Λύσεις — Κεφάλαιο 3: Εγκαταστάσεις Αποχέτευσης (σελ. 104-105) – ΥΔΡΕΥΣΗ – ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 3: Εγκαταστάσεις Αποχέτευσης

Οι 13 ερωτήσεις αξιολόγησης του κεφαλαίου, όλες με επίσημη απάντηση στο βιβλίο: βασικοί κανόνες υγιεινής/ασφάλειας και βασικά στοιχεία μιας εγκατάστασης αποχέτευσης, αρχή του σιφωνισμού, είδη και διαστάσεις αερισμού, αποχέτευση κλιματιστικών, υπολογισμοί κλίσης σωλήνων, διάμετρος αποχέτευσης ντουζιέρας, άντληση λυμάτων από υπόγειους χώρους, το «τρυπολόγιο», υλικά σωλήνων και στεγανότητα του δικτύου με τα φρεάτια ελέγχου.

Βασικοί κανόνες υγιεινής και ασφάλειας σε δίκτυο αποχέτευσης

Ερώτηση: Ποιοι είναι οι βασικοί κανόνες υγιεινής και ασφάλειας σε ένα δίκτυο αποχέτευσης;

Απάντηση:

• §3.2. «Κάθε εγκατάσταση αποχέτευσης πρέπει να διασφαλίζει: την πλήρη παραλαβή κάθε ποσότητας λυμάτων του συγκεκριμένου χώρου. την αποφυγή οποιασδήποτε διαρροής. τη μη όχληση των χώρων κατοικίας από θορύβους που προκαλεί η διακίνηση των λυμάτων. την ασφάλεια από διαφυγή, εισπνοή ή ανάφλεξη αερίων.»

Σύνοψη: Κάθε εγκατάσταση αποχέτευσης πρέπει να διασφαλίζει την πλήρη παραλαβή κάθε ποσότητας λυμάτων του συγκεκριμένου χώρου, την αποφυγή οποιασδήποτε διαρροής, τη μη όχληση των χώρων κατοικίας από θορύβους που προκαλεί η διακίνηση των λυμάτων, και την ασφάλεια από διαφυγή, εισπνοή ή ανάφλεξη αερίων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Πλήρης παραλαβή λυμάτων, αποφυγή διαρροών, μη όχληση από θορύβους, ασφάλεια από διαφυγή/εισπνοή/ανάφλεξη αερίων

Βασικά στοιχεία εγκατάστασης αποχέτευσης

Ερώτηση: Ποια είναι τα βασικά στοιχεία μιας εγκατάστασης αποχέτευσης;

Απάντηση:

• §3.3. «Η εγκατάσταση αποχέτευσης αποτελείται από τα παρακάτω βασικά στοιχεία: α. Τους υδραυλικούς υποδοχείς ... β. Το δίκτυο αποχέτευσης ... γ. Το δίκτυο εξαερισμού - αερισμού ... δ. Το σύστημα τελικής διάθεσης.»

Σύνοψη: Τα βασικά στοιχεία μιας εγκατάστασης αποχέτευσης είναι οι υδραυλικοί υποδοχείς (λεκάνες, ουρητήρια, μπανιέρες, νιπτήρες, νεροχύτες κλπ.), το δίκτυο μεταφοράς των λυμάτων, το δίκτυο εξαερισμού-αερισμού και το σύστημα τελικής διάθεσης των λυμάτων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Υδραυλικοί υποδοχείς, δίκτυο μεταφοράς λυμάτων, δίκτυο εξαερισμού-αερισμού, σύστημα τελικής διάθεσης

Αρχή λειτουργίας του σιφωνισμού

Ερώτηση: Πώς λειτουργεί ο σιφωνισμός;

Απάντηση:

• §3.6.2. «Αν αναρροφήσουμε τον αέρα του σωλήνα από το ελεύθερο άκρο του (δημιουργία υποπίεσης) θα παρατηρήσουμε ότι το υγρό ανεβαίνει μέχρι το χείλος του δοχείου και, αν η αναρρόφηση συνεχισθεί, αρχίζει η ελεύθερη ροή του υγρού, όσο το εμβαπτισμένο άκρο βρίσκει υγρό. Η ροή του υγρού πραγματοποιείται εφόσον η κατακόρυφη δεξιά στήλη υγρού είναι μεγαλύτερη από την αριστερή ... Η μετακίνηση του υγρού οφείλεται στη διαφορά βάρους μεταξύ των δυο κατακόρυφων στηλών.»

Σύνοψη: Ο σιφωνισμός λειτουργεί ως εξής: όταν ένας σωλήνας έχει το ένα άκρο βυθισμένο μέσα σε υγρό και το άλλο κατεβαίνει αρκετά κάτω από τον πυθμένα του δοχείου, μια αρχική αναρρόφηση αέρα από το ελεύθερο άκρο δημιουργεί υποπίεση που ανεβάζει το υγρό μέχρι το χείλος του δοχείου· από εκεί και πέρα η ροή συνεχίζεται μόνη της, όσο το εμβαπτισμένο άκρο βρίσκει υγρό, επειδή η κατακόρυφη στήλη υγρού στην πλευρά εξόδου είναι μεγαλύτερη (άρα βαρύτερη) από αυτήν στην πλευρά αναρρόφησης, και αυτή η διαφορά βάρους μετακινεί το υγρό. Στα δίκτυα αποχέτευσης το φαινόμενο αυτό, χωρίς επαρκή αερισμό, μπορεί να αδειάσει τις οσμοπαγίδες των υδραυλικών υποδοχέων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ροή λόγω διαφοράς βάρους ανάμεσα στις δύο κατακόρυφες στήλες υγρού, μετά από αρχική υποπίεση/αναρρόφηση

Είδη αερισμού δικτύων αποχέτευσης

Ερώτηση: Πόσα είδη αερισμού έχουμε σε μια εγκατάσταση αποχέτευσης;

Απάντηση:

• §3.6.6. «Υπάρχουν τα παρακάτω είδη αερισμού: α. Ο κύριος αερισμός ... β. Ο παράπλευρος άμεσος αερισμός ... γ. Ο πλήρης αερισμός ...»

Σύνοψη: Έχουμε τρία είδη αερισμού σε μια εγκατάσταση αποχέτευσης: τον κύριο αερισμό, όπου η στήλη αποχέτευσης συνεχίζει με την ίδια διάμετρο μέχρι το δώμα του κτιρίου· τον παράπλευρο αερισμό (άμεσο ή έμμεσο), όπου παράλληλα με τον αποχετευτικό αγωγό «τρέχει» ξεχωριστός αγωγός αερισμού· και τον πλήρη αερισμό, όπου κάθε οσμοπαγίδα υδραυλικού υποδοχέα συνδέεται απευθείας με τη στήλη αερισμού.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Τρία είδη: κύριος, παράπλευρος (άμεσος/έμμεσος), πλήρης αερισμός

Ελάχιστη διάμετρος αερισμού στήλης λεκάνης

Ερώτηση: Ποια είναι η ελάχιστη διάμετρος αερισμού σε στήλη που αποχετεύει λεκάνη τουαλέτας;

Απάντηση:

• §3.6.6.β «ΑΕΡΙΣΜΟΙ: ... 3. DN100 για λεκάνες» §3.6.7.δ «Ατομικοί αερισμοί: ... DN 100, για λεκάνες»

Σύνοψη: Η ελάχιστη διάμετρος αερισμού σε στήλη που αποχετεύει λεκάνη τουαλέτας είναι DN 100.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• DN 100

Αποχέτευση συμπυκνωμάτων κλιματιστικού απευθείας σε στήλη

Ερώτηση: Επιτρέπεται η αποχέτευση συμπυκνωμάτων κλιματιστικής συσκευής απ’ ευθείας σε στήλη αποχέτευσης;

Απάντηση:

• §3.9. «Σημεία τελικής απόρριψης των συμπυκνωμάτων μπορεί να είναι κάποιο σιφώνι δαπέδου της εγκατάστασης αποχέτευσης ή το περιβάλλον.» §3.9, ΣΧ. 3.9.γ «Οι κλιματιστικές συσκευές αποχετεύονται είτε σε σιφώνια δαπέδου, που γεμίζουν συνεχώς με νερό, είτε έξω στο περιβάλλον. Δε συνδέονται ποτέ απ’ ευθείας σε στήλες αποχέτευσης.»

Σύνοψη: Όχι, δεν επιτρέπεται. Τα συμπυκνώματα των κλιματιστικών συσκευών αποχετεύονται, μέσω κατάλληλου σωλήνα με καθοδική κλίση, είτε σε κάποιο σιφώνι δαπέδου της εγκατάστασης αποχέτευσης είτε στο περιβάλλον, αλλά δε συνδέονται ποτέ απευθείας σε στήλες αποχέτευσης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Όχι — μόνο μέσω σιφωνιού δαπέδου ή στο περιβάλλον, ποτέ απευθείας σε στήλη

Υψομετρική διαφορά άκρων σωλήνα με κλίση 2% σε μήκος 50m

Ερώτηση: Όταν η κλίση ενός σωλήνα είναι 2%, ποια είναι η υψομετρική διαφορά μεταξύ των άκρων του, όταν το μήκος του είναι 50m;

Απάντηση:

• §3.10.1, πίνακας: «Κλίση 2% ή 1:50 — Κατέβασμα ανά τρέχον μέτρο: 2 εκ.»· Ερώτηση 7η, Απάντηση: «10 cm.»

Σύνοψη: Σύμφωνα με το βιβλίο, η υψομετρική διαφορά μεταξύ των άκρων του σωλήνα είναι 10 cm.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Απάντηση βιβλίου: 10 cm

Κλίση σωλήνα με υψομετρική διαφορά 2m σε μήκος 100m

Ερώτηση: Σε ένα σωλήνα αποχέτευσης, μήκους 100m, η υψομετρική διαφορά μεταξύ των άκρων του είναι 2 m. Ποια είναι η κλίση του, %;

Απάντηση:

• §3.10.1, πίνακας κλίσεων: «Κλίση 2% ή 1:50 — Κατέβασμα ανά τρέχον μέτρο: 2 εκ.» (η κλίση ισούται με το πηλίκο της υψομετρικής διαφοράς προς το οριζόντιο μήκος).

Σύνοψη: Η κλίση του σωλήνα είναι 2% (κλίση = υψομετρική διαφορά / μήκος = 2 m / 100 m = 0,02 = 2%).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 2 %

Διάμετρος σωλήνα αποχέτευσης ντουζιέρας

Ερώτηση: Τι διάμετρο έχει ο σωλήνας αποχέτευσης μιας ντουζιέρας;

Απάντηση:

• Πίνακας 3.11.α «9 Ντουζιέρες — 50» (Ονομαστική Διάμετρος Σωλήνα Σύνδεσης DN).

Σύνοψη: Ο σωλήνας αποχέτευσης μιας ντουζιέρας έχει ονομαστική διάμετρο DN 50.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• DN 50

Σωλήνες βόθρου άντλησης λυμάτων υπογείου

Ερώτηση: Πόσους σωλήνες τοποθετούμε σε ένα βόθρο που αποχετεύει υπόγειο με τη βοήθεια αντλίας;

Απάντηση:

• §3.12.4.γ «Για τους παραπάνω λόγους είναι απαραίτητη η ύπαρξη και δεύτερου σωλήνα, που θα επικοινωνεί ελεύθερα με το περιβάλλον.» (πέρα από το σωλήνα απομάκρυνσης λυμάτων της §3.12.4.β).

Σύνοψη: Τοποθετούμε δύο σωλήνες: έναν σωλήνα απομάκρυνσης των λυμάτων, που συνδέεται με την αντλία, και έναν δεύτερο σωλήνα για τον αερισμό του βόθρου, απαραίτητο ώστε να μπορεί να μπαίνει και να βγαίνει αέρας καθώς ο βόθρος γεμίζει και αδειάζει.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Δύο σωλήνες: ένας για τα λύματα, ένας για τον αερισμό

Τι είναι το «τρυπολόγιο»

Ερώτηση: Τι είναι το “τρυπολόγιο”;

Απάντηση:

• §3.13.2. «Τρυπολόγιο είναι ένα μηχανολογικό σχέδιο με βάση το οποίο, όταν κατασκευάζεται ο σκελετός και οι πλάκες του κτιρίου, αφήνουμε τις απαιτούμενες διελεύσεις για να περάσουν αργότερα τα υδραυλικά δίκτυα.»

Σύνοψη: Το «τρυπολόγιο» είναι ένα μηχανολογικό σχέδιο, με βάση το οποίο, κατά την κατασκευή του σκελετού και των πλακών του κτιρίου, αφήνονται εκ των προτέρων οι απαιτούμενες διελεύσεις (οπές), ώστε να περάσουν αργότερα τα υδραυλικά δίκτυα (αποχέτευσης, ύδρευσης, θέρμανσης κλπ.), χωρίς να χρειάζεται μεταγενέστερη διάνοιξη οπών στο οπλισμένο μπετόν.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Μηχανολογικό σχέδιο προδιελεύσεων στο σκελετό/πλάκες του κτιρίου, για το πέρασμα των υδραυλικών δικτύων

Σωλήνες σε εγκατάσταση αποχέτευσης

Ερώτηση: Τι σωλήνες χρησιμοποιούνται σε μια εγκατάσταση αποχέτευσης;

Απάντηση:

• §3.14.1. «Οι πλέον συνηθισμένοι σωλήνες είναι οι: Πλαστικοί σωλήνες από PVC, πολυαιθυλένια, στυρένιο και πολυπροπυλένιο. Χαλκοσωλήνες. Χαλυβδοσωλήνες. Χυτοσιδηροί σωλήνες. Τσιμεντοσωλήνες. Αμιαντοτσιμεντοσωλήνες και Πυλοσωλήνες.»

Σύνοψη: Σε μια εγκατάσταση αποχέτευσης χρησιμοποιούνται κυρίως πλαστικοί σωλήνες (από PVC, πολυαιθυλένιο, στυρένιο ή πολυπροπυλένιο), χαλκοσωλήνες, χαλυβδοσωλήνες, χυτοσίδηροι σωλήνες, τσιμεντοσωλήνες, αμιαντοτσιμεντοσωλήνες και πυλοσωλήνες. Όλοι πρέπει να είναι κατάλληλοι για το είδος των λυμάτων, το χώρο και τις συνθήκες λειτουργίας, και να έχουν προδιαγραφές σύμφωνα με τα πρότυπα του ΕΛΟΤ ή αντίστοιχα ευρωπαϊκά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Πλαστικοί (PVC/πολυαιθυλένιο/στυρένιο/πολυπροπυλένιο), χαλκοσωλήνες, χαλυβδοσωλήνες, χυτοσιδηροί, τσιμεντοσωλήνες, αμιαντοτσιμεντοσωλήνες, πυλοσωλήνες

Στεγανότητα δικτύου και ρόλος φρεατίων

Ερώτηση: Τα δίκτυα αποχέτευσης είναι στεγανά ή διακόπτεται η συνέχειά τους με φρεάτια;

Απάντηση:

• Ερώτηση 13η, Απάντηση: «Είναι στεγανά. Στα φρεάτια τοποθετούνται εξαρτήματα ελέγχου και καθαρισμού.» Βλ. και §3.14.5, πλαίσιο: «Βάσει της σχετικής Τεχνικής Οδηγίας του ΤΕΕ (2412), το δίκτυο αποχέτευσης πρέπει να είναι στεγανό και όχι με τα γνωστά φρεάτια διακοπής ροής που χρησιμοποιούσαμε παλαιότερα.»

Σύνοψη: Τα δίκτυα αποχέτευσης είναι στεγανά· η συνέχειά τους δεν διακόπτεται στα φρεάτια. Στα φρεάτια τοποθετούνται απλώς εξαρτήματα ελέγχου και καθαρισμού, και όχι τα παλαιότερα φρεάτια διακοπής ροής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Στεγανά δίκτυα· τα φρεάτια φέρουν εξαρτήματα ελέγχου/καθαρισμού, δεν διακόπτουν τη συνέχεια