Λύσεις — Κεφάλαιο 4: Αποχέτευση Βρόχινων Νερών (σελ. 124) – ΥΔΡΕΥΣΗ – ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 4: Αποχέτευση Βρόχινων Νερών

Ανοιχτές ερωτήσεις κατανόησης για την αποχέτευση βρόχινων νερών: τα δύο συστήματα αποχέτευσης (χωριστικό/παντορροϊκό), τα στοιχεία ενός δικτύου βρόχινων νερών και τα ταρατσομόλυβα, την προφύλαξη από το φράξιμο, την οσμοπαγίδα στο παντορροϊκό σύστημα, την απαγόρευση ελεύθερης ροής από τα δώματα, και την προστασία υπογείων και γκαράζ από τα νερά (δίκτυο αποστράγγισης, φρεάτια, άντληση, υπόγειος διασκορπισμός).

Συστήματα αποχέτευσης βρόχινων νερών

Ερώτηση: Πόσα και ποια συστήματα αποχέτευσης βρόχινων νερών υπάρχουν;

Απάντηση:

• §4.1. «υπάρχουν δυο συστήματα αποχέτευσης των βρόχινων νερών: το χωριστικό σύστημα και το παντορροϊκό. Στο παντορροϊκό σύστημα τα λύματα και τα βρόχινα νερά χρησιμοποιούν το ίδιο δίκτυο... Όταν το δίκτυο αποχετεύει μόνον τα λύματα, ενώ για τα βρόχινα νερά χρησιμοποιούμε άλλο, έχουμε το χωριστικό σύστημα, το οποίο χρησιμοποιείται τις περισσότερες φορές.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Υπάρχουν δύο συστήματα αποχέτευσης βρόχινων νερών: το χωριστικό σύστημα, στο οποίο το δίκτυο αποχέτευσης αποχετεύει μόνο τα λύματα ενώ τα βρόχινα νερά χρησιμοποιούν εντελώς άλλο, ανεξάρτητο δίκτυο (είναι το σύστημα που χρησιμοποιείται τις περισσότερες φορές), και το παντορροϊκό σύστημα, στο οποίο τα λύματα και τα βρόχινα νερά χρησιμοποιούν το ίδιο δίκτυο· στην περίπτωση αυτή τα δύο δίκτυα είναι ανεξάρτητα μέσα στην οικοδομή και ενώνονται μόνο εκτός οικοδομής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Χωριστικό σύστημα (συνηθέστερο) και παντορροϊκό σύστημα

Στοιχεία δικτύου αποχέτευσης βρόχινων νερών

Ερώτηση: Από τι αποτελείται ένα δίκτυο αποχέτευσης βρόχινων νερών;

Απάντηση:

• §4.2. «Στοιχεία μιας εγκατάστασης βρόχινων νερών είναι: Τα “ταρατσομόλυβα”... Οι συλλεκτήριες σωληνώσεις, οι οποίες ονομάζονται και υδρορροές... Ο κεντρικός συλλεκτήριος αγωγός... Η σωλήνωση τελικής απορροής των βρόχινων νερών προς το δίκτυο των υπονόμων ή προς ελεύθερη ροή.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένα δίκτυο αποχέτευσης βρόχινων νερών αποτελείται από τα ταρατσομόλυβα (τις λεκάνες συγκέντρωσης των νερών στη στέγη/δώμα), τις συλλεκτήριες σωληνώσεις (γνωστές και ως υδρορροές), οι οποίες μεταφέρουν τα νερά από τις στέγες στο επίπεδο του οικοπέδου, τον κεντρικό συλλεκτήριο αγωγό, στον οποίο καταλήγουν πολλές συλλεκτήριες σωληνώσεις, και τη σωλήνωση τελικής απορροής, η οποία οδηγεί τελικά τα βρόχινα νερά προς το δίκτυο των υπονόμων ή προς ελεύθερη ροή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ταρατσομόλυβα, συλλεκτήριες σωληνώσεις (υδρορροές), κεντρικός συλλεκτήριος αγωγός, σωλήνωση τελικής απορροής

Τα «ταρατσομόλυβα»

Ερώτηση: Τι είναι τα “ταρατσομόλυβα”;

Απάντηση:

• §4.2. «Τα “ταρατσομόλυβα”. Πρόκειται για μικρές λεκάνες κατασκευασμένες από μολύβι στις οποίες συγκεντρώνονται τα νερά. Οι λεκάνες αυτές καλύπτονται από μικρή σχάρα, ώστε να μην εισέρχονται στο δίκτυο σκουπίδια. Σήμερα, τα ταρατσομόλυβα υποκαθίστανται σταδιακά από υλικά και εξοπλισμό νεότερης τεχνολογίας.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα «ταρατσομόλυβα» είναι μικρές λεκάνες κατασκευασμένες από μολύβι, τοποθετημένες στις θέσεις κλίσης της ταράτσας ή του δώματος, στις οποίες συγκεντρώνονται τα βρόχινα νερά πριν οδηγηθούν στις υδρορροές. Καλύπτονται από μικρή σχάρα, ώστε να μην εισέρχονται στο δίκτυο σκουπίδια. Σήμερα υποκαθίστανται σταδιακά από εξοπλισμό νεότερης τεχνολογίας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Μικρές λεκάνες από μολύβι που συγκεντρώνουν τα νερά της στέγης, καλυμμένες με σχάρα

Προφύλαξη δικτύου βρόχινων νερών από φράξιμο

Ερώτηση: Πώς προφυλάσσουμε το δίκτυο βρόχινων νερών από το φράξιμο;

Απάντηση:

• §4.7. «Τα σκουπίδια και τα φύλλα φράσσουν συχνά την είσοδο του νερού, αλλά και το δίκτυο βρόχινων νερών. Επιβάλλεται η προστασία των στομίων με την τοποθέτηση σχάρας και ο τακτικός καθαρισμός τους. Η μεγάλη κλίση των οριζόντιων σωλήνων (πάνω από 2%) συμβάλλει στον αυτοκαθαρισμό τους...» §4.8. «Τουλάχιστον μια φορά το χρόνο και, ειδικότερα, πριν τα πρωτοβρόχια ελέγχουμε και καθαρίζουμε όλα τα στόμια εισόδου... Καθαρίζουμε τα λούκια από τα φύλλα. Σκουπίζουμε τις ταράτσες... Ξεπλένουμε με άφθονο νερό το δίκτυο...»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το δίκτυο βρόχινων νερών προφυλάσσεται από το φράξιμο με την τοποθέτηση σχάρας στα στόμια εισόδου, ώστε να συγκρατούνται σκουπίδια και φύλλα, και με τον τακτικό καθαρισμό τους. Βοηθά επίσης η κατασκευή των οριζόντιων σωλήνων με κλίση μεγαλύτερη από 2%, που συμβάλλει στον αυτοκαθαρισμό τους και εμποδίζει τη συγκέντρωση λάσπης στον πυθμένα. Επιπλέον, απαιτείται τακτική συντήρηση: τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, ειδικά πριν τα πρωτοβρόχια, καθαρίζουμε τα στόμια εισόδου και τα προστατευτικά πλέγματα από φύλλα και σκουπίδια, καθαρίζουμε τα λούκια, σκουπίζουμε τις ταράτσες από χώματα/σκόνη και ξεπλένουμε με άφθονο νερό το δίκτυο για να απομακρυνθεί η λάσπη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σχάρες στα στόμια, τακτικός καθαρισμός, κλίση σωλήνων >2%, ετήσια συντήρηση πριν τα πρωτοβρόχια

Οσμοπαγίδα στην αποχέτευση βρόχινων νερών

Ερώτηση: Πότε απαιτείται η τοποθέτηση οσμοπαγίδας στην αποχέτευση των βρόχινων νερών;

Απάντηση:

• §4.3. «Στην περίπτωση που έχουμε το παντορροϊκό σύστημα αποχέτευσης (λύματα και βρόχινα μαζί) επιβάλλεται η τοποθέτηση οσμοπαγίδας σε κατάλληλες θέσεις, όπου δεν εξατμίζεται εύκολα το νερό.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η τοποθέτηση οσμοπαγίδας απαιτείται όταν εφαρμόζεται το παντορροϊκό σύστημα αποχέτευσης, δηλαδή όταν τα λύματα και τα βρόχινα νερά χρησιμοποιούν το ίδιο δίκτυο. Η οσμοπαγίδα τοποθετείται σε κατάλληλες θέσεις όπου το νερό δεν εξατμίζεται εύκολα, ώστε να εμποδίζεται η επιστροφή δυσάρεστων οσμών των λυμάτων μέσα από το δίκτυο βρόχινων νερών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Στο παντορροϊκό σύστημα (κοινό δίκτυο λυμάτων-βρόχινων), σε θέσεις που δεν εξατμίζεται εύκολα το νερό

Απαγόρευση ελεύθερης ροής από ταράτσες

Ερώτηση: Επιτρέπεται η ελεύθερη ροή των βρόχινων νερών από τις ταράτσες των κτιρίων;

Απάντηση:

• §4.3. «Η απορροή των βρόχινων με τα γνωστά “ρουξούνια” ... δεν επιτρέπεται από τον Κτιριοδομικό Κανονισμό, ο οποίος στο άρθρο 4.1 αναφέρει: “Απαγορεύεται η ελεύθερη απορροή ομβρίων από τα δώματα και τους εξώστες”... οι εξώστες πρέπει να αποχετεύονται με υδρορροές... Εάν δεν υπάρχει δίκτυο βρόχινων νερών, τότε επιτρέπεται η διάθεση των νερών της βροχής στα ρείθρα των πεζοδρομίων.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Όχι, δεν επιτρέπεται. Ο Κτιριοδομικός Κανονισμός, στο άρθρο 4.1, ορίζει ρητά ότι απαγορεύεται η ελεύθερη απορροή ομβρίων από τα δώματα και τους εξώστες· γι' αυτό τα απλά «ρουξούνια» (σωλήνες 3/4" και μήκους 20-30cm) δεν επιτρέπονται και τα δώματα/εξώστες πρέπει να αποχετεύονται με κανονικές υδρορροές. Η μόνη εξαίρεση είναι όταν δεν υπάρχει καθόλου κεντρικό δίκτυο βρόχινων νερών στην περιοχή, οπότε επιτρέπεται η διάθεση των νερών της βροχής στα ρείθρα των πεζοδρομίων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Απαγορεύεται (άρθρο 4.1 Κτιριοδομικού Κανονισμού)· εξαίρεση μόνο όταν δεν υπάρχει δίκτυο, με διάθεση στα ρείθρα

Προστασία υπογείων από την υγρασία

Ερώτηση: Πώς προστατεύουμε τα υπόγεια των οικοδομών από την υγρασία;

Απάντηση:

• §4.9.2. «Μια αποτελεσματική λύση για την αντιμετώπιση των παραπάνω προβλημάτων είναι η κατασκευή ενός υπογείου δικτύου αποστράγγισης... Εναλλακτική λύση των παραπάνω αποτελεί η διάνοιξη περιμετρικής τάφρου στα τοιχία του υπογείου, η τοποθέτηση χαλικιών σε μια ζώνη γύρω από αυτό και η κάλυψη των χαλικιών με νάιλον...» §4.9.1. «Η καλύτερη στεγανοποίηση του μπετόν της εξωτερικής τοιχοποιίας γίνεται με ισχυρή δόνηση, κατά τη σκυροδέτηση.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα υπόγεια προστατεύονται από την υγρασία κυρίως με την κατασκευή ενός υπόγειου δικτύου αποστράγγισης, το οποίο συγκεντρώνει και απομακρύνει τα υπόγεια νερά πριν φθάσουν στη στάθμη του υπογείου: αποτελείται από διάτρητους πλαστικούς σωλήνες (Φ100 ή Φ125, πίεσης 6 bar, με τρύπες Φ8mm στο 70% της περιμέτρου, κλίση 2%) που οδηγούν τα νερά σε φρεάτια διακλαδώσεων/ελέγχου και τελικά σε φρεάτια συγκέντρωσης, απ' όπου απομακρύνονται με αντλίες. Εναλλακτικά, κατασκευάζεται περιμετρική τάφρος με χαλίκια καλυμμένα με νάιλον γύρω από το υπόγειο, με απομάκρυνση των νερών μέσω αντλίας. Επιπλέον, η καλύτερη στεγανοποίηση του μπετόν της εξωτερικής τοιχοποιίας επιτυγχάνεται με ισχυρή δόνηση κατά τη σκυροδέτηση, ώστε να περιοριστούν οι χαραμάδες, τρύπες και ρωγμές από τις οποίες θα μπορούσε να περάσει το νερό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Υπόγειο δίκτυο αποστράγγισης (διάτρητοι σωλήνες + φρεάτια + αντλίες) ή περιμετρική τάφρος με χαλίκια, και καλή στεγανοποίηση του μπετόν με δόνηση

Προστασία γκαράζ από βρόχινα νερά

Ερώτηση: Πώς προστατεύουμε τα γκαράζ από τα βρόχινα νερά;

Απάντηση:

• §4.10. «Λύσεις στο πρόβλημα αυτό είναι οι παρακάτω: α. Συγκέντρωση των νερών με κανάλια και αποχέτευσή τους στο κεντρικό δίκτυο βρόχινων νερών... β. Συγκέντρωση και άντληση... γ. Υπόγειος διασκορπισμός των νερών... Επειδή μαζί με τα νερά καταλήγουν στη σχάρα χώματα και άμμος... κατασκευάζουμε και τοποθετούμε την εικονιζόμενη “κόφτρα” η οποία συγκρατεί τα υλικά αυτά.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα υπόγεια γκαράζ προστατεύονται από τα βρόχινα νερά που κατεβαίνουν από τη ράμπα με τρεις εναλλακτικές λύσεις: (α) συγκέντρωση των νερών με κανάλια και αποχέτευσή τους στο κεντρικό δίκτυο βρόχινων νερών, όταν η στάθμη της σχάρας είναι υψηλότερη από αυτή του εξωτερικού δικτύου· (β) συγκέντρωση και άντληση των νερών με αντλία, όπως και στην περίπτωση της προστασίας των υπογείων· (γ) υπόγειος διασκορπισμός των νερών, όπου τα νερά συγκεντρώνονται από τη σχάρα στη βάση της ράμπας και μέσω διάτρητων σωλήνων (DN125) διαχέονται σε χαλίκια, απ' όπου τελικά απορροφώνται από το έδαφος. Επειδή μαζί με τα νερά καταλήγουν στη σχάρα χώματα και άμμος που θα βούλωναν τις τρύπες των σωλήνων, τοποθετείται ειδική «κόφτρα» που συγκρατεί αυτά τα υλικά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κανάλια+αποχέτευση στο κεντρικό δίκτυο, ή συγκέντρωση+άντληση, ή υπόγειος διασκορπισμός με σχάρα/διάτρητο σωλήνα/χαλίκι + «κόφτρα»