Λύσεις — Κεφάλαιο 12: Πρόληψη Ατυχημάτων – Κανονισμοί Εργασίας (σελ. 284) – ΥΔΡΕΥΣΗ – ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 12: Πρόληψη Ατυχημάτων - Κανονισμοί Εργασίας

Ανοιχτές ερωτήσεις κατανόησης για την πρόληψη ατυχημάτων και τους κανονισμούς εργασίας: τι είναι η πρόληψη ατυχημάτων, επικίνδυνες συνθήκες και πράξεις στο χώρο εργασίας του υδραυλικού, προστατευτικά μέτρα στην κοπή σιδηροσωλήνα με τροχό και σωλήνα με αμίαντο, προστατευτικά μέσα στις ηλεκτροσυγκολλήσεις, προσοχή στη μεταφορά σιδηροσωλήνων μεγάλου μήκους κοντά σε εναέριες ηλεκτρικές γραμμές, και ενέργειες πριν το σκάψιμο σε ηλεκτροδοτούμενο τοίχο.

Τι είναι η πρόληψη των ατυχημάτων

Ερώτηση: Τι είναι η πρόληψη των ατυχημάτων;

Απάντηση:

• §12.1. «Είναι γνωστό ότι το αντικείμενο, ο χώρος εργασίας, οι συνθήκες και ο απαιτούμενος εξοπλισμός καθιστούν την εργασία του Υδραυλικού από τις πλέον επικίνδυνες... Η πρόληψη των ατυχημάτων επιτυγχάνεται με: α. Την εξάλειψη των επικίνδυνων συνθηκών... β. Την εξάλειψη των επικίνδυνων πράξεων...»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρόληψη ατυχημάτων είναι το σύνολο των μέτρων και ενεργειών με τα οποία εντοπίζουμε και εξαλείφουμε εκ των προτέρων τις επικίνδυνες συνθήκες (π.χ. ελαττωματικός εξοπλισμός, φθαρμένες ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, ύπαρξη εύφλεκτων υλικών σε χώρους συγκόλλησης, πρόχειρες σκαλωσιές) και τις επικίνδυνες πράξεις (π.χ. χρήση ηλεκτρικών συσκευών σε χώρους με υγρασία χωρίς μέτρα, εργασία σε ύψος χωρίς ζώνη ασφαλείας, συγκολλήσεις από ανεκπαίδευτα άτομα), ώστε να αποφευχθεί η πρόκληση ατυχήματος. Δεδομένου ότι το 98% των ατυχημάτων μπορεί να προληφθεί (88% οφείλεται σε επικίνδυνες πράξεις, 10% σε επικίνδυνες συνθήκες), η πρόληψη είναι υποχρεωτική κατά την εκτέλεση κάθε υδραυλικής εργασίας, σύμφωνα με όσα προβλέπει η νομοθεσία για το κάθε είδος έργου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Εξάλειψη επικίνδυνων συνθηκών + εξάλειψη επικίνδυνων πράξεων, ώστε να αποφευχθεί το ατύχημα (το 98% μπορεί να προληφθεί)

Τρεις επικίνδυνες συνθήκες στο χώρο εργασίας του υδραυλικού

Ερώτηση: Αναφέρετε 3 επικίνδυνες συνθήκες στο χώρο εργασίας του υδραυλικού.

Απάντηση:

• §12.1. «Επικίνδυνες συνθήκες είναι π.χ. οι ελαττωματικές συσκευές οξυγόνου - ασετιλίνης, οι φθαρμένες μπαλαντέζες, ηλεκτρικές συσκευές και εγκαταστάσεις, η ύπαρξη εκρηκτικών αερίων ή εύφλεκτων υλικών σε χώρους που γίνονται συγκολλήσεις (π.χ. δεξαμενές καυσίμων) και οι πρόχειρες σκαλωσιές.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τρεις χαρακτηριστικές επικίνδυνες συνθήκες στο χώρο εργασίας του υδραυλικού είναι: οι ελαττωματικές συσκευές οξυγόνου - ασετιλίνης, οι φθαρμένες μπαλαντέζες και ηλεκτρικές συσκευές/εγκαταστάσεις, και η ύπαρξη εκρηκτικών αερίων ή εύφλεκτων υλικών σε χώρους όπου γίνονται συγκολλήσεις (π.χ. κοντά σε δεξαμενές καυσίμων). Μια τέταρτη περίπτωση που αναφέρει το βιβλίο είναι οι πρόχειρες σκαλωσιές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ελαττωματικές συσκευές οξυγόνου-ασετιλίνης, φθαρμένες ηλεκτρικές συσκευές/μπαλαντέζες, εύφλεκτα υλικά σε χώρους συγκόλλησης (ή πρόχειρες σκαλωσιές)

Τρεις επικίνδυνες πράξεις των υδραυλικών

Ερώτηση: Αναφέρετε 3 επικίνδυνες πράξεις που κάνουν κατά την εργασία τους οι υδραυλικοί.

Απάντηση:

• §12.1. «Την εξάλειψη των επικίνδυνων πράξεων, όπως τη χρήση ηλεκτρικών συσκευών σε χώρους με υγρασία, χωρίς προστατευτικά μέτρα, την εργασία σε μεγάλο ύψος, χωρίς να δεθούμε με ζώνη ασφαλείας και τις συγκολλήσεις από ανεκπαίδευτα άτομα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τρεις τυπικές επικίνδυνες πράξεις που αναφέρει το βιβλίο είναι: η χρήση ηλεκτρικών συσκευών σε χώρους με υγρασία χωρίς τα κατάλληλα προστατευτικά μέτρα, η εργασία σε μεγάλο ύψος χωρίς να δεθεί ο εργαζόμενος με ζώνη ασφαλείας, και η εκτέλεση συγκολλήσεων από ανεκπαίδευτα (μη εξειδικευμένα) άτομα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ηλεκτρικές συσκευές σε υγρασία χωρίς μέτρα, εργασία σε ύψος χωρίς ζώνη ασφαλείας, συγκολλήσεις από ανεκπαίδευτους

Προστατευτικά μέτρα στην κοπή σιδηροσωλήνα με τροχό

Ερώτηση: Κατά την εργασία κοπής ενός σιδηροσωλήνα, με τροχό, τι προστατευτικά μέτρα λαμβάνουμε;

Απάντηση:

• §12.3. «9. Φόρεσε, κάθε φορά, τα κατάλληλα προστατευτικά μέσα όπως κράνος, γυαλιά ασφαλείας, φόρμα και γάντια. 10. Χρησιμοποίησε τα κατάλληλα εργαλεία. 8. Τακτοποίησε τα εργαλεία και το χώρο εργασίας σου.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά την κοπή σιδηροσωλήνα με τροχό λαμβάνονται τα γενικά προστατευτικά μέτρα που ορίζει το κεφάλαιο για κάθε επικίνδυνη εργασία: χρήση γυαλιών ασφαλείας (ή ειδικής μάσκας προσώπου) για προστασία των ματιών από τα εκτοξευόμενα θραύσματα και σπινθήρες, γάντια για προστασία των χεριών, φόρμα εργασίας και, όπου χρειάζεται, κράνος. Ο τροχός πρέπει να είναι σε καλή κατάσταση, με τον κατάλληλο δίσκο κοπής και τον προφυλακτήρα του τοποθετημένο, ο σιδηροσωλήνας να είναι καλά στερεωμένος στη μέγγενη ώστε να μην κινείται κατά την κοπή, και ο χώρος γύρω να είναι τακτοποιημένος και ελεύθερος από εύφλεκτα υλικά, αφού η κοπή με τροχό παράγει σπινθήρες. Χρησιμοποιούμε πάντα το κατάλληλο εργαλείο για τη δουλειά και δεν επεμβαίνουμε σε εξοπλισμό που δε γνωρίζουμε καλά να χειριζόμαστε.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Γυαλιά ασφαλείας, γάντια, φόρμα (και κράνος όπου χρειάζεται), σωστά στερεωμένος σωλήνας, καθαρός χώρος από εύφλεκτα

Προστατευτικά μέτρα στην κοπή σωλήνα με αμίαντο

Ερώτηση: Κατά την εργασία κοπής ενός σωλήνα, που περιέχει αμίαντο, τι προστατευτικά μέτρα λαμβάνουμε;

Απάντηση:

• §12.3. «9. Φόρεσε, κάθε φορά, τα κατάλληλα προστατευτικά μέσα όπως κράνος, γυαλιά ασφαλείας, φόρμα και γάντια.» Νόμος 1568/'85 (§12.10): «Ορίζει τον εξοπλισμό ατομικής προστασίας για την ακοή, τα μάτια, το πρόσωπο, την αναπνοή, τα χέρια, το δέρμα, τον κορμό, την κεφαλή και ολόκληρο το σώμα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο αμίαντος είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο υλικό, γιατί κατά την κοπή του διασπείρεται στον αέρα λεπτή σκόνη ινών αμιάντου, η εισπνοή της οποίας είναι επιβλαβής για την υγεία. Γι' αυτό, πέρα από τα γενικά προστατευτικά μέσα που ορίζει το κεφάλαιο (γάντια, φόρμα, γυαλιά ασφαλείας), κατά την κοπή σωλήνα με αμίαντο χρησιμοποιούμε οπωσδήποτε ειδική μάσκα προστασίας της αναπνοής (κατάλληλη για σκόνη αμιάντου), όπως προβλέπει και ο εξοπλισμός ατομικής προστασίας που ορίζει ο Νόμος 1568/'85 για την αναπνοή. Επιπλέον, αποφεύγουμε τη χρήση τροχού με μεγάλη ταχύτητα που διασκορπίζει τη σκόνη, προτιμώντας κοπή με μικρή παραγωγή σκόνης (π.χ. διαβροχή του σημείου κοπής με νερό), εργαζόμαστε σε καλά αεριζόμενο χώρο ή σε ανοιχτό χώρο, και μαζεύουμε/απομακρύνουμε προσεκτικά τα υπολείμματα, χωρίς σκούπισμα που σηκώνει σκόνη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ειδική μάσκα αναπνοής για σκόνη αμιάντου, διαβροχή σημείου κοπής, καλός αερισμός, γάντια/φόρμα/γυαλιά, προσεκτική συλλογή υπολειμμάτων

Προστατευτικά μέσα στις ηλεκτροσυγκολλήσεις

Ερώτηση: Αναφέρετε τα προστατευτικά μέσα που χρησιμοποιούμε κατά τις ηλεκτροσυγκολλήσεις.

Απάντηση:

• §12.7. «Οι εργαζόμενοι στην κοπή θα φέρουν ειδικές προσωπίδες εφοδιασμένες με έγχρωμα πλακίδια που απορροφούν την επικίνδυνη, για τα μάτια, ακτινοβολία. Προσωπίδες να υπάρχουν και για τους βοηθούς... Γείωση συσκευών ηλεκτροσυγκόλλησης. Ισχυρή μόνωση τροφοδοτικού καλωδίου.» §12.5. «Η χρήση μάσκας, γαντιών και ποδιάς συμβάλλει στην παραπέρα ασφάλεια και υγιεινή των συγκολλητών.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά τις ηλεκτροσυγκολλήσεις χρησιμοποιούνται ειδικές προσωπίδες (μάσκες) εφοδιασμένες με έγχρωμα (σκουρόχρωμα) πλακίδια, που απορροφούν την επικίνδυνη για τα μάτια ακτινοβολία του ηλεκτρικού τόξου· τέτοιες προσωπίδες πρέπει να φοράνε τόσο ο συγκολλητής όσο και οι βοηθοί του. Χρησιμοποιούνται επίσης γάντια και άκαυστη ποδιά για προστασία από θερμότητα και σπινθήρες, ενώ ο εξοπλισμός πρέπει να έχει ισχυρή μόνωση στο τροφοδοτικό καλώδιο και οι συσκευές ηλεκτροσυγκόλλησης να είναι γειωμένες, ώστε να αποφεύγεται η ηλεκτροπληξία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ειδική προσωπίδα με έγχρωμα πλακίδια (και για τους βοηθούς), γάντια, άκαυστη ποδιά, γείωση συσκευής, μόνωση καλωδίου

Προσοχή στη μεταφορά σιδηροσωλήνων μεγάλου μήκους

Ερώτηση: Τι προσέχουμε όταν μεταφέρουμε σιδηροσωλήνες μεγάλου μήκους;

Απάντηση:

• §12.4.9. «Μακριά από τις εναέριες ηλεκτρικές γραμμές. Προσοχή στη μεταφορά σωλήνων. Μπορεί ν' ακουμπήσουν εναέρια ηλεκτρική γραμμή, με τραγικά αποτελέσματα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά τη μεταφορά σιδηροσωλήνων μεγάλου μήκους πρέπει να προσέχουμε ιδιαίτερα να μείνουμε μακριά από τις εναέριες ηλεκτρικές γραμμές, γιατί λόγω του μήκους τους οι σωλήνες μπορεί εύκολα να ακουμπήσουν κάποια εναέρια γραμμή ρεύματος, με τραγικά αποτελέσματα (ηλεκτροπληξία). Γι' αυτό ελέγχουμε πάντα τη διαδρομή για ύπαρξη εναέριων καλωδίων πριν τη μεταφορά, κρατάμε το σωλήνα σε οριζόντια θέση χαμηλά και μακριά από το σώμα μας, και όπου χρειάζεται μετακινούμαστε με τη βοήθεια δεύτερου ατόμου ώστε να ελέγχεται καλύτερα η θέση του σωλήνα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Απόσταση από εναέριες ηλεκτρικές γραμμές (κίνδυνος ηλεκτροπληξίας), έλεγχος διαδρομής, ασφαλής κράτηση/μεταφορά

Ενέργειες πριν το σκάψιμο σε ηλεκτροδοτούμενο τοίχο

Ερώτηση: Ποιες ενέργειες κάνουμε προτού σκάψουμε σε τοίχο οικοδομής που ηλεκτροδοτείται;

Απάντηση:

• §12.4.10. «Μη σκάβετε σε δάπεδο ή τοίχο, αν δεν γνωρίζετε την ακριβή διέλευση των ηλεκτρικών δικτύων. Συνεργασθείτε με τον ηλεκτρολόγο.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πριν σκάψουμε σε τοίχο οικοδομής που ηλεκτροδοτείται, δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να ξεκινήσουμε την εργασία αν δε γνωρίζουμε την ακριβή διέλευση των ηλεκτρικών δικτύων μέσα στον τοίχο. Πρέπει πρώτα να συνεργαστούμε με τον ηλεκτρολόγο, ώστε να μας υποδείξει ή να επιβεβαιώσει τη διαδρομή των καλωδίων (π.χ. με βάση το σχέδιο της ηλεκτρικής εγκατάστασης ή με ειδικό ανιχνευτή καλωδίων), και μόνο αφού εξασφαλιστεί ότι δεν υπάρχει κίνδυνος επαφής με ηλεκτροφόρο αγωγό, να διακοπεί προληπτικά το ρεύμα στο συγκεκριμένο κύκλωμα πριν την έναρξη της εργασίας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Έλεγχος διέλευσης ηλεκτρικών δικτύων πριν σκάψουμε, συνεργασία με τον ηλεκτρολόγο, διακοπή ρεύματος στο κύκλωμα πριν την εργασία