Λύσεις — Κεφάλαιο 12: Αντικατάσταση Εξαρτημάτων – Συσκευών – Μηχανημάτων Εγκατάστασης Κεντρικής Θέρμανσης (σελ. 310) – ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 12: Αντικατάσταση Εξαρτημάτων - Συσκευών - Μηχανημάτων Εγκατάστασης Κεντρικής Θέρμανσης

Ανοιχτές ερωτήσεις κατανόησης για τις αιτίες βλαβών των εξαρτημάτων κεντρικών θερμάνσεων, τους τρόπους αποκατάστασης της εύρυθμης λειτουργίας, τα ιδιαίτερα προβλήματα σε κατοικημένους χώρους, τα γενικά βήματα αντικατάστασης εξαρτημάτων και τις ειδικές ενέργειες για κυκλοφορητή, θερμαντικά σώματα και βάνες δικτύου.

Αιτίες βλαβών εξαρτημάτων κεντρικών θερμάνσεων

Ερώτηση: Πού οφείλονται οι βλάβες των εξαρτημάτων των κεντρικών θερμάνσεων;

Απάντηση:

• §12.2. Οι διάφορες βλάβες των εξαρτημάτων οφείλονται: Α) Στα υλικά, με τα οποία κατασκευάζονται οι κεντρικές θερμάνσεις, επειδή δηλ. έχουν διαφορετική διάρκεια ζωής, μερικά απ' αυτά αποσύρονται από τη λειτουργία πιο γρήγορα από άλλα. Β) Στην κακή συντήρηση ή τη λανθασμένη ρύθμιση της λειτουργίας των μηχανημάτων, συσκευών ή οργάνων της εγκατάστασης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι βλάβες των εξαρτημάτων των κεντρικών θερμάνσεων οφείλονται σε δύο βασικές αιτίες. Πρώτον, στα ίδια τα υλικά με τα οποία κατασκευάζονται οι κεντρικές θερμάνσεις, τα οποία έχουν διαφορετική διάρκεια ζωής· έτσι κάποια εξαρτήματα αποσύρονται από τη λειτουργία πιο γρήγορα από άλλα, καθώς φθείρονται ή γερνούν νωρίτερα. Δεύτερον, στην κακή συντήρηση ή στη λανθασμένη ρύθμιση της λειτουργίας των μηχανημάτων, συσκευών ή οργάνων της εγκατάστασης, δηλαδή σε ανθρώπινους παράγοντες που επιταχύνουν τη φθορά ή προκαλούν πρόωρη βλάβη ενός κατά τα άλλα υγιούς εξαρτήματος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Στα υλικά κατασκευής (διαφορετική διάρκεια ζωής/φθορά) και στην κακή συντήρηση ή λανθασμένη ρύθμιση λειτουργίας των μηχανημάτων/συσκευών/οργάνων

Αποκατάσταση εύρυθμης λειτουργίας εγκατάστασης

Ερώτηση: Με ποιους τρόπους γίνεται η αποκατάσταση της εύρυθμης λειτουργίας της εγκατάστασης κεντρικής θέρμανσης;

Απάντηση:

• §12.2. Το εξάρτημα μιας εγκατάστασης κεντρικής θέρμανσης, που έχει υποστεί ζημιά, μπορεί να αντικατασταθεί με άλλο ή να επισκευασθεί το ίδιο, επί τόπου στην εγκατάσταση ή στο εργαστήριο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η αποκατάσταση της εύρυθμης λειτουργίας μιας εγκατάστασης κεντρικής θέρμανσης, όταν κάποιο εξάρτημά της έχει υποστεί ζημιά, γίνεται με δύο βασικούς τρόπους: είτε με την αντικατάσταση του χαλασμένου εξαρτήματος με άλλο (καινούριο ή επισκευασμένο), είτε με την επισκευή του ίδιου του εξαρτήματος. Και οι δύο αυτές λύσεις μπορούν να πραγματοποιηθούν είτε επί τόπου, μέσα στην ίδια την εγκατάσταση, είτε αφού το εξάρτημα μεταφερθεί στο εργαστήριο για την απαιτούμενη επεξεργασία, ανάλογα με τη φύση της βλάβης και τις δυνατότητες επιτόπιας επέμβασης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Με αντικατάσταση του εξαρτήματος με άλλο ή με επισκευή του ίδιου, είτε επί τόπου στην εγκατάσταση είτε στο εργαστήριο

Ιδιαίτερα προβλήματα σε κατοικημένους χώρους

Ερώτηση: Ποια ιδιαίτερα προβλήματα παρουσιάζονται κατά την αντικατάσταση εξαρτήματος κεντρικής θέρμανσης σε κατοικημένους χώρους;

Απάντηση:

• §12.2. Η αντικατάσταση ή επισκευή ενός εξαρτήματος κεντρικής εγκατάστασης θέρμανσης είναι δύσκολη διαδικασία και απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, επειδή οι εργασίες γίνονται συνήθως σε κατοικημένους χώρους, π.χ. σαλόνια, υπνοδωμάτια, γραφεία κ.λπ., με διάφορα έπιπλα, χαλιά, κι άλλα αντικείμενα. Έτσι, οι εργασίες των τεχνιτών γίνονται σε περιορισμένο χώρο που δυσκολεύει τις κινήσεις τους και τις μεταφορές αντικειμένων και εργαλείων.
• §12.2. Οι εργαζόμενοι πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, για να μην προκληθεί ατύχημα στους ίδιους ή τους ενοίκους, που συνήθως περιφέρονται στους χώρους εργασίας τους, και να λαμβάνουν τέτοια μέτρα, ώστε να μην προκληθεί ζημιά στα διάφορα αντικείμενα του σπιτιού. Επίσης, πολλές φορές, είναι υποχρεωμένοι να εξηγήσουν στους ιδιοκτήτες τη βλάβη, τα αίτια που την προκάλεσαν και τις εργασίες που θα ακολουθήσουν για την αποκατάστασή της, πράγμα που απαιτεί ευγένεια, πνεύμα συνεργασίας και υπομονή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά την αντικατάσταση εξαρτήματος κεντρικής θέρμανσης σε κατοικημένους χώρους (σαλόνια, υπνοδωμάτια, γραφεία κ.λπ.) παρουσιάζονται ιδιαίτερα προβλήματα, επειδή οι χώροι αυτοί είναι γεμάτοι με έπιπλα, χαλιά και άλλα αντικείμενα, με αποτέλεσμα οι εργασίες των τεχνιτών να γίνονται σε περιορισμένο χώρο που δυσκολεύει τις κινήσεις τους και τις μεταφορές αντικειμένων και εργαλείων. Επιπλέον, οι εργαζόμενοι πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί ώστε να μην προκληθεί ατύχημα στους ίδιους ή στους ενοίκους, που συνήθως περιφέρονται στον χώρο εργασίας, καθώς και να λαμβάνουν μέτρα ώστε να μην προκληθεί ζημιά στα αντικείμενα του σπιτιού. Τέλος, πολλές φορές είναι υποχρεωμένοι να εξηγήσουν στους ιδιοκτήτες τη βλάβη, τα αίτιά της και τις εργασίες αποκατάστασης, κάτι που απαιτεί ευγένεια, πνεύμα συνεργασίας και υπομονή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Περιορισμένος χώρος με έπιπλα/αντικείμενα που δυσκολεύει κινήσεις και μεταφορές· κίνδυνος ατυχήματος σε ενοίκους ή ζημιάς σε αντικείμενα· ανάγκη ευγενικής επικοινωνίας με τους ιδιοκτήτες

Γενικά βήματα αντικατάστασης εξαρτημάτων

Ερώτηση: Ποια γενικά βήματα ακολουθούνται για την αντικατάσταση εξαρτημάτων στις κεντρικές εγκαταστάσεις θέρμανσης;

Απάντηση:

• §12.2. Τα στάδια που ακολουθεί κανείς, για την αποκατάσταση μιας βλάβης ή ενός εξαρτήματος μιας εγκατάστασης κεντρικής θέρμανσης, είναι τα παρακάτω: 1. Διαπίστωση της δυσλειτουργίας της εγκατάστασης. 2. Εντοπισμός του εξαρτήματος, που ευθύνεται για την όχι ομαλή λειτουργία της εγκατάστασης. 3. Διαπίστωση της βλάβης του εξαρτήματος... 4. Αιτιολογία της βλάβης. 5. Διακοπή λειτουργίας της εγκατάστασης. 6. Απομόνωση του εξαρτήματος από το δίκτυο σωληνώσεων... 7. Αφαίρεση του εξαρτήματος από την εγκατάσταση. 8. Μεταφορά του εξαρτήματος έξω από τον χώρο εργασίας. 9. Προσκόμιση καινούριου ή επισκευασμένου εξαρτήματος στο σημείο τοποθέτησής του στην εγκατάσταση. 10. Τοποθέτηση του εξαρτήματος στην εγκατάσταση. 11. Σύνδεση του εξαρτήματος με παροχή ηλεκτρικού ρεύματος -αν απαιτείται- για τη λειτουργία του. 12. Πλήρωση (γέμισμα) της εγκατάστασης με νερό, αν αυτή έχει αδειάσει. 13. Οπτικός έλεγχος για τυχόν διαρροές. 14. Δοκιμαστική λειτουργία της εγκατάστασης και εξαέρωση των δικτύων. 15. Έλεγχος για τη σωστή λειτουργία της εγκατάστασης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Για την αντικατάσταση εξαρτημάτων στις κεντρικές εγκαταστάσεις θέρμανσης ακολουθούνται 15 γενικά βήματα: διαπίστωση της δυσλειτουργίας της εγκατάστασης· εντοπισμός του υπεύθυνου εξαρτήματος· διαπίστωση της βλάβης του (γήρανση ή εξωγενείς παράγοντες) και απόφαση αν είναι επισκευάσιμη ή απαιτείται αντικατάσταση· αιτιολόγηση της βλάβης· διακοπή λειτουργίας της εγκατάστασης· απομόνωση του εξαρτήματος από το δίκτυο σωληνώσεων (κλείσιμο βανών πριν και μετά, ή πιθανή αφαίρεση νερού) ή από την ηλεκτρική παροχή· αφαίρεση του εξαρτήματος και μεταφορά του εκτός χώρου εργασίας· προσκόμιση του νέου ή επισκευασμένου εξαρτήματος στο σημείο τοποθέτησης· τοποθέτησή του στην εγκατάσταση· σύνδεση με το ηλεκτρικό ρεύμα αν χρειάζεται· πλήρωση της εγκατάστασης με νερό, αν έχει αδειάσει· οπτικός έλεγχος για διαρροές· δοκιμαστική λειτουργία με εξαέρωση των δικτύων· και τέλος έλεγχος για τη σωστή λειτουργία της εγκατάστασης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Διαπίστωση δυσλειτουργίας → εντοπισμός/διάγνωση/αιτιολόγηση βλάβης → διακοπή λειτουργίας και απομόνωση εξαρτήματος → αφαίρεση παλιού και τοποθέτηση νέου εξαρτήματος → σύνδεση, πλήρωση με νερό, έλεγχος διαρροών → δοκιμαστική λειτουργία και τελικός έλεγχος

Χρησιμότητα εύκαμπτου πλαστικού σωλήνα

Ερώτηση: Σε τι χρησιμεύει ο εύκαμπτος πλαστικός σωλήνας στην αντικατάσταση ενός θερμαντικού σώματος;

Απάντηση:

• §12.4.3. Απλώστε τον εύκαμπτο πλαστικό σωλήνα, από το σημείο του θερμαντικού σώματος μέχρι το σιφώνι. Προσαρμόστε τον σύνδεσμο (ρακόρ) στη άκρη του πλαστικού σωλήνα, κοντά στο σώμα.
• §12.4.3. Αποσυνδέστε το θερμαντικό σώμα από το δίκτυο (από το κάτω μέρος του) και με γρήγορες κινήσεις προσαρμόστε τον πλαστικό σωλήνα σ' αυτό... Αφού αδειάσει το θερμαντικό σώμα από το νερό, αποσυνδέστε τον πλαστικό σωλήνα...

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο εύκαμπτος πλαστικός σωλήνας χρησιμεύει στην αντικατάσταση ενός θερμαντικού σώματος για να οδηγήσει με ασφάλεια το νερό που περιέχεται στο σώμα προς το σιφώνι του λουτρού, ώστε να αδειάσει χωρίς να λερώσει ή να προκαλέσει ζημιά στον χώρο εργασίας. Απλώνεται από το σημείο του θερμαντικού σώματος μέχρι το σιφώνι και προσαρμόζεται σε αυτόν ειδικός σύνδεσμος (ρακόρ) κοντά στο σώμα· μόλις αποσυνδεθεί το σώμα από το δίκτυο (πρώτα από το κάτω μέρος), ο πλαστικός σωλήνας προσαρμόζεται γρήγορα πάνω του, ώστε να αδειάσει όλο το νερό του σώματος μέσω αυτού προς το σιφώνι, πριν αποσυνδεθεί εντελώς και μεταφερθεί το σώμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Οδηγεί το νερό που αδειάζει από το θερμαντικό σώμα στο σιφώνι του λουτρού, ώστε να μη λερωθεί/υποστεί ζημιά ο χώρος εργασίας

Αντικατάσταση βάνας δικτύου: ειδικές ενέργειες

Ερώτηση: Ποιες διαφορετικές ενέργειες πρέπει να γίνονται για την αντικατάσταση βάνας δικτύου κεντρικής θέρμανσης, σε σχέση με άλλα εξαρτήματα της εγκατάστασης;

Απάντηση:

• §12.6. 2. Αντικατάσταση βάνας δικτύου κεντρικής θέρμανσης. 3. Απαιτείται το άδειασμα της εγκατάστασης από το νερό. 4. Πιθανόν να χρειάζεται να τοποθετηθεί και ειδικός σύνδεσμος (ρακόρ) (Εικόνα 12.2β της σελίδας 297), για την προσαρμογή της νέας βάνας στο δίκτυο.
• §12.2. ...κάθε φορά που παρουσιάζεται ανάγκη να αντικατασταθεί μια βάνα ή ένας ενδιάμεσος σωλήνας δικτύου κεντρικής θέρμανσης, αυτός κόβεται και μετά αποσυνδέονται με «ξεβίδωμα» τα δύο τμήματα του.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σε αντίθεση με άλλα εξαρτήματα της εγκατάστασης (όπως τον κυκλοφορητή ή ένα θερμαντικό σώμα), τα οποία συνήθως απομονώνονται κλείνοντας τις βάνες πριν και μετά από αυτά, η αντικατάσταση μιας βάνας δικτύου κεντρικής θέρμανσης απαιτεί το πλήρες άδειασμα της εγκατάστασης από το νερό, αφού η ίδια η βάνα αποτελεί το μέσο απομόνωσης και δεν υπάρχει άλλη βάνα να τη διαδεχθεί σε αυτό το σημείο του δικτύου. Επιπλέον, επειδή η βάνα είναι συνήθως κοχλιωτά ή με συγκόλληση ενσωματωμένη σε σειρά μέσα στον σωλήνα, ο σωλήνας κόβεται εκατέρωθεν της βάνας και πιθανόν να χρειάζεται να τοποθετηθεί ειδικός σύνδεσμος (ρακόρ), ώστε να προσαρμοστεί η νέα βάνα στο δίκτυο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Απαιτείται πλήρες άδειασμα του νερού της εγκατάστασης (όχι απλή απομόνωση με βάνες) και συχνά τοποθέτηση ειδικού συνδέσμου (ρακόρ) για την προσαρμογή της νέας βάνας στο δίκτυο