Λύσεις — Κεφάλαιο 11: Δοκιμαστικός Έλεγχος – Λειτουργία Εγκατάστασης Κεντρικής Θέρμανσης (σελ. 292) – ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 11: Δοκιμαστικός Έλεγχος - Λειτουργία Εγκατάστασης Κεντρικής Θέρμανσης

Ανοιχτές ερωτήσεις κατανόησης για την πλήρωση εγκαταστάσεων ανοιχτού και κλειστού τύπου, τον δοκιμαστικό έλεγχο διαρροών δικτύων υπό πίεση και τη δοκιμαστική λειτουργία της εγκατάστασης στα διάφορα συστήματα κεντρικής θέρμανσης, καθώς και τον ρόλο των καρτελών χαρακτηριστικών λειτουργίας.

Γιατί όχι πίεση δικτύου πόλης για έλεγχο διαρροών

Ερώτηση: Γιατί δεν χρησιμοποιούμε την πίεση του δικτύου νερού της πόλης, για τον έλεγχο διαρροών των δικτύων της εγκατάστασης μιας κεντρικής θέρμανσης;

Απάντηση:

• §11.3.6, ΠΡΟΣΟΧΗ. Η πίεση που επικρατεί στο νερό του δικτύου της πόλης μπορεί να φτάσει τις 8 ατμόσφαιρες. Ορισμένα εξαρτήματα και συσκευές της εγκατάστασης δεν αντέχουν σε τόσο υψηλή πίεση.
• §11.4.2-11.4.3. Χρησιμοποιείται ειδική υδραυλική συσκευή (πρέσα), που συνδέεται στο δίκτυο και πιέζει το νερό της εγκατάστασης. Η πίεση στο μανόμετρο της συσκευής αρχίζει να ανεβαίνει και, μόλις φτάσει τις 10 ατμόσφαιρες ή 10 bar, σταματήστε και κλείστε τη βάνα του δικτύου νερού της πόλης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Δεν χρησιμοποιούμε την πίεση του δικτύου πόλης για τον έλεγχο διαρροών γιατί ο δοκιμαστικός έλεγχος στεγανότητας απαιτεί μια συγκεκριμένη, ελεγχόμενη και σταθερή πίεση δοκιμής (π.χ. 10 ατμόσφαιρες/bar), η οποία πρέπει να διατηρείται αμετάβλητη επί αρκετές ώρες (π.χ. 8 ώρες), ώστε να είναι αξιόπιστος ο έλεγχος στεγανότητας του δικτύου. Η πίεση του δικτύου πόλης είναι μεταβλητή και δεν μπορεί να ρυθμιστεί με ακρίβεια στην επιθυμητή τιμή δοκιμής. Επιπλέον, η πίεση του νερού της πόλης μπορεί να φτάσει τις 8 ατμόσφαιρες, τιμή που ορισμένα εξαρτήματα και συσκευές της εγκατάστασης (π.χ. ορισμένοι τύποι θερμαντικών σωμάτων) δεν αντέχουν χωρίς έλεγχο. Γι' αυτό, για τον έλεγχο διαρροών χρησιμοποιείται ειδική υδραυλική συσκευή (πρέσα), που συνδέεται στο δίκτυο και ανεβάζει σταδιακά, με ελεγχόμενο τρόπο, την πίεση μέχρι την καθορισμένη τιμή δοκιμής (π.χ. 10 bar), οπότε κλείνει η βάνα του δικτύου πόλης και η εγκατάσταση παραμένει υπό αυτή τη σταθερή πίεση για τον απαιτούμενο χρόνο ελέγχου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Χρειάζεται σταθερή, ελεγχόμενη πίεση δοκιμής (10 bar) για αρκετές ώρες· η πίεση πόλης είναι μεταβλητή και μπορεί να φτάσει επικίνδυνα τα 8 atm για κάποια εξαρτήματα — γι' αυτό χρησιμοποιείται ειδική συσκευή συμπίεσης (πρέσα)

Σκοπός εξαέρωσης θερμαντικών σωμάτων

Ερώτηση: Γιατί επιβάλλεται η εξαέρωση των θερμαντικών σωμάτων;

Απάντηση:

