Λύσεις — Κεφάλαιο 7: Η εργασία στον τομέα του τουρισμού (σελ. 156) – ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Β΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 7: Η εργασία στον τομέα του τουρισμού
Πλήρεις λύσεις στις 7 ερωτήσεις-ασκήσεις (σελ. 156) του έβδομου κεφαλαίου, με ενιαία αρίθμηση ερωτήσεων και ασκήσεων όπως στο βιβλίο.
Ερώτηση 1 — Τα στοιχεία της ατομικής σύμβασης εργασίας
Ερώτηση: Ποια στοιχεία πρέπει να περιέχει μια ατομική σύμβαση εργασίας;
Απάντηση:
-
⚠️ ΠΡΩΤΑ ΜΙΑ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ — ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΕΤΟΙΜΟ ΚΑΤΑΛΟΓΟ
⚠️ Το βιβλίο δεν παραθέτει πουθενά αριθμημένο κατάλογο με τίτλο «τα στοιχεία που περιέχει η ατομική σύμβαση εργασίας». Δίνει όμως, στη σελίδα 144-145, όλα τα συστατικά της — και από αυτά συντίθεται η απάντηση.
Α. ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΕΓΚΥΡΟΤΗΤΑΣ (ο πυρήνας της απάντησης)
«Η ατομική σύμβαση εργασίας είναι ΔΙΚΑΙΟΠΡΑΞΙΑ και, για να είναι ΕΓΚΥΡΗ, πρέπει να πληροί ΟΛΕΣ τις προϋποθέσεις που θέτει ο ΑΣΤΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ για κάθε δικαιοπραξία. Έτσι απαιτείται:»
| Προϋπόθεση | Τι σημαίνει | ⚠️ Συνέπεια έλλειψης |
|---|---|---|
| α. ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΔΙΚΑΙΟΠΡΑΞΙΑ | «Γενικά οι ικανοί για δικαιοπραξία μπορούν να συνάψουν σύμβαση εργασίας.» «Επιτρέπεται ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΑΝΗΛΙΚΟΥΣ να συνάπτουν σύμβαση εργασίας υπό προϋποθέσεις και με τη ΣΥΝΑΙΝΕΣΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ τους.» | — |
| β. ΣΥΜΠΤΩΣΗ ΔΗΛΩΣΗΣ ΚΑΙ ΒΟΥΛΗΣΗΣ | «τα δύο συμβαλλόμενα μέρη πρέπει να έχουν ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ ΤΟΥΣ» | ⚠️ «διαφορετικά η σύμβαση είναι ΑΚΥΡΗ» |
| γ. ΣΥΝΝΟΜΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ | «περιεχόμενο που να συνάδει με τον ΝΟΜΟ και τα ΧΡΗΣΤΑ ΗΘΗ» | ⚠️ «η σύμβαση εργασίας είναι ΑΚΥΡΗ» |
| δ. ΤΥΠΟΣ | «μπορεί να είναι είτε ΣΙΩΠΗΡΗ είτε ΡΗΤΗ. ΔΕΝ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΣ ΤΥΠΟΣ.» | ΟΧΙ άκυρη |
⚠️ ΤΟ δ. ΕΙΝΑΙ Η ΕΞΑΙΡΕΣΗ: «Ο έγγραφος τύπος συνηθίζεται ΜΟΝΟ ΩΣ ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ, ΧΩΡΙΣ αυτό να σημαίνει ότι ΑΝ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ, η σύμβαση είναι ΑΚΥΡΗ.» Δηλαδή το έγγραφο χρησιμεύει για την ΑΠΟΔΕΙΞΗ, όχι για την ΕΓΚΥΡΟΤΗΤΑ.
Β. ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ
«Ο κάθε εργαζόμενος συνάπτει ΜΕ ΤΟΝ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΤΟΥ την ατομική σύμβαση εργασίας.» «Στην ατομική σύμβαση εργασίας, τα πρόσωπα της σύμβασης, δηλαδή Ο ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΣ, είναι ΕΛΕΥΘΕΡΑ να αποφασίσουν με ποιον θα συμβληθούν.»
⚠️ Με όριο: «Γενικά υπάρχει ΣΥΜΒΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, η οποία όμως ΥΠΟΚΕΙΤΑΙ ΣΕ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥΣ που τίθενται από τον ΝΟΜΟ και τις ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Σ.Σ.Ε.).»
Γ. Η ΔΙΑΡΚΕΙΑ
«Η σύμβαση εργασίας ΕΧΕΙ ΔΙΑΡΚΕΙΑ. Η διάρκεια μπορεί να είναι ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ Ή ΑΟΡΙΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ.»
| Τρόπος καθορισμού | Παράδειγμα του βιβλίου |
|---|---|
| ακριβής χρονικός προσδιορισμός | «για δύο χρόνια» |
| από το είδος ή τον σκοπό της σύμβασης | «η συγκομιδή του ελαιοκάρπου» |
⚠️ Η ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ: «Η ατομική σύμβαση εργασίας ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ χρόνου ΜΕΤΑΤΡΕΠΕΤΑΙ ΣΕ ΣΥΜΒΑΣΗ ΑΟΡΙΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ στην περίπτωση εκείνη που ο εργαζόμενος ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΝΑ ΠΑΡΕΧΕΙ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ, ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΕΧΕΙ ΑΝΤΙΡΡΗΣΗ Ο ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ, αν και έχει ΠΑΡΕΛΘΕΙ το προκαθορισμένο χρονικό σημείο ΛΗΞΗΣ της σύμβασης.»
Δ. ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ — ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
«Η σύμβαση εργασίας είναι ΑΜΦΟΤΕΡΟΒΑΡΗΣ ΕΝΟΧΙΚΗ ΣΧΕΣΗ και διέπεται από τις διατάξεις του ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ. Με αυτή αναλαμβάνουν ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ συμβαλλόμενα μέρη, δηλαδή ο εργοδότης και ο εργαζόμενος.»
«Οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα του εργαζόμενου στην ξενοδοχειακή επιχείρηση ΠΡΟΒΛΕΠΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ.» Και «τα καθήκοντα του εργαζομένου προσδιορίζονται από τις ΕΙΔΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ, θεωρητικές και πρακτικές, που απαιτεί η ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, όπως συμφωνήθηκε με τη σύμβαση και όπως επιβάλλουν οι παραδεκτές συναλλακτικές συνήθειες».
⚠️ ΤΟ ΟΡΙΟ ΤΗΣ Σ.Σ.Ε. — Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΥΝΟΪΚΟΤΕΡΗΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ
«Το περιεχόμενο της ατομικής σύμβασης εργασίας ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΡΧΕΤΑΙ ΣΕ ΑΝΤΙΘΕΣΗ με το περιεχόμενο της Σ.Σ.Ε. ΠΑΡΑ ΜΟΝΟ ΟΤΑΝ ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΕΥΝΟΪΚΟΤΕΡΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟ.»
📌 Το παράδειγμα του βιβλίου: αν η Σ.Σ.Ε. ορίζει ελάχιστη αμοιβή 400 € τον μήνα, ⚠️ δεν μπορεί να συμφωνηθεί κατώτερη — μπορεί όμως ανώτερη.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ατομική σύμβαση εργασίας πρέπει να πληροί τις τέσσερις προϋποθέσεις εγκυρότητας του Αστικού Κώδικα: α) ικανότητα για δικαιοπραξία (και οι ανήλικοι, με συναίνεση των γονέων) · β) σύμπτωση δήλωσης και βούλησης · γ) σύννομο περιεχόμενο (νόμος και χρηστά ήθη) · δ) τύπος — όπου δεν απαιτείται συγκεκριμένος τύπος (σιωπηρή ή ρητή), και ο έγγραφος τύπος χρησιμεύει μόνο ως αποδεικτικό στοιχείο. Επιπλέον περιλαμβάνει: τα πρόσωπα (εργοδότης-εργαζόμενος) · τη διάρκεια (ορισμένου ή αορίστου χρόνου, με ακριβή προσδιορισμό ή από το είδος/σκοπό) · και το περιεχόμενο, δηλαδή τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα και των δύο μερών (αμφοτεροβαρής ενοχική σχέση), το οποίο δεν μπορεί να είναι δυσμενέστερο της Σ.Σ.Ε. — μόνο ευνοϊκότερο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⚠️⚠️ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΔΕΝ ΔΙΝΕΙ ΕΤΟΙΜΟ ΚΑΤΑΛΟΓΟ «ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ» — Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΥΝΤΙΘΕΤΑΙ. Ο πυρήνας είναι οι ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΕΓΚΥΡΟΤΗΤΑΣ (σελ. 144-145), που είναι το μόνο αριθμημένο α-β-γ-δ του κεφαλαίου για τη σύμβαση. Γύρω από αυτές προσθέτεις πρόσωπα, διάρκεια και περιεχόμενο. ⚠️ Η ΠΑΓΙΔΑ ΤΟΥ «δ. ΤΥΠΟΣ»: είναι η ΜΟΝΗ από τις τέσσερις προϋποθέσεις που η έλλειψή της ΔΕΝ κάνει τη σύμβαση άκυρη — «δεν απαιτείται συγκεκριμένος τύπος» και ο έγγραφος είναι «μόνο ως αποδεικτικό στοιχείο». Αν το γράψεις αυτό, δείχνεις ότι διάβασες ολόκληρη την παράγραφο. Καλή κατάληξη: η αρχή της ευνοϊκότερης ρύθμισης έναντι της Σ.Σ.Ε., με το παράδειγμα των 400 € του βιβλίου.
Ερώτηση 2 — Η κατηγορία Β΄ του προσωπικού ξενοδοχειακών επιχειρήσεων
Ερώτηση: Ποιοι υπάλληλοι ανήκουν στην κατηγορία Β΄ του προσωπικού ξενοδοχειακών επιχειρήσεων;
Απάντηση:
-
⚠️ ΠΡΩΤΑ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Β΄ ΣΩΣΤΑ
⚠️ Η «κατηγορία Β΄» ΔΕΝ είναι μία από τις τρεις ομάδες του ξενοδοχειακού προσωπικού. Είναι υποδιαίρεση ΜΟΝΟ του ΚΥΡΙΩΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ, «σύμφωνα με τη Σ.Σ.Ε.».
| Επίπεδο | Περιεχόμενο |
|---|---|
| ΟΜΑΔΕΣ (3) | Προσωπικό Διεύθυνσης-Διαχείρισης και Γραφείων · ΚΥΡΙΩΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ · Τεχνικό και Βοηθητικό |
| ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ (4) | Α΄, Β΄, Γ΄, Δ΄ — μόνο μέσα στο Κυρίως Ξενοδοχειακό |
Η ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Β΄ — ΑΥΤΟΛΕΞΕΙ
«Κατηγορία Β΄: Προϊστάμενος πλυντηρίου και λινοθήκης, βοηθός υποδοχής, θυρωρός Β΄, σερβιτόροι τραπεζαρίας-σαλονιού ή ορόφων, θαλαμηπόλοι, μάγειρας Β΄, μπάρμαν.»
| # | Ειδικότητα |
|---|---|
| ① | Προϊστάμενος πλυντηρίου και λινοθήκης |
| ② | Βοηθός υποδοχής |
| ③ | Θυρωρός Β΄ |
| ④ | Σερβιτόροι τραπεζαρίας-σαλονιού ή ορόφων |
| ⑤ | Θαλαμηπόλοι |
| ⑥ | Μάγειρας Β΄ |
| ⑦ | Μπάρμαν |
ΚΑΙ ΤΡΕΙΣ ΑΚΟΜΗ, ΔΥΝΗΤΙΚΑ
«Σ' αυτή την κατηγορία ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΕΝΤΑΧΘΟΥΝ και οι ΤΗΛΕΦΩΝΗΤΕΣ, ΕΛΕΓΚΤΕΣ ή ΤΑΜΠΛΙΣΤΕΣ και ΜΑΙΝΚΟΥΡΑΝΤΙΕ.»
⚠️ Πρόσεξε το «μπορούν να ενταχθούν» — είναι δυνητική, όχι υποχρεωτική ένταξη. Πλήρης απάντηση τους αναφέρει ξεχωριστά, με αυτή τη διατύπωση.
ΓΙΑ ΣΥΓΚΡΙΣΗ — ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ
| Κατ. | Ειδικότητες |
|---|---|
| Α΄ | υπάλληλος υποδοχής, μαιτρ, υπομαίτρ, θυρωρός Α΄, νυκτοθυρωρός Α΄, μάγειρας Α΄, μπουφετζής Α΄, προϊστάμενος υπνοδωματίων και κοινόχρηστων χώρων |
| Γ΄ | οροφοκόμος, θυρωρός υπηρεσίας, βοηθός θυρωρείου, βοηθοί (σερβιτόρου, μπουφέ, εστιατορίου, μπαρ, ορόφου, λινοθήκης), γκρουμ, ντόρμαν ή εξωτερικός θυρωρός, λινοθηκάριος, μάγειρας Γ΄, καμαριέρα |
| Δ΄ | καθαρίστρια κοινόχρηστων χώρων, μοδίστρα, μονταρίστρια, πλύντρια, σιδερώτρια, λαντζιέρης |
💡 Η λογική της κατάταξης: Α΄ = οι επικεφαλής κάθε τμήματος · Β΄ = οι αυτοτελείς επαγγελματίες του τμήματος · Γ΄ = οι βοηθοί · Δ΄ = οι υποστηρικτικές ειδικότητες.
⚠️ Χρήσιμο μνημονικό: τα «Α΄ / Β΄ / Γ΄» μέσα στις ίδιες τις ειδικότητες (θυρωρός Α΄ / Β΄, μάγειρας Α΄ / Β΄ / Γ΄) ακολουθούν την κατηγορία — ο μάγειρας Β΄ είναι στην κατηγορία Β΄.
Και η συνέπεια: «Ο ΜΙΣΘΟΣ του ξενοδοχοϋπαλλήλου καθορίζεται ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ στην οποία εντάσσεται.»
Σύνοψη: Στην κατηγορία Β΄ (του Κυρίως Ξενοδοχειακού Προσωπικού, κατά τη Σ.Σ.Ε.) ανήκουν: προϊστάμενος πλυντηρίου και λινοθήκης, βοηθός υποδοχής, θυρωρός Β΄, σερβιτόροι τραπεζαρίας-σαλονιού ή ορόφων, θαλαμηπόλοι, μάγειρας Β΄, μπάρμαν. Επιπλέον, «μπορούν να ενταχθούν» και οι τηλεφωνητές, οι ελεγκτές ή ταμπλίστες και οι μαινκουραντιέ.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⚠️ Η ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ: λέει «κατηγορία Β΄ του προσωπικού ξενοδοχειακών επιχειρήσεων», σαν να είναι μία από τις βασικές διακρίσεις. ⚠️ Δεν είναι. Το προσωπικό διακρίνεται σε ΤΡΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ (Διεύθυνσης-Διαχείρισης και Γραφείων / Κυρίως Ξενοδοχειακό / Τεχνικό και Βοηθητικό), και οι κατηγορίες Α΄-Δ΄ υπάρχουν ΜΟΝΟ μέσα στο Κυρίως Ξενοδοχειακό. Καλή απάντηση το διευκρινίζει πρώτα και μετά απαριθμεί. Και ξεχώρισε τους ΤΡΕΙΣ ΔΥΝΗΤΙΚΟΥΣ (τηλεφωνητές, ελεγκτές/ταμπλίστες, μαινκουραντιέ) — το βιβλίο λέει «μπορούν να ενταχθούν», όχι «ανήκουν».
Ερώτηση 3 — Τα δικαιώματα των εργαζομένων στις τουριστικές επιχειρήσεις
Ερώτηση: Ποια είναι τα δικαιώματα των εργαζομένων στις τουριστικές επιχειρήσεις;
Απάντηση:
-
ΤΟ ΒΑΣΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ
«Βασικό δικαίωμα του εργαζόμενου είναι Ο ΜΙΣΘΟΣ. Εκτός από τον βασικό μισθό, στους ξενοδοχοϋπαλλήλους χορηγούνται και διάφορα ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ.»
ΤΑ ΔΕΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ (Πίνακας 7.1)
| # | Δικαίωμα | Λεπτομέρεια |
|---|---|---|
| 1 | ΜΙΣΘΟΣ | καθορίζεται ανάλογα με την ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ στην οποία εντάσσεται ο υπάλληλος |
| 2 | Επίδομα ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΣ | «ανάλογα με τα χρόνια προϋπηρεσίας» |
| 3 | Επίδομα ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΒΑΡΩΝ | «στους ΕΓΓΑΜΟΥΣ μισθωτούς εργαζόμενους» |
| 4 | Επίδομα ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ | 15% (Τριτοβάθμια + Ανώτερες Τουριστικές Σχολές) · 10% (Μέσες Τουριστικές + Σχολές Μετεκπαίδευσης) · 6% (Ταχύρυθμη Εκπαίδευση) |
| 5 | Επίδομα ΕΠΟΧΙΑΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ | 10% — «στους εργαζόμενους εποχιακά, δηλαδή ΜΕΧΡΙ 9 ΜΗΝΕΣ ΤΟ ΧΡΟΝΟ» |
| 6 | Επίδομα ΣΤΟΛΗΣ * | 10% — μόνο σε ξενοδοχεία ΠΟΛΥΤΕΛΕΙΑΣ και Α΄ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ, εφόσον απαιτείται στολή |
| 7 | Επίδομα ΑΝΘΥΓΙΕΙΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ * | καθαριστές/καθαρίστριες κοινόχρηστων χώρων, ΚΑΜΑΡΙΕΡΕΣ, εργαζόμενοι στα ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ |
| 8 | ΠΡΟΣΑΥΞΗΣΕΙΣ | Κυριακών, εξαιρετέων εορτών, νυκτερινών ωρών — «υπολογίζονται στις ΝΟΜΙΜΕΣ ΑΠΟΔΟΧΕΣ τους» |
| 9 | ΑΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ | ΠΕΝΤΕ ΗΜΕΡΩΝ ΜΕ ΑΠΟΔΟΧΕΣ |
| 10 | ΑΔΕΙΑ ΜΗΤΡΟΤΗΤΑΣ * | — |
* σε ειδικές κατηγορίες, όπως σημειώνει ο Πίνακας 7.1.
ΚΑΙ ΕΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟΝ ΠΙΝΑΚΑ: Η ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΛΗΨΗ
«Πολλές ξενοδοχειακές επιχειρήσεις λειτουργούν εποχιακά, δηλαδή μέχρι ΕΝΝΕΑ (9) ΜΗΝΕΣ ΤΟ ΧΡΟΝΟ. Σ' αυτές τις περιπτώσεις είναι ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ Η ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΛΗΨΗ του προσωπικού που απασχολήθηκε την προηγούμενη περίοδο.»
⚠️ ΜΕ ΟΡΟ: ΕΓΓΡΑΦΗ ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ προς τον εργοδότη ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ. Η επαναπρόσληψη γίνεται σταδιακά, ανάλογα με την ΠΛΗΡΟΤΗΤΑ.
ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΓΡΑΦΕΙΩΝ
Ο βασικός μισθός καθορίζεται με βάση την ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑ (στην επιχείρηση, σε άλλη ιδιωτική, στο δημόσιο ή σε Ν.Π.Δ.Δ.). Επιδόματα: γάμου, τέκνου, επιστημονικό και διαχειριστικό (στους ΤΑΜΙΕΣ).
ΤΟ ΘΕΜΕΛΙΟ ΟΛΩΝ — ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΚΑΙ Η Σ.Σ.Ε.
Άρθρο 22 §1: «Η εργασία αποτελεί ΔΙΚΑΙΩΜΑ και προστατεύεται από το Κράτος» · «ΙΣΗ ΑΜΟΙΒΗ για παρεχόμενη εργασία ίσης αξίας, ανεξάρτητα από φύλο ή άλλη διάκριση». §5: «Το Κράτος μεριμνά για την ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ των εργαζομένων».
Και η Σ.Σ.Ε. «καθορίζει τα ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΟΡΙΑ ΠΑΡΟΧΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ προς τους εργαζόμενους» — η ατομική σύμβαση μπορεί να είναι μόνο ευνοϊκότερη.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Βασικό δικαίωμα ο ΜΙΣΘΟΣ (ανάλογα με την κατηγορία), και επιπλέον, κατά τον Πίνακα 7.1: επίδομα προϋπηρεσίας · επίδομα οικογενειακών βαρών (έγγαμοι) · επίδομα τουριστικής εκπαίδευσης (15% Τριτοβάθμια/Ανώτερες, 10% Μέσες + Μετεκπαίδευση, 6% Ταχύρυθμη) · επίδομα εποχιακής απασχόλησης (10%, μέχρι 9 μήνες τον χρόνο) · επίδομα στολής (10%, πολυτελείας και Α΄ κατηγορίας) · επίδομα ανθυγιεινής εργασίας (καθαριστές, καμαριέρες, πλυντήρια) · προσαυξήσεις Κυριακών, εορτών και νυκτερινών ωρών · άδεια γάμου πέντε ημερών με αποδοχές · άδεια μητρότητας. Στις εποχιακές επιχειρήσεις προστίθεται η υποχρεωτική επαναπρόσληψη, με έγγραφη ειδοποίηση μέχρι το τέλος Ιανουαρίου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⚠️ ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΗ ΣΩΣΤΗ ΣΤΗΛΗ ΤΟΥ ΠΙΝΑΚΑ 7.1: δικαιώματα ΑΡΙΣΤΕΡΑ (10), υποχρεώσεις ΔΕΞΙΑ (4). ⚠️ Είναι το πιο συχνό λάθος αυτού και του επόμενου ερωτήματος. ΤΑ ΠΟΣΟΣΤΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΟ ΓΝΩΡΙΣΜΑ ΜΙΑΣ ΚΑΛΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ: 15/10/6% για την τουριστική εκπαίδευση, 10% για την εποχιακή απασχόληση, 10% για τη στολή, 5 ημέρες άδεια γάμου. ⚠️ Δύο επιδόματα έχουν ΔΙΠΛΟ όρο: η στολή (πολυτελείας ή Α΄ κατηγορίας ΚΑΙ απαίτηση στολής) και η εποχιακή απασχόληση (μέχρι 9 μήνες). Ο πίνακας σημειώνει με αστερίσκο (στολή, ανθυγιεινή, μητρότητα) όσα ισχύουν «σε ειδικές κατηγορίες» — αξίζει να το αναφέρεις.
Ερώτηση 4 — Οι υποχρεώσεις των εργαζομένων στις τουριστικές επιχειρήσεις
Ερώτηση: Ποιες είναι οι υποχρεώσεις των εργαζομένων στις τουριστικές επιχειρήσεις;
Απάντηση:
-
ΑΠΟ ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΝ
«Οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα του εργαζόμενου στην ξενοδοχειακή επιχείρηση ΠΡΟΒΛΕΠΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Τα καθήκοντα του εργαζομένου προσδιορίζονται από τις ΕΙΔΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ, ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ, που απαιτεί Η ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, όπως συμφωνήθηκε με τη σύμβαση και όπως επιβάλλουν οι παραδεκτές συναλλακτικές συνήθειες.»
ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ (Πίνακας 7.1)
① ΝΑ ΤΗΡΕΙ ΤΟ ΩΡΑΡΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
«Δηλαδή να είναι ΣΥΝΕΠΗΣ στην ώρα ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗΣ, ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ και ΑΠΟΧΩΡΗΣΗΣ. Να ΕΙΔΟΠΟΙΕΙ τη Διεύθυνση του ξενοδοχείου σε περίπτωση ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ.»
Τρία χρονικά σημεία — και μία υποχρέωση ενημέρωσης.
② ΝΑ ΤΗΡΕΙ ΤΗΝ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ
«δηλαδή να διατηρεί καθαρή την ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ, καθώς και τους ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ του».
Διπλή: προσωπική εμφάνιση ΚΑΙ χώρος εργασίας.
③ ΝΑ ΕΧΕΙ ΕΥΓΕΝΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ
«Δηλαδή να συμπεριφέρεται με ΕΥΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΘΥΜΙΑ τόσο προς τους ΠΕΛΑΤΕΣ του ξενοδοχείου, όσο και προς τους ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΥΣ του ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΣ ΙΕΡΑΡΧΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ.»
⚠️ Πρόσεξε το «ανεξαρτήτως ιεραρχικής θέσης» — η ευγένεια δεν οφείλεται μόνο προς τα πάνω.
④ ΝΑ ΤΗΡΕΙ ΤΟΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΤΟΥ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟΥ
«Επίσης ο εργαζόμενος είναι υποχρεωμένος να τηρεί τον ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ του ξενοδοχείου που επιβάλλει:»
| Απαγόρευση |
|---|
| να μην δέχεται ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ κατά τις ώρες της εργασίας |
| να μην έχει ΠΟΛΛΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ με τους πελάτες, ΟΙΚΕΙΟΤΗΤΕΣ ή ΑΝΤΙΔΙΚΙΕΣ |
| να μην χρησιμοποιεί το ΤΗΛΕΦΩΝΟ για προσωπικές υποθέσεις |
⚠️ ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ
| Υποχρέωση | Περιεχόμενο |
|---|---|
| Υγεία | «δεν πάσχει από ΜΕΤΑΔΟΤΙΚΗ ή ΜΟΛΥΣΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟ» |
| Ποινικό μητρώο | «δεν έχει καταδικασθεί ΑΜΕΤΑΚΛΗΤΑ» για απάτη, κλοπή, υπεξαίρεση, υφαίρεση, πλαστογραφία, ναρκωτικά, σωματεμπορία, λαθρεμπορία, έγκλημα κατά των ηθών |
| Βιβλιάριο | ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ από τον Ο.Α.Ε.Δ., ανανέωση κάθε 5 χρόνια (εξαιρούνται οι σπουδαστές σε πρακτική άσκηση) |
⚠️ ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΟΤΑΝ ΠΑΡΑΒΙΑΖΕΙ Ο ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ
Το βιβλίο δίνει κυρώσεις ΣΤΟΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑ που παραβιάζει την εργατική νομοθεσία:
| ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ (Επιθεώρηση Εργασίας, με αιτιολογημένη απόφαση) | ΠΟΙΝΙΚΕΣ |
|---|---|
| πρόστιμο | χρηματική ποινή |
| ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ διακοπή λειτουργίας | ποινή ΦΥΛΑΚΙΣΗΣ |
| ΟΡΙΣΤΙΚΗ διακοπή λειτουργίας, «ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης» |
Οι ποινικές επιβάλλονται όταν παραβιάζονται «οι όροι και οι συνθήκες εργασίας, τα χρονικά όρια εργασίας, η αμοιβή, οι όροι ασφάλειας και υγιεινής».
💡 Η συμμετρία της σχέσης: η σύμβαση εργασίας είναι ΑΜΦΟΤΕΡΟΒΑΡΗΣ — και τα δύο μέρη αναλαμβάνουν υποχρεώσεις, και τα δύο έχουν δικαιώματα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τέσσερις, κατά τον Πίνακα 7.1: ① τήρηση του ωραρίου εργασίας (συνέπεια στην προσέλευση, ανάληψη και αποχώρηση· ειδοποίηση της Διεύθυνσης σε ασθένεια) · ② καθαριότητα (καθαρή εμφάνιση και καθαροί χώροι εργασίας) · ③ ευγενική συμπεριφορά (με ευγένεια και προθυμία, προς πελάτες και συναδέλφους «ανεξαρτήτως ιεραρχικής θέσης») · ④ τήρηση του Κανονισμού του ξενοδοχείου (όχι επισκέψεις στην εργασία, όχι πολλές σχέσεις/οικειότητες/αντιδικίες με πελάτες, όχι τηλέφωνο για προσωπικές υποθέσεις).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⚠️ ΟΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΤΕΣΣΕΡΙΣ — τα δικαιώματα ΔΕΚΑ. Ο Πίνακας 7.1 τα βάζει δίπλα-δίπλα· βεβαιώσου ότι διαβάζεις τη δεξιά στήλη. Κάθε υποχρέωση θέλει την ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ της — το βιβλίο δίνει «δηλαδή…» για καθεμία, και εκεί κρύβονται οι λεπτομέρειες που ανεβάζουν τον βαθμό: τα τρία χρονικά σημεία του ωραρίου, η ειδοποίηση σε ασθένεια, η διπλή καθαριότητα, το «ανεξαρτήτως ιεραρχικής θέσης», και οι τρεις απαγορεύσεις του Κανονισμού. Χρήσιμη προσθήκη: οι δύο προϋποθέσεις πρόσληψης (μη μεταδοτική νόσος, μη αμετάκλητη καταδίκη) και το βιβλιάριο εργασίας και υγείας.
Ερώτηση 5 — Οι Σχολές Ξεναγών και ο σκοπός τους
Ερώτηση: Τι είναι οι Σχολές Ξεναγών και ποιος ο σκοπός τους;
Απάντηση:
-
ΤΙ ΕΙΝΑΙ
«Για την ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ λειτουργούν «ΣΧΟΛΕΣ ΞΕΝΑΓΩΝ ΤΟΥ Ε.Ο.Τ. ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ».»
Είναι δηλαδή σχολές ΤΟΥ Ε.Ο.Τ. — και το πτυχίο τους είναι προϋπόθεση για την άδεια άσκησης του επαγγέλματος: «Η άδεια … χορηγείται σε Έλληνες πολίτες, ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΞΕΝΑΓΩΝ ΤΟΥ Ε.Ο.Τ., και σε πολίτες των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.»
Ο ΣΚΟΠΟΣ — ΑΥΤΟΛΕΞΕΙ
«ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΗ των Σχολών Ξεναγών Γενικής Εκπαίδευσης είναι Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΞΕΝΑΓΟΥ Σ' ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.»
⚠️ Δύο λέξεις-κλειδιά: «ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ» και «Σ' ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» — γι' αυτό η άδεια που προκύπτει μπορεί να ισχύει «για ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ της χώρας ή για ορισμένη περιφέρεια».
ΠΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ
| Είδος | Πόλεις |
|---|---|
| ΜΟΝΙΜΑ | ΑΘΗΝΑ και ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ |
| ΔΥΝΗΤΙΚΑ | Μυτιλήνη, Ηράκλειο, Ρόδος, Κέρκυρα — και άλλες τουριστικές περιοχές |
⚠️ Η προϋπόθεση για τις δυνητικές: «μετά από ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ της περιοχής και ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ ότι ΑΠΑΙΤΟΥΝΤΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΞΕΝΑΓΟΙ στην αγορά εργασίας».
Η ΦΟΙΤΗΣΗ
| Στοιχείο | Κανόνας |
|---|---|
| Διάρκεια | «ΔΥΟΜΙΣΙ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑΚΑ ΕΤΗ» |
| Εισαγωγή | ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ |
| Τυπικά προσόντα | ΑΠΟΦΟΙΤΟΙ ΛΥΚΕΙΟΥ |
| Υγεία | «υγιείς ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ και ΣΩΜΑΤΙΚΑ ΑΡΤΙΜΕΛΕΙΣ» |
| Υπηκοότητα | πολίτες κρατών-μελών της Ε.Ε. ή αλλοδαποί ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ |
ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ — ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΞΕΝΑΓΟΥ
«Ξεναγός είναι το πρόσωπο που ΣΥΝΟΔΕΥΕΙ αλλοδαπούς ή ημεδαπούς περιηγητές …, ΚΑΘΟΔΗΓΩΝΤΑΣ αυτούς και ΥΠΟΔΕΙΚΝΥΟΝΤΑΣ τα ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ του τόπου, ΑΡΧΑΙΑ Ή ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ, ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ κάθε εποχής, ΕΠΕΞΗΓΩΝΤΑΣ σ' αυτούς τη ΣΗΜΑΣΙΑ τους, τον ΠΡΟΟΡΙΣΜΟ και την ΙΣΤΟΡΙΑ τους και παρέχοντας γενικότερες πληροφορίες για την ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΛΛΑΔΑ» (Ν. 710/1977).
Το εύρος αυτό εξηγεί τα δυόμισι έτη σπουδών — αρχαιολογία, ιστορία, τέχνη, σύγχρονη Ελλάδα, ξένες γλώσσες.
⚠️ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ: ΤΟ ΜΟΝΟΠΩΛΙΟ ΤΗΣ ΞΕΝΑΓΗΣΗΣ
⚠️ «Συχνά προκαλείται ΣΥΓΧΥΣΗ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ μεταξύ ξεναγών και των αλλοδαπών αρχηγών ομάδων τουριστών (GROUP LEADERS).»
| ΞΕΝΑΓΟΣ | ⚠️ GROUP LEADER | |
|---|---|---|
| Καθήκον | Η ΞΕΝΑΓΗΣΗ | συνοδεία κατά την άφιξη και αναχώρηση και παροχή διευκολύνσεων κατά την παραμονή |
| ⚠️ Ξενάγηση | ΝΑΙ | ⚠️ «Από τη νομοθεσία ΔΕΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΤΑΙ σ' αυτούς το δικαίωμα της ΞΕΝΑΓΗΣΗΣ» — μόνο ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ, «εάν αυτή είναι απαραίτητη» |
⚠️ «Την ΞΕΝΑΓΗΣΗ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙ ΕΛΛΗΝΑΣ ΞΕΝΑΓΟΣ.» Και τιμωρούνται ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΟ: «Όσοι από αυτούς ασκούν καθήκοντα ξεναγού ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΟΥ ΑΠΟΔΕΧΕΤΑΙ ΤΕΤΟΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΑ, τιμωρούνται.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Είναι οι «Σχολές Ξεναγών του Ε.Ο.Τ. ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ», που λειτουργούν «για την κατάρτιση των ξεναγών». Σκοπός και αποστολή τους είναι «η εκπαίδευση σπουδαστών για την άσκηση του επαγγέλματος του ξεναγού σ' ΟΛΗ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ». Λειτουργούν μόνιμα στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη, και δυνητικά και σε άλλες τουριστικές περιοχές (Μυτιλήνη, Ηράκλειο, Ρόδος, Κέρκυρα) «μετά από έρευνα της τουριστικής αγοράς της περιοχής και διαπίστωση της ανάγκης». Η διάρκεια των σπουδών είναι δυόμισι ημερολογιακά έτη· εισάγονται, μετά από εισαγωγικές εξετάσεις, απόφοιτοι λυκείου «υγιείς πνευματικά και σωματικά αρτιμελείς», πολίτες κρατών-μελών της Ε.Ε. ή αλλοδαποί ελληνικής καταγωγής.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Η ερώτηση ζητά ΔΥΟ πράγματα — «τι είναι» ΚΑΙ «ποιος ο σκοπός τους». Ο σκοπός δίνεται αυτολεξεί στο βιβλίο και αξίζει να μεταφερθεί ακριβώς: «η εκπαίδευση σπουδαστών για την άσκηση του επαγγέλματος του ξεναγού σ' όλη την Ελλάδα». ⚠️ Μην ξεχάσεις τα ΤΡΙΑ νούμερα-κλειδιά: ΔΥΟΜΙΣΙ ημερολογιακά έτη σπουδών · ΔΥΟ μόνιμες έδρες (Αθήνα, Θεσσαλονίκη) · ΤΕΣΣΕΡΙΣ επιπλέον δυνητικές πόλεις. Και σύνδεσέ τες με την άδεια: το πτυχίο τους είναι προϋπόθεση για την άδεια που χορηγεί ο Ε.Ο.Τ., μαζί με το Ειδικό Δελτίο Ταυτότητας «χωρίς το οποίο δεν μπορεί να προσφέρει τις υπηρεσίες του».
Άσκηση 6 — Πολλαπλή επιλογή (Α, Β)
Ερώτηση: 6Α. Το προσωπικό που εργάζεται στις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις διακρίνεται σε: α) Κυρίως Ξενοδοχειακό Προσωπικό, σε Τεχνικό και Βοηθητικό Προσωπικό και σε Προσωπικό Διεύθυνσης-Διαχείρισης και Γραφείων · β) σε ξενοδοχειακούς υπαλλήλους και ξενοδοχειακούς εργάτες · γ) σε υπαλλήλους υποδοχής και λοιπό προσωπικό. — 6Β. Το προσωπικό των τουριστικών Γραφείων διακρίνεται σε: α) υπαλληλικό και διοικητικό · β) διοικητικό και κλητήρες · γ) υπαλληλικό και υπηρετικό · δ) υπαλληλικό και υποδοχής.
Απάντηση:
-
6Α — ΣΩΣΤΗ Η (α)
«Σύμφωνα με την ισχύουσα ξενοδοχειακή νομοθεσία το προσωπικό που παρέχει τις υπηρεσίες του στις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις διακρίνεται: Στο Προσωπικό Διεύθυνσης - Διαχείρισης και Γραφείων … Στο Κυρίως Ξενοδοχειακό Προσωπικό … Στο Τεχνικό και Βοηθητικό Προσωπικό.»
| Ομάδα | Ποιοι εντάσσονται |
|---|---|
| Διεύθυνσης-Διαχείρισης και Γραφείων | Διευθυντές, λογιστές, διαχειριστές, προϊστάμενοι γραφείων, γραμματειακή υποστήριξη |
| Κυρίως Ξενοδοχειακό | κατηγορίες Α΄, Β΄, Γ΄, Δ΄ (κατά Σ.Σ.Ε.) |
| Τεχνικό και Βοηθητικό | ηλεκτρολόγοι, υδραυλικοί (τεχνικές) · φύλακες, καθαριστές, εργάτες αποσκευών (βοηθητικές) |
⚠️ Γιατί απορρίπτονται οι άλλες: οι διακρίσεις «ξενοδοχειακοί υπάλληλοι / εργάτες» (β) και «υπάλληλοι υποδοχής / λοιπό προσωπικό» (γ) δεν υπάρχουν πουθενά στο βιβλίο.
Η σειρά της απάντησης (α) διαφέρει από του κειμένου — αυτό δεν την κάνει λάθος: τα τρία μέλη είναι τα ίδια.
6Β — ΣΩΣΤΗ Η (γ)
«Σύμφωνα με τη Συλλογική Σύμβαση το προσωπικό των Τουριστικών Γραφείων διακρίνεται σε ΥΠΑΛΛΗΛΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ και σε ΥΠΗΡΕΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ.»
| ΥΠΑΛΛΗΛΙΚΟ | ΥΠΗΡΕΤΙΚΟ |
|---|---|
| πτυχιούχοι Α.Ε.Ι. και ανωτέρων Δημοσίων Σχολών (ημεδαπής και εξωτερικού) | κλητήρες |
| πτυχιούχοι Τ.Ε.Ι. και Α.Σ.Τ.Ε. | θυρωροί |
| γραμματείς, ταμίες, τηλεφωνητές, διερμηνείς, υπάλληλοι υποδοχής, εκδότες εισιτηρίων και όσοι προσφέρουν εργασία γραφείου | νυκτοφύλακες |
| ⚠️ οι ΑΝΕΙΔΙΚΕΥΤΟΙ — «όσοι δεν είναι απόφοιτοι τουριστικών σχολών και δεν έχουν συμπληρώσει το 22ο έτος της ηλικίας τους» | φύλακες |
⚠️ ΠΡΟΣΕΞΕ ΑΥΤΟ: οι ΑΝΕΙΔΙΚΕΥΤΟΙ ανήκουν στο ΥΠΑΛΛΗΛΙΚΟ προσωπικό — ⚠️ ΟΧΙ στο υπηρετικό, όπως θα περίμενε κανείς.
⚠️ Γιατί απορρίπτονται οι υπόλοιπες
| ⚠️ Επιλογή | ⚠️ Γιατί είναι λάθος |
|---|---|
| (α) υπαλληλικό και διοικητικό | η πιο εύλογη-λάθος — «διοικητικό» δεν υπάρχει στη Σ.Σ.Ε. των γραφείων· είναι όρος από τα ξενοδοχεία («Προσωπικό Διεύθυνσης-Διαχείρισης») |
| (β) διοικητικό και κλητήρες | ⚠️ οι κλητήρες είναι μέρος του υπηρετικού, όχι κατηγορία |
| (δ) υπαλληλικό και υποδοχής | ⚠️ οι υπάλληλοι υποδοχής ανήκουν στο ΥΠΑΛΛΗΛΙΚΟ — δεν αποτελούν χωριστή κατηγορία |
💡 ΤΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΜΝΗΜΟΝΙΚΟ
| Επιχείρηση | Διάκριση προσωπικού |
|---|---|
| ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ | ΤΡΕΙΣ ομάδες (Διεύθυνσης / Κυρίως Ξενοδοχειακό / Τεχνικό-Βοηθητικό), με τέσσερις κατηγορίες Α΄-Δ΄ μέσα στη δεύτερη |
| ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ | ΔΥΟ κατηγορίες (υπαλληλικό / υπηρετικό) |
⚠️ Τρία στο ξενοδοχείο, δύο στο γραφείο — και καμία από τις δύο διακρίσεις δεν χρησιμοποιεί τη λέξη «διοικητικό».
Σύνοψη: 6Α → (α) Κυρίως Ξενοδοχειακό Προσωπικό, Τεχνικό και Βοηθητικό Προσωπικό, Προσωπικό Διεύθυνσης-Διαχείρισης και Γραφείων. 6Β → (γ) υπαλληλικό και υπηρετικό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⚠️ ΣΤΟ 6Β Η ΠΙΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΙΝΑΙ Η (α), «υπαλληλικό και ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ». Ακούγεται φυσική, ⚠️ αλλά η λέξη «διοικητικό» δεν εμφανίζεται στη διάκριση του προσωπικού των τουριστικών γραφείων — ανήκει στα ξενοδοχεία («Προσωπικό Διεύθυνσης-Διαχείρισης και Γραφείων»). Το σωστό ζεύγος είναι ΥΠΑΛΛΗΛΙΚΟ - ΥΠΗΡΕΤΙΚΟ. ⚠️ Και μια παγίδα μέσα στην παγίδα: οι ΑΝΕΙΔΙΚΕΥΤΟΙ (μη απόφοιτοι τουριστικών σχολών, κάτω των 22 ετών) ανήκουν στο ΥΠΑΛΛΗΛΙΚΟ, όχι στο υπηρετικό. Στο 6Α η επιλογή (α) δίνει τις τρεις ομάδες με άλλη σειρά από το κείμενο — δεν πειράζει, τα μέλη είναι τα ίδια.
Άσκηση 7 — Σχολιασμός του άρθρου 22 του Συντάγματος
Ερώτηση: Διαβάστε το άρθρο 22 του Συντάγματος της Ελλάδας και σχολιάστε την προστασία που παρέχει στον εργαζόμενο.
Απάντηση:
-
ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
«Η εργασία προστατεύεται τόσο από το ΣΥΝΤΑΓΜΑ του κράτους, όσο και από ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ. Το ελληνικό Σύνταγμα (1975/1986/2001) περιλαμβάνει διατάξεις για την προστασία της εργασίας ΕΝΤΑΣΣΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ.»
Αυτή η κατάταξη είναι το κλειδί του σχολιασμού: ως κοινωνικό δικαίωμα, η εργασία δεν προστατεύεται μόνο αρνητικά (να μην την εμποδίζει το κράτος) αλλά και θετικά — το κράτος οφείλει να ενεργήσει.
ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ ΠΡΟΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟ
§1 — ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΙΣΗ ΑΜΟΙΒΗ
«Η εργασία αποτελεί ΔΙΚΑΙΩΜΑ και ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ, που ΜΕΡΙΜΝΑ για τη δημιουργία ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ και για την ΗΘΙΚΗ ΚΑΙ ΥΛΙΚΗ ΕΞΥΨΩΣΗ του εργαζόμενου αγροτικού και αστικού πληθυσμού.»
«Όλοι οι εργαζόμενοι, ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΑΠΟ ΦΥΛΟ Ή ΑΛΛΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ, έχουν δικαίωμα ΙΣΗΣ ΑΜΟΙΒΗΣ ΓΙΑ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΙΣΗΣ ΑΞΙΑΣ.»
Σχόλιο: δύο διαφορετικές εγγυήσεις. Η πρώτη είναι θετική υποχρέωση του κράτους («μεριμνά») — πολιτική απασχόλησης. Η δεύτερη είναι απαγόρευση διάκρισης, και το μέτρο σύγκρισης είναι η ΑΞΙΑ της εργασίας, όχι το πρόσωπο που την παρέχει. ⚠️ Καλύπτει και το φύλο και «άλλη διάκριση» — δηλαδή είναι ανοιχτή ρήτρα.
§2 — ΝΟΜΟΣ, Σ.Σ.Ε. ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ
«Με νόμο καθορίζονται οι ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, που ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΟΝΤΑΙ από τις ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ εργασίας συναπτόμενες με ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ και, ΑΝ ΑΥΤΕΣ ΑΠΟΤΥΧΟΥΝ, με τους κανόνες που θέτει η ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ.»
Σχόλιο — τρία επίπεδα προστασίας, το ένα πάνω στο άλλο:
| Επίπεδο | Ρόλος |
|---|---|
| ΝΟΜΟΣ | το ελάχιστο πλαίσιο |
| Σ.Σ.Ε. | ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΙ τον νόμο, με ελεύθερες διαπραγματεύσεις |
| ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ | δίχτυ ασφαλείας αν η διαπραγμάτευση αποτύχει |
⚠️ Σημασία: ο εργαζόμενος δεν μένει ποτέ ακάλυπτος — αν οι δύο πλευρές δεν συμφωνήσουν, οι όροι καθορίζονται πάντως.
Και συνδέεται άμεσα με το βιβλίο: «Το περιεχόμενο της ατομικής σύμβασης δεν μπορεί να έρχεται σε αντίθεση με τη Σ.Σ.Ε. παρά μόνο όταν είναι ΕΥΝΟΪΚΟΤΕΡΟ για τον εργαζόμενο» — αρχή της ευνοϊκότερης ρύθμισης.
§3 — ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ
«Νόμος ορίζει τα σχετικά με τη σύναψη ΣΥΛΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΥΣ και τους υπαλλήλους οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου.»
Σχόλιο: η συλλογική διαπραγμάτευση επεκτείνεται και εκεί όπου η σχέση εργασίας είναι δημοσίου δικαίου.
§4 — Η ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
«ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΜΟΡΦΗ ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ.»
Σχόλιο: η πιο απόλυτη διατύπωση του άρθρου — «οποιαδήποτε μορφή». ⚠️ Οι εξαιρέσεις είναι περιοριστικές και έκτακτες: πόλεμος, επιστράτευση, ανάγκες άμυνας, θεομηνία, κίνδυνος δημόσιας υγείας, τοπικές ανάγκες Ο.Τ.Α. Και ρυθμίζονται με ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ, όχι με απόφαση διοίκησης.
Εδώ φαίνεται η θεμελιώδης επιλογή: η εργασία είναι ΔΙΚΑΙΩΜΑ, όχι ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ.
§5 — Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ
«Το Κράτος ΜΕΡΙΜΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ, όπως ο νόμος ορίζει.»
Σχόλιο: η προστασία δεν σταματά όταν σταματά η εργασία — καλύπτει ασθένεια, γήρας, ανικανότητα.
Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΣΤΑΣΗ — ΑΡΘΡΟ 23 ΤΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ
| § | Δικαίωμα | Αντιστοιχία με το άρθρο 22 |
|---|---|---|
| 1 | εργασία, ελεύθερη επιλογή της, προστασία κατά της ανεργίας | §1 |
| 2 | ίση αμοιβή «χωρίς καμία διάκριση» | §1 εδ. β΄ |
| 3 | δίκαιη και ικανοποιητική αμοιβή, για ζωή «σύμφωνη με την ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ» | §1, §5 |
| 4 | ίδρυση και συμμετοχή σε ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ | §2 |
Οι δύο πηγές συγκλίνουν — και αυτό ενισχύει τη θέση ότι η προστασία της εργασίας είναι θεμελιώδης, όχι απλή νομοθετική επιλογή.
💡 ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
| Είδος προστασίας | Παράγραφος | Περιεχόμενο |
|---|---|---|
| ΘΕΤΙΚΗ (το κράτος οφείλει να πράξει) | §1, §5 | συνθήκες απασχόλησης, κοινωνική ασφάλιση |
| ΑΡΝΗΤΙΚΗ (απαγόρευση) | §4 | αναγκαστική εργασία |
| ΘΕΣΜΙΚΗ (μηχανισμοί) | §2, §3 | νόμος, Σ.Σ.Ε., διαιτησία |
| ΙΣΟΤΗΤΑΣ | §1 εδ. β΄ | ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας |
Το συμπέρασμα: το άρθρο 22 δεν αρκείται στο να αναγνωρίσει την εργασία ως δικαίωμα — δεσμεύει το κράτος να δημιουργήσει συνθήκες απασχόλησης, εγγυάται την ισότητα, απαγορεύει τον εξαναγκασμό, θεσμοθετεί τον μηχανισμό καθορισμού των όρων και επεκτείνει την προστασία στην κοινωνική ασφάλιση. Στον τουρισμό, όπου κυριαρχεί η ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ, οι εγγυήσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία — και εξειδικεύονται στην υποχρεωτική επαναπρόσληψη, στο επίδομα εποχιακής απασχόλησης και στις ετήσιες Σ.Σ.Ε. του κλάδου.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικός σχολιασμός. Το άρθρο 22 εντάσσει την εργασία στα κοινωνικά δικαιώματα και παρέχει προστασία σε τέσσερα επίπεδα: ① ΘΕΤΙΚΗ — η εργασία «αποτελεί δικαίωμα και προστατεύεται από το Κράτος, που μεριμνά για τη δημιουργία συνθηκών απασχόλησης όλων των πολιτών» (§1), και «μεριμνά για την κοινωνική ασφάλιση» (§5) · ② ΙΣΟΤΗΤΑΣ — «ίση αμοιβή για παρεχόμενη εργασία ίσης αξίας, ανεξάρτητα από φύλο ή άλλη διάκριση» (§1 εδ. β΄) · ③ ΘΕΣΜΙΚΗ — οι γενικοί όροι εργασίας καθορίζονται με νόμο, συμπληρώνονται από τις Σ.Σ.Ε. και, «αν αυτές αποτύχουν», από τη διαιτησία (§2), ενώ η συλλογική διαπραγμάτευση επεκτείνεται και στους δημοσίους υπαλλήλους (§3) · ④ ΑΡΝΗΤΙΚΗ — «οποιαδήποτε μορφή αναγκαστικής εργασίας απαγορεύεται» (§4), με περιοριστικές εξαιρέσεις (πόλεμος, επιστράτευση, άμυνα, θεομηνία, δημόσια υγεία, τοπικές ανάγκες Ο.Τ.Α.). Οι ίδιες εγγυήσεις απαντούν και στο άρθρο 23 της Οικουμενικής Διακήρυξης. Στον τουρισμό εξειδικεύονται μέσω των ετήσιων Σ.Σ.Ε., της υποχρεωτικής επαναπρόσληψης και του επιδόματος εποχιακής απασχόλησης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⚠️ Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΖΗΤΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ, ΟΧΙ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ. Το άρθρο 22 παρατίθεται αυτούσιο στη σελίδα 143 — η αντιγραφή του δεν είναι απάντηση. Ο σκελετός ενός καλού σχολιασμού είναι η διάκριση των ειδών προστασίας: θετική (§1, §5 — το κράτος οφείλει να πράξει) · ισότητας (§1 εδ. β΄) · θεσμική (§2, §3 — νόμος → Σ.Σ.Ε. → διαιτησία) · αρνητική (§4 — απαγόρευση). ⚠️ Η φράση-κλειδί της §1 είναι η «ΙΣΗΣ ΑΞΙΑΣ»: το μέτρο σύγκρισης είναι η εργασία, όχι το πρόσωπο. Και το ισχυρότερο σημείο για σχολιασμό είναι η §2: τα τρία διαδοχικά επίπεδα εγγυώνται ότι ο εργαζόμενος δεν μένει ποτέ χωρίς όρους εργασίας. Άριστη απάντηση συνδέει το άρθρο με το κεφάλαιο: η αρχή της ευνοϊκότερης ρύθμισης (η ατομική σύμβαση μόνο ευνοϊκότερη από τη Σ.Σ.Ε.) είναι η πρακτική εφαρμογή της §2, και η ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ του τουρισμού είναι ο λόγος για τις ειδικές ρυθμίσεις του κλάδου.
