Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 7 (σελ. 161-163) – ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 7

Πλήρεις λύσεις των 5 ερωτήσεων του κεφαλαίου 7 — οι δώδεκα φάσεις κατασκευής ενός επίπλου και η ιεράρχησή τους, η επίδραση του χώρου τοποθέτησης στην επιλογή συνδέσμου, και η αντιστοίχιση συνδέσμου προς θέση για τα τρία βασικά έπιπλα: κρεβάτι (μίλια και καβίλιες στις τραβέρσες, γωνιακοί περαστοί στο κεφαλάρι, γκινισόπηχες στον ταμπλά), τραπέζι (τριών διευθύνσεων με μόρσο, χελιδονοουρά στη βοηθητική τραβέρσα, καβίλιες στο καπάκι) και καρέκλα (τριών διευθύνσεων με μόρσο ίσιο και φάλτσο, ο «πλεκτός», και τα καΐτια ανάλογα με τον προορισμό).

Οι φάσεις κατασκευής ενός επίπλου και η βαρύτητά τους

Ερώτηση: Να αναφέρετε τις φάσεις των εργασιών που απαιτούνται για την κατασκευή ενός επίπλου. Πού πιστεύετε ότι πρέπει να δίνεται μεγαλύτερη βαρύτητα; Αιτιολογήστε την απάντησή σας.

Απάντηση:

• Γιατί χωρίζουμε τη δουλειά σε φάσεις (§7.2, σελ. 154): «Έτσι μπορούμε να οργανώσουμε καλύτερα την παραγωγή, ενώ παράλληλα ελέγχεται καλύτερα η δουλειά σε θέματα ποιότητας.» Και: «Η καλή κατασκευή ξεκινάει από την καλή σχεδίαση (σε χαρτί ή σε ηλεκτρονικό υπολογιστή) και τον καθορισμό με ακρίβεια των σταδίων κατασκευής.»
• ΤΑ ΔΩΔΕΚΑ ΣΤΑΔΙΑ, αυτούσια από το βιβλίο (σελ. 154):

    1. Σχεδίαση επίπλου
    2. Επιλογή των υλικών
    3. Κοπή ημικατεργασμένων ξύλων
    4. Πλάνισμα – Ξεχόνδρισμα – Σοκόριασμα
    5. Πραγματοποίηση συνδέσμων
    6. Ξηρό μοντάρισμα και πραγματοποίηση σκαλισμάτων (όπου χρειάζονται)
    7. Κόλλημα
    8. Υλοποίηση των συμπληρωματικών (φορητών) μελών: θυρών, συρταριών,
       ραφιών, τρέσων, οδηγών τελάρων
    9. Επεξεργασία επιφανειών, τοποθέτηση ταπετσαρίας (αν χρειάζεται)
   10. Βαφές – λούστρα
   11. Συναρμολόγηση
   12. Παράδοση στον χώρο του

• Πού δίνεται μεγαλύτερη βαρύτητα — η απάντηση του βιβλίου (σελ. 154): «Και τα δώδεκα παραπάνω στάδια είναι εξίσου σημαντικά και ισοβαρή, ωστόσο σε αυτά που θα χρειαστεί να δώσουμε κάπως μεγαλύτερη προσοχή είναι:

  
     ● Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ                    (στάδιο 2)
     ● Η ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ          (στάδιο 5)
     ● ΤΟ ΦΙΝΙΡΙΣΜΑ — επεξεργασία επιφανειών,
       βαφές - λούστρα                          (στάδια 9 και 10)
  ```»
  ⚠️ Προσοχή στη διατύπωση: το βιβλίο **δεν** λέει ότι τα υπόλοιπα στάδια είναι δευτερεύοντα — λέει ρητά ότι είναι «εξίσου σημαντικά και ισοβαρή» και ότι στα τρία αυτά χρειάζεται **«κάπως» μεγαλύτερη** προσοχή.

• Η ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ — γιατί ακριβώς αυτά τα τρία: (α) Η επιλογή των υλικών — από αυτήν εξαρτώνται όλες οι επόμενες αποφάσεις. Κατά την §7.1 (σελ. 153), το υλικό καθορίζει το μέγεθος του συνδέσμου (μικρότεροι σε δρυ/οξυά, μεγαλύτεροι σε πεύκο/έλατο), το αν επιτρέπεται τρύπημα στα σόκορα (όχι σε μοριοσανίδα/MDF) και το αν το ξύλο είναι καθόλου κατάλληλο («η χρήση ξυλείας με σφάλματα — ρόζοι, ραγάδες, στρεψοΐνια — δεν ενδείκνυται για κατασκευή συνδέσμων»). Λάθος εδώ δεν διορθώνεται παρακάτω. (β) Η πραγματοποίηση των συνδέσμων — είναι το στοιχείο που, κατά την §7.1, κρατά το έπιπλο στον χρόνο: «παρατηρώντας κάποια παλαιά έπιπλα διαπιστώνουμε ότι αυτό που τα διατηρεί σε χρήση είναι η καλή κατασκευή και η άριστη συνδεσμολογία» (σελ. 153). Ένας κακός σύνδεσμος σημαίνει έπιπλο που «παίζει», τρίζει ή σπάει. (γ) Το φινίρισμα — είναι ό,τι βλέπει και αγγίζει ο χρήστης· καθορίζει την αισθητική αξία και συγχρόνως προστατεύει την επιφάνεια από υγρασία και φθορά. Είναι επίσης το τελευταίο στάδιο πριν τη συναρμολόγηση, οπότε σφάλμα εκεί φαίνεται αμέσως στο τελικό προϊόν.
• Η επιβεβαίωση από την Ανακεφαλαίωση (σελ. 160): «Η σωστή επιλογή των υλικών, η προσεγμένη πραγματοποίηση των συνδέσμων και το καλό φινίρισμα αποτελούν σημαντικούς παράγοντες επιτυχίας» — ακριβώς τα ίδια τρία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι φάσεις είναι δώδεκα: 1) σχεδίαση επίπλου, 2) επιλογή των υλικών, 3) κοπή ημικατεργασμένων ξύλων, 4) πλάνισμα-ξεχόνδρισμα-σοκόριασμα, 5) πραγματοποίηση συνδέσμων, 6) ξηρό μοντάρισμα και σκαλίσματα όπου χρειάζονται, 7) κόλλημα, 8) υλοποίηση των συμπληρωματικών φορητών μελών (θυρών, συρταριών, ραφιών, τρέσων, οδηγών τελάρων), 9) επεξεργασία επιφανειών και τοποθέτηση ταπετσαρίας, 10) βαφές και λούστρα, 11) συναρμολόγηση και 12) παράδοση στον χώρο του. Και τα δώδεκα είναι εξίσου σημαντικά και ισοβαρή, αλλά κάπως μεγαλύτερη προσοχή χρειάζονται η επιλογή των υλικών, η πραγματοποίηση των συνδέσμων και το φινίρισμα. Η αιτιολόγηση: από την επιλογή υλικών εξαρτώνται όλες οι επόμενες αποφάσεις και λάθος εκεί δεν διορθώνεται· η συνδεσμολογία είναι αυτό που κρατά το έπιπλο στον χρόνο, όπως δείχνουν τα παλαιά έπιπλα που διατηρούνται σε χρήση χάρη στην καλή κατασκευή και την άριστη συνδεσμολογία· και το φινίρισμα είναι ό,τι βλέπει ο χρήστης και συγχρόνως προστατεύει την επιφάνεια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Το βιβλίο απαντά ρητά στο δεύτερο σκέλος (σελ. 154) — δεν πρόκειται για ελεύθερη γνώμη, αλλά για τεκμηριωμένη επιλογή τριών σταδίων.

Η επίδραση του χώρου τοποθέτησης στους συνδέσμους

Ερώτηση: Ο χώρος στον οποίο θα τοποθετηθεί ένα έπιπλο μπορεί να επηρεάσει το είδος των συνδέσμων που θα χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή του;

Απάντηση:

• Ναι — είναι ο δεύτερος από τους τρεις παράγοντες που πρέπει να λαμβάνει υπόψη ο τεχνίτης (§7.1, σελ. 154): «2. Την τοποθέτηση του επίπλου. Εξετάζει αν το έπιπλο είναι εσωτερικού ή εξωτερικού χώρου είτε έπιπλο λουτρού ή κουζίνας, που είναι εκτεθειμένο σε υδρατμούς.»

• Τι επιλέγουμε σε τέτοιες περιπτώσεις (αυτούσια):

   ● «σύνδεσμοι που μπορούν να «ΚΛΕΙΔΩΣΟΥΝ» με ΧΕΛΙΔΟΝΟΟΥΡΑ»
   ● «σύνδεσμοι με ΜΟΡΣΟ που τους ασφαλίζουμε με ΜΙΑ Ή ΔΥΟ ΚΑΒΙΛΙΕΣ»
   ● «Αν η σύνδεση γίνεται ΚΑΤΑ ΠΛΑΤΟΣ, είναι προτιμότερη η ένωση με
     ΓΚΙΝΙΣΟΠΗΧΗ ή με ΓΚΙΝΙΣΙΑ ΚΑΙ ΠΤΕΡΥΓΙΟ»

• Ο ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ — γιατί ο χώρος έχει σημασία. Το κοινό στοιχείο των τριών επιλογών είναι ότι δεν βασίζονται αποκλειστικά στην κόλλα, αλλά έχουν και μηχανική συγκράτηση:

     ΧΕΛΙΔΟΝΟΟΥΡΑ         Το σφηνοειδές σχήμα «κλειδώνει» — ακόμη κι αν
                          η κόλλα αποδυναμωθεί από την υγρασία, ο
                          σύνδεσμος δεν μπορεί να τραβηχτεί έξω
  
        ╱──────╲
       ╱        ╲          ← το πλάτος μεγαλώνει προς το βάθος
      │          │            → αδύνατον να βγει ευθεία
  
     ΜΟΡΣΟ + ΚΑΒΙΛΙΑ      Η καβίλια περνά ΕΓΚΑΡΣΙΑ στο μόρσο και το
                          «καρφώνει» μηχανικά μέσα στη μορσοτρύπα
  