• §11.3.5, βήμα 11 / §11.3.7, βήμα 4. Αρχίστε να κάνετε εξαέρωση σταδιακά, από τα χαμηλότερα θερμαντικά σώματα προς τα υψηλότερα, μέχρι να τρέξει νερό από τα εξαεριστικά των σωμάτων. Όταν ολοκληρωθεί η εξαέρωση, πρέπει να μη ρέει νερό του δικτύου πόλης προς την εγκατάσταση.
• §11.5.2, Γενικές ενέργειες, βήμα 10. Εξαερώστε όλα τα σώματα της εγκατάστασης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η εξαέρωση επιβάλλεται γιατί κατά την πλήρωση της εγκατάστασης με νερό, μέσα στους σωλήνες και τα θερμαντικά σώματα παγιδεύεται αέρας. Αν ο αέρας αυτός δεν απομακρυνθεί, σχηματίζει «τσέπες αέρα» μέσα στα θερμαντικά σώματα και τα δίκτυα, οι οποίες εμποδίζουν την ομαλή κυκλοφορία του νερού και μειώνουν ή αναιρούν την απόδοση των θερμαντικών σωμάτων, τα οποία μένουν εν μέρει ή ολικά κρύα, παρότι κυκλοφορεί ζεστό νερό στο δίκτυο. Γι' αυτό, τόσο στην πλήρωση ανοιχτού όσο και κλειστού τύπου εγκατάστασης, γίνεται σταδιακή εξαέρωση από τα χαμηλότερα προς τα υψηλότερα θερμαντικά σώματα, μέχρι να τρέξει νερό (χωρίς αέρα) από τα εξαεριστικά τους, ώστε να εξασφαλιστεί η σωστή και ομοιόμορφη λειτουργία της εγκατάστασης· η ίδια διαδικασία επαναλαμβάνεται και κατά τη δοκιμαστική λειτουργία της εγκατάστασης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Απομακρύνει τον παγιδευμένο αέρα από σωλήνες/σώματα ώστε να μην εμποδίζεται η κυκλοφορία του νερού και να αποδίδουν σωστά τα θερμαντικά σώματα

Έλεγχος κατά τη συμπίεση δικτύου

Ερώτηση: Τι ελέγχουμε κατά τη συμπίεση νερού του δικτύου μιας εγκατάστασης;

Απάντηση:

• §11.4.3, Μέτρα προστασίας. Κατά τη διάρκεια της συμπίεσης (πρεσαρίσματος) των δικτύων, ελέγξτε τις στηρίξεις των σωλήνων και θερμαντικών σωμάτων.
• §11.4.3, Πορεία εργασίας. Περιμένετε 8 ώρες και συγχρόνως ελέγχετε το δίκτυο, για τυχόν διαρροές. Μετά από τις 8 ώρες, παρατηρήστε την ένδειξη του μανομέτρου. Αν η πίεση είναι μικρότερη των 10 ατμοσφαιρών ή bar, τότε υπάρχει διαρροή στο δίκτυο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά τη συμπίεση (πρεσάρισμα) νερού του δικτύου μιας εγκατάστασης ελέγχουμε: τις στηρίξεις των σωλήνων και θερμαντικών σωμάτων, ώστε να αντέχουν στην αυξημένη πίεση χωρίς μετατοπίσεις ή βλάβες· την ένδειξη του μανομέτρου της συσκευής συμπίεσης, ώστε η πίεση να ανέβει στην προβλεπόμενη τιμή δοκιμής (π.χ. 10 ατμόσφαιρες/bar)· τη στεγανότητα όλου του δικτύου για τυχόν διαρροές, καθ' όλη τη διάρκεια παραμονής του υπό πίεση (π.χ. επί 8 ώρες)· και, μετά το πέρας αυτού του χρόνου, αν η πίεση παραμένει σταθερή στην τιμή δοκιμής ή έχει πέσει — πτώση πίεσης σημαίνει ύπαρξη διαρροής στο δίκτυο, οπότε εντοπίζεται και επισκευάζεται η βλάβη πριν συνεχιστεί η διαδικασία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Στηρίξεις σωλήνων/σωμάτων, την ένδειξη του μανομέτρου (πτώση πίεσης = διαρροή) και τη στεγανότητα όλου του δικτύου επί αρκετές ώρες υπό πίεση

Έλεγχος ποιότητας καύσης και αυτονομίας

Ερώτηση: Για να ελέγξετε την ποιότητα καύσης και την αυτονομία του συστήματος μιας κεντρικής θέρμανσης, ποιες ενέργειες ακολουθείτε;

Απάντηση:

• §11.5.2, Γενικές ενέργειες, βήματα 6-7. Θέσετε σε λειτουργία τον καυστήρα και μετά από μισή ώρα λειτουργίας του, με τη συνεργασία του τεχνίτη-συντηρητή κεντρικών θερμάνσεων, να κάνετε μετρήσεις σχετικά με την απόδοση της καύσης. Παρακολουθήστε τον χρόνο σταθεροποίησης της καύσης.
• §11.5.2, Για μονοσωλήνιο/ενδοδαπέδιο σύστημα. Ελέγξτε το σύστημα αυτονομίας, σε συνεργασία με τον τεχνίτη-συντηρητή κεντρικής θέρμανσης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Για τον έλεγχο της ποιότητας καύσης, θέτουμε σε λειτουργία τον καυστήρα και, μετά από περίπου μισή ώρα λειτουργίας, σε συνεργασία με τον τεχνίτη-συντηρητή κεντρικών θερμάνσεων, κάνουμε μετρήσεις σχετικά με την απόδοση της καύσης, ενώ παράλληλα παρακολουθούμε τον χρόνο που χρειάζεται η καύση για να σταθεροποιηθεί. Για τον έλεγχο της αυτονομίας του συστήματος (στο μονοσωλήνιο ή στο ενδοδαπέδιο σύστημα, όπου εφαρμόζεται η αυτονομία), ελέγχουμε, σε συνεργασία με τον τεχνίτη-συντηρητή κεντρικής θέρμανσης, τη σωστή λειτουργία των θερμοστατών χώρου, των ηλεκτροβανών αυτονομίας και του κεντρικού δέκτη εντολών, ώστε να επιβεβαιώσουμε ότι κάθε χώρος ή διαμέρισμα θερμαίνεται ανεξάρτητα, σύμφωνα με τις επιλεγμένες ρυθμίσεις του.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Καύση: θέση καυστήρα σε λειτουργία, μετρήσεις απόδοσης μετά από μισή ώρα με τον τεχνίτη-συντηρητή, παρακολούθηση σταθεροποίησης· Αυτονομία: έλεγχος θερμοστατών/ηλεκτροβανών/Κ.Δ.Ε. σε συνεργασία με τον τεχνίτη-συντηρητή

Μονοσωλήνιο - ενδοδαπέδιο σύστημα στη δοκιμαστική λειτουργία

Ερώτηση: Αναφέρετε τις διαφορετικές ενέργειες που γίνονται στο μονοσωλήνιο σύστημα και το ενδοδαπέδιο σύστημα, αντίστοιχα, κατά τη δοκιμαστική τους λειτουργία.

Απάντηση:

• §11.5.2, Για μονοσωλήνιο σύστημα. Συμβουλευτείτε τη μελέτη και εντοπίστε τα κυκλώματα εκείνα που απαιτούν στραγγαλισμούς. Στη συνέχεια, ρυθμίστε τις ρυθμιστικές βαλβίδες, ώστε να γίνουν οι στραγγαλισμοί. Με τα θερμόμετρα χώρου και επαφής, ελέγξτε τις θερμοκρασίες των χώρων και των σωμάτων. Διαπιστώστε αν συμφωνούν με τις αρχικές προδιαγραφές της μελέτης. Προβείτε, αν χρειάζεται, στις ανάλογες ρυθμίσεις της παροχής του νερού των κυκλωμάτων. Ελέγξτε το σύστημα αυτονομίας, σε συνεργασία με τον τεχνίτη-συντηρητή κεντρικής θέρμανσης.
• §11.5.2, Για ενδοδαπέδιο σύστημα. Συμβουλευτείτε τη μελέτη για τη θερμοκρασία λειτουργίας του νερού της εγκατάστασης. Ρυθμίστε τη βάνα αναμίξεως, με βάση τις οδηγίες του κατασκευαστή. Τοποθετήστε το θερμόμετρο επαφής στους σωλήνες προσαγωγής των θερμοκυκλωμάτων ή ελέγξτε την ένδειξη των θερμομέτρων, που ήδη έχουν εγκατασταθεί στους συλλέκτες. Ελέγξτε τη θερμοκρασία προσαγωγής του νερού στα θερμοκυκλώματα, ώστε να ΜΗΝ ξεπερνά την προκαθορισμένη από τη μελέτη. Θερμομετρήστε το δάπεδο, με το θερμόμετρο επαφής. Συμβουλευτείτε τη μελέτη για τους στραγγαλισμούς των θερμοκυκλωμάτων. Προβείτε στους τυχόν στραγγαλισμούς και ελέγξτε πάλι τις θερμοκρασίες των θερμοκυκλωμάτων. Ελέγξτε, με τη συνεργασία του τεχνίτη-συντηρητή κεντρικής θέρμανσης, την αυτονομία του συστήματος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο μονοσωλήνιο σύστημα, κατά τη δοκιμαστική λειτουργία, ο τεχνίτης συμβουλεύεται τη μελέτη για να εντοπίσει τα κυκλώματα που απαιτούν στραγγαλισμούς, ρυθμίζει τις ρυθμιστικές βαλβίδες ώστε να γίνουν αυτοί οι στραγγαλισμοί, ελέγχει με θερμόμετρα χώρου και επαφής τις θερμοκρασίες χώρων και σωμάτων, τις συγκρίνει με τις προδιαγραφές της μελέτης, προβαίνει σε τυχόν διορθωτικές ρυθμίσεις της παροχής νερού των κυκλωμάτων μέσω των ρυθμιστικών βαλβίδων, και τέλος ελέγχει, σε συνεργασία με τον τεχνίτη-συντηρητή, το σύστημα αυτονομίας. Στο ενδοδαπέδιο σύστημα, αντίθετα, ο τεχνίτης συμβουλεύεται τη μελέτη για τη θερμοκρασία λειτουργίας του νερού, ρυθμίζει τη βάνα αναμίξεως σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή, τοποθετεί θερμόμετρο επαφής στους σωλήνες προσαγωγής των θερμοκυκλωμάτων (ή ελέγχει τα θερμόμετρα των συλλεκτών), επιβεβαιώνει ότι η θερμοκρασία προσαγωγής δεν ξεπερνά την προκαθορισμένη από τη μελέτη, θερμομετρά το ίδιο το δάπεδο, συμβουλεύεται τη μελέτη για τους απαιτούμενους στραγγαλισμούς των θερμοκυκλωμάτων, τους πραγματοποιεί και επανελέγχει τις θερμοκρασίες, και τέλος ελέγχει την αυτονομία του συστήματος. Η βασική διαφορά είναι ότι στο μονοσωλήνιο ελέγχονται οι θερμοκρασίες χώρων/θερμαντικών σωμάτων μέσω στραγγαλισμών στις ρυθμιστικές βαλβίδες, ενώ στο ενδοδαπέδιο ελέγχεται η θερμοκρασία προσαγωγής/δαπέδου μέσω βάνας αναμίξεως και στραγγαλισμών θερμοκυκλωμάτων, ώστε να μην ξεπερνιέται το ανώτατο επιτρεπτό όριο θερμοκρασίας του δαπέδου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Μονοσωλήνιο: στραγγαλισμοί ρυθμιστικών βαλβίδων + έλεγχος θερμοκρασιών χώρων/σωμάτων· Ενδοδαπέδιο: ρύθμιση βάνας αναμίξεως + έλεγχος θερμοκρασίας προσαγωγής/δαπέδου ώστε να μην ξεπερνά το όριο της μελέτης

Χρησιμότητα καρτελών χαρακτηριστικών εγκατάστασης

Ερώτηση: Σε τι χρειάζονται οι καρτέλες με τα χαρακτηριστικά της εγκατάστασης μιας κεντρικής θέρμανσης;

Απάντηση:

• §11.3.4-11.3.5. Χάρτινες σκληρές καρτέλες μεγέθους Ε-6, πλαστική μεμβράνη καρτελών. Καταγράψτε την ένδειξη του μανομέτρου της εγκατάστασης στη χάρτινη καρτέλα και σημειώστε τη φράση: «χωρίς να λειτουργεί η εγκατάσταση».
• §11.5.2, Μετά την πρώτη λειτουργία. Καταγράψτε στις καρτέλες τα χαρακτηριστικά λειτουργίας της εγκατάστασης (πίεση λειτουργίας, θερμοκρασία νερού, ρυθμίσεις θερμοστατών, θερμοκρασία καυσαερίων κ.λπ.). Τοποθετήστε τις καρτέλες αυτές στην πλαστική θήκη, την οποία και αναρτήστε σε εμφανές σημείο της εγκατάστασης, για κάθε έλεγχο και συμβουλή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι καρτέλες χρησιμεύουν για την καταγραφή και τεκμηρίωση των βασικών χαρακτηριστικών και ρυθμίσεων λειτουργίας της εγκατάστασης (π.χ. πίεση λειτουργίας, θερμοκρασία νερού, ρυθμίσεις θερμοστατών, θερμοκρασία καυσαερίων, ένδειξη μανομέτρου πριν από τη λειτουργία κ.λπ.), όπως αυτές προκύπτουν από τους δοκιμαστικούς ελέγχους πλήρωσης και λειτουργίας. Τοποθετούνται σε πλαστική θήκη και αναρτώνται σε εμφανές σημείο της εγκατάστασης (π.χ. στο λεβητοστάσιο), ώστε να είναι άμεσα διαθέσιμες σε κάθε μελλοντικό έλεγχο, συντήρηση ή επισκευή. Χρησιμεύουν δηλαδή ως σημείο αναφοράς για τον τεχνικό που θα επέμβει στην εγκατάσταση οποτεδήποτε στο μέλλον, καθώς και ως μέσο σύγκρισης της τρέχουσας με την αρχική (κανονική) λειτουργία της εγκατάστασης, διευκολύνοντας τη διάγνωση τυχόν προβλημάτων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Καταγράφουν τα χαρακτηριστικά/ρυθμίσεις λειτουργίας (πίεση, θερμοκρασία νερού, θερμοστάτες, καυσαέρια) και αναρτώνται σε εμφανές σημείο ως σημείο αναφοράς για κάθε μελλοντικό έλεγχο/συντήρηση