Λύσεις — Κεφάλαιο 3 · Περιφερειακές ΚΑΙ άλλες συσκευές (Ερωτήσεις Ανακεφαλαίωσης, σελ. 135)
Απαντήσεις στις Ερωτήσεις Ανακεφαλαίωσης του βιβλίου για τις περιφερειακές συσκευές.
Περιφερειακή συσκευή
Ερώτηση: Περιγράψτε την έννοια της Περιφερειακής Συσκευής.
Απάντηση:
- Κάθε συσκευή έξω από την κεντρική μονάδα που συνδέεται σε αυτήν για είσοδο, έξοδο ή αποθήκευση δεδομένων (π.χ. πληκτρολόγιο, οθόνη, εκτυπωτής, USB).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Συσκευή εκτός κεντρικής μονάδας για είσοδο/έξοδο/αποθήκευση δεδομένων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: εκτός κεντρικής μονάδας + λειτουργία.
Ενσύρματα vs ασύρματα (πληκτρ/ποντίκια)
Ερώτηση: 2. Ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στα Ασύρματα και τα Ενσύρματα Πληκτρολόγια; 3. Ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στα Ασύρματα και τα Ενσύρματα Ποντίκια Η/Υ;
Απάντηση:
- Ενσύρματα: συνδέονται με καλώδιο σε θύρα PS/2 (mini-DIN 6 ακίδων) ή USB (παλαιότερα AT, DIN 5 ακίδων)· συχνά συνοδεύονται από προσαρμογέα USB σε PS/2. Δεν χρειάζονται μπαταρίες.
- Ασύρματα: η σύνδεση γίνεται συνήθως με Bluetooth ή με ιδιόκτητη εφαρμογή RF. Βολεύουν στη χρήση γιατί δεν έχουν καλώδια, αλλά χρειάζονται πάντα διαθέσιμες μπαταρίες.
- Στα ποντίκια (οπτικά ή laser) για gamer προτιμούμε πολλά dpi για ακρίβεια, ενώ για notebook ένα mini mouse που μεταφέρεται εύκολα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενσύρματα: καλώδιο PS/2 ή USB, χωρίς μπαταρίες. Ασύρματα: Bluetooth ή RF, χωρίς καλώδια αλλά με ανάγκη για μπαταρίες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τρόπος σύνδεσης (θύρες/ασύρματη τεχνολογία) και πλεονεκτήματα-μειονεκτήματα.
Οθόνες LED ΚΑΙ web-κάμερες
Ερώτηση: 4. Ποια είναι τα τεχνικά χαρακτηριστικά των οθονών LED για Η/Υ; 5. Τι είναι οι Web – κάμερες;
Απάντηση:
- Οθόνες LED (Light Emitting Diodes): πιο λεπτές από τις LCD, χρησιμοποιούν λιγότερη ενέργεια, παράγουν υψηλότερη αντίθεση χρωμάτων και φωτεινότητα, δεν παράγουν μεγάλη θερμότητα και θεωρούνται πιο φιλικές στο περιβάλλον· μειονέκτημα το υψηλότερο κόστος.
- Web κάμερα: συσκευή που τροφοδοτεί τον υπολογιστή με διαδοχικές εικόνες σε πραγματικό χρόνο (συνήθως μέσω USB, αλλιώς Ethernet ή WiFi). Χρησιμοποιείται για καταγραφή βίντεο και εικονοτηλεφωνία μέσω διαδικτύου, αλλά και για επιτήρηση σε συστήματα ασφαλείας· έχει χαμηλό κόστος και ενσωματώνεται και σε φορητούς, με πιθανά κενά ασφαλείας (ενεργοποίηση από απόσταση με spyware).
Σύνοψη: (ενδεικτική) LED: λεπτές, οικονομικές σε ενέργεια, υψηλή αντίθεση-φωτεινότητα, λίγη θερμότητα, αλλά ακριβότερες από τις LCD. Web κάμερα: συσκευή που στέλνει εικόνες σε πραγματικό χρόνο στον Η/Υ (βίντεο-κλήσεις, επιτήρηση).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: χαρακτηριστικά των LED σε σύγκριση με LCD και ορισμός/χρήσεις της web κάμερας.
Inkjet vs Laser ΚΑΙ 3D
Ερώτηση: 6. Ποια είναι τα Πλεονεκτήματα και τα Μειονεκτήματα (τεχνικά και εμπορικά) μεταξύ των Εκτυπωτών Ψεκασμού μελάνης (inkjet) και Εκτυπωτών Laser; 7. Ποια είναι η τεχνολογική καινοτομία των τρισδιάστατων Εκτυπωτών (3D);
Απάντηση:
- Inkjet: κεφαλές ψεκάζουν σταγονίδια μελανιού (θερμική ή πιεζοηλεκτρική τεχνολογία)· + ποιότητα που πλησιάζει τη φωτογραφική· − τα χρωματιστά μελάνια αδειάζουν γρήγορα, άρα αυξάνεται το κόστος εκτύπωσης.
- Laser: ξηρογραφική τεχνολογία με τύμπανο και τόνερ· + μεγάλη ταχύτητα χωρίς υποβάθμιση ποιότητας, φθηνότερο κόστος ανά σελίδα, μικρή κατανάλωση τόνερ (κατάλληλοι για επαγγελματική χρήση)· − μεγάλος όγκος και υψηλή τιμή αγοράς και συντήρησης.
- 3D εκτυπωτές: «κατασκευάζουν» αντικείμενα και στις τρεις διαστάσεις αντί να τυπώνουν σε χαρτί. Δύο είδη: όσοι κόβουν ένα υπάρχον καλούπι ειδικού υλικού σύμφωνα με ψηφιακή μακέτα, και όσοι λιώνουν με θερμότητα ειδικό υλικό και με προγραμματισμένη ροή πλάθουν αντίγραφο της μακέτας, που στερεοποιείται.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Inkjet: ποιότητα, αλλά ακριβά αναλώσιμα. Laser: ταχύτητα και φθηνή σελίδα, αλλά ογκώδεις και ακριβοί στην αγορά/συντήρηση. 3D: κατασκευάζουν τρισδιάστατα αντικείμενα από ψηφιακή μακέτα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τεχνικά και εμπορικά πλεονεκτήματα-μειονεκτήματα και η καινοτομία των 3D.
Plotters ΚΑΙ Scanners
Ερώτηση: 8. Πόσα τα είδη των Plotters και πως ονομάζεται το καθένα; Δώστε σύντομη περιγραφή ξεχωριστά. 9. Ποια είναι τα Πλεονεκτήματα και τα Μειονεκτήματα (τεχνικά και εμπορικά) μεταξύ των κατηγοριών Σαρωτών (Scanners) που κυκλοφορούν στο εμπόριο.
Απάντηση:
- Plotters (σχεδιογράφοι): συσκευές εξόδου για μεγάλα και λεπτομερή σχέδια (π.χ. αρχιτεκτονικά). Ανάλογα με την κατασκευή υπάρχουν δύο κατηγορίες: με πενάκια (στυλό) που σχεδιάζουν πάνω στο χαρτί και με κεφαλές έγχυσης μελάνης (σαν υπερμεγέθης inkjet).
- Άλλη διάκριση: επίπεδοι (το χαρτί στερεώνεται σε επίπεδη επιφάνεια και κινούνται οι γραφίδες) και σχεδιογράφοι όπου οι κεφαλές είναι σε άξονα και κινείται το χαρτί μπρος-πίσω. Ως προς την τροφοδοσία: Roll Feed (ρολό) και Sheet Feed (φύλλο σταθερού μεγέθους).
- Σαρωτές: επίπεδοι (flatbed) – η κεφαλή κινείται πάνω από όλη τη σελίδα· χειρός (handheld) – μικροί, ο χρήστης τους μετακινεί με σταθερή ταχύτητα· έλξης (sheet-fed) – τραβούν τη σελίδα κάτω από σταθερή κεφαλή.
- Οι επίπεδοι προτιμώνται από τους σαρωτές έλξης λόγω μεγαλύτερης ανάλυσης, ενώ οι σαρωτές έλξης όταν χρειάζεται μικρότερος όγκος. Κριτήρια επιλογής: ταχύτητα σάρωσης και ποιότητα (ανάλυση dpi, βάθος χρώματος, δυναμικό εύρος, συνοδευτικό λογισμικό).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Plotters: δύο είδη, με πενάκια και με κεφαλές έγχυσης μελάνης (επίσης επίπεδοι ή με κινούμενο χαρτί, Roll/Sheet Feed). Σαρωτές: επίπεδοι (μεγαλύτερη ανάλυση), χειρός (φορητοί), έλξης (μικρότερος όγκος).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τα δύο είδη plotters με περιγραφή και σύγκριση των τριών κατηγοριών σαρωτών.
UPS
Ερώτηση: Τι είναι τα Τροφοδοτικά Αδιάλειπτης Λειτουργίας (U.P.S.) και ποια τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους;
Απάντηση:
- UPS (Uninterruptible Power Supply): συστήματα με μπαταρία που παρέχουν ηλεκτρική ενέργεια μετά από διακοπή ρεύματος και εξομαλύνουν την τάση, προστατεύοντας από διακυμάνσεις του δικτύου.
- Ισχύς: δίνεται σε φαινόμενη ισχύ VA (π.χ. 650VA, 1000VA)· ισχύει περίπου Watt ≈ 0,6 VA, άρα UPS 800 VA υποστηρίζει περίπου 480 W.
- Τύποι: Stand-By/Off-Line (απλούστερος, οικονομικότερος, φιλτράρει αιχμές αλλά δεν σταθεροποιεί την τάση), Line Interactive (με σταθεροποιητή τάσης AVR), On-Line (υψηλότερη ισχύς, εξαιρετική σταθεροποίηση, ημιτονοειδής κυματομορφή, μηδενικός χρόνος μεταγωγής).
- Κατηγορίες χρήσης: οικιακού γραφείου-μικρής επιχείρησης (έως 1500VA), δωματίου Server (έως 20kVA), Data Center (τριφασικό, από 10kVA).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Συσκευές με μπαταρία που τροφοδοτούν τον Η/Υ σε διακοπή ρεύματος και εξομαλύνουν την τάση· χαρακτηριστικά: ισχύς σε VA (W ≈ 0,6 VA), τύπος (Off-Line, Line Interactive, On-Line) και κατηγορία χρήσης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ρόλος του UPS και τεχνικά χαρακτηριστικά (ισχύς, τύποι).
- Έλεγχος: \(800 \cdot 0{,}6 = 480\) W.
Είδη TV-tuners
Ερώτηση: Να περιγράψετε ξεχωριστά κάθε ένα από τα είδη των TV - tuners που κυκλοφορούν στο εμπόριο.
Απάντηση:
- TV-Tuner: κάρτα δέκτη που λαμβάνει τηλεοπτικά σήματα και τα διοχετεύει στον Η/Υ· συνήθως λειτουργεί και ως κάρτα σύλληψης βίντεο (καταγραφή σε σκληρό δίσκο, όπως ένα DVR). Συνδέεται σε PCI ή PCI-Express, αλλά υπάρχουν και σε PCMCIA, Express Card ή USB.
- Αναλογικοί δέκτες: κατάλληλοι για παρακολούθηση βίντεο σε πραγματικό χρόνο· για καταγραφή χρειάζονται συμπίεση (οι πιο προχωρημένοι κωδικοποιούν σε Motion-JPEG ή MPEG).
- Υβριδικοί δέκτες: ένας δέκτης που ρυθμίζεται να λειτουργεί ως αναλογικός ή ως ψηφιακός· η εναλλαγή δεν γίνεται αμέσως.
- Δέκτες Combo: δύο ξεχωριστοί δέκτες στην ίδια κάρτα, αναλογικός και ψηφιακός ταυτόχρονα (π.χ. παρακολούθηση αναλογικού ενώ καταγράφεται ψηφιακό)· φθηνότεροι από δύο κάρτες και πιάνουν λιγότερες υποδοχές.
- Δέκτες USB stick: μικροί εξωτερικοί δέκτες, συνήθως χωρίς κωδικοποίηση υλικού λόγω μεγέθους.
- Υπάρχουν επίσης εξωτερικοί δέκτες Mobile TV για κινητά και laptop και κάρτες λήψης βίντεο για καταγραφή και live streaming.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αναλογικοί (ζωντανή παρακολούθηση), υβριδικοί (αναλογικός ή ψηφιακός), Combo (δύο δέκτες ταυτόχρονα), USB sticks (μικροί εξωτερικοί)· επιπλέον Mobile TV και κάρτες λήψης βίντεο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: κάθε είδος TV-tuner με σύντομη περιγραφή.
Χειριστήρια παιχνιδιών, ηχεία ΚΑΙ μικρόφωνα
Ερώτηση: Πόσα είδη Χειριστηρίων παιχνιδιών και πόσα Ηχεία & μικρόφωνα υπάρχουν στο εμπόριο;
Απάντηση:
- Χειριστήρια παιχνιδιών: συσκευές εισόδου, συνήθως με σύνδεση USB. Κυκλοφορούν το κλασικό χειριστήριο (joystick) με περιστρεφόμενο μοχλό σε σταθερή βάση και πλήκτρα, οι τιμονιέρες για εξομοιωτές οδήγησης, οι ασύρματες ράβδοι κίνησης (π.χ. για εξομοίωση ρακέτας) και τα gamepads με ανάδραση (shock interface).
- Ηχεία: μετατρέπουν το ηλεκτρικό σήμα σε ήχο, συνδέονται μέσω κάρτας ήχου και αναπαράγουν μονοφωνικό και στερεοφωνικό ήχο· κυκλοφορούν ενσύρματα και ασύρματα.
- Μικρόφωνα: κάνουν την αντίστροφη μετατροπή, ήχο σε ηλεκτρικό σήμα, που η κάρτα ήχου ψηφιοποιεί (ADC)· κυκλοφορούν επίσης ενσύρματα και ασύρματα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Χειριστήρια: joystick, τιμονιέρες, ασύρματες ράβδοι κίνησης, gamepads. Ηχεία και μικρόφωνα: σε δύο βασικά είδη, ενσύρματα και ασύρματα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τα είδη χειριστηρίων και η διάκριση ενσύρματα-ασύρματα για ηχεία και μικρόφωνα.
Συσκευές MIDI
Ερώτηση: Τι είναι οι Συσκευές MIDI;
Απάντηση:
- MIDI (Musical Instrument Digital Interface – Ψηφιακή Διασύνδεση Μουσικών Οργάνων): πρωτόκολλο ώστε ηλεκτρονικά μουσικά όργανα (synthesizer, samplers, rhythm machines) να επικοινωνούν και να συγχρονίζονται με υπολογιστές ή άλλες συσκευές, ανεξάρτητα από τον κατασκευαστή.
- Δεν μεταδίδει ηχητικό σήμα αλλά μηνύματα που αναπαριστούν μουσικές νότες (τονικό ύψος, ένταση, χρονισμός, tempo).
- Οι συσκευές έχουν τυπικά υποδοχές MIDI IN, MIDI OUT και MIDI THRU.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Συσκευές που χρησιμοποιούν το πρωτόκολλο MIDI για να επικοινωνούν ηλεκτρονικά μουσικά όργανα με Η/Υ· μεταδίδουν μηνύματα νοτών, όχι ήχο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ορισμός του MIDI και ότι μεταδίδει μηνύματα νοτών, όχι ήχο.
USB flash ΚΑΙ card readers
Ερώτηση: 14. Τι είναι τα USB flash memory drives. Να περιγράψετε τα είδη που κυκλοφορούν στο εμπόριο. 15. Ποιες είναι οι κατηγορίες των Συσκευών Ανάγνωσης Καρτών που υπάρχουν στο εμπόριο;
Απάντηση:
- USB flash memory drives: φορητές, επανεγγράψιμες συσκευές αποθήκευσης από microchips τύπου NAND με ενσωματωμένη θύρα USB, βάρους κάτω από 60 gr και χωρητικότητας από 128MB έως πάνω από 2TB· δεν έχουν κινούμενα μέρη, είναι ανθεκτικές και γρήγορες.
- Είδη ανά σύνδεση USB: USB 1.0 (1,5 Mbit/s), USB 1.1 (12 Mbit/s), USB 2.0 (480 Mbit/s), USB 3.0 (5 Gbit/s), USB 3.1 (10 Gbit/s).
- Συσκευές ανάγνωσης καρτών (card readers): επικοινωνούν με έξυπνη κάρτα ή κάρτα μνήμης· κυκλοφορούν ως εξωτερικές (π.χ. μέσω USB) ή ενσωματωμένες στον υπολογιστή, για κάρτες όπως PCMCIA, Compact Flash, Smart Media, Miniature Card, MultiMedia Card (MMC) και Secure Digital (SD, micro SD).
Σύνοψη: (ενδεικτική) USB flash drives: φορητή μνήμη flash (NAND) με θύρα USB, σε εκδόσεις USB 1.x/2.0/3.x. Card readers: εξωτερικοί ή ενσωματωμένοι, για κάρτες PCMCIA, CompactFlash, SmartMedia, MMC, SD/micro SD.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ορισμός και είδη USB flash και κατηγορίες καρτών/αναγνωστών.
CD / DVD / Blu-Ray
Ερώτηση: Ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στις συσκευές CD, DVD, Blu-Ray; Δώστε σύντομη περιγραφή.
Απάντηση:
- CD: CD-ROM (μόνο ανάγνωση), CD-R (μία εγγραφή) και CD-RW (πολλαπλές εγγραφές)· οι συσκευές δεν κατασκευάζονται πλέον, αντικαταστάθηκαν από τα DVD.
- DVD: ίδιο σχήμα με το CD (διάμετρος 120 mm) αλλά πολύ μεγαλύτερη χωρητικότητα: 4,7 GB μονής επίστρωσης, 8,5 GB διπλής, έως 17 GB διπλής επίστρωσης δύο όψεων· κόκκινο λέιζερ (650 nm).
- Blu-ray: μπλε-ιώδες λέιζερ (405 nm) με στενότερη ζώνη μήκους κύματος → υψηλότερη πυκνότητα: 25 GB μονής στρώσης (πενταπλάσιο του DVD) και 50 GB διπλής.
Σύνοψη: (ενδεικτική) CD (ROM/R/RW, πλέον εκτός παραγωγής) < DVD (4,7–17 GB, κόκκινο λέιζερ) < Blu-ray (25/50 GB, μπλε-ιώδες λέιζερ).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: χωρητικότητες και το είδος του λέιζερ.
- Έλεγχος: \(25 / 4{,}7 \approx 5{,}3\), δηλαδή περίπου πενταπλάσιο.