Λύσεις — Κεφάλαιο 10: Μόνιμα Πυροσβεστικά Συστήματα με Νερό (σελ. 251-252) – ΥΔΡΕΥΣΗ – ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 10: Μόνιμα Πυροσβεστικά Συστήματα με Νερό

Δώδεκα ερωτήσεις κατανόησης για τα μόνιμα πυροσβεστικά συστήματα με νερό: τον ρόλο και τα στοιχεία ενός δικτύου πυρόσβεσης, τις πυροσβεστικές φωλιές, τα δίδυμα πυροσβεστικά υδροστόμια, τη λειτουργία των καταιονητήρων, τα πυροσβεστικά συγκροτήματα, τα υλικά και τις διαμέτρους των σωλήνων (DN25/DN65/DN100/DN40) και τα στηρίγματά τους, την κατάσβεση με διοξείδιο του άνθρακα, τις δοκιμές παραλαβής και τις περιοδικές εργασίες συντήρησης. Το βιβλίο δεν δίνει επίσημες απαντήσεις σε αυτό το κεφάλαιο· διαιτητής είναι το θεωρητικό περιεχόμενο.

Ρόλος των εγκαταστάσεων πυρόσβεσης

Ερώτηση: Ποιος είναι ο ρόλος των εγκαταστάσεων πυρόσβεσης;

Απάντηση:

• §10.1. «Οι εγκαταστάσεις πυρόσβεσης είναι από τις πλέον σημαντικές, γιατί έχουν άμεση σχέση με την προστασία της ανθρώπινης ζωής και των περιουσιών. Τις εγκαταστάσεις αυτές τις συναντάμε σε κατοικίες, χώρους εργασίας, καταστήματα, αποθήκες, σταθμούς αυτοκινήτων, βιομηχανίες, πλοία κλπ.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο ρόλος των εγκαταστάσεων πυρόσβεσης είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής και των περιουσιών σε περίπτωση πυρκαγιάς. Πρόκειται για από τις πλέον σημαντικές υδραυλικές εγκαταστάσεις, καθώς συναντώνται σε κατοικίες, χώρους εργασίας, καταστήματα, αποθήκες, σταθμούς αυτοκινήτων, βιομηχανίες, πλοία κ.λπ., και η ποιότητα των υλικών και της εργασίας τους είναι καθοριστική για το αν θα ανταποκριθούν στον κρίσιμο ρόλο τους τη στιγμή της πυρκαγιάς.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Προστασία ανθρώπινης ζωής και περιουσιών από πυρκαγιά

Στοιχεία δικτύου πυρόσβεσης

Ερώτηση: Από τι αποτελείται ένα δίκτυο πυρόσβεσης;

Απάντηση:

• §10.2. «Ένα δίκτυο πυρόσβεσης αποτελείται από τα παρακάτω στοιχεία: τις πυροσβεστικές φωλιές (Π.Φ.), τα πυροσβεστικά υδροστόμια, τους καταιονητήρες, τα πυροσβεστικά συγκροτήματα, τα πυροσβεστικά δίκτυα, τους διακόπτες, τα στηρίγματα του δικτύου, τις δεξαμενές νερού και τους μηχανικούς και ηλεκτρικούς αυτοματισμούς για τον έλεγχο και την καλή λειτουργία της εγκατάστασης.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένα δίκτυο πυρόσβεσης αποτελείται από: τις πυροσβεστικές φωλιές (Π.Φ.), τα πυροσβεστικά υδροστόμια, τους καταιονητήρες, τα πυροσβεστικά συγκροτήματα, τα πυροσβεστικά δίκτυα, τους διακόπτες, τα στηρίγματα του δικτύου, τις δεξαμενές νερού, και τους μηχανικούς και ηλεκτρικούς αυτοματισμούς για τον έλεγχο και την καλή λειτουργία της εγκατάστασης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Π.Φ., υδροστόμια, καταιονητήρες, συγκροτήματα, δίκτυα, διακόπτες, στηρίγματα, δεξαμενές, αυτοματισμοί

Περιεχόμενα πυροσβεστικής φωλιάς

Ερώτηση: Τι περιέχουν οι πυροσβεστικές φωλιές;

Απάντηση:

• §10.2.1. «Βασικά στοιχεία μιας Π.Φ. είναι τα παρακάτω: α. Το ερμάριο ... β. Το εξέλικτρο ... γ. Τον πυροσβεστικό κρουνό ... δ. Τους ταχυσυνδέσμους ... ε. Τον αυλό ... στ. Τους πυροσβεστικούς σωλήνες (μάνικες)».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μια πυροσβεστική φωλιά (Π.Φ.) περιέχει: το ερμάριο (μεταλλικό, ισχυρής κατασκευής, βαμμένο κόκκινο), το εξέλικτρο (μηχανισμός τύλιξης/ξετυλίγματος του σωλήνα, περιστρεφόμενος γύρω από οριζόντιο και κατακόρυφο άξονα), τον πυροσβεστικό κρουνό (τροφοδοτεί με νερό, συνήθους διαμέτρου 2΄΄ ή 2½΄΄), τους ταχυσυνδέσμους (γρήγορη σύνδεση σωλήνα-κρουνού), τον αυλό (κατευθύνει το νερό στη φωτιά σε συμπαγή δέσμη ή διασπορά) και τους πυροσβεστικούς σωλήνες/μάνικες (εύκαμπτους ή σκληρούς, ανθεκτικούς στην υγρασία και σε πίεση τουλάχιστον 10 Bar).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ερμάριο, εξέλικτρο, πυροσβεστικός κρουνός, ταχυσύνδεσμοι, αυλός, πυροσβεστικός σωλήνας (μάνικα)

Δίδυμο πυροσβεστικό υδροστόμιο

Ερώτηση: Τι είναι το δίδυμο πυροσβεστικό υδροστόμιο και πού τοποθετείται;

Απάντηση:

• §10.2.2. «Τοποθετούνται, συνήθως, σε εξωτερικούς χώρους και τροφοδοτούν με νερό, μέσω των πυροσβεστικών οχημάτων, το εσωτερικό δίκτυο πυρόσβεσης κτιρίων ή βιομηχανιών. Φέρουν δυο ή τρία στόμια διαμέτρου 21/2’’, ενώ ο αγωγός τροφοδότησης του εσωτερικού δικτύου πυρόσβεσης έχει διάμετρο 4”.» Σχ.10.2.2.β: «Διακρίνονται η πυροσβεστική φωλιά που περιέχει τη μάνικα (1), ο δίδυμος κρουνός (2) και ο διακόπτης ανοίγματος του νερού (3).»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το δίδυμο πυροσβεστικό υδροστόμιο είναι σημείο τροφοδότησης νερού με δύο στόμια/κρουνούς λήψης (διαμέτρου 2½΄΄ έκαστο) και διακόπτη ανοίγματος του νερού, από το οποίο τα πυροσβεστικά οχήματα παίρνουν νερό για την κατάσβεση πυρκαγιάς. Τοποθετείται συνήθως σε εξωτερικούς χώρους (καθώς και σε δασικές/υπαίθριες περιοχές) και τροφοδοτεί, μέσω των πυροσβεστικών οχημάτων, το εσωτερικό δίκτυο πυρόσβεσης κτιρίων ή βιομηχανιών, του οποίου ο αγωγός τροφοδότησης έχει διάμετρο 4΄΄.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Εξωτερικό σημείο με δύο στόμια/κρουνούς 2½΄΄ και διακόπτη· τροφοδοτεί μέσω οχημάτων το εσωτερικό δίκτυο (αγωγός 4΄΄)

Λειτουργία καταιονητήρα (sprinkler)

Ερώτηση: Περιγράψτε τη λειτουργία ενός καταιονητήρα.

Απάντηση:

• §10.2.3.α. «Υπό κανονικές συνθήκες ο βολβός του καταιονητήρα φράσσει το στόμιο εξόδου του νερού, που βρίσκεται υπό πίεση μέσα στο σωλήνα. Σε περίπτωση που εκδηλωθεί πυρκαγιά κάτω από αυτόν, ανεβαίνει η θερμοκρασία του περιβάλλοντος χώρου, διαστέλλεται το υγρό και σπάει ο βολβός, ελευθερώνοντας έτσι την έξοδο του νερού. Τα πτερύγια, που βρίσκονται στην έξοδο του νερού, προκαλούν το διασκορπισμό του.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Υπό κανονικές συνθήκες, ο βολβός του καταιονητήρα φράσσει το στόμιο εξόδου του νερού που βρίσκεται υπό πίεση μέσα στο σωλήνα. Όταν εκδηλωθεί πυρκαγιά κάτω από τον καταιονητήρα, η θερμοκρασία του περιβάλλοντος χώρου ανεβαίνει, το υγρό μέσα στον βολβό διαστέλλεται και ο βολβός σπάει, ελευθερώνοντας την έξοδο του νερού· τα πτερύγια στην έξοδο προκαλούν τον διασκορπισμό του νερού πάνω στη φωτιά, επιτυγχάνοντας την κατάσβεσή της.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Θέρμανση → διαστολή υγρού → θραύση βολβού → ελευθέρωση νερού → διασκορπισμός από τα πτερύγια

Στοιχεία πυροσβεστικού συγκροτήματος και θερμοκρασία αντλιοστασίου

Ερώτηση: Αναφέρατε τα στοιχεία ενός πυροσβεστικού συγκροτήματος. Σε ποια θερμοκρασία πρέπει να βρίσκεται το πυροσβεστικό συγκρότημα, ώστε να ξεκινάει χωρίς δυσκολία;

Απάντηση:

• §10.2.4. «Δομικά ένα απλό πυροσβεστικό συγκρότημα αποτελείται από: τον κινητήρα (ηλεκτροκίνητο ή πετρελαιοκίνητο), την αντλία, το πιεστικό δοχείο, το συλλέκτη και τα υδραυλικά εξαρτήματα διανομής του νερού και τους αυτοματισμούς. ... Για τη δυνατότητα άμεσης εκκίνησης του κινητήρα, σε πλήρη ισχύ, πρέπει η θερμοκρασία του αντλιοστασίου να διατηρείται πάνω από τους 10°C.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένα απλό πυροσβεστικό συγκρότημα αποτελείται δομικά από: τον κινητήρα (ηλεκτροκίνητο ή πετρελαιοκίνητο), την αντλία, το πιεστικό δοχείο, τον συλλέκτη και τα υδραυλικά εξαρτήματα διανομής του νερού, και τους αυτοματισμούς. Για να είναι δυνατή η άμεση εκκίνηση του κινητήρα σε πλήρη ισχύ, η θερμοκρασία του αντλιοστασίου πρέπει να διατηρείται πάνω από τους 10°C.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κινητήρας, αντλία, πιεστικό δοχείο, συλλέκτης/υδραυλικά εξαρτήματα, αυτοματισμοί· θερμοκρασία αντλιοστασίου πάνω από 10°C

Υλικά κατασκευής δικτύου πυρόσβεσης

Ερώτηση: Από ποια υλικά κατασκευάζεται το δίκτυο πυρόσβεσης; Επιτρέπεται η χρήση πλαστικών σωλήνων;

Απάντηση:

• §10.3.1. «Οι σωλήνες των μόνιμων δικτύων πυρόσβεσης κατασκευάζονται από χάλυβα, χυτοσίδηρο ή άλλο υλικό που θα αντέχει όμως στις ειδικές συνθήκες του προστατευόμενου χώρου. ... Στα υπόγεια δίκτυα τοποθετούνται και χυτοσιδηροί σωλήνες ή ανοξείδωτοι σωλήνες.» §10.3.3. «Οι σωλήνες και τα στηρίγματά τους πρέπει να αντέχουν σε υψηλές πιέσεις και θερμοκρασία τουλάχιστον 400°C, ώστε να μην καταρρέει το δίκτυο σε συνθήκες πυρκαγιάς.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το δίκτυο πυρόσβεσης κατασκευάζεται από χάλυβα, χυτοσίδηρο ή άλλο ανθεκτικό υλικό (π.χ. ανοξείδωτο χάλυβα στα υπόγεια δίκτυα ή σε υγρούς χώρους), με τα εξαρτήματα (κρουνούς, συνδέσμους) από ορείχαλκο, χυτοσίδηρο, κράματα αλουμινίου ή ανοξείδωτο χάλυβα. Δεν επιτρέπεται η χρήση απλών πλαστικών σωλήνων, γιατί οι σωλήνες και τα στηρίγματα του δικτύου πρέπει να αντέχουν σε υψηλές πιέσεις και σε θερμοκρασία τουλάχιστον 400°C ώστε να μην καταρρεύσει το δίκτυο σε συνθήκες πυρκαγιάς — απαίτηση που τα συνήθη πλαστικά υλικά δεν μπορούν να ικανοποιήσουν, σε αντίθεση με τους μεταλλικούς σωλήνες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Χάλυβας, χυτοσίδηρος, ανοξείδωτος χάλυβας· όχι πλαστικά, λόγω απαίτησης αντοχής σε 400°C

Πυροσβεστικός κρουνός: DN25, DN65, DN100 σε ίντσες

Ερώτηση: Πόσες ίντσες είναι ο πυροσβεστικός κρουνός με ονομαστική διάμετρο DN25, DN65 και DN 100;

Απάντηση:

• Πίνακας 10.3.1α δίνει τη μέση εσωτερική διάμετρο σε mm για κάθε ονομαστική διάμετρο DN: DN25 → 27,26mm, DN65 → 68,65mm, DN100 → 105,09mm. §10.2.1.γ. «Τον πυροσβεστικό κρουνό ... Η συνήθης διάμετρός του είναι 2‘‘ ή 2½‘‘.» §10.2.2. «ο αγωγός τροφοδότησης του εσωτερικού δικτύου πυρόσβεσης έχει διάμετρο 4”.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Με βάση την καθιερωμένη αντιστοιχία ονομαστικής διαμέτρου (DN, σε mm) και ίντσας που χρησιμοποιείται στις σωληνώσεις: ο πυροσβεστικός κρουνός DN25 αντιστοιχεί σε 1΄΄, ο κρουνός DN65 αντιστοιχεί σε 2½΄΄, και ο κρουνός DN100 αντιστοιχεί σε 4΄΄. Η αντιστοιχία αυτή συμφωνεί με τα δεδομένα του κεφαλαίου: ο πυροσβεστικός κρουνός της Π.Φ. έχει συνήθη διάμετρο 2΄΄ ή 2½΄΄ (δηλαδή DN50 ή DN65), ενώ ο αγωγός τροφοδότησης του εσωτερικού δικτύου πυρόσβεσης από το πυροσβεστικό υδροστόμιο έχει διάμετρο 4΄΄ (δηλαδή DN100).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• DN25 = 1΄΄, DN65 = 2½΄΄, DN100 = 4΄΄

Απόσταση στηριγμάτων σε δίκτυο DN40

Ερώτηση: Σε δίκτυο πυρόσβεσης διαμέτρου DN40, ανά πόσα μέτρα πρέπει να τοποθετούνται τα στηρίγματά του;

Απάντηση:

• Πίνακας 10.3.3.α «ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΣΤΗΡΙΓΜΑΤΩΝ»: «ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ ΣΩΛΗΝΑ ... μέχρι DN 65 → ΜΕΓΙΣΤΗ ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΣΤΗΡΙΓΜΑΤΩΝ 4m· πάνω από DN 80 → 6m.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένα δίκτυο πυρόσβεσης διαμέτρου DN40 εμπίπτει στην κατηγορία «διάμετρος μέχρι DN65» του Πίνακα 10.3.3.α, οπότε τα στηρίγματά του πρέπει να τοποθετούνται σε μέγιστη απόσταση 4 μέτρων μεταξύ τους (για διαμέτρους πάνω από DN80 η μέγιστη επιτρεπόμενη απόσταση στηριγμάτων είναι 6 μέτρα).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 4 μέτρα (κατηγορία «μέχρι DN65»)

Κατάσβεση με CO2 παρουσία ανθρώπων

Ερώτηση: Μπορούμε να ξεκινήσουμε την κατάσβεση μιας φωτιάς με διοξείδιο του άνθρακα σε χώρους που υπάρχουν άνθρωποι;

Απάντηση:

• §10.4. «Το διοξείδιο του άνθρακα, ως κατασβεστικό μέσον, παρουσιάζει ένα πολύ εχθρικό πρόσωπο. Μπορεί να τραυματίσει ή και να σκοτώσει άνθρωπο. ... Για λόγους πρόληψης σοβαρού ατυχήματος, ο χώρος αυτός πρέπει να εκκενώνεται άμεσα. Στα σύγχρονα συστήματα πυρόσβεσης, μετά την ανίχνευση πυρκαγιάς αρχίζει να ηχεί σειρήνα τόσο υψηλής έντασης, που είναι αδύνατη η παραμονή ανθρώπου στην περιοχή. Μετά από λίγα δευτερόλεπτα αρχίζει η εκκένωση του CΟ2.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Όχι, δεν επιτρέπεται να ξεκινήσουμε την εκκένωση του CO2 όσο υπάρχουν άνθρωποι στον χώρο, γιατί το διοξείδιο του άνθρακα ως κατασβεστικό μέσο είναι πολύ επικίνδυνο και μπορεί να τραυματίσει ή ακόμη και να σκοτώσει άνθρωπο (η κατάσβεση γίνεται με πλήρη κατακλυσμό του χώρου με CO2). Γι' αυτό, ο χώρος πρέπει πρώτα να εκκενώνεται άμεσα: στα σύγχρονα συστήματα, μετά την ανίχνευση της πυρκαγιάς ηχεί πρώτα σειρήνα τόσο υψηλής έντασης ώστε να είναι αδύνατη η παραμονή ανθρώπου εκεί, και μόνο μετά από λίγα δευτερόλεπτα, αφού έχει προλάβει να απομακρυνθεί κάθε άνθρωπος, αρχίζει η εκκένωση του CO2.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Όχι πριν εκκενωθεί ο χώρος· πρώτα σειρήνα προειδοποίησης, μετά η εκκένωση CO2, γιατί είναι επικίνδυνο/θανατηφόρο για ανθρώπους

Δοκιμές πριν την παραλαβή δικτύου πυρόσβεσης

Ερώτηση: Ποιες δοκιμές κάνουμε σε ένα δίκτυο πυρόσβεσης προτού παραληφθεί;

Απάντηση:

• §10.5. «Κατά την παραλαβή ενός πυροσβεστικού δικτύου διακρίνουμε τα παρακάτω είδη ελέγχων και δοκιμών: Γενικός έλεγχος ... Δοκιμή σε πίεση: καθαρίζεται το δίκτυο και πρεσάρεται στα 10 Bar επί 15 λεπτά. Δεν πρέπει να παρατηρηθεί διαρροή σε σωλήνα, ένωση ή ειδικό εξάρτημα. Οι σωλήνες υποβάλλονται σε υδραυλική δοκιμή 14 Bar επί 24 ώρες. Δοκιμή ροής: ελέγχεται η παροχή του δικτύου.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πριν την παραλαβή ενός δικτύου πυρόσβεσης γίνονται τρία είδη ελέγχων/δοκιμών: ο γενικός έλεγχος, όπου διαπιστώνεται αν η εγκατάσταση έγινε σύμφωνα με την εγκεκριμένη μελέτη του Μηχανικού· η δοκιμή σε πίεση, όπου το δίκτυο καθαρίζεται και πρεσάρεται στα 10 Bar επί 15 λεπτά χωρίς να πρέπει να παρατηρηθεί καμία διαρροή σε σωλήνα, ένωση ή ειδικό εξάρτημα (ενώ οι ίδιοι οι σωλήνες υποβάλλονται επιπλέον σε υδραυλική δοκιμή 14 Bar επί 24 ώρες)· και η δοκιμή ροής, με την οποία ελέγχεται η παροχή του δικτύου. Παρόμοιες δοκιμές πρέπει να επαναλαμβάνονται και σε τακτικά χρονικά διαστήματα μετά την παραλαβή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Γενικός έλεγχος, δοκιμή πίεσης (10 Bar/15΄, σωλήνες 14 Bar/24ω), δοκιμή ροής

Εργασίες συντήρησης εγκατάστασης πυρόσβεσης με νερό

Ερώτηση: Αναφέρατε τις εργασίες συντήρησης μιας εγκατάστασης πυρόσβεσης με νερό.

Απάντηση:

• §10.6. «Όλη η εγκατάσταση πυρόσβεσης πρέπει να συντηρείται σχολαστικά, ώστε να ευρίσκεται σε συνεχή ετοιμότητα. Ειδικότερα ελέγχουμε: το δίκτυο ... τα ειδικά εξαρτήματα, τις πυροσβεστικές φωλιές, τους κρουνούς κλπ. ... τα συστήματα εντοπισμού της πυρκαγιάς, ειδοποίησης, συναγερμού και τηλεχειρισμών ... και την πετρελαιομηχανή ..., τον ηλεκτροκινητήρα και τις αντλίες ... Γενικά, όμως, δεν πρέπει το χρονικό διάστημα μεταξύ δυο διαδοχικών ελέγχων - συντηρήσεων, τουλάχιστον των πετρελαιομηχανών, να υπερβαίνει τις επτά ημέρες.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η συντήρηση μιας εγκατάστασης πυρόσβεσης με νερό περιλαμβάνει τον σχολαστικό έλεγχο: του ίδιου του δικτύου, για την αποφυγή διάβρωσης και καταστροφής της στήριξής του· των ειδικών εξαρτημάτων, των πυροσβεστικών φωλιών, των κρουνών κ.λπ., ώστε να εξασφαλίζεται η λειτουργικότητά τους· των συστημάτων εντοπισμού της πυρκαγιάς, ειδοποίησης, συναγερμού και τηλεχειρισμών, για την αξιόπιστη μεταφορά των σημάτων· και της πετρελαιομηχανής (λάδια, περιοδικές εκκινήσεις, φόρτιση μπαταριών κ.λπ.), του ηλεκτροκινητήρα και των αντλιών, ώστε να εξασφαλίζεται η αξιόπιστη λειτουργία τους. Η συχνότητα εξαρτάται από τον προστατευόμενο χώρο, αλλά γενικά το διάστημα μεταξύ δύο διαδοχικών ελέγχων-συντηρήσεων, τουλάχιστον των πετρελαιομηχανών, δεν πρέπει να υπερβαίνει τις επτά ημέρες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Δίκτυο (διάβρωση/στήριξη), Π.Φ./κρουνοί, συστήματα εντοπισμού-συναγερμού, πετρελαιομηχανή/ηλεκτροκινητήρας/αντλίες· έλεγχος έως 7 ημέρες