     ΓΚΙΝΙΣΟΠΗΧΗ /        Αυξάνουν δραστικά την επιφάνεια συγκόλλησης
     ΓΚΙΝΙΣΙΑ+ΠΤΕΡΥΓΙΟ    και συγκρατούν τις σανίδες στο ίδιο επίπεδο,
                          ακόμη κι αν αυτές «δουλέψουν» με την υγρασία

• Η σύνδεση με την υγρασία και την ανισοτροπία (κεφ. 3.2.1-3.2.2, σελ. 36): το ξύλο συστέλλεται και διαστέλλεται με τη μεταβολή της υγρασίας, και μάλιστα ανισότροπα — διαφορετικά κατά μήκος, κατά πλάτος και κατά πάχος. Σε χώρο με υδρατμούς (λουτρό, κουζίνα) ή σε εξωτερικό χώρο οι μεταβολές αυτές είναι μεγάλες και συχνές, οπότε ο σύνδεσμος δέχεται επαναλαμβανόμενες εσωτερικές τάσεις που κουράζουν την κόλλα.

• Πρόσθετες επιπτώσεις του χώρου που προκύπτουν από το κεφάλαιο: (α) Επιλογή υλικού — σε υγρό χώρο, η μοριοσανίδα διογκώνεται· το βιβλίο ήδη προειδοποιεί (σελ. 153) ότι σε MDF/μοριοσανίδα «θα αποφύγει να το τρυπήσει – βιδώσει στα σόκορα». (β) Ανάγκη μεταφοράς — ο χώρος καθορίζει και το αν η κατασκευή πρέπει να είναι λυόμενη: «όλα σχεδόν τα κρεβάτια είναι λυόμενα στην κατασκευή, για να μπορούν να μεταφέρονται εύκολα όταν χρειαστεί» (σελ. 155). (γ) Ένταση χρήσης — στην καρέκλα, «παίζει σημαντικό ρόλο ο προορισμός: αν είναι για επαγγελματική ή για οικιακή χρήση» (σελ. 160) — σε επαγγελματικό χώρο μπαίνουν καΐτια και στα τέσσερα πόδια, σε οικιακό «δυο μόνο καΐτια αντικριστά».

• Η επιβεβαίωση από την Ανακεφαλαίωση (σελ. 160): «Οι τρόποι σύνδεσης των επίπλων πρέπει να επιλέγονται ανάλογα με το διαθέσιμο υλικό, τη θέση του επίπλου και τον τρόπο φόρτισης.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ναι, και μάλιστα η τοποθέτηση είναι ο δεύτερος από τους τρεις παράγοντες που λαμβάνει υπόψη ο τεχνίτης. Εξετάζεται αν το έπιπλο είναι εσωτερικού ή εξωτερικού χώρου, ή αν είναι έπιπλο λουτρού ή κουζίνας εκτεθειμένο σε υδρατμούς. Σε τέτοιες περιπτώσεις προτιμώνται σύνδεσμοι που μπορούν να κλειδώσουν με χελιδονοουρά, ή σύνδεσμοι με μόρσο που ασφαλίζονται με μία ή δύο καβίλιες, ενώ αν η σύνδεση γίνεται κατά πλάτος είναι προτιμότερη η ένωση με γκινισόπηχη ή με γκινισιά και πτερύγιο. Ο λόγος είναι ότι όλες αυτές οι λύσεις δεν στηρίζονται μόνο στην κόλλα αλλά έχουν και μηχανική συγκράτηση, ώστε να αντέχουν τις επαναλαμβανόμενες συστολές και διαστολές που προκαλεί η μεταβολή της υγρασίας λόγω της ανισοτροπίας του ξύλου. Ο χώρος επηρεάζει επίσης το υλικό, την ανάγκη η κατασκευή να είναι λυόμενη για μεταφορά, και την ένταση χρήσης — όπως στην καρέκλα, όπου η επαγγελματική χρήση απαιτεί καΐτια και στα τέσσερα πόδια ενώ η οικιακή μόνο δύο αντικριστά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Οι σύνδεσμοι του κρεβατιού και τα σημεία τους

Ερώτηση: Ποια είδη συνδέσμων μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για την κατασκευή ενός κρεβατιού; Σε ποια σημεία ακριβώς;

Απάντηση:

• Τα βασικά μέρη (§7.3, σελ. 155, Εικ. 7.1.): ΚΕΦΑΛΑΡΙ · ΚΑΤΩΠΟΔΑΡΟ · ΤΡΑΒΕΡΣΕΣ.

          ┌──────────┐                    ┌──────────┐
          │ ΚΕΦΑΛΑΡΙ │═══ τραβέρσα ═══════│ ΚΑΤΩΠΟ-  │
          │ (πλαίσιο │                    │  ΔΑΡΟ    │
          │ +ταμπλάς)│═══ τραβέρσα ═══════│          │
          └──────────┘                    └──────────┘
                ▲                               ▲
                └── εδώ ΚΑΤΑΠΟΝΕΙΤΑΙ ───────────┘

  Οι δύο σχεδιαστικές απαιτήσεις που καθορίζουν τους συνδέσμους:

  • «Όλα σχεδόν τα κρεβάτια είναι ΛΥΟΜΕΝΑ στην κατασκευή, για να μπορούν να μεταφέρονται εύκολα όταν χρειαστεί.»
  • «Τα σημεία που καταπονούνται σε ένα κρεβάτι είναι στη σύνδεση της τραβέρσας με τα άλλα μέρη του κρεβατιού.»

• ① ΣΥΝΔΕΣΗ ΤΡΑΒΕΡΣΑΣ ↔ ΚΕΦΑΛΑΡΙΟΥ / ΚΑΤΩΠΟΔΑΡΟΥ — ΜΙΛΙΑ + ΚΑΒΙΛΙΕΣ Για να είναι λυόμενη η κατασκευή «χρησιμοποιούνται ειδικοί μεταλλικοί σύνδεσμοι, τα ΜΙΛΙΑ. Τα μίλια έχουν δυο στοιχεία και υπάρχουν σε 2-3 διαφορετικούς τύπους.» Ο καλύτερος τύπος, κατά το βιβλίο:

    · τα δυο στοιχεία συνδέονται μεταξύ τους και ΣΦΙΓΓΟΥΝ ΜΕ ΒΙΔΑ
    · παράλληλα, στο ΣΟΚΟΡΟ ΤΗΣ ΤΡΑΒΕΡΣΑΣ τοποθετούνται ΚΑΒΙΛΙΕΣ
      (ΜΕ ΚΟΛΛΑ)
    · που μπαίνουν σε αντίστοιχες τρύπες στο ΚΕΦΑΛΑΡΙ και το
      ΚΑΤΩΠΟΔΑΡΟ (ΧΩΡΙΣ ΚΟΛΛΑ)
  
    → «Αυτή είναι η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΣΥΝΔΕΣΗ για πλαίσιο κρεβατιού»
  
    ⚠️ Η ασυμμετρία της κόλλας είναι ΟΥΣΙΩΔΗΣ: αν κολληθούν και τα δύο
       άκρα, χάνεται το «λυόμενο» και το κρεβάτι δεν μεταφέρεται.

  Ο κανόνας ποιότητας: «όσο καλύτερα εφαρμόζουν τα μίλια και συνδέουν σφιχτά την τραβέρσα με τα άλλα στοιχεία, τόσο λιγότερες πιθανότητες έχει να «παίζει» το κρεβάτι ή να τρίζει».

• ② ΚΕΦΑΛΑΡΙ ΚΑΙ ΚΑΤΩΠΟΔΑΡΟ (πλαίσιο) — ΓΩΝΙΑΚΟΙ ΠΕΡΑΣΤΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ Στο παράδειγμα του σχεδίου του βιβλίου (Εικ. 7.1., 7.2., σελ. 156): «χρησιμοποιούνται γωνιακοί περαστοί σύνδεσμοι» για τη συναρμογή των στοιχείων του πλαισίου (μπόγια ↔ τραβέρσες κεφαλαριού).

     γωνιακός ΠΕΡΑΣΤΟΣ σύνδεσμος — το μόρσο διαπερνά το θηλυκό και
     φαίνεται στην αντίθετη όψη:
  
        ┌──────────┬───┐
        │          │▓▓▓│ ← το αρσενικό εξέχει/φαίνεται
        └──────────┴───┘

• ③ ΤΑΜΠΛΑΣ ΚΕΦΑΛΑΡΙΟΥ — ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΛΑΤΟΥΣ ΜΕ ΓΚΙΝΙΣΟΠΗΧΕΣ Στο ίδιο σχέδιο (Εικ. 7.2.): «ταμπλάς που είναι κατασκευασμένος με γκινισόπηχες» — δηλαδή η επιφάνεια πλήρωσης του κεφαλαριού συντίθεται από σανίδες ενωμένες κατά πλάτος με γκινισόπηχη (§3.2.4). ⚠️ Θυμίζουμε τον κανόνα της σελ. 4: στη σύνδεση πλαισίου – ταμπλά ΔΕΝ επιτρέπεται κόλλα — ο ταμπλάς πρέπει να «δουλεύει» ελεύθερα μέσα στη γκινισιά του πλαισίου. Η κόλλα μπαίνει μόνο στις ενώσεις των σανίδων μεταξύ τους.

• ④ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΣΑΝΙΔΩΝ ΤΟΥ ΣΤΡΩΜΑΤΟΣ — ΚΟΛΛΗΜΑ ΚΑΙ ΒΙΔΩΜΑ ΠΗΧΗΣ Η διαδρομή του φορτίου (σελ. 156): «Το βάρος των κοιμωμένων μεταφέρεται μέσω του στρώματος στις σανίδες που συγκρατούν το στρώμα και μέσω αυτών σε λεπτό καδρονάκι ή πήχες, που είναι στερεωμένες πάνω στις τραβέρσες.»

   ⚠️ «Οι πήχες αυτές ΔΕΝ ΚΑΡΦΩΝΟΝΤΑΙ κατά μήκος της τραβέρσας, αλλά
      ΚΟΛΛΟΥΝΤΑΙ ΚΑΙ ΒΙΔΩΝΟΝΤΑΙ» (Εικ. 7.2.)
  
   → ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΥΛΙΚΟΥ: «Γι' αυτό οι τραβέρσες είναι
     καλύτερα να φτιάχνονται από ΠΛΑΚΑΖ ή ΣΥΜΠΑΓΕΣ ΞΥΛΟ
     (καλύτερη συγκράτηση βίδας).»

• ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΑ:

   ΣΗΜΕΙΟ                              ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ
   ─────────────────────────────────── ──────────────────────────────
   Τραβέρσα ↔ κεφαλάρι/κατωπόδαρο      ΜΙΛΙΑ (μεταλλικά, λυόμενα)
     (το σημείο που καταπονείται)      + ΚΑΒΙΛΙΕΣ στο σόκορο της
                                         τραβέρσας (κόλλα μόνο εκεί)
   Γωνίες πλαισίου κεφαλαριού και      ΓΩΝΙΑΚΟΙ ΠΕΡΑΣΤΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ
     κατωπόδαρου
   Ταμπλάς κεφαλαριού                  ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΛΑΤΟΥΣ ΜΕ
                                         ΓΚΙΝΙΣΟΠΗΧΕΣ (χωρίς κόλλα
                                         στο πλαίσιο)
   Πήχες / καδρονάκι στις τραβέρσες    ΚΟΛΛΗΜΑ + ΒΙΔΩΜΑ (όχι κάρφωμα)

• Υλικά (σελ. 155): κρεβάτια κατασκευάζονται από ατόφιο ξύλο (μασίφ) αλλά και από παράγωγα — «κυρίως πλακάζ και κόντρα-πλακέ». Από μοριοσανίδα ή MDF «είναι επίσης εφικτή, αλλά απαιτείται μεγαλύτερη προσοχή στην επιλογή διατομών και στη χρήση».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στη σύνδεση της τραβέρσας με το κεφαλάρι και το κατωπόδαρο — που είναι και το σημείο που καταπονείται — χρησιμοποιούνται τα μίλια, ειδικοί μεταλλικοί σύνδεσμοι δύο στοιχείων που σφίγγουν με βίδα και κάνουν την κατασκευή λυόμενη· ο καλύτερος τύπος συνδυάζεται με καβίλιες που τοποθετούνται με κόλλα στο σόκορο της τραβέρσας και μπαίνουν χωρίς κόλλα σε αντίστοιχες τρύπες του κεφαλαριού και του κατωπόδαρου. Στις γωνίες του πλαισίου του κεφαλαριού και του κατωπόδαρου χρησιμοποιούνται γωνιακοί περαστοί σύνδεσμοι, ενώ ο ταμπλάς του κεφαλαριού κατασκευάζεται με σύνδεσμο πλάτους με γκινισόπηχες. Τέλος, οι πήχες ή το λεπτό καδρονάκι που συγκρατούν τις σανίδες του στρώματος δεν καρφώνονται αλλά κολλούνται και βιδώνονται στις τραβέρσες, γι' αυτό οι τραβέρσες είναι καλύτερα να φτιάχνονται από πλακάζ ή συμπαγές ξύλο, που συγκρατεί καλύτερα τη βίδα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Οι σύνδεσμοι του τραπεζιού και τα σημεία τους

Ερώτηση: Ποια είδη συνδέσμων μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για την κατασκευή ενός τραπεζιού; Σε ποια σημεία ακριβώς;

Απάντηση:

• Τα σημεία που προσέχουμε (§7.4, σελ. 156): «Το τραπέζι είναι ένα έπιπλο που καταπονείται άλλοτε πολύ, άλλοτε λίγο, ανάλογα με τη χρήση που κάνουμε. Τα σημεία που προσέχουμε από άποψη αντοχής είναι τα ΠΟΔΙΑ και οι ΤΡΑΒΕΡΣΕΣ.»

• Η απάντηση δίνεται αυτούσια στη σελ. 158: «Οι σύνδεσμοι που χρησιμοποιούμε είναι:

  
   α) ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΤΡΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΩΝ ΜΕ ΜΟΡΣΟ
        → για τη σύνδεση ΤΡΑΒΕΡΣΩΝ – ΠΟΔΙΟΥ
  
   β) ο ΓΩΝΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΜΕ ΧΕΛΙΔΟΝΟΟΥΡΑ
        → για τη σύνδεση της ΒΟΗΘΗΤΙΚΗΣ ΤΡΑΒΕΡΣΑΣ με τις ΜΑΚΡΙΕΣ ΤΡΑΒΕΡΣΕΣ
  
   γ) το ΚΟΛΛΗΜΑ ΤΟΥ ΚΑΠΑΚΙΟΥ με τα ΠΟΔΙΑ και τις ΤΡΑΒΕΡΣΕΣ
        → με ΚΑΒΙΛΙΕΣ ή ΦΡΕΖΟΚΑΒΙΛΙΕΣ
  ```»

• Πού βρίσκεται το καθένα:

              ┌───────────────────────────────┐
              │          ΚΑΠΑΚΙ               │ ← (γ) καβίλιες/φρεζοκαβίλιες
              └───────────────────────────────┘
                ║                           ║
           ═════╬═══════════════════════════╬═════  μακριά τραβέρσα
                ║            ║              ║
                ║      βοηθητική τραβέρσα   ║   ← (β) γωνιακός με
                ║            ║              ║        χελιδονοουρά
           ═════╬═══════════════════════════╬═════  μακριά τραβέρσα
                ║                           ║
               ▲│                          │▲
               ││ ΠΟΔΙ                     ││ ΠΟΔΙ
               └┘                          └┘
                ▲
                └── (α) σύνδεσμος ΤΡΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΩΝ με μόρσο:
                    στη γωνία συναντώνται ΤΡΙΑ στοιχεία — το πόδι και
                    ΔΥΟ τραβέρσες σε κάθετες διευθύνσεις

• Πότε μπαίνει η βοηθητική τραβέρσα — ο κανόνας των 150 cm (σελ. 156): «Αν το τραπέζι έχει μεγάλο μήκος, πάνω από 150 cm, τότε χρησιμοποιούμε πολλές φορές βοηθητικές τραβέρσες, που ενώνουν τις μακριές τραβέρσες στο μέσο του τραπεζιού και δεν το αφήνουν να παραγωνιάσει» (Εικ. 7.4.). Γιατί χελιδονοουρά εκεί: η βοηθητική τραβέρσα δουλεύει σε εφελκυσμό — κρατά τις δύο μακριές τραβέρσες να μην ανοίξουν. Η χελιδονοουρά είναι ακριβώς ο σύνδεσμος που δεν τραβιέται έξω.

• Η ειδική περίπτωση — τραπέζι «ροτόντα» (§7.1, σελ. 153-154): όταν υπάρχει ένα κεντρικό πόδι (κορμός) που καταλήγει σε τρία ή τέσσερα μικρότερα πόδια, «το κεντρικό πόδι δέχεται όλο το βάρος του τραπεζιού και το βάρος των επισκεπτών».

   ✘ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ η σύνδεση κεντρικού ποδιού – μικρότερων ποδιών να γίνεται
     με ΑΠΛΟ σύνδεσμο (γωνιακό με μόρσο ή με καβίλιες)
   ✔ «το μόρσο πρέπει να είναι ΣΧΗΜΑΤΟΣ ΧΕΛΙΔΟΝΟΟΥΡΑΣ, για να κρατάει
     ΣΦΗΝΩΜΕΝΑ τα πόδια μέσα στο κεντρικό πόδι (κορμό)»

• Κανόνας σωστής χρήσης που προστατεύει τους συνδέσμους (Εικ. 7.5., σελ. 158): «ένα τραπέζι δεν πρέπει να σύρεται όταν μετακομίζεται· πρέπει να ανασηκώνεται, γιατί μπορεί στους συνδέσμους ή στα πόδια να υπάρξει αποκόλληση ή σπάσιμο. Στα σημεία αυτά το έπιπλο καταπονείται με πολλαπλάσια δύναμη, γιατί τα πόδια λειτουργούν σαν μοχλός.» Το πρόβλημα «παρατηρείται πιο έντονο στα τραπέζια των επαγγελματικών χώρων (εστιατόρια, ταβέρνες κ.τ.λ.)».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Χρησιμοποιούνται τρεις σύνδεσμοι, καθένας σε συγκεκριμένο σημείο: (α) ο σύνδεσμος τριών διευθύνσεων με μόρσο, για τη σύνδεση των τραβερσών με το πόδι — εκεί όπου στη γωνία συναντώνται τρία στοιχεία, το πόδι και δύο τραβέρσες σε κάθετες διευθύνσεις· (β) ο γωνιακός σύνδεσμος με χελιδονοουρά, για τη σύνδεση της βοηθητικής τραβέρσας με τις μακριές τραβέρσες — η βοηθητική τραβέρσα μπαίνει όταν το τραπέζι ξεπερνά τα 150 cm μήκος, ενώνει τις μακριές τραβέρσες στο μέσο και δεν αφήνει το τραπέζι να παραγωνιάσει· και (γ) το κόλλημα του καπακιού με τα πόδια και τις τραβέρσες, με καβίλιες ή φρεζοκαβίλιες. Ειδικά στο τραπέζι ροτόντα, όπου το κεντρικό πόδι δέχεται όλο το βάρος, η σύνδεσή του με τα μικρότερα πόδια δεν πρέπει να γίνεται με απλό γωνιακό σύνδεσμο αλλά με μόρσο σχήματος χελιδονοουράς, ώστε να κρατά τα πόδια σφηνωμένα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Οι σύνδεσμοι της καρέκλας και τα σημεία τους

Ερώτηση: Ποια είδη συνδέσμων μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για την κατασκευή μιας καρέκλας; Σε ποια σημεία ακριβώς;

Απάντηση:

• Η απαίτηση (§7.5, σελ. 159): «Σε μια καρέκλα περνάμε αρκετές ώρες της ημέρας… Γι' αυτό χρειάζεται να αντέχει στην καταπόνηση, να μας εξυπηρετεί και παράλληλα να μας αναπαύει.» Υλικά: «ξύλα που έχουν αυξημένη αντοχή σε σκληρότητα και αντέχουν στη θλίψη και την κρούση».

  Ο κανόνας επιλογής συνδέσμου: «Απαιτείται η χρήση συνδέσμων που αντέχουν στις καταπονήσεις και έχουν μεγάλη συγκολλητική επιφάνεια» (Εικ. 7.6., 7.7.).

• ① Ο ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΣ — ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΤΡΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΩΝ ΜΕ ΜΟΡΣΟ «Σύνδεσμοι που είναι απαραίτητοι για την κατασκευή καρέκλας είναι ο σύνδεσμος τριών διευθύνσεων με μόρσο, με ή χωρίς φάλτσο» (σελ. 159-160). Σημείο: στη σύνδεση των τραβερσών με τα πόδια — εκεί όπου, όπως και στο τραπέζι, συναντώνται τρία στοιχεία. Η λεπτομέρεια της Εικ. 7.7.: «σύνδεσμος τριών διευθύνσεων με μόρσο ίσιο εμπρός, μόρσο φάλτσο πίσω».

              ΚΑΤΟΨΗ ΠΟΔΙΟΥ
                ┌───────┐
     μπροστινή  │       │
     τραβέρσα ══│  ΠΟΔΙ │══ πλαϊνή τραβέρσα
     (ΙΣΙΟ      │       │      (ΦΑΛΤΣΟ μόρσο πίσω, γιατί οι
      μόρσο)    └───────┘       τραβέρσες δεν είναι κάθετες —
                                η καρέκλα στενεύει προς τα πίσω)

  Γιατί φάλτσο πίσω: επειδή στις περισσότερες καρέκλες το κάθισμα στενεύει προς τα πίσω, οπότε η πίσω τραβέρσα δεν συναντά το πόδι σε ορθή γωνία.

• ② Η ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ ΕΙΔΙΚΑ ΓΙΑ ΚΑΡΕΚΛΕΣ — Ο «ΠΛΕΚΤΟΣ» «Παραλλαγμένος ειδικά για τις καρέκλες είναι ο ίδιος σύνδεσμος «πλεκτός» (Εικ. 7.8.)» — «οι τραβέρσες πλέκουν και μεταξύ τους» μέσα στο πόδι.

     ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ:
     Στο πόδι μιας καρέκλας συναντιούνται ΔΥΟ μορσοτρύπες σε κάθετες
     διευθύνσεις, στο ΙΔΙΟ περίπου ύψος. Αν τα δύο μόρσα απλώς έμπαιναν
     το καθένα στη δική του τρύπα, θα έπρεπε να είναι ΚΟΝΤΑ για να μη
     συναντηθούν — άρα μικρή επιφάνεια συγκόλλησης.
     Στον ΠΛΕΚΤΟ, τα δύο μόρσα «πλέκουν» μεταξύ τους μέσα στο πόδι,
     οπότε μπορούν να είναι ΜΑΚΡΥΤΕΡΑ → ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΣΥΓΚΟΛΛΗΤΙΚΗ
     ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ, ακριβώς αυτό που ζητά το βιβλίο για την καρέκλα.

  Επίσης αναφέρεται ο γωνιακός με μόρσο και κολάκι.

• ③ Ο ΥΠΟ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ — ΓΩΝΙΑΚΟΣ ΜΕ ΞΕΝΑ ΜΟΡΣΑ (ΚΑΒΙΛΙΕΣ) «Χρησιμοποιούνται επίσης και άλλοι σύνδεσμοι, όπως ο γωνιακός με ξένα μόρσα (καβίλιες), αλλά η χρήση του ενδείκνυται ΜΟΝΟ ΑΝ έχουμε και άλλα «δεσίματα» (ψιλές τραβέρσες ή καΐτια) σε χαμηλότερο σημείο των ποδιών» (σελ. 160). Δηλαδή η καβίλια από μόνη της δεν επαρκεί στην καρέκλα — χρειάζεται δεύτερο επίπεδο σύνδεσης χαμηλά, που εμποδίζει το άνοιγμα των ποδιών.

• ④ ΤΑ ΔΕΣΙΜΑΤΑ (ΚΑΪΤΙΑ) — ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟ Το παράδειγμα αντοχής — η καρέκλα «καφενείου» (Εικ. 7.9., σελ. 160): «Μπορεί να μην έχει πλεκτό σύνδεσμο, αλλά έχει δεσίματα (καΐτια) σε όλα τα πόδια και την σφίγγουν διαγώνια χοντρά σύρματα, που δεν επιτρέπουν να παραγωνιάσει και να σπάσει.»

   ⇒ «Παίζει συνεπώς σημαντικό ρόλο Ο ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ της καρέκλας:
      αν είναι για επαγγελματική ή για οικιακή χρήση.»
  
     ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ → «μπορούμε να προσθέσουμε επιπλέον δεσίματα
                            (καΐτια ΚΑΙ ΣΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΠΟΔΙΑ)»
     ΟΙΚΙΑΚΗ ΧΡΗΣΗ       → «μπορούμε να προσθέσουμε ΔΥΟ ΜΟΝΟ ΚΑΪΤΙΑ
                            ΑΝΤΙΚΡΙΣΤΑ»

  Τα καΐτια συνδέονται με συνδέσμους διασταυρούμενων ξύλων (κεφ. 4.5) ή με μόρσα στα πόδια.

• ⑤ ΟΙ ΔΙΑΤΟΜΕΣ — ο περιορισμός της αισθητικής (Εικ. 7.7., σελ. 159): «Τα πόδια λεπταίνουν προς τα κάτω δίνοντας χάρη στο έπιπλο, αλλά δεν πρέπει να γίνει υπερβολικά αυτό.» Συνδέεται με την §7.1 (σελ. 154): «η λεπτή διατομή στα πόδια μιας καρέκλας μπορεί να βελτιώνει την αισθητική της… Δεν έχει νόημα όμως η υλοποίηση μιας τέτοιας κατασκευής, αν δεν είναι ασφαλής.»

• ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΑ:

   ΣΗΜΕΙΟ                          ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ
   ─────────────────────────────── ─────────────────────────────────
   Τραβέρσες ↔ πόδια               ΤΡΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΩΝ ΜΕ ΜΟΡΣΟ
   (κύρια σύνδεση καθίσματος)       — ίσιο εμπρός, ΦΑΛΤΣΟ πίσω
                                    — ή η παραλλαγή «ΠΛΕΚΤΟΣ»
                                    — ή ΓΩΝΙΑΚΟΣ ΜΕ ΜΟΡΣΟ ΚΑΙ ΚΟΛΑΚΙ
   Ίδια θέση, εναλλακτικά          ΓΩΝΙΑΚΟΣ ΜΕ ΞΕΝΑ ΜΟΡΣΑ (ΚΑΒΙΛΙΕΣ)
                                    ΜΟΝΟ αν υπάρχουν και δεσίματα χαμηλά
   Χαμηλά στα πόδια                ΚΑΪΤΙΑ / ψιλές τραβέρσες
                                    — επαγγελματική χρήση: και στα 4
                                    — οικιακή χρήση: 2 αντικριστά

Σύνοψη: (ενδεικτική) Απαραίτητος είναι ο σύνδεσμος τριών διευθύνσεων με μόρσο, με ή χωρίς φάλτσο, στη σύνδεση των τραβερσών με τα πόδια — με ίσιο μόρσο εμπρός και φάλτσο πίσω, επειδή το κάθισμα συνήθως στενεύει προς τα πίσω. Παραλλαγή ειδικά για τις καρέκλες είναι ο ίδιος σύνδεσμος «πλεκτός», όπου οι τραβέρσες πλέκουν και μεταξύ τους μέσα στο πόδι, ώστε τα μόρσα να είναι μακρύτερα και να δίνουν μεγαλύτερη συγκολλητική επιφάνεια — ακριβώς αυτό που απαιτεί η καρέκλα· χρησιμοποιείται επίσης ο γωνιακός με μόρσο και κολάκι. Ο γωνιακός με ξένα μόρσα, δηλαδή με καβίλιες, ενδείκνυται μόνο αν υπάρχουν και άλλα δεσίματα, ψιλές τραβέρσες ή καΐτια, σε χαμηλότερο σημείο των ποδιών. Τα καΐτια μπαίνουν ανάλογα με τον προορισμό: σε επαγγελματική χρήση και στα τέσσερα πόδια, σε οικιακή μόνο δύο αντικριστά — όπως η καρέκλα τύπου καφενείου, που χωρίς πλεκτό σύνδεσμο αντέχει χάρη στα καΐτια σε όλα τα πόδια και στα διαγώνια σύρματα.

Κριτήρια αξιολόγησης: