ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου
24 Στοιχεία
Κεφάλαιο 1.1 – Σελίδα 9 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 1.2 – Σελίδα 11 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 1.3 – Σελίδα 15 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 1.4 – Σελίδα 19 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 1.5 – Σελίδα 22 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 2.1 – Σελίδα 39 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 2.2 – Σελίδα 44 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 2.3 – Σελίδα 45 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 2.4 – Σελίδα 51 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 2.5 – Σελίδα 53 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 2.6 – Σελίδα 60 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 2.7 – Σελίδα 64 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 2.8 – Σελίδα 67 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 3.1 – Σελίδα 88 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 3.2 – Σελίδα 90 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 3.3 – Σελίδα 97 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 4.1 – Σελίδα 112 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 4.2 – Σελίδα 116 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 4.3 – Σελίδα 118 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 5.1 – Σελίδα 130 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 5.2 – Σελίδα 135 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 5.3 – Σελίδα 139 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 5.4 – Σελίδα 144 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Κεφάλαιο 5.5 – Σελίδα 148 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
24 Στοιχεία
Κεφάλαιο 1.1 – Εισαγωγή στην οργανική χημεία – Σελίδα 9
Κεφάλαιο 1.2 – Ταξινόμηση οργανικών ενώσεων – Ομόλογες σειρές – Σελίδα 11
Κεφάλαιο 1.3 – Ονοματολογία άκυκλων οργανικών ενώσεων – Σελίδα 15
Κεφάλαιο 1.4 – Ισομέρεια – Σελίδα 19
Κεφάλαιο 1.5 – Ανάλυση των οργανικών ενώσεων – Σελίδα 22
Κεφάλαιο 2.1 – Πετρέλαιο – Προϊόντα πετρελαίου. Βενζίνη. Καύση – Καύσιμα – Σελίδα 39
Κεφάλαιο 2.2 – Νάφθα – Πετροχημικά – Σελίδα 44
Κεφάλαιο 2.3 – Αλκάνια – Μεθάνιο, φυσικό αέριο, βιοαέριο – Σελίδα 45
Κεφάλαιο 2.4 – Καυσαέρια – Καταλύτες αυτοκινήτων – Σελίδα 51
Κεφάλαιο 2.5 – Αλκένια – Αιθένιο ή αιθυλένιο – Σελίδα 53
Κεφάλαιο 2.6 – Αλκίνια – Αιθίνιο ή ακετυλένιο – Σελίδα 60
Κεφάλαιο 2.7 – Αρωματικές ενώσεις – Βενζόλιο – Σελίδα 64
Κεφάλαιο 2.8 – Ατμοσφαιρική ρύπανση – Φαινόμενο θερμοκηπίου – Τρύπα όζοντος – Σελίδα 67
Κεφάλαιο 3.1 – Αλκοόλες – Σελίδα 88
Κεφάλαιο 3.2 – Κορεσμένες μονοσθενείς αλκοόλες – Αιθανόλη – Σελίδα 90
Κεφάλαιο 3.3 – Φαινόλες – Σελίδα 97
Κεφάλαιο 4.1 – Κορεσμένα μονοκαρβοξυλικά οξέα – Αιθανικό οξύ – Σελίδα 112
Κεφάλαιο 4.2 – Γαλακτικό οξύ ή 2-υδροξυπροπανικό οξύ – Σελίδα 116
Κεφάλαιο 4.3 – Βενζοϊκό οξύ – Σελίδα 118
Κεφάλαιο 5.1 – Υδατάνθρακες – Σελίδα 130
Κεφάλαιο 5.2 – Λίπη και έλαια – Σελίδα 135
Κεφάλαιο 5.3 – Πρωτεΐνες – Σελίδα 139
Κεφάλαιο 5.4 – Πολυμερή – πλαστικά – Σελίδα 144
Κεφάλαιο 5.5 – Υφάνσιμες ύλες – Σελίδα 148
ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ
24 Στοιχεία
Κεφάλαιο 1.1 – Εισαγωγή στην οργανική χημεία – Σελίδα 10 — Άσκηση
Κεφάλαιο 1.2 – Ταξινόμηση οργανικών ενώσεων – Ομόλογες σειρές – Σελίδα 12 — Άσκηση
Κεφάλαιο 1.3 – Ονοματολογία άκυκλων οργανικών ενώσεων – Σελίδα 16 — Άσκηση
Κεφάλαιο 1.4 – Ισομέρεια – Σελίδα 20 — Άσκηση
Κεφάλαιο 1.5 – Ανάλυση των οργανικών ενώσεων – Σελίδα 23 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.1 – Πετρέλαιο – Προϊόντα πετρελαίου. Βενζίνη. Καύση – Καύσιμα – Σελίδα 40 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.2 – Νάφθα – Πετροχημικά – Σελίδα 45 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.3 – Αλκάνια – Μεθάνιο, φυσικό αέριο, βιοαέριο – Σελίδα 46 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.4 – Καυσαέρια – Καταλύτες αυτοκινήτων – Σελίδα 52 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.5 – Αλκένια – Αιθένιο ή αιθυλένιο – Σελίδα 54 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.6 – Αλκίνια – Αιθίνιο ή ακετυλένιο – Σελίδα 61 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.7 – Αρωματικές ενώσεις – Βενζόλιο – Σελίδα 65 — Άσκηση
Κεφάλαιο 2.8 – Ατμοσφαιρική ρύπανση – Φαινόμενο θερμοκηπίου – Τρύπα όζοντος – Σελίδα 68 — Άσκηση
Κεφάλαιο 3.1 – Αλκοόλες – Σελίδα 89 — Άσκηση
Κεφάλαιο 3.2 – Κορεσμένες μονοσθενείς αλκοόλες – Αιθανόλη – Σελίδα 91 — Άσκηση
Κεφάλαιο 3.3 – Φαινόλες – Σελίδα 98 — Άσκηση
Κεφάλαιο 4.1 – Κορεσμένα μονοκαρβοξυλικά οξέα – Αιθανικό οξύ – Σελίδα 113 — Άσκηση
Κεφάλαιο 4.2 – Γαλακτικό οξύ ή 2-υδροξυπροπανικό οξύ – Σελίδα 117 — Άσκηση
Κεφάλαιο 4.3 – Βενζοϊκό οξύ – Σελίδα 119 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.1 – Υδατάνθρακες – Σελίδα 131 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.2 – Λίπη και έλαια – Σελίδα 136 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.3 – Πρωτεΐνες – Σελίδα 140 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.4 – Πολυμερή – πλαστικά – Σελίδα 145 — Άσκηση
Κεφάλαιο 5.5 – Υφάνσιμες ύλες – Σελίδα 149 — Άσκηση
ΤΕΣΤ (ΑΣΚΗΣΕΙΣ) ONLINE
24 Tests / Διαγωνίσματα
Κεφάλαιο 1.1 – Εισαγωγή στην οργανική χημεία – Σελίδα 10 — Τεστ
Κεφάλαιο 1.2 – Ταξινόμηση οργανικών ενώσεων – Ομόλογες σειρές – Σελίδα 12 — Τεστ
Κεφάλαιο 1.3 – Ονοματολογία άκυκλων οργανικών ενώσεων – Σελίδα 16 — Τεστ
Κεφάλαιο 1.4 – Ισομέρεια – Σελίδα 20 — Τεστ
Κεφάλαιο 1.5 – Ανάλυση των οργανικών ενώσεων – Σελίδα 23 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.1 – Πετρέλαιο – Προϊόντα πετρελαίου. Βενζίνη. Καύση – Καύσιμα – Σελίδα 40 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.2 – Νάφθα – Πετροχημικά – Σελίδα 45 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.3 – Αλκάνια – Μεθάνιο, φυσικό αέριο, βιοαέριο – Σελίδα 46 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.4 – Καυσαέρια – Καταλύτες αυτοκινήτων – Σελίδα 52 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.5 – Αλκένια – Αιθένιο ή αιθυλένιο – Σελίδα 54 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.6 – Αλκίνια – Αιθίνιο ή ακετυλένιο – Σελίδα 61 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.7 – Αρωματικές ενώσεις – Βενζόλιο – Σελίδα 65 — Τεστ
Κεφάλαιο 2.8 – Ατμοσφαιρική ρύπανση – Φαινόμενο θερμοκηπίου – Τρύπα όζοντος – Σελίδα 68 — Τεστ
Κεφάλαιο 3.1 – Αλκοόλες – Σελίδα 89 — Τεστ
Κεφάλαιο 3.2 – Κορεσμένες μονοσθενείς αλκοόλες – Αιθανόλη – Σελίδα 91 — Τεστ
Κεφάλαιο 3.3 – Φαινόλες – Σελίδα 98 — Τεστ
Κεφάλαιο 4.1 – Κορεσμένα μονοκαρβοξυλικά οξέα – Αιθανικό οξύ – Σελίδα 113 — Τεστ
Κεφάλαιο 4.2 – Γαλακτικό οξύ ή 2-υδροξυπροπανικό οξύ – Σελίδα 117 — Τεστ
Κεφάλαιο 4.3 – Βενζοϊκό οξύ – Σελίδα 119 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.1 – Υδατάνθρακες – Σελίδα 131 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.2 – Λίπη και έλαια – Σελίδα 136 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.3 – Πρωτεΐνες – Σελίδα 140 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.4 – Πολυμερή – πλαστικά – Σελίδα 145 — Τεστ
Κεφάλαιο 5.5 – Υφάνσιμες ύλες – Σελίδα 149 — Τεστ
ΤΕΣΤ (ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ) – ΕΡΓΑΣΙΕΣ
5 Tests / Διαγωνίσματα
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 – ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 – ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ – ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 – ΑΛΚΟΟΛΕΣ – ΦΑΙΝΟΛΕΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 – ΚΑΡΒΟΞΥΛΙΚΑ ΟΞΕΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 – ΒΙΟΜΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΜΟΡΙΑ
ΤΕΣΤ (ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ) ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΤΕΤΡΑΜΗΝΩΝ (ONLINE)
2 Tests / Διαγωνίσματα
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Α΄ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Β΄ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ
Προηγούμενο Στοιχείο
Επόμενο Στοιχείο

Κεφάλαιο 2.1 – Σελίδα 39 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Κεφάλαιο 2.1 – Σελίδα 39 – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΧΗΜΕΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Ερωτήσεις επανάληψης

Ερώτηση 1 (σελ. 75)

Να δώσετε τους ορισμούς: α) καύση, β) καύσιμο, γ) φυσικό καύσιμο, δ) τεχνητό καύσιμο.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Οι ορισμοί δίνονται αυτούσιοι από τη θεωρία της ενότητας.

Λύση:

  1. α. Καύση είναι η χημική αντίδραση μιας ανόργανης ή οργανικής ουσίας με οξυγόνο (ή αέρα), που συνοδεύεται από έκλυση θερμότητας, ίσως και φωτός.
  2. β. Καύσιμο είναι υλικό που, όταν καίγεται, αποδίδει σημαντικά και εκμεταλλεύσιμα ποσά θερμότητας.
  3. γ. Φυσικό καύσιμο είναι αυτό που παίρνουμε έτοιμο από τη φύση (π.χ. γαιάνθρακας, πετρέλαιο, φυσικό αέριο).
  4. δ. Τεχνητό καύσιμο είναι αυτό που παρασκευάζουμε με κατάλληλες διεργασίες από φυσικές πρώτες ύλες (π.χ. κωκ, βενζίνη, υγραέριο).

Απάντηση: α. Καύση είναι η χημική αντίδραση μιας ουσίας με οξυγόνο ή αέρα, που συνοδεύεται από έκλυση θερμότητας. β. Καύσιμα είναι υλικά που, όταν καίγονται, αποδίδουν σημαντικά και εκμεταλλεύσιμα ποσά θερμότητας. γ. Φυσικά καύσιμα είναι όσα παίρνουμε έτοιμα από τη φύση. δ. Τεχνητά καύσιμα είναι όσα παρασκευάζουμε με κατάλληλες διεργασίες από φυσικές πρώτες ύλες.

Πρόσεξε:

  • Να μην συγχέεται το «καύσιμο» (υλικό) με την «καύση» (η ίδια η αντίδραση).

Ερώτηση 2 (σελ. 75)

Ποιες είναι οι κυριότερες πηγές καυσίμων στη φύση;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η θεωρία αναφέρει τρεις φυσικές πηγές, μία για κάθε φυσική κατάσταση.

Λύση:

  1. Ο γαιάνθρακας (στερεό καύσιμο).
  2. Το πετρέλαιο (υγρό καύσιμο).
  3. Το φυσικό αέριο (αέριο καύσιμο).

Απάντηση: Γαιάνθρακας, πετρέλαιο και φυσικό αέριο.

Ερώτηση 3 (σελ. 75)

Περιγράψτε τη θεωρία που θεωρείται επικρατέστερη σήμερα για το σχηματισμό του πετρελαίου.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Πρόκειται για τη θεωρία της φυτοζωικής προέλευσης, όπως περιγράφεται στη θεωρία.

Λύση:

  1. Το πετρέλαιο σχηματίστηκε από ζωικούς και φυτικούς οργανισμούς, κυρίως πλαγκτόν, πριν από εκατομμύρια χρόνια.
  2. Οι μικροοργανισμοί αυτοί καταπλακώθηκαν σε αμμώδεις ή αργιλώδεις εκτάσεις από το νερό θαλασσών/λιμνών.
  3. Με την επίδραση υψηλών θερμοκρασιών και πιέσεων έγιναν χημικές αντιδράσεις που οδήγησαν στο σημερινό μίγμα ουσιών (πετρέλαιο).

Ενδεικτική απάντηση: Η επικρατέστερη θεωρία (φυτοζωικής προέλευσης) δέχεται ότι το πετρέλαιο σχηματίστηκε από την αποσύνθεση ζωικών/φυτικών οργανισμών (κυρίως πλαγκτού) υπό την επίδραση υψηλής θερμοκρασίας και πίεσης, μέσα σε εκατομμύρια χρόνια.

Πρόσεξε:

  • Κριτήρια αξιολόγησης: αναφορά φυτοζωικής προέλευσης + ρόλος θερμοκρασίας/πίεσης + μεγάλη χρονική κλίμακα.

Ασκήσεις - Προβλήματα

Άσκηση 21 (σελ. 76)

Να χαρακτηρίσετε με Σ τις προτάσεις που είναι σωστές και με Λ τις προτάσεις που είναι λανθασμένες. α. Η καύση είναι εξώθερμη αντίδραση. β. Η βενζίνη λαμβάνεται μόνο από την κλασματική απόσταξη του αργού πετρελαίου. γ. Η νάφθα με πυρόλυση δίνει αέριο νάφθας, βενζίνη και μίγμα κατώτερων υδρογονανθράκων.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ελέγχουμε κάθε πρόταση ξεχωριστά με βάση τη θεωρία της ενότητας. Η επίσημη απαντητική στήλη του βιβλίου δίνει: Σ: α, γ — Λ: β.

Λύση:

  1. α. Κάθε καύση εκλύει θερμότητα, άρα είναι εξώθερμη → Σωστό.
  2. β. Η βενζίνη λαμβάνεται ΚΑΙ από κλασματική απόσταξη ΚΑΙ από πυρόλυση ανώτερων κλασμάτων (όχι «μόνο») → Λάθος.
  3. γ. Η πυρόλυση της νάφθας δίνει πράγματι αέριο νάφθας, βενζίνη και κατώτερους ακόρεστους υδρογονάνθρακες → Σωστό.

Απάντηση: α. Σ, β. Λ, γ. Σ.

Πρόσεξε:

  • Η λέξη «μόνο» στην πρόταση β είναι η παγίδα — αρκεί μία επιπλέον πηγή για να γίνει η πρόταση λανθασμένη.

Άσκηση 22 (σελ. 76)

Να χαρακτηρίσετε με Σ τις προτάσεις που είναι σωστές και με Λ τις προτάσεις που είναι λανθασμένες. α. Στα αυτοκίνητα με καταλύτη επιβάλλεται η χρήση αμόλυβδης βενζίνης. β. Το αργό πετρέλαιο μετατρέπεται σε εμπορεύσιμα καύσιμα με τη διύλιση. γ. Το πετρέλαιο αποτελείται μόνο από υγρούς υδρογονάνθρακες. δ. Τα προϊόντα της κλασματικής απόσταξης του πετρελαίου ονομάζονται πετροχημικά. Να εξηγήσετε την απάντησή σας μόνο στην πρόταση α.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Επίσημη απαντητική στήλη: Σ: α, β — Λ: γ, δ. Η εξήγηση της α ζητά τους λόγους δηλητηρίασης του καταλύτη από τον μόλυβδο.

Λύση:

  1. α. Σωστό — ο μόλυβδος (i) σχηματίζει κράματα με τα ευγενή μέταλλα του καταλύτη (π.χ. Pt και Pd), οπότε ο καταλύτης δηλητηριάζεται (απενεργοποιείται), και (ii) φράζει τους διαύλους του κεραμικού υποστρώματος, οπότε τα μόρια των καυσαερίων δεν φτάνουν στον καταλύτη.
  2. β. Σωστό — η διύλιση (απομάκρυνση θείου + κλασματική απόσταξη) μετατρέπει το αργό πετρέλαιο σε εμπορεύσιμα προϊόντα.
  3. γ. Λάθος — το πετρέλαιο είναι πολύπλοκο μίγμα οργανικών κυρίως ουσιών με σημεία ζέσεως από -160 °C έως +400 °C, άρα περιέχει και αέρια και στερεά συστατικά, όχι μόνο υγρούς υδρογονάνθρακες.
  4. δ. Λάθος — τα πετροχημικά είναι οι ουσίες που παρασκευάζονται ΜΕ ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ τα προϊόντα του πετρελαίου, όχι τα ίδια τα προϊόντα της απόσταξης.

Απάντηση: α. Σ, β. Σ, γ. Λ, δ. Λ. Εξήγηση α: ο μόλυβδος δηλητηριάζει τον καταλύτη (κράμα με τα ευγενή μέταλλα) και φράζει το κεραμικό υπόστρωμα.

Πρόσεξε:

  • Στο δ, μην συγχέετε «προϊόντα απόσταξης» (βενζίνη, κηροζίνη κ.λπ.) με «πετροχημικά» (νέες ουσίες παραγόμενες ΑΠΟ αυτά τα προϊόντα).

Άσκηση 54 (σελ. 80)

Ένα από τα προϊόντα της πυρόλυσης του αργού πετρελαίου είναι το αιθένιο. Πώς μπορούμε να παρασκευάσουμε από το αργό πετρέλαιο: α) πολυαιθυλένιο, β) αιθάνιο, γ) αιθυλική αλκοόλη, δ) βουτάνιο; Να δώσετε τις σχετικές αντιδράσεις χρησιμοποιώντας και ανόργανα υλικά.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Ξεκινάμε από το αιθένιο (προϊόν πυρόλυσης του πετρελαίου) και για κάθε ζητούμενη ουσία εφαρμόζουμε την κατάλληλη αντίδραση του αιθενίου: πολυμερισμό ή προσθήκη (H\(_2\), H\(_2\)O, HCl). Για το βουτάνιο, που έχει διπλάσιο αριθμό ατόμων C, χρειάζεται η μέθοδος Wurtz.

Λύση:

  1. Πυρόλυση πετρελαίου: παράγεται αιθένιο, CH\(_2\)=CH\(_2\).
  2. α. Πολυμερισμός του αιθενίου: \(ν\,CH_2{=}CH_2 \rightarrow (-CH_2-CH_2-)_ν\) (πολυαιθυλένιο).
  3. β. Υδρογόνωση του αιθενίου παρουσία καταλύτη (Pt ή Pd): \(CH_2{=}CH_2 + H_2 \rightarrow CH_3CH_3\) (αιθάνιο).
  4. γ. Ενυδάτωση του αιθενίου παρουσία όξινου καταλύτη (π.χ. H\(_2\)SO\(_4\)): \(CH_2{=}CH_2 + H_2O \rightarrow CH_3CH_2OH\) (αιθυλική αλκοόλη).
  5. δ. Προσθήκη HCl στο αιθένιο: \(CH_2{=}CH_2 + HCl \rightarrow CH_3CH_2Cl\) (χλωροαιθάνιο)· στη συνέχεια επίδραση νατρίου σε διάλυμα του χλωροαιθανίου σε ξηρό αιθέρα (μέθοδος Wurtz): \(2CH_3CH_2Cl + 2Na \rightarrow CH_3CH_2CH_2CH_3 + 2NaCl\) (βουτάνιο).

Απάντηση: α. Πολυμερισμός αιθενίου → πολυαιθυλένιο. β. Υδρογόνωση αιθενίου (Pt ή Pd) → αιθάνιο. γ. Ενυδάτωση αιθενίου (H\(_2\)SO\(_4\)) → αιθυλική αλκοόλη. δ. Προσθήκη HCl στο αιθένιο → χλωροαιθάνιο, και με Na (μέθοδος Wurtz) → βουτάνιο.

Πρόσεξε:

  • Η αιθυλική αλκοόλη είναι η αιθανόλη, CH\(_3\)CH\(_2\)OH.
  • Στη μέθοδο Wurtz ενώνονται δύο αλκύλια, οπότε από χλωροαιθάνιο (2 άτομα C) προκύπτει αλκάνιο με 4 άτομα C.

AI στην εκπαίδευση: 4 σενάρια που δείχνουν ποιος τελικά κάνει το μάθημα

Άγχος διαγωνίσματος: 5 τρόποι να νικήσεις το «τέρας»

Πανελλήνιες και κινητό: 5 κόλπα να κρατήσεις τη συγκέντρωση

Προηγούμενο Στοιχείο
Επιστροφή στην Ενότητα
Επόμενο Στοιχείο
ΧΗΜΕΙΑ Β' ΛΥΚΕΙΟΥ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ (PDF)