Λύσεις — Κεφάλαιο 5: Εγκατάσταση τμήματος ενδοδαπέδιου συστήματος κεντρικής θέρμανσης (σελ. 135) – ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 5: Εγκατάσταση τμήματος ενδοδαπέδιου συστήματος κεντρικής θέρμανσης

Ανοιχτές ερωτήσεις κατανόησης για το ενδοδαπέδιο σύστημα κεντρικής θέρμανσης: τη μελέτη, τη μετάδοση θερμότητας, τους σωλήνες, τη μόνωση του δαπέδου, τα πλεονεκτήματα, την τοποθέτηση του σωλήνα, το θερμομπετό και τη χρήση θερμαντικών σωμάτων.

Στοιχεία της μελέτης ενδοδαπέδιου συστήματος

Ερώτηση: Τι πρέπει να προσέχουμε ιδιαίτερα από τη μελέτη ενδοδαπεδίου συστήματος κεντρικής θέρμανσης;

Απάντηση:

• §5.2. Η μελέτη του ενδοδαπέδιου συστήματος καθορίζει την ισχύ των μηχανημάτων, τη θέση των σωλήνων, τη διατομή τους, το μήκος τους και τις αποστάσεις των σωλήνων στα θερμοκυκλώματα. Μερικές φορές, ανάλογα με τις θερμικές ανάγκες του χώρου, οι αποστάσεις των σωλήνων στα θερμοκυκλώματα δεν είναι σταθερές.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Από τη μελέτη ενδοδαπεδίου συστήματος κεντρικής θέρμανσης πρέπει να προσέξουμε ιδιαίτερα: την ισχύ των μηχανημάτων, τη θέση των σωλήνων, τη διατομή τους, το μήκος τους και τις αποστάσεις των σωλήνων στα θερμοκυκλώματα. Οι αποστάσεις αυτές δεν είναι πάντα σταθερές, αλλά καθορίζονται ανάλογα με τις θερμικές ανάγκες κάθε τμήματος του χώρου: όπου απαιτείται περισσότερο θερμικό φορτίο, οι σωλήνες τοποθετούνται πιο πυκνά (θερμική ζώνη), ενώ όπου δεν χρειάζεται μεγάλο θερμικό φορτίο, τοποθετούνται πιο αραιά. Η ακρίβεια στην τήρηση αυτών των στοιχείων της μελέτης είναι καθοριστική, αφού οι σωλήνες θα «θαφτούν» μέσα στο δάπεδο και τυχόν λάθος δύσκολα διορθώνεται μετά την ολοκλήρωση της εγκατάστασης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ισχύ μηχανημάτων, θέση/διατομή/μήκος σωλήνων και (μη σταθερές) αποστάσεις σωλήνων στα θερμοκυκλώματα ανάλογα με το θερμικό φορτίο κάθε ζώνης

Μετάδοση θερμότητας στο ενδοδαπέδιο σύστημα

Ερώτηση: Πώς μεταδίδεται η θερμότητα στους χώρους με το ενδοδαπέδιο σύστημα;

Απάντηση:

• §5.2. Η θερμότητα μεταδίδεται από τους σωλήνες μέσα στο δάπεδο και από εκεί εκπέμπεται στον χώρο. Η μετάδοση της θερμότητας γίνεται 60-65% με ακτινοβολία και 35-40% με «επαφή - μεταφορά».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο ενδοδαπέδιο σύστημα η θερμότητα μεταδίδεται από το νερό των θερμοκυκλωμάτων στο θερμομπετό (την τσιμεντοκονία που περιβάλλει τους σωλήνες) και από αυτό στο δάπεδο, από όπου τελικά εκπέμπεται στον χώρο. Η μετάδοση της θερμότητας από το δάπεδο στον χώρο γίνεται κατά 60-65% με ακτινοβολία (απευθείας θερμική ακτινοβολία από τη θερμή επιφάνεια του δαπέδου προς τα σώματα και τις επιφάνειες του χώρου) και κατά 35-40% με «επαφή-μεταφορά» (μεταφορά θερμότητας στον αέρα που έρχεται σε επαφή με το θερμό δάπεδο).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Από τους σωλήνες στο θερμομπετό και το δάπεδο, και από εκεί στον χώρο· 60-65% με ακτινοβολία και 35-40% με επαφή-μεταφορά

Σωλήνες ενδοδαπέδιου συστήματος

Ερώτηση: Τι σωλήνες χρησιμοποιούνται στο ενδοδαπέδιο σύστημα κεντρικής θέρμανσης;

Απάντηση:

• §5.2. Οι σωλήνες που χρησιμοποιούνται στα θερμοκυκλώματα του ενδοδαπέδιου (οριζόντιο) δικτύου είναι εύκαμπτοι, μονοί πλαστικοί ή εύκαμπτοι χαλκοσωλήνες χωρίς επένδυση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο οριζόντιο δίκτυο (θερμοκυκλώματα) του ενδοδαπέδιου συστήματος χρησιμοποιούνται εύκαμπτοι σωλήνες: είτε μονοί πλαστικοί σωλήνες είτε εύκαμπτοι χαλκοσωλήνες χωρίς επένδυση. Η ευκαμψία τους είναι απαραίτητη, ώστε να μπορούν να διαγράψουν την πορεία τους μέσα στο δάπεδο σε σχήμα μαιάνδρων, κύκλων ή S, χωρίς να χρειάζονται πολλές συγκολλήσεις ή ενώσεις μέσα στο θερμομπετό, σημείο όπου τυχόν διαρροή θα ήταν πολύ δύσκολο να εντοπιστεί και να επισκευαστεί.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Εύκαμπτοι σωλήνες: μονοί πλαστικοί ή εύκαμπτοι χαλκοσωλήνες χωρίς επένδυση

Υποχρεωτικότητα μόνωσης δαπέδου

Ερώτηση: Γιατί είναι ιδιαίτερα υποχρεωτική η μόνωση του δαπέδου στο σύστημα;

Απάντηση:

• §5.2.1. Πριν από την τοποθέτηση των σωλήνων εγκαθίσταται μονωτικό υπόστρωμα πάνω στο μπετόν, από μονωτικές πλάκες, για να μη διαχέεται η θερμότητα προς τα κάτω. Τοποθετείται μόνωση και περιμετρικά στο κάτω μέρος των τοίχων, για να αποφεύγονται «θερμογέφυρες» και να απορροφώνται οι συστολοδιαστολές του θερμομπετού.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η μόνωση του δαπέδου είναι ιδιαίτερα υποχρεωτική στο ενδοδαπέδιο σύστημα, γιατί χωρίς αυτή σημαντικό μέρος της θερμότητας που παράγεται από τους σωλήνες θα διαχεόταν προς τα κάτω (προς την πλάκα/το έδαφος) αντί να κατευθύνεται προς τον χώρο που θέλουμε να θερμάνουμε, με αποτέλεσμα μεγάλες θερμικές απώλειες και μειωμένη απόδοση. Γι' αυτό τοποθετούνται μονωτικές πλάκες πάνω στο μπετόν πριν από τους σωλήνες. Επιπλέον, τοποθετείται μόνωση περιμετρικά στο κάτω μέρος των τοίχων, ώστε να αποφεύγονται οι «θερμογέφυρες» (σημεία απευθείας θερμικής επικοινωνίας με τους τοίχους) και να απορροφώνται οι συστολοδιαστολές που υφίσταται το θερμομπετό λόγω των μεταβολών θερμοκρασίας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Για να μη διαχέεται η θερμότητα προς τα κάτω/τους τοίχους (θερμογέφυρες) και να απορροφώνται οι συστολοδιαστολές του θερμομπετού

Πλεονεκτήματα ενδοδαπέδιου συστήματος

Ερώτηση: Ποια τα πλεονεκτήματα του ενδοδαπέδιου συστήματος κεντρικής θέρμανσης;

Απάντηση:

• §5.3. Το ενδοδαπέδιο σύστημα προσφέρει ομοιογενή θερμοκρασία, περιορίζει τα ρεύματα αέρα, κατανέμει τη θερμοκρασία μέχρι το ύψος του ανθρώπου, δεν επηρεάζει την αρχιτεκτονική, δίνει ευχάριστη αίσθηση σε ψυχρά υλικά, αξιοποιεί εναλλακτικές πηγές θερμότητας και δίνει αίσθηση άνεσης-θαλπωρής.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το ενδοδαπέδιο σύστημα έχει τα εξής πλεονεκτήματα σε σύγκριση με τα άλλα συστήματα κεντρικής θέρμανσης: (1) προσφέρει ομοιογενή θερμοκρασία σε όλο το μήκος και πλάτος του χώρου· (2) περιορίζει τα ρεύματα αέρα, λόγω της μικρής διαφοράς θερμοκρασίας δαπέδου-αέρα· (3) κατανέμει τη θερμοκρασία μέχρι το ύψος του ανθρώπου, ελαττώνοντας τις απώλειες θερμότητας από την οροφή· (4) δεν επηρεάζει καθόλου την αρχιτεκτονική του χώρου, αφήνοντας ελεύθερες τις διακοσμητικές επιλογές· (5) δίνει ευχάριστη αίσθηση σε «ψυχρά» υλικά (μάρμαρο, πλακάκι, πέτρα) τον χειμώνα, ακόμη και με γυμνό πέλμα· (6) λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών λειτουργίας, μπορεί να αξιοποιεί εναλλακτικές πηγές θερμότητας, όπως ηλιακή ενέργεια ή αντλίες θερμότητας· και (7) γενικά δίνει αίσθηση άνεσης και θαλπωρής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ομοιογενής θερμοκρασία, λιγότερα ρεύματα αέρα, καλύτερη κατανομή θερμοκρασίας καθ' ύψος, ελευθερία αρχιτεκτονικής/διακόσμησης, άνεση σε ψυχρά δάπεδα, αξιοποίηση εναλλακτικών πηγών θερμότητας

Τοποθέτηση σωλήνα στο ενδοδαπέδιο σύστημα

Ερώτηση: Πώς τοποθετείται ο σωλήνας στο σύστημα αυτό;

Απάντηση:

• §5.2.1. Πριν από την τοποθέτηση των σωλήνων εγκαθίσταται μονωτικό υπόστρωμα πάνω στο μπετόν. Μετά τη μόνωση τοποθετείται πλαστική μεμβράνη. Πάνω απ' αυτό τοποθετούνται οι σωλήνες του θερμοκυκλώματος. Οι σωλήνες αυτοί καλύπτονται από τσιμεντοκονία πάχους 5-8 cm (θερμομπετό).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο σωλήνας στο ενδοδαπέδιο σύστημα τοποθετείται με την εξής σειρά: πρώτα εγκαθίσταται πάνω στο μπετόν το μονωτικό υπόστρωμα (μονωτικές πλάκες, με μόνωση και περιμετρικά στο κάτω μέρος των τοίχων), έπειτα τοποθετείται πάνω από τη μόνωση η πλαστική μεμβράνη (φράγμα υδρατμών, συνήθως πολυαιθυλένιο πάχους 0,4 mm). Πάνω από τη μεμβράνη τοποθετείται ο σωλήνας του θερμοκυκλώματος, στερεωμένος με επιδαπέδια στηρίγματα, σε διάταξη μαιάνδρων, κύκλων ή S, σύμφωνα με τη μελέτη. Τέλος, ο σωλήνας καλύπτεται εξ ολοκλήρου από τσιμεντοκονία πάχους 5-8 cm (το θερμομπετό), πάνω στην οποία τοποθετούνται στη συνέχεια οι τελικές επικαλύψεις του δαπέδου (ξύλο, πλακάκι, μοκέτα κ.λπ.).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Πάνω σε μονωτικό υπόστρωμα, μετά την πλαστική μεμβράνη, στερεωμένος με στηρίγματα και καλυμμένος με θερμομπετό (τσιμεντοκονία 5-8 cm)

Χρήση πλαστικής μεμβράνης

Ερώτηση: Γιατί χρησιμοποιείται η πλαστική μεμβράνη;

Απάντηση:

• §5.2.1. Μετά τη μόνωση, τοποθετείται πλαστική μεμβράνη, για φράγμα υδρατμών. Το υλικό αυτό, συνήθως, είναι από πολυαιθυλένιο πάχους 0,4 mm.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η πλαστική μεμβράνη χρησιμοποιείται ως φράγμα υδρατμών, δηλαδή εμποδίζει την υγρασία που τυχόν υπάρχει στο μπετόν ή στο έδαφος από κάτω να ανέβει μέσα στο θερμομπετό και στη μόνωση, κάτι που θα μείωνε τη μονωτική τους ικανότητα και θα δημιουργούσε προβλήματα φθοράς με τον καιρό. Τοποθετείται πάνω από το μονωτικό υπόστρωμα και πριν από τους σωλήνες, και είναι συνήθως κατασκευασμένη από πολυαιθυλένιο πάχους 0,4 mm.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Λειτουργεί ως φράγμα υδρατμών, εμποδίζοντας την υγρασία να ανέβει στη μόνωση/θερμομπετό

Πάχος θερμομπετού

Ερώτηση: Τι πάχος πρέπει να έχει το θερμομπετό;

Απάντηση:

• §5.2.1. Οι σωλήνες αυτοί καλύπτονται από τσιμεντοκονία πάχους 5-8 cm και το μίγμα της αποτελείται από χονδρόκοκκη άμμο 0-4mm, γαρμπίλι 8 mm, τσιμέντο, νερό και ειδικό γαλάκτωμα (πλαστικοποιητή).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το θερμομπετό, δηλαδή η τσιμεντοκονία που καλύπτει τους σωλήνες του θερμοκυκλώματος, πρέπει να έχει πάχος 5-8 cm. Το μίγμα του αποτελείται από χονδρόκοκκη άμμο διαμέτρου 0-4 mm, γαρμπίλι 8 mm, τσιμέντο, νερό και ειδικό γαλάκτωμα (πλαστικοποιητή), ώστε να αποκτά τις κατάλληλες ιδιότητες για να καλύπτει πλήρως τους σωλήνες και να λειτουργεί αποτελεσματικά σαν θερμοπομπός.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 5-8 cm

Πυκνότητα θερμοκυκλωμάτων στα σχέδια

Ερώτηση: Γιατί στα σχέδια τα θερμοκυκλώματα αλλού είναι πυκνά και αλλού αραιά;

Απάντηση:

• §5.2. Μερικές φορές, ανάλογα με τις θερμικές ανάγκες του χώρου, οι αποστάσεις των σωλήνων στα θερμοκυκλώματα δεν είναι σταθερές. Όπου δηλαδή απαιτείται περισσότερο θερμικό φορτίο, είναι πιο πυκνές (θερμική ζώνη), ενώ, όπου δεν χρειάζεται μεγάλο θερμικό φορτίο, είναι αραιές.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στα σχέδια τα θερμοκυκλώματα δεν έχουν πάντα σταθερές αποστάσεις μεταξύ των σωλήνων τους, γιατί η μελέτη προσαρμόζει την πυκνότητα των σωλήνων στις πραγματικές θερμικές ανάγκες κάθε τμήματος του χώρου. Στις περιοχές όπου απαιτείται μεγαλύτερο θερμικό φορτίο (π.χ. κοντά σε εξωτερικούς τοίχους, παράθυρα ή σε πιο ψυχρά σημεία του χώρου - «θερμικές ζώνες»), οι σωλήνες τοποθετούνται πιο πυκνά, ώστε να αποδίδεται περισσότερη θερμότητα στο συγκεκριμένο σημείο. Αντίθετα, στα σημεία όπου δεν χρειάζεται μεγάλο θερμικό φορτίο, οι σωλήνες τοποθετούνται πιο αραιά, εξοικονομώντας υλικό και αποφεύγοντας υπερθέρμανση του χώρου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Επειδή η πυκνότητα προσαρμόζεται στις θερμικές ανάγκες κάθε ζώνης: πυκνοί σωλήνες όπου χρειάζεται μεγαλύτερο θερμικό φορτίο, αραιοί όπου χρειάζεται λιγότερο

Θερμαντικό σώμα σε ενδοδαπέδιο σύστημα

Ερώτηση: Σε ενδοδαπέδιο σύστημα, μπορεί να τοποθετηθεί και θερμαντικό σώμα;

Απάντηση:

• §5.2, §5.4. Το οριζόντιο δίκτυο αποτελείται από τα λεγόμενα θερμοκυκλώματα και δε χρησιμοποιεί τα γνωστά θερμαντικά σώματα. Μερικές φορές δεν επαρκεί η θερμότητα που αποδίδει στον χώρο και απαιτείται πρόσθετη θερμική πηγή (κυρίως σε ψυχρές περιοχές).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κανονικά το ενδοδαπέδιο σύστημα δε χρησιμοποιεί τα γνωστά θερμαντικά σώματα, αφού η θερμότητα αποδίδεται απευθείας από το ίδιο το δάπεδο (θερμομπετό) στον χώρο. Ωστόσο, στην πράξη, μπορεί να τοποθετηθεί συμπληρωματικά και θερμαντικό σώμα (ή άλλη πρόσθετη θερμική πηγή) σε συνδυασμό με το ενδοδαπέδιο σύστημα, στις περιπτώσεις που η θερμότητα που αποδίδει το δάπεδο δεν επαρκεί για τις θερμικές ανάγκες του χώρου, κυρίως σε ψυχρές περιοχές ή σε χώρους με αυξημένες θερμικές απαιτήσεις, ώστε να καλύπτεται η επιπλέον απαιτούμενη θερμότητα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κανονικά όχι (το ενδοδαπέδιο δεν έχει θερμαντικά σώματα), αλλά μπορεί να προστεθεί συμπληρωματικά όταν η θερμότητα του δαπέδου δεν επαρκεί, κυρίως σε ψυχρές περιοχές