Λύσεις — Κεφάλαιο 10 (Ερωτήσεις σελ. 151) – ΗΛΕΚΤΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 10 (Ερωτήσεις σελ. 151)

Απαντήσεις στις 5 ερωτήσεις του κεφαλαίου 10.

Ερώτηση 1 — Έννοια μαγνητικού πεδίου

Ερώτηση: Πώς αντιλαμβάνεστε την έννοια του μαγνητικού πεδίου; Δώστε παραδείγματα.

Απάντηση:

• Μαγνητικό πεδίο ορίζουμε την περιοχή εκείνη του χώρου μέσα στην οποία εξασκούνται δυνάμεις πάνω σε κινούμενα (ηλεκτρικά) φορτία (σελ. 147). Δεν είναι ύλη αλλά μια ιδιότητα του χώρου γύρω από μαγνήτες ή ρευματοφόρους αγωγούς: κάθε φορτίο που κινείται μέσα του δέχεται δύναμη.
• Παραδείγματα (σελ. 147):
  • Το μαγνητικό πεδίο της γης, που εξασκεί δυνάμεις πάνω στα ελεύθερα ιόντα (ηλεκτρικά φορτία) που κινούνται στην ατμόσφαιρα (και προσανατολίζει την πυξίδα).
  • Οι φυσικοί μαγνήτες (μαγνητίτης Fe3O4).
  • Οι αγωγοί που φέρουν σπείρες ελικοειδών περιελίξεων (πηνία): όταν διαρρέονται από εναλλασσόμενο ρεύμα δημιουργούν ηλεκτρικό και μαγνητικό πεδίο — στις χαμηλές συχνότητες (3 Hz-3 kHz) υπερέχει το μαγνητικό.
  • Τα πηνία της συσκευής μαγνητοθεραπείας (φορητά 12×12 cm, κρεβάτι με πηνίο Ø 68 cm κ.λπ.), που παράγουν τεχνητά παλμικό μαγνητικό πεδίο 0,5-100 Hz έως 150 Gauss· η μαγνητοθεραπεία χρησιμοποιεί τις ιδιότητες αυτού του πεδίου πάνω στους βιολογικούς ιστούς (επίδραση στο αρνητικό φορτίο τους και στην ανταλλαγή ιόντων Na-K στην κυτταρική μεμβράνη).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η περιοχή του χώρου όπου εξασκούνται δυνάμεις σε κινούμενα φορτία· παραδείγματα: μαγνητικό πεδίο της γης (ιόντα ατμόσφαιρας, πυξίδα), φυσικοί μαγνήτες Fe3O4, πηνία με εναλλασσόμενο ρεύμα, πηνία της συσκευής μαγνητοθεραπείας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Συχνότητες υπεροχής μαγνητικού

Ερώτηση: Σε ποιες συχνότητες υπερέχει το μαγνητικό πεδίο από το ηλεκτρικό;

Απάντηση:

• Οι αγωγοί με σπείρες (πηνία), όταν διαρρέονται από εναλλασσόμενο ρεύμα, δημιουργούν ηλεκτρικό και μαγνητικό πεδίο. Στις χαμηλές συχνότητες, από 3 Hz έως 3 kHz, το μαγνητικό πεδίο υπερέχει του ηλεκτρικού, ενώ στις μεγαλύτερες συχνότητες υπερέχει το ηλεκτρικό πεδίο (σελ. 147).
• Ειδικότερα: σε συχνότητες κάτω των 3 Hz το μαγνητικό πεδίο είναι το κυρίαρχο, ενώ για συσκευές με συχνότητα πάνω από 27 MHz η θεραπεία μετατρέπεται σε ηλεκτρομαγνητοθεραπεία (όπως η διαθερμία βραχέων κυμάτων στα 27,12 MHz). Γι' αυτό οι συσκευές μαγνητοθεραπείας χρησιμοποιούν υπερβολικά χαμηλή συχνότητα (Extremely Low Frequency — ELF), 0,5-100 Hz, ώστε να μην προκαλούν θέρμανση των ιστών — η μαγνητοθεραπεία είναι απόλυτα «ψυχρή» θεραπεία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στις χαμηλές συχνότητες 3 Hz - 3 kHz (κάτω των 3 Hz κυρίαρχο)· στις μεγαλύτερες υπερέχει το ηλεκτρικό και πάνω από 27 MHz γίνεται ηλεκτρομαγνητοθεραπεία· οι συσκευές λειτουργούν σε ELF 0,5-100 Hz.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Θεραπευτικά αποτελέσματα

Ερώτηση: Ποια τα θεραπευτικά αποτελέσματα από την εφαρμογή των μαγνητικών πεδίων;

Απάντηση:

• Τα θεραπευτικά αποτελέσματα από την εφαρμογή των μαγνητικών πεδίων είναι (σελ. 148):
• α. Αύξηση του μεταβολισμού και της βιολογικής δραστηριότητας των κυττάρων. β. Αύξηση της απορρόφησης του οξυγόνου. γ. Αύξηση της ροής του αίματος. δ. Μείωση της φλεγμονής. ε. Επιτάχυνση της πόρωσης των καταγμάτων.
• Οφείλονται στην επίδραση του πεδίου στο αρνητικό φορτίο των ιστών και στην ανταλλαγή ιόντων Na-K στην κυτταρική μεμβράνη, που επηρεάζει πολλές λειτουργίες: μεγαλύτερη απελευθέρωση ενδορφινών (μείωση πόνου), ρύθμιση ανταλλαγής υγρών (μείωση οιδήματος), μεταβολές συμπαθητικού-παρασυμπαθητικού, αύξηση άμυνας (λευκά, αιμοπετάλια, γ-σφαιρίνη), περισσότεροι οστεοβλάστες-λιγότεροι οστεοκλάστες (σελ. 147-148). Ανακεφαλαιωτικά, τα δύο σημαντικότερα κλινικά αποτελέσματα των παλμικών πεδίων 0,5-100 Hz: ισχυρή αντιφλεγμονώδης και αναλγητική δράση (μόνη ή με Laser) και γρήγορη πόρωση καταγμάτων-αναστολή οστεοπόρωσης — χωρίς αύξηση της θερμοκρασίας (σελ. 150).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αύξηση μεταβολισμού-βιολογικής δραστηριότητας κυττάρων, αύξηση απορρόφησης οξυγόνου, αύξηση ροής αίματος, μείωση φλεγμονής, επιτάχυνση πόρωσης καταγμάτων· κλινικά: αντιφλεγμονώδης-αναλγητική δράση και πόρωση-αναστολή οστεοπόρωσης, χωρίς θέρμανση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Παράμετροι συσκευής

Ερώτηση: Ποιες παραμέτρους ρυθμίζουμε στις συσκευές της μαγνητοθεραπείας ;

Απάντηση:

• Η χρήση της συσκευής είναι απλή, αφού μόνο τρεις παράμετροι καθορίζουν το είδος της θεραπείας (σελ. 152):

• 1. Η συχνότητα εκπομπής του μαγνητικού πεδίου — 0,5 έως 100 Hz.
  2. Η ένταση του παραγόμενου μαγνητικού πεδίου — ποσοστό 10-100 % σε 10 βαθμίδες, με παρεχόμενη ισχύ έως 150 Gauss ανά έξοδο.
  3. Ο χρόνος της θεραπείας — 1 έως 100 λεπτά.

  Ρυθμίζονται με τρεις περιστροφικούς ή ψηφιακούς επιλογείς (ή πλήκτρα αφής) στο πρόσθιο μέρος της συσκευής, με άμεση ένδειξη των προγραμματισμένων τιμών και ειδική ένδειξη-ακουστική σήμανση στο τέλος (σελ. 152-155). Οι τιμές επιλέγονται από τον πίνακα 10.2 ανάλογα με την πάθηση (π.χ. οσφυαλγία 6 Hz / 50 % / 20 min, κατάγματα 30 Hz / 60 % / 20 min, οστεοπόρωση 30 / 60 / 30, ημικρανία 6 / 20 / 12). Επιπλέον επιλέγονται τα πηνία (έως 4 έξοδοι) και η φορά τους — ίδια φορά = Total Body, αντίστροφη = Reverse Total Body — καθώς και έτοιμα ή αποθηκευμένα προγράμματα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τρεις παραμέτρους: συχνότητα εκπομπής (0,5-100 Hz), ένταση πεδίου (10-100 %, έως 150 Gauss/έξοδο) και χρόνο θεραπείας (1-100 λεπτά), σύμφωνα με τον πίνακα 10.2· επίσης πηνία και φορά (Total / Reverse Total Body).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Αντενδείξεις

Ερώτηση: Σε ποιες περιπτώσεις αντενδείκνυται η εφαρμογή των μαγνητικών πεδίων;

Απάντηση:

• Η μαγνητοθεραπεία αντενδείκνυται στις παρακάτω περιπτώσεις (σελ. 149):
• 1. Σε φυματίωση.
  2. Σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη.
  3. Σε ασθενείς που φέρουν βηματοδότη.
  4. Σε εγκύους.
  5. Σε ασθενείς με μηχανισμούς υποβοήθησης της ακοής ή άλλων λειτουργιών (ηλεκτρονικές συσκευές).
  6. Σε ασθενείς που φέρουν υλικά οστεοσύνθεσης.
• Παρατήρηση: κατά τη διάρκεια της μαγνητοθεραπείας απομακρύνουμε από τη θεραπευόμενη περιοχή τα μεταλλικά αντικείμενα, τα ρολόγια, τις χρυσές αλυσίδες και τα κινητά τηλέφωνα (σελ. 149, 155).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Φυματίωση, σακχαρώδης διαβήτης, βηματοδότης, εγκυμοσύνη, μηχανισμοί υποβοήθησης ακοής-άλλων λειτουργιών, υλικά οστεοσύνθεσης· απομάκρυνση μετάλλων, ρολογιών, αλυσίδων, κινητών.

Κριτήρια αξιολόγησης: