Λύσεις — Κεφάλαιο 5: Διαχείριση Λυμάτων (σελ. 135) – ΥΔΡΕΥΣΗ – ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 5: Διαχείριση Λυμάτων

Πέντε ερωτήσεις κατανόησης για τη διαχείριση λυμάτων: τι είναι και πώς κατασκευάζεται ο στεγανός βόθρος, ο ρόλος του «ταυ» στη σύνδεση με τον απορροφητικό βόθρο, ο ελάχιστος όγκος βόθρου για 14 άτομα βάσει του πίνακα διαστάσεων, τι πετυχαίνει ο βιολογικός καθαρισμός και το μέτρο ασφαλείας κατά τον έλεγχο στάθμης βόθρου.

Στεγανός βόθρος: τι είναι και πώς κατασκευάζεται

Ερώτηση: Τι είναι ο στεγανός βόθρος και πώς κατασκευάζεται;

Απάντηση:

• §5.2.1. «Όταν δεν υπάρχει η δυνατότητα διάθεσης των λυμάτων σε υπόνομο, επιβάλλεται η κατασκευή βόθρου... Το “μονοθάλαμος” προκύπτει από τον αριθμό των διαμερισμάτων, ενώ η στεγανότητα εξασφαλίζεται από το μπετόν των τοιχωμάτων του. Η κατασκευή του στεγανού βόθρου γίνεται, όταν στη συγκεκριμένη περιοχή δεν επιτρέπεται η απορρόφηση των λυμάτων από το έδαφος.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο στεγανός βόθρος είναι δεξαμενή υποδοχής των λυμάτων μιας οικοδομής, η οποία κατασκευάζεται όταν δεν υπάρχει δυνατότητα διάθεσης των λυμάτων σε υπόνομο (δίκτυο αποχέτευσης) και όταν στη συγκεκριμένη περιοχή δεν επιτρέπεται η απορρόφηση των λυμάτων από το έδαφος. Κατασκευάζεται από μπετόν, το οποίο εξασφαλίζει την πλήρη στεγανότητα των τοιχωμάτων του, ώστε να αποκλείονται διαρροές λυμάτων προς το περιβάλλον ή εισροές εξωτερικών υγρών· ο χαρακτηρισμός «μονοθάλαμος» αναφέρεται στον αριθμό των διαμερισμάτων του. Οι διαστάσεις του καθορίζονται από την ημερήσια παραγωγή λυμάτων (200 Lit ανά άτομο), πρέπει να έχει στόμια ελέγχου και καθαρισμού, να αερίζεται, και να απέχει τουλάχιστον 15m από κάθε πηγή νερού και 1m από τα όρια του οικοπέδου και τα θεμέλια κτιρίου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Δεξαμενή από μπετόν (στεγανά τοιχώματα) όταν δεν υπάρχει υπόνομος ή δεν επιτρέπεται απορρόφηση από το έδαφος· διαστάσεις ανάλογα με τα άτομα (200 Lit/άτομο/ημέρα)

Ο ρόλος του «ταυ» στην έξοδο του στεγανού βόθρου

Ερώτηση: Για ποιο λόγο τοποθετούμε “ταυ” στην έξοδο των λυμάτων από το στεγανό βόθρο;

Απάντηση:

• §5.2.2. «Πάνω από την ανώτατη στάθμη προβλέπεται κενό τουλάχιστον 30 cm για την τοποθέτηση του “ταυ” σύνδεσης με τον απορροφητικό βόθρο. Η τοποθέτηση του “ταυ” είναι απολύτως απαραίτητη, γιατί προφυλάσσει τον απορροφητικό βόθρο από την είσοδο λαδιών και λιπών.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το «ταυ» τοποθετείται σε κενό τουλάχιστον 30cm πάνω από την ανώτατη στάθμη των λυμάτων στην έξοδο του στεγανού βόθρου, στο σημείο σύνδεσής του με τον απορροφητικό βόθρο. Ο λόγος τοποθέτησής του είναι ότι προφυλάσσει τον απορροφητικό βόθρο από την είσοδο λαδιών και λιπών, τα οποία επιπλέουν στην επιφάνεια των λυμάτων· χωρίς αυτό, τα λίπη/λάδια θα περνούσαν στον απορροφητικό βόθρο και σταδιακά θα τον μετέτρεπαν σε στεγανό, καταστρέφοντας την απορροφητική του ικανότητα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Προφυλάσσει τον απορροφητικό βόθρο από είσοδο λαδιών/λιπών· τοποθετείται σε κενό ≥30cm πάνω από την ανώτατη στάθμη

Ελάχιστος όγκος στεγανού βόθρου για 14 άτομα

Ερώτηση: Σε οικοδομή που στεγάζει 14 άτομα, ποιος είναι ο ελάχιστος όγκος του στεγανού βόθρου που πρέπει να κατασκευάσουμε;

Απάντηση:

• Πίνακας 5.2.1.α «Αριθμός ατόμων 14 → Χωρητικότητα υγρών δεξαμενής 4.900 Lit, Μήκος 300cm, Πλάτος 120cm, Βάθος υγρών 135cm, Βάθος ολικό 165cm.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σύμφωνα με τον πίνακα ελάχιστων διαστάσεων στεγανών βόθρων του βιβλίου, για 14 άτομα η ελάχιστη χωρητικότητα υγρών της δεξαμενής είναι 4.900 Lit (δηλαδή περίπου 4,9 m³), με εσωτερικές διαστάσεις μήκος 300cm, πλάτος 120cm και βάθος υγρών 135cm (ολικό βάθος δεξαμενής 165cm). Αυτό προκύπτει επειδή κάθε άτομο παράγει περίπου 200 Lit λυμάτων την ημέρα και ο βόθρος πρέπει να συγκρατεί τα λύματα τουλάχιστον 24 ώρες, χωρίς να υπολογίζεται μόνο η καθαρή ημερήσια ποσότητα αλλά και το απαραίτητο διάκενο ασφαλείας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Χωρητικότητα υγρών 4.900 Lit· διαστάσεις 300×120cm, βάθος υγρών 135cm, ολικό βάθος 165cm

Τι κάνει ο βιολογικός καθαρισμός

Ερώτηση: Τι κάνει ο βιολογικός καθαρισμός;

Απάντηση:

• §5.3.1. «Με το βιολογικό καθαρισμό επεξεργαζόμαστε τα λύματα και τα απόβλητα, με σκοπό να περιορίσουμε τις αρνητικές επιπτώσεις τους στο περιβάλλον. Δευτερογενές, αλλά εξίσου σημαντικό όφελος από το βιολογικό καθαρισμό είναι η ανάκτηση σημαντικών υλικών και φυσικών πόρων.» §5.3.3. «Βιολογική επεξεργασία είναι η μετατροπή των λυμάτων και αποβλήτων σε σταθερά υλικά που δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον... με τη βοήθεια βακτηριδίων.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο βιολογικός καθαρισμός επεξεργάζεται τα λύματα και τα απόβλητα με σκοπό να περιορίσει τις αρνητικές επιπτώσεις τους στο περιβάλλον, μετατρέποντάς τα (με τη διαδικασία της αποικοδόμησης, μέσω βακτηριδίων που ζουν στις δεξαμενές του) σε σταθερά υλικά που δεν το επιβαρύνουν. Περιλαμβάνει δύο βασικές λειτουργίες: τη βιολογική διάσπαση των λυμάτων και την καθίζηση των στερεών που αιωρούνται. Δευτερογενές αλλά εξίσου σημαντικό όφελός του είναι η ανάκτηση σημαντικών υλικών και φυσικών πόρων, όπως το νερό (που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ξανά στη βιομηχανία ή στο πότισμα) και το λίπασμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Επεξεργάζεται λύματα/απόβλητα (αποικοδόμηση με βακτηρίδια) για προστασία περιβάλλοντος + ανάκτηση νερού/λιπάσματος

Έλεγχος στάθμης βόθρου με ασφάλεια

Ερώτηση: Πώς ελέγχουμε τη στάθμη ενός βόθρου;

Απάντηση:

• Σημείωση ασφαλείας, §5.3.4. «Εργασίες συγκόλλησης σε δίκτυα αποχέτευσης ή έλεγχος στάθμης βόθρου με σπίρτο, αναπτήρα ή φλόγα, απαγορεύονται, γιατί τα αέρια της αποχέτευσης είναι εκρηκτικά.» §5.2.2. «Να έχουν στόμια ελέγχου και καθαρισμού.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η στάθμη ενός βόθρου πρέπει να ελέγχεται χωρίς τη χρήση γυμνής φλόγας — απαγορεύεται αυστηρά ο έλεγχος της στάθμης με σπίρτο, αναπτήρα ή οποιαδήποτε φλόγα, γιατί τα αέρια της αποχέτευσης είναι εκρηκτικά και υπάρχει σοβαρός κίνδυνος έκρηξης (όπως ακριβώς απαγορεύονται και οι εργασίες συγκόλλησης σε δίκτυα αποχέτευσης). Ο έλεγχος γίνεται με ασφαλή μέσα από τα στόμια ελέγχου και καθαρισμού που προβλέπεται να διαθέτει κάθε βόθρος, π.χ. με κατάλληλη μετρητική ράβδο, χωρίς καμία χρήση ανοιχτής φλόγας κοντά στο άνοιγμά του.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ποτέ με σπίρτο/αναπτήρα/φλόγα (εκρηκτικά αέρια)· έλεγχος από τα στόμια ελέγχου/καθαρισμού με ασφαλή μέσα