Λύσεις — Κεφάλαιο 5 (Ερωτήσεις σελ. 61) – ΗΛΕΚΤΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 5 (Ερωτήσεις σελ. 61)

Απαντήσεις στις 4 ερωτήσεις του κεφαλαίου 5.

Ερώτηση 1 — Επιφανειακά θερμοθεραπευτικά μέσα

Ερώτηση: Ποια είναι τα επιφανειακά θερμοθεραπευτικά μέσα;

Απάντηση:

• Επιφανειακή θέρμανση προκαλεί κάθε μέσο που αυξάνει τη θερμοκρασία σε βάθος 1 έως 10 mm (μηχανισμός μεταφοράς θερμότητας από τους επιφανειακούς ιστούς προς τους βαθύτερους, σελ. 22-23). Τα επιφανειακά θερμοθεραπευτικά μέσα είναι:

• • Η υπέρυθρη και η υπεριώδης ακτινοβολία (ακτινοβολούμενη θερμότητα — η υπεριώδης χαρακτηρίζεται «επιφανειακό θερμοθεραπευτικό μέσο», σελ. 61).
  • Τα θερμά επιθέματα (βάθος ~1 mm).
  • Τα παραφινόλουτρα (βάθος μερικών χιλιοστών).
  • Τα δινόλουτρα.
  • Τα ατμόλουτρα (sauna), ο θερμός αέρας (αερόθερμα), οι θερμοφόρες-πηλός και οποιοδήποτε άλλο μέσο προκαλεί επιφανειακή αύξηση θερμοκρασίας (σελ. 22, 25-26).

  Αντίθετα, εν τω βάθει θέρμανση (μετατροπή ενέργειας σε θερμότητα σε βάθος > 10 mm) προκαλούν η διαθερμία βραχέων κυμάτων, η διαθερμία μικροκυμάτων και οι υπέρηχοι.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Υπέρυθρη και υπεριώδης ακτινοβολία, θερμά επιθέματα, παραφινόλουτρα, δινόλουτρα, ατμόλουτρα-θερμός αέρας, θερμοφόρες-πηλός (βάθος 1-10 mm)· όχι διαθερμίες-υπέρηχοι (εν τω βάθει).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Υπεριώδης και «αδύναμα» οστά

Ερώτηση: Ποιο ρόλο μπορεί να παίξει η υπεριώδης ακτινοβολία στα άτομα με “αδύναμα” οστά;

Απάντηση:

• Η έκθεση του δέρματος στην υπεριώδη ακτινοβολία είναι απαραίτητη για τη μετατροπή της προβιταμίνης D σε βιταμίνη D (σελ. 60) — η σύνθεση της βιταμίνης D είναι ένα από τα τέσσερα κύρια αποτελέσματα της UV στα κύτταρα του δέρματος.
• Η βιταμίνη D παίζει πρωταρχικό ρόλο στον μεταβολισμό των οστών, ελέγχοντας την απορρόφηση του ασβεστίου. Επομένως, σε άτομα με «αδύναμα» οστά (π.χ. οστεοπόρωση, οστεομαλακία, ραχίτιδα, έλλειψη βιταμίνης D από ανεπαρκή έκθεση στον ήλιο), η ελεγχόμενη έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία μπορεί να αυξήσει τη σύνθεση βιταμίνης D, να βελτιώσει την απορρόφηση ασβεστίου και έτσι να συμβάλει στην ενίσχυση-ανοργανοποίηση των οστών. Το αποτέλεσμα εξαρτάται από το μήκος κύματος, την ένταση που φθάνει στο δέρμα και το βάθος διείσδυσης, και η εφαρμογή γίνεται πάντα με τη σωστή δόση (Ε.Ε.Δ.) και τις προφυλάξεις.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μετατρέπει την προβιταμίνη D σε βιταμίνη D, που ελέγχει την απορρόφηση ασβεστίου και τον μεταβολισμό των οστών — άρα βοηθά στην ενίσχυση των «αδύναμων» οστών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Παράγοντες αποτελεσμάτων UV

Ερώτηση: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τα αποτελέσματα της υπεριώδους ακτινοβολίας;

Απάντηση:

• Όλα τα αποτελέσματα της υπεριώδους ακτινοβολίας εξαρτώνται από το μήκος κύματος της ακτινοβολίας, από την ένταση με την οποία φθάνει στο δέρμα, καθώς και από το βάθος διείσδυσής της (σελ. 60) — δηλαδή από τη δέσμη (UVA, UVB, UVC), την ισχύ της πηγής, την απόσταση της λάμπας και τη γωνία πρόσπτωσης.
• Στο εργαστηριακό μέρος προστίθενται οι παράγοντες που καθορίζουν την ευαισθησία του δέρματος και άρα τη δόση: η χρώση του δέρματος (ανοιχτόχρωμοι, κόκκινα μαλλιά → φωτοευαισθησία· τα άτομα που παθαίνουν εύκολα έγκαυμα εκτίθενται λιγότερο· «μαύρισμα» → μειωμένη ευαισθησία), η ηλικία, η φαρμακευτική αγωγή (φωτοευαισθητοποιές ουσίες: κυανίνες, τετρακυκλίνες, αλκοόλ, ανθρακόπισσα), πρόσφατη ακτινοθεραπεία X ή προηγούμενα εγκαύματα, ακόμη και τροφές (αστακός, αυγό, μούρα) (σελ. 63, 66-67). Επίσης ο χρόνος έκθεσης και η απόσταση της λάμπας (η δόση = Ε.Ε.Δ. ρυθμίζεται με +35-50% χρόνο ανά συνεδρία και μείωση απόστασης 2,5 cm) και η συχνότητα των θεραπειών (νέα δόση μόνο μετά την εξαφάνιση των αποτελεσμάτων της προηγούμενης).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το μήκος κύματος (δέσμη), η ένταση που φθάνει στο δέρμα και το βάθος διείσδυσης· επιπλέον η ευαισθησία του δέρματος (χρώση, ηλικία, φάρμακα-φωτοευαισθησία), ο χρόνος έκθεσης, η απόσταση της λάμπας και η συχνότητα των συνεδριών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Αποτελέσματα UV στο δέρμα και τον οργανισμό

Ερώτηση: Ποια είναι τα αποτελέσματα της υπεριώδους ακτινοβολίας στο δέρμα και γενικότερα στον οργανισμό μας;

Απάντηση:

• Οι αλλαγές στα κύτταρα του σώματος από την έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία γίνονται εμφανείς μετά από μία ώρα και είναι (σελ. 59-60):
• Στο δέρμα: α) Εμφάνιση ερυθήματος — οφείλεται στη διαστολή των επιφανειακών αγγείων· είναι το πρώτο στάδιο του εγκαύματος, γι' αυτό προσοχή σε συχνή και έντονη έκθεση. β) Εμφάνιση φαιού επιδερμικού χρώματος («μαύρισμα») — αυξημένη παραγωγή μελανίνης, που μειώνει τη διείσδυση των UV στους εν τω βάθει ιστούς και δρα προστατευτικά. γ) Επιδερμική υπερπλασία (πάχυνση) των επιφανειακών στιβάδων, περίπου μετά από 72 ώρες· διατηρείται αρκετές εβδομάδες με συνεχή έκθεση. δ) Σύνθεση της βιταμίνης D (προβιταμίνη D → βιταμίνη D) — μεταβολισμός οστών, απορρόφηση ασβεστίου.
• Γενικότερα στον οργανισμό: α) ενισχύει το αμυντικό σύστημα, β) έχει βακτηριοκτόνο δράση (γι' αυτό βοηθά στην επούλωση τραυμάτων, κατακλίσεων), γ) γενικά μπορεί να βελτιώσει τον ύπνο και την όρεξη. Όλα εξαρτώνται από μήκος κύματος, ένταση και βάθος διείσδυσης· σε λάθος εφαρμογή: έγκαυμα, πρώιμη γήρανση, καρκινογένεση, βλάβες ματιών, ναυτία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Δέρμα: ερύθημα (αγγειοδιαστολή), μαύρισμα (μελανίνη — προστατευτικό), επιδερμική υπερπλασία (72 ώρες), σύνθεση βιταμίνης D· οργανισμός: ενίσχυση άμυνας, βακτηριοκτόνος δράση, βελτίωση ύπνου-όρεξης.

Κριτήρια αξιολόγησης: