Λύσεις στις 11 Επαναληπτικές Ερωτήσεις του κεφαλαίου 5, που καλύπτουν τους τύπους θαλάμου (κατακόρυφος/οριζόντιος, φυσικής/εξαναγκασμένης κυκλοφορίας εξατμιστή), τη λειτουργία και ποιότητα της κατάψυξης, τους μηχανισμούς ελέγχου (θερμοστάτης κατάψυξης, χρονοδιακόπτης/θερμοστάτης απόψυξης, διακόπτης πόρτας), τη διαδικασία προληπτικής συντήρησης του συμπυκνωτή και την προσωρινή αποθήκευση τροφίμων με ξηρό πάγο κατά την επισκευή.
Ερώτηση: Σε ποιους τύπους κατασκευάζονται οι μικροί επαγγελματικοί καταψύκτες;
Απάντηση:
Σύνοψη: Οι μικροί επαγγελματικοί καταψύκτες κατασκευάζονται σε δύο τύπους: τον κατακόρυφο τύπο, που έχει την πόρτα σε μια κατακόρυφη πλευρά, και τον οριζόντιο τύπο, που έχει την πόρτα (καπάκι) στην πάνω οριζόντια πλευρά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποια είναι η λειτουργία του θαλάμου ενός καταψύκτη;
Απάντηση:
Σύνοψη: Η λειτουργία του θαλάμου ενός καταψύκτη είναι, αρχικά, να ψύχει όσο το δυνατόν γρηγορότερα τα τρόφιμα σε πολύ χαμηλή θερμοκρασία (διαδικασία κατάψυξης, συνήθως -18°C έως -28°C), και στη συνέχεια να τα διατηρεί σε αυτή τη θερμοκρασία μέχρι την τελική τους χρήση. Πρόκειται για θάλαμο ενός σκοπού, σε αντίθεση με τον θάλαμο του οικιακού ψυγείου, που εξυπηρετεί τόσο την απλή συντήρηση όσο και την κατάψυξη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πότε η τελική ποιότητα των τροφίμων είναι καλύτερη σε έναν καταψύκτη;
Απάντηση:
Σύνοψη: Η τελική ποιότητα των τροφίμων είναι καλύτερη όσο πιο γρήγορα πραγματοποιείται η κατάψυξή τους. Επιπλέον, το προϊόν πρέπει να μπαίνει στον θάλαμο του καταψύκτη αφού έχει υποστεί προηγουμένως αρχική ψύξη, και ποτέ κατευθείαν από τη θερμοκρασία περιβάλλοντος (π.χ. από τους 30°C στους -18°C).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Να περιγράψετε το θάλαμο ενός κατακόρυφου καταψύκτη με εξατμιστή φυσικής κυκλοφορίας αέρα.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο εσωτερικό του θαλάμου υπάρχουν ειδικά ράφια, στα οποία τοποθετούνται τα αεροστεγώς συσκευασμένα προϊόντα (ώστε να μη χάνουν την υγρασία τους/ξηραίνονται). Τα ράφια αυτά είναι σχεδιασμένα ώστε να αποτελούν οι ίδιοι τους εξατμιστές του καταψύκτη, οπότε τα προϊόντα υφίστανται ταχεία κατάψυξη ερχόμενα σε επαφή με την πολύ ψυχρή επιφάνεια του εξατμιστή (έως και -30°C). Υπάρχουν δύο μορφές: ράφια-πλάκες με εσωτερικά κανάλια όπου ρέει και ατμοποιείται το ψυκτικό μέσο (κάθε πλάκα από δύο συγκολλημένα μισά τμήματα), και ράφια από χαλύβδινα σύρματα που στηρίζουν σωλήνα-σερπαντίνα με σημειακές συγκολλήσεις, όπου επίσης ρέει και ατμοποιείται το ψυκτικό μέσο. Το τοίχωμα του θαλάμου αποτελείται από τρία στρώματα: εξωτερικό από βαμμένη λαμαρίνα, θερμομόνωση στη μέση (εμποδίζει τη ροή θερμότητας από έξω) και εσωτερικό από ανθεκτικό πλαστικό. Μέσα στη θερμομόνωση είναι ενσωματωμένη η σωλήνωση του εξατμιστή σε σχήμα σερπαντίνας, στηριγμένη στο εσωτερικό στρώμα, σχηματίζοντας εξατμιστή τύπου πλάκας γύρω από τα τοιχώματα· η κατάψυξη εδώ γίνεται με φυσική κυκλοφορία αέρα, χωρίς ανεμιστήρα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Να περιγράψετε το θάλαμο ενός κατακόρυφου καταψύκτη με εξατμιστή εξαναγκασμένης κυκλοφορίας αέρα.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο εξατμιστής έχει σχήμα σερπαντίνας και τοποθετείται στο πίσω τοίχωμα του θαλάμου, σε ψηλή θέση, καλυμμένος με διάφραγμα που έχει ανοίγματα για αναρρόφηση και κατάθλιψη αέρα. Ο ανεμιστήρας στερεώνεται στο κάτω μέρος του διαφράγματος και αναρροφά τον αέρα που έρχεται από τα αποθηκευμένα προϊόντα (στη θερμοκρασία λειτουργίας του καταψύκτη, π.χ. -22°C)· ο αέρας αυτός ψύχεται πάνω στη σερπαντίνα και βγαίνει με ταχύτητα από το πάνω άνοιγμα του διαφράγματος προς τα προϊόντα, τα οποία υφίστανται ταχεία κατάψυξη. Η πόρτα διαθέτει θήκες για μικρά συσκευασμένα προϊόντα, είναι στιβαρή ώστε να αντέχει το βάρος τους, και φέρει λάστιχο στεγανοποίησης (όμοιο με του οικιακού ψυγείου) που πρέπει να παραμένει ευθυγραμμισμένο για διατήρηση της στεγανότητας· ανοίγει όσο το δυνατόν σπανιότερα, ώστε να μην πέφτει ο βαρύτερος ψυχρός αέρας προς τα έξω. Η απόψυξη γίνεται συνήθως με φυσικό τρόπο, αφού η πόρτα ανοίγει σπάνια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Να περιγράψετε το θάλαμο ενός οριζόντιου καταψύκτη με εξατμιστή φυσικής κυκλοφορίας αέρα.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο οριζόντιος καταψύκτης αποτελείται από τον θάλαμο (κιβώτιο) και από το καπάκι, που στηρίζεται στον θάλαμο με μεντεσέδες και φέρει περιμετρικά λάστιχο στεγανοποίησης, ώστε να μη σχηματίζεται πάγος στο θάλαμο ή κάτω από το λάστιχο. Το τοίχωμα αποτελείται από εξωτερικό στρώμα λαμαρίνας, θερμομόνωση και εσωτερικό στρώμα σκληρού πλαστικού. Οι σωλήνες του εξατμιστή τοποθετούνται μέσα στη θερμομόνωση και στερεώνονται στο εσωτερικό στρώμα, σχηματίζοντας εξατμιστή τύπου πλάκας γύρω από τα τοιχώματα· είναι φυσικής κυκλοφορίας, αφού ο αέρας ρέει μόνος του γύρω από τα τοιχώματα, χωρίς ανεμιστήρα. Επειδή δεν έχει ράφια, η τοποθέτηση προϊόντων γίνεται με τάξη· πολλά μοντέλα διαθέτουν καλάθια στερεωμένα στα πλευρικά τοιχώματα, ώστε να εντοπίζονται εύκολα τα προϊόντα του πυθμένα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Να περιγράψετε το θάλαμο ενός οριζόντιου καταψύκτη με εξατμιστή εξαναγκασμένης κυκλοφορίας αέρα.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το κορμί αυτού του τύπου έχει στο κάτω μέρος μια κοιλότητα, εκτός του θαλάμου, όπου τοποθετείται η βάση με τον συμπιεστή και τον συμπυκνωτή με τον ανεμιστήρα του. Ακριβώς πάνω από την κοιλότητα, αλλά μέσα στον θάλαμο, τοποθετείται ο εξατμιστής με μορφή σερπαντίνας με πτερύγια, καλυμμένος με κατάλληλο διάφραγμα με ανοίγματα για κατευθυνόμενη ροή αέρα· η ροή δημιουργείται από ανεμιστήρα τοποθετημένο πίσω από τον εξατμιστή. Επειδή η ροή αέρα είναι εξαναγκασμένη και γίνεται με αρκετή ταχύτητα, τα προϊόντα υφίστανται ταχεία κατάψυξη, γεγονός επιθυμητό για την τελική τους ποιότητα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Γιατί τα τρόφιμα που αποθηκεύονται σε καταψύκτη πρέπει να έχουν συσκευασία;
Απάντηση:
Σύνοψη: Τα τρόφιμα πρέπει να είναι οπωσδήποτε αεροστεγώς συσκευασμένα, ώστε να μη χάνουν την υγρασία τους (νερό) προς τον ψυχρό αέρα του καταψύκτη, δηλαδή να μην ξηραίνονται. Χωρίς κατάλληλη (αεροστεγή) συσκευασία τα τρόφιμα παθαίνουν αφύγρανση, αποκτούν καθόλου ελκυστική εμφάνιση και αλλοιωμένη γεύση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Να αναφέρετε τους μηχανισμούς ελέγχου του θαλάμου του καταψύκτη, της απόψυξης και της λυχνίας της πόρτας.
Απάντηση:
Σύνοψη: Ο θάλαμος του καταψύκτη ελέγχεται με τον θερμοστάτη κατάψυξης. Ο μηχανισμός αυτόματης απόψυξης ελέγχεται με χρονοδιακόπτη, σε συνδυασμό με τον θερμοστάτη απόψυξης (τοποθετημένο κοντά στον σωλήνα αναρρόφησης του εξατμιστή). Ο λαμπτήρας φωτισμού ελέγχεται με τον διακόπτη της πόρτας, ώστε να ανάβει με το άνοιγμά της.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Να περιγράψετε τη διαδικασία συντήρησης του μικρού επαγγελματικού καταψύκτη.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το πρόγραμμα προληπτικής συντήρησης γίνεται ιδανικά δύο φορές τον χρόνο (π.χ. άνοιξη και φθινόπωρο) και ελέγχει καταρχήν το συγκρότημα του συμπυκνωτή (πίσω-κάτω μέρος, συνήθως με ανεμιστήρα). Η διαδικασία περιλαμβάνει: αποσύνδεση του καλωδίου από το ρεύμα· αφαίρεση της μεγάλης και μικρής σχάρας επικάλυψης και εξαγωγή της βάσης της μηχανής από την κοιλότητα (φανερώνονται πτερωτή, ηλεκτροκινητήρας ανεμιστήρα, συμπιεστής, σερπαντίνα συμπυκνωτή, λεκάνη συμπυκνωμάτων)· κάλυψη του ηλεκτροκινητήρα με πλαστικό φύλλο για προστασία από το νερό· πλύσιμο της σερπαντίνας με λάστιχο νερού δικτύου, πρώτα από το εσωτερικό προς το εξωτερικό (χαμηλή πίεση, για να μη παραμορφωθούν τα πτερύγια) και μετά αντίστροφα, από το εξωτερικό προς το εσωτερικό· αν είναι πολύ βρώμικη, εφαρμόζεται απορρυπαντικό με ψεκασμό, παραμονή 10-15 λεπτά και ξέβγαλμα πάλι από το εσωτερικό προς το εξωτερικό (πρακτικά, το νερό πρέπει να κατευθύνεται αντίθετα από τη ροή του αέρα)· αφαίρεση του πλαστικού και έλεγχος/λίπανση του ηλεκτροκινητήρα (αν έχει κανάλι λίπανσης, με ειδικό λάδι) και του άξονα του ανεμιστήρα (με αδιάβροχο γράσο, ώστε να μη σκουριάζει)· έλεγχος για σκουριές στο δοχείο συλλογής ψυκτικού μέσου, τον ξηραντήρα-φίλτρο και τα χαλύβδινα εξαρτήματα, με αφαίρεση σκουριάς με γυαλόχαρτο και βαφή με αντιοξειδωτική βαφή· τέλος, έλεγχος και καθαρισμός της λεκάνης συμπυκνωμάτων από τυχόν έντομα ή βρωμιές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πώς γίνεται η προσωρινή αποθήκευση τροφίμων κατά τη συντήρηση του καταψύκτη;
Απάντηση:
Σύνοψη: Η πλέον δόκιμη μέθοδος προσωρινής αποθήκευσης είναι η χρήση ξηρού πάγου (παγωμένο αέριο CO₂): ο ξηρός πάγος τοποθετείται πάνω από τα τρόφιμα μέσα στον καταψύκτη, ώστε να τα ψύχει με το βάρος του. Τα τρόφιμα πρέπει οπωσδήποτε να καλύπτονται εξ ολοκλήρου με πλαστικό φύλλο, ώστε να μην έρχονται σε άμεση επαφή με τον ξηρό πάγο και να μην υγραίνονται από την τήξη του· ο τεχνίτης πρέπει να χρησιμοποιεί ειδικά γάντια προστασίας κατά την επαφή με τα τρόφιμα· και η πόρτα ή το καπάκι του καταψύκτη πρέπει να παραμένουν λίγο ανοικτά, ώστε να αποβάλλεται το διοξείδιο του άνθρακα που απελευθερώνεται.
Κριτήρια αξιολόγησης: