Λύσεις — Κεφάλαιο 4 · Κατηγορίες ΚΑΙ Προδιαγραφές Λογισμικού (Επαναληπτικές Ερωτήσεις, σελ. 184) – ΤΕΧΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ

Λύσεις — Κεφάλαιο 4 · Κατηγορίες ΚΑΙ Προδιαγραφές Λογισμικού (Επαναληπτικές Ερωτήσεις, σελ. 184)

Απαντήσεις στις Επαναληπτικές Ερωτήσεις του βιβλίου για τις κατηγορίες λογισμικού.

Λ.Σ.: πλεον./μειον. ανά χρήση

Ερώτηση: Ποια είναι τα Πλεονεκτήματα και Μειονεκτήματα των διαφόρων τύπων Λειτουργικών Συστημάτων (ελεύθερο ή μη) ανάλογα με τη χρήση;

Απάντηση:

• Εμπορικά – ιδιόκτητα Λ.Σ. (οικογένεια PC compatible): + υποστήριξη από την εταιρεία, ευρεία συμβατότητα, ευκολία χρήσης· − ο χρήστης πληρώνει άδεια χρήσης (license), κλειστός κώδικας.
• Λ.Σ. ανοικτού κώδικα (UNIX like, π.χ. GNU/Linux): + δωρεάν, ελεύθερο λογισμικό, πολύ χαμηλότερες απαιτήσεις σε επεξεργαστική ισχύ και μνήμη (κατάλληλο για παλαιότερα μηχανήματα), χρήση από κινητά έως υπερυπολογιστές και servers· − λιγότερη εμπορική υποστήριξη, απαιτεί εξοικείωση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ιδιόκτητα: υποστήριξη και συμβατότητα με κόστος άδειας. Ανοικτού κώδικα: δωρεάν, ελαφρύ και ευέλικτο, αλλά με λιγότερη εμπορική υποστήριξη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα για κάθε κατηγορία, σε σχέση με τη χρήση.

Ιδιόκτητο vs ανοικτού κώδικα

Ερώτηση: Ποιες είναι οι διαφορές (τεχνικές εμπορικές) ανάμεσα στα Λειτουργικά Συστήματα και Λ.Σ. Ανοικτού Κώδικα;

Απάντηση:

• Εμπορικό (ιδιόκτητο) Λ.Σ.: προϊόν κλειστής αρχιτεκτονικής, πνευματική ιδιοκτησία της εταιρείας· ο χρήστης πληρώνει την άδεια χρήσης.
• Λ.Σ. ανοικτού κώδικα: ελεύθερο λογισμικό (π.χ. Linux υπό την άδεια GNU General Public License), ο πηγαίος κώδικας διαθέσιμος και προσαρμόσιμος, διανέμεται σε διανομές (π.χ. Linux Mint, Ubuntu, Debian).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ιδιόκτητο = κλειστός κώδικας και πληρωμή άδειας χρήσης· ανοικτού κώδικα = ελεύθερη διάθεση και διαθέσιμος πηγαίος κώδικας, σε διανομές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: άδεια χρήσης/κλειστός κώδικας έναντι ελεύθερου/ανοικτού κώδικα.

Λογισμικό προστασίας

Ερώτηση: Ποια είναι τα Πλεονεκτήματα και Μειονεκτήματα των διαφόρων τύπων Λογισμικών Προστασίας Λ.Σ. από κακόβουλο λογισμικό που κυκλοφορούν στο εμπόριο;

Απάντηση:

• Κατηγορίες απειλών-λογισμικών προστασίας: ιοί (antivirus), worms, trojans, malware, network flooding (DoS, DDoS κ.ά.), spyware, phishing, adware.
• Πλεονεκτήματα: το antivirus φορτώνεται με την εκκίνηση και ελέγχει το σύστημα σε πραγματικό χρόνο, εντοπίζει και «καθαρίζει» μολυσμένα αρχεία, ενημερώνεται με τις υπογραφές νέων ιών· υπάρχουν εκδόσεις και για κινητά.
• Μειονεκτήματα: μεγάλη κατανάλωση πόρων κατά τη σάρωση (επιβράδυνση ή «πάγωμα»), λανθασμένος αποκλεισμός ασφαλών αρχείων, συγκρούσεις με ορισμένες εφαρμογές, κανένα δεν προστατεύει από το 100% των ιών.
• Δωρεάν έναντι εμπορικών: οι δωρεάν εκδόσεις (για προσωπική χρήση) δεν προσφέρουν όλες τις καλύψεις του εμπορικού προϊόντος· τα εμπορικά περιλαμβάνουν νόμιμες άδειες και πλήρη κάλυψη, με κόστος ανάλογο της κάλυψης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Προστασία σε πραγματικό χρόνο από ιούς, worms, trojans, spyware, adware κ.ά., αλλά με κατανάλωση πόρων, πιθανούς λανθασμένους αποκλεισμούς και χωρίς 100% κάλυψη· τα δωρεάν δεν έχουν όλες τις καλύψεις των εμπορικών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: κατηγορίες, πλεονεκτήματα-μειονεκτήματα και σύγκριση δωρεάν-εμπορικών.

Αυτοματισμού γραφείου ΚΑΙ πολυμέσων

Ερώτηση: Ποιες είναι οι Κατηγορίες και τα τεχνικά χαρακτηριστικά των Λογισμικών Αυτοματισμού Γραφείου και πολυμέσων που κυκλοφορούν στο εμπόριο (ή αντίστοιχων ελεύθερων λογισμικών);

Απάντηση:

• Κατηγορίες: επεξεργασία κειμένου, επεξεργασία λογιστικών φύλλων, δημιουργία και επεξεργασία παρουσιάσεων-πολυμέσων, αρχειοθέτηση και ανάκτηση δεδομένων (βάσεις δεδομένων), αποστολή εγγράφων και διαχείριση επαφών-εργασιών.
• Εμπορικά (ιδιόκτητα): πληρώνεται άδεια χρήσης· έχουν ελάχιστες απαιτήσεις υλικού (π.χ. επεξεργαστής 1 GHz, 1–2 GB RAM, 3 GB χώρο στο δίσκο).
• Ανοικτού κώδικα: σουίτες Libre Office και Open Office με Writer (κείμενο), Calc (λογιστικά φύλλα), Impress (παρουσιάσεις), Base (βάσεις δεδομένων)· νόμιμα χωρίς κόστος, συχνές ενημερώσεις, μεγάλη κοινότητα υποστήριξης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κείμενο, λογιστικά φύλλα, παρουσιάσεις-πολυμέσα, βάσεις δεδομένων, επικοινωνία· εμπορικές σουίτες με άδεια χρήσης ή ελεύθερες (Libre Office/Open Office: Writer, Calc, Impress, Base).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: κατηγορίες και σύγκριση εμπορικού-ελεύθερου λογισμικού.

Utilities (ελέγχου/επαναφοράς)

Ερώτηση: Να περιγράψετε τις Κατηγορίες και τα τεχνικά χαρακτηριστικά των Λογισμικών Ελέγχου και επίδοσης συστημάτων Η/Υ και επαναφοράς συστήματος που κυκλοφορούν στο εμπόριο (ή αντίστοιχων ελεύθερων λογισμικών).

Απάντηση:

• Λογισμικά ελέγχου και επίδοσης (παρακολούθησης): δείχνουν χρήση CPU, ελεύθερη RAM, χώρο δίσκων, θερμοκρασίες, ταχύτητα ανεμιστήρων, τάσεις, δεδομένα SMART, πληροφορίες δικτύου. Παραδείγματα: CPU-Z, HW-Info, SpeedFan.
• Λογισμικά επαναφοράς συστήματος: εντοπίζουν και διορθώνουν (fix) ζημιές ή απορρυθμίσεις και επαναφέρουν τις ρυθμίσεις του συστήματος (registry) στην ορθή κατάσταση. Παραδείγματα: CCleaner (διαγραφή προσωρινών αρχείων, καθαρισμός μητρώου, απεγκατάσταση προγραμμάτων), Free Registry Fix.
• Κυκλοφορούν δωρεάν και εμπορικές εκδόσεις· οι δωρεάν δεν καλύπτουν πάντα όλο το φάσμα λειτουργιών.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Λογισμικά παρακολούθησης πόρων/υλικού (CPU-Z, HW-Info, SpeedFan) και λογισμικά επαναφοράς-διόρθωσης μητρώου (CCleaner, Free Registry Fix), σε δωρεάν ή εμπορικές εκδόσεις.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: οι δύο κατηγορίες με χαρακτηριστικά και παραδείγματα.

Ψηφιακά παιχνίδια ΚΑΙ απαιτήσεις

Ερώτηση: Να αναφέρετε τις Κατηγορίες και τα τεχνικά χαρακτηριστικά των Ψηφιακών παιχνιδιών που είναι διαθέσιμα στην αγορά Πληροφορικής και να εντοπίσετε Πλεονεκτήματα και Μειονεκτήματα τους σε σχέση το διαθέσιμο υλικό Η/Υ (π.χ. στο εργαστήριο Η/Υ).

Απάντηση:

• Κατηγορίες: Shopping-Arcade games, Παιχνίδια Δράσης (Action), Λογικής (Logic), Στρατηγικής (Strategy), Περιπέτειας (Adventure), Μουσικά (Music), Εκπαιδευτικά/Επιστημονικά, Παιχνίδια της Παρέας (Puzzle/Trivia/Party), Ρόλων (RPG), Εξομοιωτές (Simulators: κατασκευής/διαχείρισης, αληθινής ζωής, οδήγησης οχήματος), Αθλητικά (Sport), Σκοποβολής (First Person Shooters), Εικονικής Πραγματικότητας (VR), Πολλαπλών Παικτών (MMO).
• Τεχνικά χαρακτηριστικά: κάθε παιχνίδι δίνει ελάχιστες και προτεινόμενες απαιτήσεις σε επεξεργαστή, μνήμη RAM, κάρτα γραφικών, αποθηκευτικό χώρο και λειτουργικό σύστημα· χρησιμοποιούν εικόνα, ήχο και τρόπους ελέγχου όπως πληκτρολόγιο, ποντίκι, joystick, joypad, τιμονιέρα.
• Σε σχέση με το διαθέσιμο υλικό: όταν ο Η/Υ καλύπτει τις απαιτήσεις, το παιχνίδι εκτελείται ομαλά· τα απαιτητικά είδη (εξομοιωτές, FPS, VR, MMO) χρειάζονται ισχυρό επεξεργαστή, πολλή μνήμη και κάρτα γραφικών, οπότε σε απλούς υπολογιστές (π.χ. εργαστηρίου) δεν τρέχουν καλά, ενώ τα απλούστερα (λογικής, εκπαιδευτικά, παρέας) εκτελούνται χωρίς πρόβλημα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατηγορίες: arcade, δράσης, λογικής, στρατηγικής, περιπέτειας, μουσικά, εκπαιδευτικά, παρέας, RPG, εξομοιωτές, αθλητικά, FPS, VR, MMO. Έχουν ελάχιστες/προτεινόμενες απαιτήσεις υλικού· τα απαιτητικά είδη δεν τρέχουν καλά σε απλούς υπολογιστές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: κατηγορίες, απαιτήσεις υλικού και σύγκριση με το διαθέσιμο υλικό.